intTypePromotion=3

Bài giảng Nguyên lý cơ bản chủ nghĩa Mác-Lênin: Những vấn đề chính trị - xã hội có tính qui luật trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa - Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Chia sẻ: Ngocnga Ngocnga | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
80
lượt xem
9
download

Bài giảng Nguyên lý cơ bản chủ nghĩa Mác-Lênin: Những vấn đề chính trị - xã hội có tính qui luật trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa - Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Những nội dung cụ thể được trình bày trong chương này gồm có: Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa, tính tất yếu của việc xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, nội dung và phương thức xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, vấn đề dân tộc và những nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mac-Lênin trong việc giải quyết vấn đề dân tộc, tôn giáo và những nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin trong việc giải quyết vấn đề tôn giáo. Mời các bạn tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng Nguyên lý cơ bản chủ nghĩa Mác-Lênin: Những vấn đề chính trị - xã hội có tính qui luật trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa - Học viện Nông nghiệp Việt Nam

  1. 8/1/15 Lớp Học Phần VNUA ( Khoa Nông Học ) - Học Viện Nông NGhiệp Việt Nam https://sites.google.com/site/lophocphank57vnua/ I. XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC Xà HỘI CHỦ NGHĨA VÀ NỀN DÂN CHỦ Xà HỘI CHỦ NGHĨA 1. Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ NHỮNG VẤN ĐỀ CHÍNH TRỊ - nghĩa . Xà HỘI CÓ TÍNH QUI LUẬT a. Quan niệm về dân chủ và nền dân chủ TRONG TIẾN TRÌNH CÁCH - Hy Lạp cổ đại, khái niện dân chủ được MẠNG Xà HỘI CHỦ NGHĨA hiểu là: “ việc cử ra và phế bỏ người đứng đầu ’’,đó là “ quyền và sức lực của nhân dân’’. * Quan niÖm cña Chñ nghÜa M¸c- Lªnin vÒ d©n chñ b. Những đặc trưng cơ bản của nền dân chủ - Thø nhÊt, Chñ nghÜa M¸c- Lªnin kÕ thõa quan xã hội chủ nghĩa niÖm cña nh©n lo¹i vÒ d©n chñ: D©n chñ lµ mét nhu cÇu kh¸ch quan cña nh©n d©n lao ®éng, d©n - Dân chủ xã hội chủ nghĩa đảm bảo mọi chñ lµ quyÒn lùc thuéc vÒ nh©n d©n. quyền lực đều thuộc về nhân dân. Nhà - Thø hai, Khi cã sù xuÊt hiÖn cña giai cÊp vµ nhµ n- nước xã hội chủ nghĩa là thiết chế chủ yếu ưíc th× vÊn ®Ò d©n chñ lu«n mang tÝnh giai cÊp, thực thi dân chủ do giai cấp công nhân mang b¶n chÊt cña giai cÊp thèng trÞ x· héi lãnh đạo thông qua chính đảng của nó - Thø ba, D©n chñ cßn mang ý nghÜa lµ mét h×nh thøc nhµ nưíc. - Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa có cơ sở - Thø tư, Dân chủ còn được hiểu với tư cách là kinh tế là chế độ công hữu về những tư một hệ giá trị phản ánh trình độ phát triển cá liệu sản xuất chủ yếu của toàn xã hội nhân và cộng đồng xã hội trong quá trình giải phóng xã hội, chống áp bức bóc lột và nô dịch để tiến tới tự do, bình đẳng - Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa có sức - Bắt nguồn từ bản chất của chế độ xã hội chủ nghĩa Dân chủ vừa là mục tiêu, vừa là động động viên, thu hút mọi tiềm năng sáng tạo, lực, của công cuộc xây dựng CNXH. tính tích cực xã hội trong sự nghiệp xây - Xây dựng nền dân chủ XHCN là quá trình vận dựng xã hội mới động biến dân chủ từ khả năng thành hiện thực - Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa cần có và trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội phải có những điều kiện tồn tại với tư cách - Xây dựng nền dân chủ XHCN là quá trình tất yếu là một nền dân chủ rộng rãi nhất trong lịch diễn ra nhằm đáp ứng nhu cầu của nhân dân sử nhưng vẫn là nền dân chủ mang tính - Xây dựng nền dân chủ XHCN cũng chính là quá giai cấp trình thực hiện dân chủ hóa đời sống xã hội dưới sự lãnh đạo của GCCN thông qua §CS 1
  2. 8/1/15 Lớp Học Phần VNUA ( Khoa Nông Học ) - Học Viện Nông NGhiệp Việt Nam https://sites.google.com/site/lophocphank57vnua/ 2 Xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa b. Đặc trưng, chức năng và nhiệm vụ của nhà a. Nhà nước xã hội chủ nghĩa nước XHCN • là một trong những tổ chức cơ bản nhất của hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa, * §ặc trưng nhà nước xã hội chủ nghĩa là tổ chức thể • Không phải là công cụ để đàn áp giai cấp, nhà hiện và thực hiện ý chí quyền lực của nước XHCN thực hiện chính sách giai cấp vì lợi nhân dân ích của tất cả những người lao động nhưng vẫn • do chính đảng của giai cấp công nhân duy trì vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân lãnh đạo nhân dân tổ chức ra thông qua chính đảng của nó • là cơ quan quyền lực, vừa là bộ máy • Nhà nước XHCN là công cụ của chuyên chính hành chính, vừa là tổ chức quản lý kinh giai cấp, nhưng vì lợi ích của tất cả những tế, văn hóa xã hội của nhân dân, người lao động, thực hiện sự trấn áp với hành • Hai chức năng chủ yếu của nó, đó là động chống đối, phá hoại sự nghiệp cách mạng chức năng thống trị giai cấp và chức xã hội chủ nghĩa. năng xã hội. • Mặt tổ chức, xây dựng xã hội mới XHCN • Chức năng và cộng sản chủ nghĩa là đặc trưng cơ - Chức năng giai cấp :Bạo lực và trấn áp bản của nhà nước xã hội chủ nghĩa để đập tan sự phản kháng của kẻ thù • Nhà nước xã hội chủ nghĩa nằm trong nền chống lại sự nghiệp xây dựng CNXH, bảo dân chủ xã hội chủ nghĩa và phát triển vệ độc lập, chủ quyền của đất nước, giữ theo hướng mở rộng và hoàn thiện hình vững an ninh xã hội. thức dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện - Chức năng tổ chức, quản lý và xây dựng • Nhà nước xã hội chủ nghĩa là một kiểu xã hội mới trên tất cả các lĩnh vực bằng nhà nước đặc biệt, “ nhà nước không còn pháp luật nguyên nghĩa “, là “ nửa nhà nước và sẽ “tự tiêu vong” khi cơ sở kinh tế - xã hội cho sự tồn tại của nhà nước không còn • Nhiệm vụ - Đối nội: quản lý kinh tế, xây dựng và phát triển kinh tế; cải thiện không ngừng đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân; II. XÂY DỰNG NỀN VĂN HÓA XÃ HỘI quản lý văn hóa – xã hội, xây dựng nền văn CHỦ NGHĨA hóa xã hội chủ nghĩa, thực hiện giáo dục – 1. Khái niệm nền văn hóa xã hội chủ đào tạo con người phát triển toàn diện, nghĩa chăm sóc sức khỏe nhân a. Khái niệm văn hóa và nền văn hóa -Đối ngoại: mở rộng quan hệ hợp tác, hữu nghị, bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau vì sự phát triển và tiến bộ xã hội đối với nhân dân các nước trên thế giới. 2
  3. 8/1/15 Lớp Học Phần VNUA ( Khoa Nông Học ) - Học Viện Nông NGhiệp Việt Nam -Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh • b. Khái niệm nền văn hóa xã hội chủ nghĩa thần do con người sáng tạo ra bằng lao động và - Theo Lênin, “văn hóa vô sản không phải hoạt động thực tiễn trong quá trình lịch sử của bỗng nhiên mà có, nó không phải do mình. những người tự cho mình là chuyên gia về Bao gồm: văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần. văn hóa vô sản phát minh ra. Văn hóa vô - Nền văn hóa là biểu hiện cho toàn bộ nội dung, sản phải là sự phát triển hợp qui luật tính chất của văn hóa được hình thành và phát của tổng số những kiến thức mà loài triển trên cơ sở kinh tế-chính trị của mỗi thời kỳ người tích lũy được dưới ách thống trị lịch sử, trong đó ý thức hệ của giai cấp thống trị chi phối phương hương phát triển và quyết định của xã hội tư bản, xã hội của bọn địa hệ thống các chính sách, pháp luật quản lý các chủ và xã hội của bọn quan liêu”. hoạt động văn hóa c. Đặc trưng của nền văn hóa XHCN 2. Tính tất yếu của việc xây dựng nền văn - Nền văn hoá XHCN mang bản chất GCCN, lấy hóa xã hội chủ nghĩa Chủ nghĩa Mác-Lênin là nền tảng tư tưởng, - Tính triệt để, toàn diện của cách mạng quyết định nội dung phương hướng phát triển xã hội chủ nghĩa - văn hóa xã hội chủ nghĩa là nền văn hóa có tính nhân dân rộng rãi và tính dân tộc sâu sắc - Giải phóng nhân dân lao động thoát khỏi ảnh hưởng tư tưởng, ý thức của xã hội cũ - Nền văn hóa xã hội chủ nghĩa là nền văn hóa được hình thành, phát triển một cách tự giác, lạc hậu đưa quần chúng nhân dân thực sự đặt dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân trở thành chủ thể sản xuất và tiêu dùng, thông qua tổ chức đảng cộng sản, có sự quản lý sáng tạo và hưởng thụ văn hóa tinh thần của nhà nước xã hội chủ nghĩa. - Nâng cao trình độ văn hóa cho quần chúng nhân dân lao động, khắc phục tình trạng thiếu hụt văn hóa 3. Nội dung và phương thức xây dựng nền văn - Xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa hóa xã hội chủ nghĩa là tất yếu xuất phát từ yêu cầu khách a. Những nội dung cơ bản của nền văn hóa xã quan: văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là hội chủ nghĩa động lực của quá trình xây dựng chủ • Cần phải nâng cao trình độ dân trí, hình nghĩa xã hội. thành đội ngũ trí thức của xã hội mới. Lênin: “chủ nghĩa xã hội sinh động, sáng tạo là sự nghiệp của quần chúng nhân dân” Do đó Quần chúng nhân dân càng được chuẩn bị tốt về tinh thần, trí lực, tư tưởng…càng có ảnh hưởng tích cực đến tiến trình xây dựng chủ nghĩa xã hội nâng cao dân trí vừa là nhu cầu cấp bách, vừa là nhu cầu lâu dài của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản 3
  4. 8/1/15 Lớp Học Phần VNUA ( Khoa Nông Học ) - Học Viện Nông NGhiệp Việt Nam • Xây dựng con người mới phát triển • Xây dựng lối sống mới xã hội chủ nghĩa toàn diện. - Điều kiện cơ bản: Con người là sản phẩm của xã hội và + chế độ công hữu về tư liệu sản xuất cũng chính con người đã tạo nên xã hộiđây là một trong những nội dung cơ + nguyên tắc phân phối theo lao động bản của nền văn hóa XHCN + quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân Phẩm chất của con người mới XHCN: + chủ nghĩa Mác-Lênin giữ vai trò chủ đạo có tinh thần và năng lực xây dựng thành trong đời sống tinh thần của xã hội công CNXH; là người lao động mới có tinh + xóa bỏ tình trạng bất bình đẳng dân tộc, thần yêu nước chân chính và tinh thần quốc tế trong sáng; có lối sống tình nghĩa, giới tính, thể hiện công bằng, mở rộng dân có tính cộng đồng cao. chủ… • . Xây dựng gia đình văn hóa XHCN b. Phương thức xây dựng nền văn hóa XHCN • Gia đình văn hóa mới XHCN được xây dựng, tồn tại và • Giữ vững và tăng cường vai trò chủ đạo của hệ tư phát triển trên cơ sở giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc, xóa bỏ những yếu tố lạc hậu, những tưởng GCCN trong đời sống tinh thần của xã hội. tàn tích của chế độ hôn nhân và gia đình phong kiến, • .Không ngừng tăng cường sự lãnh đạo của Đảng TBCN, đồng thời tiếp thu những giá trị tiến bộ của nhân loại về gia đình. Cộng sản và vai trò quản lý của nhà nước XHCN • Gia đình văn hóa mới XHCN, lµ bước phát triển tiến bộ đối với hoạt động văn hóa. của các hình thức gia đình trong lịch sử nhân loại • Xây dựng nền văn hóa XHCN phải theo phương • Nội dung quan trọng nhất trong xây dựng gia đình văn thức kết hợp việc kế thừa những giá trị trong di hóa mới XHCN lµ xây dựng mối quan hệ giữa các thành sản văn hóa dân tộc với tiếp thu có chọn lọc viên trong gia đình và giữa gia đình với xã hội những tinh hoa của văn hóa nhân loại. • CNXH luôn tạo điều kiện vật chất và tinh thần tốt nhất trong kh¶ n¨ng có thể để mọi gia đình ấm no hạnh phúc • Tổ chức và lôi cuốn quần chúng nhân dân vào và cũng đòi hỏi gia đình cung cấp cho xã hội những các hoạt động và sáng tạo văn hóa người công dân có sức khỏe tốt, có trí tuệ phát triển. III.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ TÔN GIÁO • cộng đồng người ổn định, bền vững hợp 1. Vấn đề dân tộc và những nguyên tắc cơ thành nhân dân của một quốc gia, có lãnh bản của chủ nghĩa Mac-Lênin trong việc thổ chung, nền kinh tế thống nhất, quốc giải quyết vấn đề dân téc ngữ chung, có truyền thống văn hóa, a. Khái niệm dân tộc • cộng đồng người cụ thể nào đó có những mối truyền thống đấu tranh chung trong quá liên hệ chặt chẽ, bền vững, có sinh hoạt kinh trình dựng nước và giữ nước Quèc gia tế chung, có ngôn ngữ chung của cộng đồng d©n téc và trong sinh hoạt văn hóa có những nét đặc thù so với những cộng đồng khác; xuất hiện sau cộng đồng bộ lạc; có sự kế thừa và phát triển hơn những nhân tố tộc người ở cộng đồng bộ lạc, bộ tộc và thể hiện thành ý thức tự giác của các thành viên trong cộng đồng đó Téc ngêi 4
  5. 8/1/15 Lớp Học Phần VNUA ( Khoa Nông Học ) - Học Viện Nông NGhiệp Việt Nam b. Hai xu hướng phát triển của dân tộc và c. Những nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin trong việc giải quyết vấn đề dân tộc vấn đề dân tộc trong xây dựng CNXH - Các dân tộc hoàn toàn bình đẳng. • Xu hướng thứ nhất: Thành lập các quốc +Trong một quốc gia có nhiều dân tộc, quyền gia dân tộc độc lập bình đẳng dân tộc phải được pháp luật bảo vệ và trong thực tế phải được thực hiện, trong đó • Xu hướng thứ hai: Các dân tộc ở từng việc khắc phục sự chênh lệch về trình độ phát quốc gia, kể cả các dân tộc ở nhiều quốc triển kinh tế, văn hóa giữa các dân tộc do lịch sử để lại có ý nghĩa cơ bản. gia muốn liên hiệp lại với nhau +Trong quan hệ giữa các quốc gia – dân tộc, quyền bình đăng dân tộc gắn liền với cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, chủ nghĩa sôvanh nước lớn, chống sự áp bức, bóc lột của các nước tư bản phát triển đối với các nước lạc hậu, chậm phát triển về kinh tế. Mọi quốc gia đều bình đẳng trong quan hệ quốc tế. - Các dân tộc được quyền tự quyết. • là quyền làm chủ của mỗi dân tộc, quyền tự quyết định con đường phát triển kinh tế, chính trị - xã hội của dân tộc mình - Liên hiệp công nhân tất cả các dân tộc. • Bao gồm quyền tự do phân lập thành cộng đồng • Đoàn kết giai cấp công nhân các dân tộc quốc gia dân tộc độc lập và quyền tự nguyện liên hiệp lại với các dân tộc khác trên cơ sở bình có ý nghĩa lớn lao đối với sự nghiệp giải đẳng. phóng dân tộc. Nó có vai trò quyết định CÇn ủng hộ các phong trào tiến bộ, kiên quyết đến việc xem xét, thực hiện 02 nguyªn t¾c đấu tranh chống lại những mưu toan lợi dụng trªn. Đồng thời, đây cũng là yếu tố tạo nên quyền dân tộc tự quyết làm chiêu bài để can sức mạnh đảm bảo cho thắng lợi của thiệp vào công việc nội bộ các nước, đòi ly khai GCCN và các dân tộc bị áp bức trong chia rẽ dân tộc. cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc. 2. Tôn giáo và những nguyên tắc cơ bản của - Bao gồm: chủ nghĩa Mác-Lênin trong việc giải quyết vấn đề tôn giáo + ý thức tôn giáo ( thể hiện ở quan niệm về các đấng thiêng liêng cùng những tín a. Khái niệm tôn giáo ngưỡng tương ứng ) Ăngghen:Một hình thái ý thức xã hội, + Hệ thống tổ chức tôn giáo “…. là sự phản ánh hư ảo vào trong đầu óc của con người - của những lực lượng + Những hoạt động mang tính chất nghi bên ngoài chi phối cuộc sống của họ; chỉ thức tín ngưỡng của nó là sự phản ánh trong đó những lực lượng ở trần thế đã mang những hình thức của lực lượng siêu trần thế”. 5
  6. 8/1/15 Lớp Học Phần VNUA ( Khoa Nông Học ) - Học Viện Nông NGhiệp Việt Nam https://sites.google.com/site/lophocphank57vnua/ b. Vấn đề tôn giáo trong tiến trình xây dựng - Nguyên nhân kinh tế chủ nghĩa xã hội + Nền kinh tế vẫn còn tồn tại nhiều thành • Trong tiến trình xây dựng CNXH và trong phần kinh tế với những lợi ích khác nhau xã hội CNXH, tôn giáo vẫn còn tồn tại do của các giai cấp, tầng lớp xã hội,những những nguyên nhân: yếu tố may rủi, ngẫu nhiên vẫn tác động - Nguyên nhân nhận thức: mạnh mẽ đến con người, sự bất bình Trong tiến trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đẳng về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội và trong xã hội xã hội chủ nghĩa vẫn còn vẫn còn diễn ra, sự cách biệt khá lớn về nhiều hiện tượng tự nhiên, xã hội và của đời sống vật chất và tinh thần giữa các con người mà khoa học chưa lý giải nhóm dân cư còn tồn tại phổ biến  con được một bộ phận nhân dân đi tìm sự người dễ trở nên thụ động với tư tưởng an ủi, che chở và lý giải chúng từ sức nhờ cậy, cầu mong vào những lực lượng mạnh của thần linh. siêu nhiên. - Nguyên nhân tâm lý. - Nguyên nhân văn hóa. Tín ngưỡng, tôn giáo đã tồn tại lâu đời trong Sinh hoạt tín ngưỡng tôn giáo đã đáp lịch sử nhân loại, đã trở thành niềm tin, lối sống, phong tục, tập quán, tình cảm của một bộ phận ứng được phần nào nhu cầu văn hóa tinh đông đảo quần chúng nhân dân qua nhiều thế hệ thần của cộng đồng xã hội và trong một trë nªn bền vững trong đời sống tinh thần của mức độ nhất định, có ý nghĩa giáo dục ý mỗi con nguời, của xã hội thức cộng đồng, phong cách, lối sống của - Nguyên nhân chính trị - xã hội mỗi cá nhân trong cộng đồng. Sinh ho¹t Xét về mặt giá trị, có những nguyên tắc của tÝn ngưìng, t«n gi¸o lôi cuốn một bộ phận tôn giáo là phù hợp với chủ nghĩa xã hội, với chủ quần chúng nhân dân xuất phát từ nhu trương đường lối, chính sách của nhà nước xã cầu văn hóa tinh thần, tình cảm của họ. hội chủ nghĩa. Đã là những giá trị đạo đức, văn hóa với tinh thần nhân đạo, hướng thiện … c. Các nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác- - Ba lµ, Thùc hiÖn ®oµn kÕt gi÷a nh÷ng ngêi theo vµ Lênin trong việc giải quyết vấn đề tôn giáo nh÷ng ngưêi kh«ng theo mét t«n gi¸o nµo, ®oµn kÕt c¸c t«n gi¸o hîp ph¸p vµ ch©n chÝnh, ®oµn kÕt toµn d©n téc - Mét lµ, Kh¾c phôc dÇn nh÷ng ¶nh hưëng tiªu x©y dùng vµ b¶o vÖ tæ quèc. Nghiªm cÊm mäi hµnh vi cùc cña t«n gi¸o trong ®êi sèng x· héi ph¶i g¾n chia rÏ v× lÝ do tÝn ngìng t«n gi¸o. liÒn víi qu¸ tr×nh c¶i t¹o x· héi cò, x©y dùng - Bèn lµ, Ph©n biÖt râ hai mÆt chÝnh trÞ vµ tư tëng trong viÖc gi¶i quyÕt vÊn ®Ò t«n gi¸o. MÆt t tëng thÓ hiÖn sù x· héi míi. lµ yªu cÇu kh¸ch quan cña sù tÝn ngìng t«n gi¸o, kh¾c phôc mÆt nµy lµ nhiÖm vô nghiÖp x©y dùng CNXH thưêng xuyªn l©u dµi. MÆt chÝnh trÞ thÓ hiÖn sù lîidông - Hai lµ, chÝnh s¸ch nhÊt qu¸n cña nhµ nưíc t«n gi¸o ®Ó chèng l¹i sù nghiÖp ®Êu tranh c¸ch m¹ng, XHCN lµ t«n träng vµ b¶o ®¶m quyÒn tù do tÝn x©y dùng CNXH cña nh÷ng phÇn tö ph¶n ®éng ®éi lèt ngìng vµ quyÒn tù do kh«ng tÝn ngưìng cña t«n gi¸o, cÇn ®Êu tranh lo¹i bá. nh©n d©n - N¨m lµ, ph¶i cã quan ®iÓm lÞch sö khi gi¶i quyÕt vÊn ®Ò t«n gi¸o 6

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản