
Công nghệ sản xuất sữa bột GVHD: PGS. TS. LÊ VĂN VIỆT MẪN
http://www.ebook.edu.vn Trang 1
MỤC LỤC
PHẦN 1: TỔNG QUAN VỀ NGUYÊN LIỆU ............................................................. 3
I. Nguyên liệu chính ................................................................................................... 3
II. Phụ gia ................................................................................................................... 3
PHẦN 2: QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT SỮA BỘT ................................ 5
A.Quy trình sản công nghệ sản xuất sữa bột nguyên cream ......................................... 5
I. Quy trình sản xuất ................................................................................................... 5
II. Thuyết minh quy trình ........................................................................................... 6
B. Quy trình sản xuất sữa bột gầy ................................................................................. 7
C. Sản xuất sữa bột tan nhanh ...................................................................................... 7
D. Giới thiệu quy trình theo thiết bị .............................................................................. 8
PHẦN 3: MỘT SỐ THIẾT BỊ SỬ DỤNG TRONG CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT
SỮA BỘT ....................................................................................................................... 9
I. THIẾT BỊ LY TÂM DÙNG TRONG QUÁ TRÌNH CHUẨN HÓA .................... 9
1. Phân loại theo nhiệt độ làm việc .................................................................... 10
1.1. Thiết bị ly tâm lạnh ............................................................................... 10
1.2. Thiết bị ly tâm ấm ................................................................................. 11
2. Cách phân loại khác ....................................................................................... 11
2.1.Thiết bị ly tâm loại nửa hở .................................................................... 11
2.2. Thiết bị ly tâm kín ................................................................................ 12
3. Giới thiệu một số thiết bị sử dụng hiện nay ................................................... 13
II. THIẾT BỊ THANH TRÙNG .............................................................................. 14
1. Thiết bị thanh trùng dùng nhiệt ...................................................................... 14
1.1 Thiết bị trao đổi nhiệt dạng bảng mỏng ................................................. 15
1.2 Thiết bị trao đổi nhiệt dạng ống ............................................................. 16
1.3 Thiết bị trao đổi nhiệt dạng ống có sử dụng bộ phận khuấy trộn cơ học 17
2. Thiết bị ly tâm tách VSV kết hợp trong thanh trùng ..................................... 18
2.1. Phân loại ................................................................................................ 18
2.2. Một số thiết bị ly tâm ............................................................................ 19
3. Thiết bị membrane tách vi sinh vật ................................................................ 20
III. THIẾT BỊ CÔ ĐẶC ........................................................................................... 22
1. Thiết bị cô đặc bốc hơi ................................................................................... 22
1.1 Thiết bị cô đặc bốc hơi dạng hình trụ .................................................. 22

Công nghệ sản xuất sữa bột GVHD: PGS. TS. LÊ VĂN VIỆT MẪN
http://www.ebook.edu.vn Trang 2
1.2. Thiết bị cô đặc bốc hơi dạng bảng mỏng .............................................. 24
1.3. Thiết bị cô đặc tuần hoàn cưỡng bức .................................................... 24
1.4. Hệ thống bốc hơi nhiều cấp .................................................................. 25
1.5. Một số thiết bị ....................................................................................... 25
2. Thiết bị cô đặc membrane .............................................................................. 27
3. So sánh 2 nhóm thiết bị .................................................................................. 28
IV. THIẾT BỊ ĐỒNG HÓA .................................................................................... 29
1. Một số thiết bị đồng hóa áp lực cao ............................................................... 29
2. So sánh giữa các nhóm thiết bị ...................................................................... 31
V. THIẾT BỊ SẤY ................................................................................................... 31
1. Thiết bị sấy trục ............................................................................................. 32
2. Thiết bị sấy phun ............................................................................................ 34
3.Sự kết tụ ứng dụng trong công nghệ sản xuất sữa tan nhanh .......................... 40
VII. THIẾT BỊ BAO GÓI ....................................................................................... 42
VII. THIẾT BỊ CHỨA VÀ VẬN CHUYỂN .......................................................... 46
PHẦN 4: SẢN PHẨM SỮA BỘT ............................................................................... 48
I. Sữa bột được sản xuất trong nuớc ........................................................................ 48
1. Sữa gầy .......................................................................................................... 48
1.1.Sữa dành cho trẻ em ............................................................................... 50
1.2 Sữa dành cho phụ nữ mang thai ............................................................. 51
1.3 Sữa dành cho người cao tuổi .................................................................. 51
2. Sữa nguyên kem ............................................................................................ 52
II. Sữa bột được sản xuất ở nước ngoài ................................................................... 52
1. Sữa nguyên liệu .............................................................................................. 52
2. Sữa thành phẩm .............................................................................................. 53
2.1 Sữa bột gầy ............................................................................................ 53
2.2 Sữa bột nguyên kem ............................................................................... 54
PHẦN 5: HƯỚNG PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM ...................................................... 57

Công nghệ sản xuất sữa bột GVHD: PGS. TS. LÊ VĂN VIỆT MẪN
http://www.ebook.edu.vn Trang 3
PHẦN 1
TỔNG QUAN VỀ NGUYÊN LIỆU
I. Nguyên liệu chính
Nguyên liệu để sản xuất sữa bột là sữa tươi nguyên cream (whole milk) hoặc sữa gầy
(skimmilk). Để sản phẩm có chất lượng tốt và ổn định, sữa nguyên liệu phải đáp ứng các
yêu cầu về chỉ tiêu hóa lý, cảm quan và vi sinh.
Tùy quy trình chế biến áp dụng tại nhà máy, mỗi cơ sở sản xuất sẽ tự thiết lập các yêu
cầu chỉ tiêu thích hợp.
Bảng 1.1 Thành phần hóa học của sữa bò (% khối lượng)
Protein tổng Casein Chất béo Carbohydrate Khoáng
3,4
2,8
3,9
4,8
0,8
Bảng 1.2 Hàm lượng một số vitamin trong sữa bò
Vitamin Hàm lượng Vitamin Hàm lượng
(mg/l)
Vitamin Hàm lượng
(μg/l)
A
D
E
K
0,2 ÷ 2,0 mg/l
0,375 ÷ 0,5 μg/l
0,75 ÷ 1,0 mg/l
80 μg/l
B1
B2
B3
B5
B6
0,44
1,75
0,94
3,46
0,5
B12
C
Biotine
Acid folic
4,3
20
30
2,8
II. Phụ gia
Trong sản xuất sữa bột người ta có thể sử dụng một số phụ gia sau:
1.Chất ổn định
- Muối citratenatri, citratekali.
- Muối chloride của kali, calci.
- Di-, tri-, polyphosphate hay orthophosphate của natri, kali hay calci…
2.Chất tạo nhũ
- Lecithine (hay phospholipids nguồn gốc tự nhiên).
- Mono- và diglycerides của acid béo.
3.Chất chống oxy hóa
- Acid L-ascorbic, ascorbatenatri, ascorbyl palmitate.

Công nghệ sản xuất sữa bột GVHD: PGS. TS. LÊ VĂN VIỆT MẪN
http://www.ebook.edu.vn Trang 4
- Butylate hydroxyanisole (BHA).
- Gallat propyl, gallat lauryl…
Ngoài ra để tăng giá trị dinh dưỡng và đa dạng hóa các sản phẩm sữa bột, các nhà sản
xuất còn bổ sung thêm các chất vi dinh dưỡng như vitamin, khoáng, các acid béo cần
thiết, các acid amin và chất xơ (fructose-oligosaccharide- FOS) trong quá trình chế biến.

Công nghệ sản xuất sữa bột GVHD: PGS. TS. LÊ VĂN VIỆT MẪN
http://www.ebook.edu.vn Trang 5
PHẦN 2 [1]
QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT SỮA BỘT
A.QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT SỮA BỘT NGUYÊN CREAM
I. QUY TRÌNH SẢN XUẤT
Bao bì
Chuẩn hóa
Thanh trùng
Cô đặc
Đồng hóa
Sấy
Xử lý
Bao gói
Sữa bột
nguyên cream
Sữa n
g
u
y
ên liệu

