intTypePromotion=1

Bình giảng đoạn thơ: "Tiếng thơ ai động đất trời... Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày" trong bài Kính gửi cụ Nguyễn Du của Tố Hữu

Chia sẻ: Lan Zhan | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:5

0
27
lượt xem
1
download

Bình giảng đoạn thơ: "Tiếng thơ ai động đất trời... Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày" trong bài Kính gửi cụ Nguyễn Du của Tố Hữu

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Đề  bài: Bình giảng đoạn thơ: "Tiếng thơ  ai động đất trời... Tiếng thương như .tiếng mẹ ru những ngày" trong bài Kính gửi cụ Nguyễn Du của Tố Hữu.. Bài làm..Có lẽ ở nền văn học nào, thời đại văn học nào người ta cũng thấy tồn tại một nguồn cảm  .hứng đầy tinh thần nhân văn, ấy là cảm hứng về con người và sự nghiệp của những danh .nhân văn hoá. Ngoại trừ  nhưng bài chỉ  dừng  ở  mức thù tạc, giao đãi, lễ  lạt, thành công .chủ  yếu  ở  đây trước hết thuộc về  những tác phẩm xuất phát từ  tấc lòng tri âm, tri kỷ.  .Người nay đồng cảm với người xưa, viết về người xưa nhưng để  ký thác những tâm sự .tri âm của người nay. Mà phần lớn là nỗi niềm của những kẻ, tuy cách xa về không gian,  .về  thời đại, nhưng đều là "đồng bệnh tương liên”. Ngày xưa Nguyễn Du đã viết về  Đỗ .Phủ, Khuất Nguyên, Tiểu Thanh... là thế. Giờ  đây, Tố  Hữu cũng viết về  Tố  Như  như .vậy. "Kính gửi cụ Nguyễn Du" được viết nhân 200 năm sinh đại thi hào là tấm lòng tri âm  .của Tố  Hữu dành cho tác giả  "Truyện Kiều", là sự  cảm thông của một nhà thơ  với một  .nhà thơ, một người thời chống Mỹ với một người thời đen tối của chế  độ  phong kiến, .một người cách mạng với một người nạn nhân của những thế kỷ tăm tối bạo tàn.....Bằng thể  thơ  lục bát, bằng hình thức tập Kiều, Tố  Hữu đã tạo nên một tiếng thơ  thật .cảm động. "Kính gửi cụ  Nguyễn Du" là tiếng nói tri âm, là bắc một nhịp cầu giao cảm .với người xưa. Mà với tác giả  "Truyện Kiều", nhịp cầu khăng khít nhất khó có thể  là gì .khác hơn ngoài thể thơ lục bát và lối tập Kiều. Trong "Kính gửi cụ Nguyễn Du", người ta  .thấy Tố Hữu và Tố Như có cùng một tiếng nói. Nói khác đi Tố Hữu đã nói bằng chính cái .ngôn ngữ của Tố  Như. Vì thế  mà âm điệu thì trang trọng cổ  điển, không khí đượm một  .vẻ "Truyện Kiều" ­ Ta nói rằng Tố Hữu đã nhập được vào linh hồn của người xưa..Bày tỏ sự cảm thông với tâm sự bi kịch của con người Nguyễn Du, bày tỏ sự xót thương  .đối với nỗi khao khát đồng cảm tri âm của Nguyễn Du. bày tỏ sự tha thiết với "tấm lòng  .thơ  vẫn tình đời thiết tha" của Nguyễn Du..., Tố  Hữu cứ dần dà trải lòng mình ra theo  .từng đoạn thơ  gửi Nguyễn Du. Nhưng tiếng nói tri âm, cuối cùng cứ  phải kết lại thành  .niềm trân trọng, biết  ơn, thành những lời đánh giá đối với các phần tinh túy nhất của ..người tri kỷ trong kiệt tác "Truyện Kiều". Bốn câu thơ sau đây là sự kết lại ấy:.. Tiếng thơ ai động đất trời.. Nghe như non nước vọng lời ngàn thu.. Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du.. Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày...Ấy chính là những lời mẹ ru, Hoài Thanh lấy làm căn cứ  để  khẳng định: sau cách mạng  .chưa có ai đánh giá Nguyễn Du cao như  Tố Hữu. Tố  Hữu cảm nhận tiếng thơ Nguy ễn  .Du trong một tương quan kỳ vĩ: thơ  Nguyễn Du  ở giữa "đất trời” và trong "nghìn năm".  .Nghĩa là trong sự trường tồn, đời đời, vĩnh hằng!..Ngày trước, lần đầu tiên khi gặp Bác Hồ trong "Sáng tháng Năm", Tố Hữu đã cảm nhận  .về tiếng nói của Người:.. Giọng của Người không phải sấm trên cao.. Âm từng tiếng thấm vào lòng mong ước.. Con nghe Bác tưởng nghe lời non nước.. Tiếng ngàn xưa và cả tiếng mai sau...Viết về một lãnh tụ  vĩ đại của dân tộc, Tố  Hữu mới dùng đến những lời ấy, mới đồng  .nhất hồn Người với hồn Nước. Lời Người là lời của Nước non, của lịch sử, giống nòi. .Và đây là lần thứ  hai, viết về một nhà thơ  vĩ đại, một nhà văn hóa lỗi lạc vào bậc nhất  .của dân tộc, Tố Hữu lại dùng đến lối nói ấy:.. Tiếng thơ ai động đất trời.. Nghe như non nước vọng lời ngàn thu..Một tiếng thơ  có thể  làm cảm động đến cả  trời đất, thì đó là cách đánh giá tột bậc rồi! ..Chữ "đồng" rất gợi hình. Nó gợi ra sự vang vọng, trầm rung của thơ Nguyễn Du giữa đất  .trời sông núi. Người ta thấy thơ  Nguyễn Du như  một điệu hồn bay trong đất t

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bình giảng đoạn thơ: "Tiếng thơ ai động đất trời... Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày" trong bài Kính gửi cụ Nguyễn Du của Tố Hữu

Đề  bài: Bình giảng đoạn thơ: "Tiếng thơ  ai động đất trời... Tiếng thương như <br /> tiếng mẹ ru những ngày" trong bài Kính gửi cụ Nguyễn Du của Tố Hữu<br /> <br /> Bài làm<br /> <br /> Có lẽ ở nền văn học nào, thời đại văn học nào người ta cũng thấy tồn tại một nguồn cảm  <br /> hứng đầy tinh thần nhân văn, ấy là cảm hứng về con người và sự nghiệp của những danh <br /> nhân văn hoá. Ngoại trừ  nhưng bài chỉ  dừng  ở  mức thù tạc, giao đãi, lễ  lạt, thành công <br /> chủ  yếu  ở  đây trước hết thuộc về  những tác phẩm xuất phát từ  tấc lòng tri âm, tri kỷ.  <br /> Người nay đồng cảm với người xưa, viết về người xưa nhưng để  ký thác những tâm sự <br /> tri âm của người nay. Mà phần lớn là nỗi niềm của những kẻ, tuy cách xa về không gian,  <br /> về  thời đại, nhưng đều là "đồng bệnh tương liên”. Ngày xưa Nguyễn Du đã viết về  Đỗ <br /> Phủ, Khuất Nguyên, Tiểu Thanh... là thế. Giờ  đây, Tố  Hữu cũng viết về  Tố  Như  như <br /> vậy. "Kính gửi cụ Nguyễn Du" được viết nhân 200 năm sinh đại thi hào là tấm lòng tri âm  <br /> của Tố  Hữu dành cho tác giả  "Truyện Kiều", là sự  cảm thông của một nhà thơ  với một  <br /> nhà thơ, một người thời chống Mỹ với một người thời đen tối của chế  độ  phong kiến, <br /> một người cách mạng với một người nạn nhân của những thế kỷ tăm tối bạo tàn...<br /> <br /> Bằng thể  thơ  lục bát, bằng hình thức tập Kiều, Tố  Hữu đã tạo nên một tiếng thơ  thật <br /> cảm động. "Kính gửi cụ  Nguyễn Du" là tiếng nói tri âm, là bắc một nhịp cầu giao cảm <br /> với người xưa. Mà với tác giả  "Truyện Kiều", nhịp cầu khăng khít nhất khó có thể  là gì <br /> khác hơn ngoài thể thơ lục bát và lối tập Kiều. Trong "Kính gửi cụ Nguyễn Du", người ta  <br /> thấy Tố Hữu và Tố Như có cùng một tiếng nói. Nói khác đi Tố Hữu đã nói bằng chính cái <br /> ngôn ngữ của Tố  Như. Vì thế  mà âm điệu thì trang trọng cổ  điển, không khí đượm một  <br /> vẻ "Truyện Kiều" ­ Ta nói rằng Tố Hữu đã nhập được vào linh hồn của người xưa<br /> <br /> Bày tỏ sự cảm thông với tâm sự bi kịch của con người Nguyễn Du, bày tỏ sự xót thương  <br /> đối với nỗi khao khát đồng cảm tri âm của Nguyễn Du. bày tỏ sự tha thiết với "tấm lòng  <br /> thơ  vẫn tình đời thiết tha" của Nguyễn Du..., Tố  Hữu cứ dần dà trải lòng mình ra theo  <br /> từng đoạn thơ  gửi Nguyễn Du. Nhưng tiếng nói tri âm, cuối cùng cứ  phải kết lại thành  <br /> niềm trân trọng, biết  ơn, thành những lời đánh giá đối với các phần tinh túy nhất của <br /> người tri kỷ trong kiệt tác "Truyện Kiều". Bốn câu thơ sau đây là sự kết lại ấy:<br /> <br /> Tiếng thơ ai động đất trời<br /> <br /> Nghe như non nước vọng lời ngàn thu<br /> <br /> Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du<br /> <br /> Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày.<br /> <br /> Ấy chính là những lời mẹ ru, Hoài Thanh lấy làm căn cứ  để  khẳng định: sau cách mạng  <br /> chưa có ai đánh giá Nguyễn Du cao như  Tố Hữu. Tố  Hữu cảm nhận tiếng thơ Nguy ễn  <br /> Du trong một tương quan kỳ vĩ: thơ  Nguyễn Du  ở giữa "đất trời” và trong "nghìn năm".  <br /> Nghĩa là trong sự trường tồn, đời đời, vĩnh hằng!<br /> <br /> Ngày trước, lần đầu tiên khi gặp Bác Hồ trong "Sáng tháng Năm", Tố Hữu đã cảm nhận  <br /> về tiếng nói của Người:<br /> <br /> Giọng của Người không phải sấm trên cao<br /> <br /> Âm từng tiếng thấm vào lòng mong ước<br /> <br /> Con nghe Bác tưởng nghe lời non nước<br /> <br /> Tiếng ngàn xưa và cả tiếng mai sau.<br /> <br /> Viết về một lãnh tụ  vĩ đại của dân tộc, Tố  Hữu mới dùng đến những lời ấy, mới đồng  <br /> nhất hồn Người với hồn Nước. Lời Người là lời của Nước non, của lịch sử, giống nòi. <br /> Và đây là lần thứ  hai, viết về một nhà thơ  vĩ đại, một nhà văn hóa lỗi lạc vào bậc nhất  <br /> của dân tộc, Tố Hữu lại dùng đến lối nói ấy:<br /> <br /> Tiếng thơ ai động đất trời<br /> <br /> Nghe như non nước vọng lời ngàn thu<br /> <br /> Một tiếng thơ  có thể  làm cảm động đến cả  trời đất, thì đó là cách đánh giá tột bậc rồi! <br /> Chữ "đồng" rất gợi hình. Nó gợi ra sự vang vọng, trầm rung của thơ Nguyễn Du giữa đất  <br /> trời sông núi. Người ta thấy thơ  Nguyễn Du như  một điệu hồn bay trong đất trời, bay <br /> khắp núi sông Chữ "động" cũng rất giàu biểu cảm. Nó gợi được khía cạnh này: chính đất <br /> trời cũng đang thổn thức, xao xuyến. Cả hai khía cạnh ấy hội lại càng cho thấy sức sống  <br /> và sức mạnh kỳ diệu của thơ Nguyễn Du.  Ở câu thứ  hai, cảm nhận và đánh giá còn cao <br /> hơn. Có lẽ là lời đánh giá cao nhất dành cho một tiếng thơ. Tiếng thơ từ trái tim của một  <br /> người đã thành tài sản chung của cả nước non này. Bời tiếng thơ ấy không phải là tiếng <br /> nói của cá nhân,  ấy là lời non nước Non nước cất lời, vọng lời lên qua tiếng thơ  của  <br /> Nguyễn Du Non nước này đã mượn tiếng thơ của Nguyễn Du để gửi điệu hồn của mình.  <br /> Câu thơ  giản dị  mà trang trọng, nhất là nó thể  hiện được sự  bất hủ  cùng sông núi ngàn  <br /> năm của tiếng thơ   ấy. "Nghe như non nước vọng lời ngàn thu". "Non nước" ­ phạm trù  <br /> không gian, "ngàn thu", phạm trù thời gian. Cả hai đều có tính chất vĩnh viễn.<br /> <br /> "Truyện Kiều " đã thuộc về sông núi này, "Truyện Kiều " đã hoà vào non sông đất nước <br /> này Nó là tiếng nói của non sông, là linh hồn của đất nước. Nó sẽ  trường tồn trong sự <br /> trường tồn của núi sông này.<br /> <br /> Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du<br /> <br /> Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày<br /> <br /> Ba trăm năm sau cái chết của Tiểu Thanh ­ một người con gái tài sắc mà bất hạnh ­ <br /> Nguyễn Du vô cùng ngậm ngùi thương tiếc. Ông muốn nhắn gửi hậu thế ba trăm năm lẻ <br /> niềm ước ao được cảm thông, chia sẻ:<br /> <br /> Bất tri tam bách dư niên hậu<br /> <br /> Thiên hạ hà nhân khắp Tố Như<br /> <br /> (Chẳng biết ba trăm năm lẻ nửa<br /> <br /> Người đời ai khóc Tố Như chăng?)<br /> <br /> Thì nay Tố  Hữu đã trả  lời: "Nghìn năm sau nhớ  Nguyễn Du" Tố  Hữu khẳng định thật  <br /> đinh ninh, không phải ba trăm năm mà đến nghìn năm vẫn nhớ. Một điều thật đáng nói là  <br /> con số 300 (tam bách dư niên hậu) của Nguyễn Du là con số  cụ thể, chỉ một độ  dài xác  <br /> định và hạn định. Còn chữ "nghìn năm" của Tố Hữu ở câu này (cũng như chữ "ngàn thu" ở <br /> câu trên) là một con số không xác định không hạn định. Nó đồng nghĩa với sự  vĩnh viễn <br /> muôn đời. Với số từ như thế, câu trả lời của Tố Hữu vừa là một đánh giá một dự báo vừa  <br /> là một niềm tin vô bờ  bến về sự  đồng cảm của muôn thế  hệ  sau dành cho Nguyễn Du.  <br /> Cũng cần phải nói thêm về  sự tinh tế trong ngôn từ  của Tố  Hữu. Cũng khái niệm nghìn <br /> (1000) mà  ở  câu trên thì sĩ dùng "ngàn thu", câu dưới lại dùng "nghìn năm". Không chỉ <br /> giản đơn là tránh trùng lặp! Đằng sau đó thấy rõ một dụng công. “Nghìn" chỉ đơn thuần là <br /> từ chỉ số lượng, còn "ngàn” dường như có cả sắc thái biểu vật, biểu hình, nó vừa chỉ  số <br /> lượng lại vừa gợi được không gian ­ Do nằm trong chuỗi liên hệ  với những "đại ngàn", <br /> "non ngàn”, v.v... vì thế ở câu trên, Tố Hữu đã dùng "ngàn": Nghe như non nước vọng lời  <br /> ngàn thu. "Ngàn thu", do đó, vừa gợi được chiều dài thời gian vừa gợi được bề  rộng <br /> không gian cho tiếng thơ Nguyễn Du, ­ cho lời non nước vang v ọng. Ti ếng th ơ Nguy ễn  <br /> Du vọng qua không gian và vọng qua cả thời gian. Chữ "nghìn năm" chỉ biểu hiện sắc thái  <br /> thời gian, và ở câu sau nó được khai thác đúng như thế: "Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du", <br /> và ý thơ cũng chỉ cần có thế!<br /> <br /> Trong bốn câu thơ này, chúng ta còn thấy niềm trân trọng, sự nâng niu, thành kính của Tố <br /> Hữu khi viết về bản thân lời thơ. Mở đầu là "Tiếng thơ  ai" rồi nó thành "Lời ngàn thu ­  <br /> lời non nước". Chưa hết, nó thành "tiếng thương" và cuối cùng là "tiếng mẹ ru". Nó là các  <br /> cấp độ đánh giá ngày một cao, hay là những chặng đường đi vào bất tử của thơ Nguyễn <br /> Du? Thật vinh phúc cho ai khi thơ họ đã đi vào tiếng ru đã nhập vào nguồn mạch văn hoá,  <br /> đời sống tâm linh của cả  một cộng đồng, nó đã nhập vào dòng sữa tinh thần để  nuôi  <br /> dưỡng thế  hệ  này sang thế  hệ  khác của giống nòi. "Truyện Kiều " của Nguyễn Du đã  <br /> nhập vào dòng sữa tinh thần  ấy. Chữ "tiếng hương’’ cũng thật hàm súc, là tiếng nói của  <br /> tình thương? Là tiếng lời chở tình thương? là tiếng nói gợi cảm thương? Là tiếng thơ dễ <br /> thương? Thương là cội nguồn, là nội dung, là hình thức, là bản chất; là phẩm chất? Có lẽ <br /> nó là tất cả! Bởi thơ chân chính là thế! Thơ  Nguyễn Du là thể; thơ  của trái tim dào dạt  <br /> thương yêu. Nên nó không phải là thơ, nó là "tiếng thương" của một trái tim lớn<br /> Coi "tiếng thương" là bản chất của tiếng thơ Nguyễn Du, Tố Hữu xem như đã xứng đáng <br /> là tri âm của Tố Như<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2