Cách thoát n n khi
có đ ng đ t
M t n n nhân s ng sót trong tr n đ ng đ t T Xuyên, Trung Qu c tháng 5/2008. nh
Xinhua.
N u b n đang trong các tòa nhà cao t ng khi x y ra đ ng đ t l n, vi c tr c tiên là chuiế ướ
xu ng g m bàn ch c ch n, ch không ph i tìm cách ch y ra ngoài.
Sau tr n đ ng đ t sáng nay ngoài kh i b bi n Phan Thi t, làm rung nh nhi u tòa nhà ơ ế
Vũng Tàu, TP HCM và các t nh lân c n sáng nay, nhi u b n đ c bày t lo ng i v cách gi an
toàn khi đ ng đ t x y ra.
Ông Lê Huy Minh, Phó Vi n tr ng ph trách Vi n V t lý Đ a c u, đ a ra vài l i khuyên sau: ưở ư
Khi x y ra đ ng đ t l n, v i nh ng rung l c c m th y rõ r t và đ đ c nh y, r i, n t ơ
t ng... ườ
- N u đang đi ngoài đ ng, b n nên d ng l i, tránh xa các khu nhà cao t ng, đ ng đi n vàế ườ ườ
các công trình có th s p đ .
- N u đang trong các nhà cao t ng, nên chui ngay xu ng g m bàn (g m gh ho c g mế ế
gi ng) ch c ch n, đ tránh các đ v t r i xu ng làm b th ng. Không nên tìm cách ch y raườ ơ ươ
kh i nhà lúc này vì không k p (đ ng đ t x y ra ch trong vài giây).
- Tuy nhiên, khi đ ng đ t m nh qua đi, b n nên tìm cách đi ra xa kh i tòa nhà đ tránh d ư
ch n ti p t c x y ra, có nguy c làm s p đ nhà ho c gây th ng tích l n. ế ơ ươ
Ông cũng khuy n cáo khi có đ ng đ t l n, ng i dân nên tu n t đi theo c u thang b thoátế ườ
hi m ra ngoài, không nên xô đ y ch y ra kh i các tòa nhà khi có bi n, vì vi c xô đ y, gi m ế
đ p lên nhau v a làm ch m tr , v a gây th ng tích, th m chí thi t m ng. ươ
"V i nh ng đ ng đ t y u nh v a x y ra Phan Thi t, ch gây rung l c nh , ng i dân ế ư ế ườ
không c n ph i đi ra kh i nhà", ông Minh cho bi t. ế
Và đây là m t s l i khuyên c a Trung tâm Qu n lý tình hu ng kh n c p M , trong tr ng ườ
h p có đ ng đ t:
N u b n trong phòng ế
- Chui xu ng g m m t chi c bàn v ng ch c, ch cho đ n khi m t đ t ng ng rung chuy n. ế ế
N u g n b n không có chi c bàn nào, hãy dùng tay ôm l y m t, đ u và ng i vào m t gócế ế
nhà; Tránh xa c a kính, g ng, c a ra vào và b t c v t gì có th đ . N u đang trên ươ ế
gi ng, hãy nguyên t i đó, b o v đ u b ng m t chi c g i.ườ ế
- trong nhà cho đ n khi m t đ t ng ng rung và khi b n bi t ch c r ng ra ngoài là an toàn; ế ế
- Không s d ng thang máy (vì thang máy có th m t đi n, ng i b k t trong đó, và thang ườ
cũng không th ch nhi u ng i m t lúc). ườ
N u b n ngoài tr iế
- B n tuy t đ i không nên ch y vào trong nhà, tránh xa các c t đèn đ ng hay dây đi n và ườ
nguyên ngoài tr i cho đ n khi m t đ t ng ng rung. M i nguy c l n nh t xu t phát t chính ế ơ
c a ra vào các tòa nhà và các b c t ng bên ngoài. M t đ t rung chuy n r t hi m khi là ườ ế
nguyên nhân tr c ti p d n đ n t vong. Ph n l n th ng vong do đ ng đ t xu t phát t ế ế ươ
t ng đ , kính v , các v t r i xu ng đ t.ườ ơ
N u đang trên xe ôtôế
- Ng ng xe ngay l p t c v trí cho phép và l i trong xe. Tránh đ xe d i ho c g n các ướ
tòa nhà, cây c i, các cây c u b c qua đ ng, đ ng dây đi n. Di chuy n c n tr ng sau khi ườ ườ
m t đ t ng ng rung chuy n. Tránh các con đ ng, c u, d c b đ ng đ t gây h h i. ườ ư
N u b m c k t d i đ ng đ nátế ướ
- Không b t diêm hay h p qu t; Không di chuy n ho c làm tung b i lên mù m t; Che mi ng
b ng khăn tay ho c m t m nh v i; Gõ vào m t đ ng ng ho c m nh t ng đ nhân viên ườ ườ
c u h có th xác đ nh v trí b n b m c k t. Hô l n ch là gi i pháp cu i cùng.
N u đang trong siêu th đông ng iế ườ
- Không nên đ xô đ n l i ra. Tránh xa nh ng k hàng ch a các v t d r i. ế ơ
N u đang trong sân v n đ ng ho c r p hátế
- Ng i l i trong gh , dùng tay b o v đ u. Đ ng nên di chuy n cho đ n khi h t ch n đ ng. ế ế ế
N u th y m i th đã n, r i kh i đó m t cách tr t t .ế
Năm 2004, chuyên gia c u h Doug Copp (Đ i tr ng đ i c u h thu c T ch c American ưở
Rescue Team International) đã gây xôn xao d lu n vì đ a ra nh ng khuy n cáo đi ng c l iư ư ế ượ
l i khuyên an toàn c a c a H i ch th p đ qu c gia M . C th , Doug Copp cho r ng:
- Nh ng ng i n náu xu ng g m bàn khi có đ ng đ t r t d ch t. Ông đ a ra lý thuy t "tam ườ ế ư ế
giác c a s s ng", theo đó, ng i trong nhà nên n m xu ng bên c nh các đ v t nh bàn, ườ ư
tràng k , gi ng..., vì khi t ng, tr n nhà đ xu ng đè lên các v t này, nó s t o ra các ườ ườ
kho ng tr ng ngay bên c nh đó, t o ra tam giác s ng mà ng i ta có th trú n đ c. ườ ượ
Lý thuy t "tam giác c a s s ng" c a Doug Copp: Ông cho r ng ng i ta s s ng sót n uế ườ ế
n m bên c nh các v t nh bàn, tràng k khi có đ ng đ t, thay vì chui vào đó, b i tr n n ư
s p xu ng s t o ra kho ng tr ng hình tam giác ngay bên c nh nh ng đ v t này.
"L n t i khi b n xem m t toà nhà s p đ , trên tivi, hãy đ m 'các tam giác' đ c hình thành mà ế ượ
b n th y. Chúng có m i n i. Nó có hình d ng chung nh t, b n s th y trong các toà nhà b ơ
đ s p", ông vi t. ế
- N u không th thoát ra ngoài, hãy n m xu ng và cu n tròn trong t th bào thai ngay c nhế ư ế
m t chi c tràng k hay m t gh l n. B n có th s ng sót trong m t kho ng tr ng nh h n. ế ế ơ
- N u b n đang trên gi ng trong đêm và m t tr n đ ng đ t x y ra, đ n gi n là lăn kh iế ườ ơ
gi ng, cu n tròn và n m c nh đó. M t kho ng tr ng an toàn s t n t i g n gi ng.ườ ườ
- Tránh xa các ô c a và r m c a.
- Không bao gi đ c đi vào c u thang. Các c u thang dao đ ng riêng r v i các ph n chính ượ
c a toà nhà. C u thang và ph n còn l i c a toà nhà ti p t c va đ p vào nhau cho đ n khi c u ế ế
trúc c u thang gãy. Nh ng ng i đi vào c u thang tr c khi chúng gãy s b băm nh b i các ườ ướ
m t c u thang. Th m chí n u toà nhà không s p đ , hãy tránh xa c u thang. ế
- Đ ng sâu trong tòa nhà, b n càng khó ch y thoát. Hãy di chuy n ra phía ngoài.