Chæång 5:
DAÌN THEÏP
ξ1.Âaûi cæång vãö daìn theïp:
1.1.Caïc loaûi daìn:
1.Âënh nghéa:
Daìn theïp laì kãút cáúu hãû thanh báút biãún hçnh chëu uäún, gäöm nhiãöu thanh liãn kãút
våïi nhau taûi tám màõt taûo thaình.
2.Âàûc âiãøm:
- Væåüt âæåüc kháøu âäü låïn ldaìn >> ldáöm
- Tiãút kiãûm âæåüc váût liãûu do táûn duûng âæåüc sæû laìm viãûc cuía váût liãûu. (Moüi thåï
tong tiãút diãûn chëu æïng suáút âãöu do thanh chè chëu neïn hay keïo.).
- Hçnh thæïc nheû, âeûp, linh hoaût, phong phuï, phuì håüp yãu cáöu chëu læûc vaì sæí
duûng.
3.Phán loaûi:
a.Theo cäng duûng:
Daìn vç keìo, daìn cáöu, cäüt thaïp truû, cáöu truûc, kãút cáúu chëu læûc cuía cæía van..
b.Theo så âäö kãút cáúu:
Hçnh 5.1a,b,c: Daìn âån giaín, daìn liãn tuûc, daìn muït thæìa.
Hçnh 5.1f: Thaïp truû
Hçnh 5.1d,e: Daìn kiãøu voìm, kiãøu khung Hçnh 5.1g: Daìn liãn håüp
89
- Daìn âån giaín: chãú taûo vaì dæûng làõp dãù nãn duìng phäø biãún (hçnh 5.1 a) .
- Daìn liãn tuûc: cáúu taûo phæïc taûp, aính hæåíng do luïn khäng âãöu, nhæng tiãút kiãûm
váût liãûu vaì nháút laì âäü cæïng låïn, nãn âæåüc duìng laìm daìn cáöu (hçnh 5.1b).
- Daìn muït thæìa: tiãút kiãûm váût liãûu (hçnh 5.1c).
- Daìn kiãøu voìm, khung, thaïp tru (hçnh 5.1d,e,f)û.
- Daìn liãn håüp: kãút håüp giæîa dáöm vaì daìn, coï nhëp låïn. Thæåìng låüi duûng kãút cáúu
dáöm âãø bäú trê âæåìng di chuyãøn taíi troüng nhæ daìn cáöu, daìn cáöu chaûy (hçnh .1g).
c.Theo khaí nàng chëu læûc:
Daìn nheû: Bao gäöm:
Hçnh 5.2: Daìn 1
theï
p
g
oïc
- Daìn theïp troìn: nheû, màõt âån giaín. Duìng cho nhaì maïi nheû
L ≤ 15m, xaì gäö räùng.
- Daìn 1 theïp goïc: phuì håüp våïi loaûi daìn khäng gian coï tiãút
diãûn chæî nháût (hçnh 5.2), hçnh vuäng nhæ daìn cáöu truûc, cäüt âæåìng
dáy taíi âiãûn. Loaûi naìy dãù sån, chäúng ré täút.
- Daìn 2 theïp goïc: chuí yãúu trong kãút cáúu nhaì.
Hçnh 5.3: Daìn 2 theïp
g
oïc
- Daìn theïp äúng: liãn kãút phæïc taûp, nhæng nheû, thoaïng gioï nãn taíi troüng gioï taïc
duûng lãn baín thán kãút cáúu nhoí, khäng âoïng buûi áøm nãn chäúng ré täút. Phuì håüp våïi cäng
trçnh cao nhæ thaïp, truû.
- Daìn theïp dáûp baín moíng: troüng læåüng nhoí nháút.
Daìn nàûng:
Hçnh 5.4: Daìn nàûng
Tiãút diãûn thanh daìn thæåìng laì tiãút
diãûn täø håüp I, U, H. duìng khi näüi læûc thanh
daìn låïn nhæ trong daìn cáöu.
Ngoaìi ra coìn chia ra caïc loaûi:
- Daìn thæåìng
Hçnh 5.5: Daìn æïng suáút træåïc
- Daìn æïng suáút træåïc
- Daìn phàóng
- Daìn khäng gian
- Daìn liãn håüp.
1.2.Caïc hçnh daûng cuía daìn:
Caïc yãu cáöu khi choün hçnh daûng cuía daìn:
- Y/c sæí duûng: âäü cæïng toaìn hãû maïi, phæång phaïp liãn kãút daìn vaì cäüt.
- Y/c kiãún truïc: hçnh thæïc cæí tråìi, loaûi váût liãûu låüp.
- Y/c kinh tãú: tiãút kiãûm theïp vaì cäng chãú taûo.
90
Hçnh daûng cuía daìn bao gäöm:
1.Daìn tam giaïc:
Hçnh 5.6: Daìn tam giaïc
Sæí duûng: - Vç keìo maïi coï i > 1/5 dãù thoaït næåïc: tän, fibräximàng, ngoïi .
- Yãu cáöu chiãúu saïng cao.
Âàûc âiãøm: - Chè liãn kãút khåïp våïi cäüt nãn âäü cæïng khäng gian nhoí.
- Goïc håüp båíi caïc thanh coï nhiãöu goïc nhoün nãn khoï chãú taûo.
- Så âäö chëu læûc khäng håüp lyï nãn
näüi læûc caïc thanh khäng âãöu, thanh buûng giæîa daìn
daìi maì chëu læûc låïn.
Hçnh 5.7: Haû tháúp caïnh dæåïi
daìn tam
g
iaïc
Âãø khàõc phuûc 2 nhæåüc âiãøm sau , coï thãø cáúu
taûo haû tháúp caïnh dæåïi daìn (hçnh5.7). Nhæng caïch
naìy laìm khäng gian sæí duûng bë haûn chãú.
2.Daìn hçnh thang:
Hçnh 5.8: Daìn hçnh thang
Caïnh trãn håi däúc i = 1/8 ÷ 1/12. Âæåüc
duìng cho maïi låüp bàòng táúm bã täng cäút theïp.
Âàûc âiãøm: - Så âäö daìn håi håüp lyï .
- Coï thãø liãn kãút cæïng våïi cäüt.
3.Daìn hçnh âa giaïc & caïnh cung:
Âàûc âiãøm: - Phuì håüp våïi biãøu âäö moment
nãn näüi læûc trong thanh caïnh gáön bàòng nhau, näüi
læûc trong thanh buûng nhoí, nãn tiãút kiãûm váût liãûu.
Hçnh 5.9: Daìn hçnh thang &
caïnh cung
- Täún cäng chãú taûo.
Sæí duûng: - Håüp lyï khi nhëp låïn, taíi troüng låïn
.
4.Daìn song song:
Âàûc âiãøm:
- Caïc thanh coï chiãöu daìi bàòng nhau.
Hçnh 5.10: Daìn song song
- Så âäö cáúu taûo màõt daìn giäúng nhau nãn dãø
cáúu taûo.
- Så âäö khäng håüp lyï âäúi våïi daìn âån giaín,
nhæng håüp lyï âäúi våïi daìn liãn tuûc.
Sæí duûng: - Laìm daìn âåí keìo.
- Daìn cáöu chaûy, thaïp truû.
- Daìn maïi nhaì, daìn cáöu.
91
1.3.Hãû thanh buûng:
Hãû thanh buûng âãø chëu læûc càõt. Viãûc choün daûng tiãút diãûn dæûa vaìo:
Âiãöu kiãûn taïc duûng cuía taíi troüng.
Dãø cáúu taûo.
Nheû.
Coï caïc loaûi :
Hçnh 5.11: Hãû thanh buûng
tam giaïc
1.Hãû thanh buûng tam giaïc:
Æu âiãøm: Täøng chiãöu daìi thanh buûng nhoí nháút,
êt màõt. Thi cäng nhanh.
Khuyãút âiãøm: - Coï thanh buûng daìi chëu læûc neïn.
α ≈ 45o ÷ 55o laì täút nháút.
Hçnh 5.12: Thãm thanh
buûng âæïng
Coï thãø thãm thanh âæïng (hçnh 5.12) âãø: - Chëu
taíi troüng cuûc bäü cuía xaì gäö, tráön treo. - Giaím chiãöu daìi
tênh toaïn cuía thanh caïnh.
Sæí duûng: daìn coï caïnh song song, daìn hçnh
thang. Âäi khi duìng cho daìn tam giaïc, nhæng chãú taûo
khoï vç α nhoí.
2.Hãû thanh thanh buûng xiãn:
Hçnh 5.13: Hãû thanh buûng xiãn
Æu âiãøm: bäú trê caïc thanh daìi chëu keïo, nãn
troüng læåüng daìn nhoí. Nhæng â/v daìn tam giaïc nãúu
bäú trê nhæ váûy thç coï α quaï nhoí, vaì coï caïc thanh
buûng daìi, nãn phaíi bäú trê ngæåüc laûi.
Hçnh 5.1
4
: Hãû thanh buûn
g
phán nhoí
α ≈ 35o ÷ 45o laì håüp lyï .
3.Hãû thanh buûng âàûc biãût:
a.Hãû thanh buûng phán nhoí :
- Chëu taíi troüng táûp trung trãn thanh
caïnh.
Hçnh 5.15: Hãû thanh buûn
g
chæî tháû
p
- Giaím chiãöu daìi tênh toaïn cuía thanh
caïnh trong màût phàóng daìn.
b.Hãû thanh buûng chæî tháûp:
Duìng cho daìn cáön âäü cæïng låïn , hay khi
daìn chëu taíi troüng 2 chiãöu .
Hçnh 5.16: Hãû thanh buûng hçnh
thoi, chæî K
c.Hãû thanh buûng hçnh thoi, chæî
K:
- Tàng âäü cæïng cho daìn.
- Giaím chiãöu daìi tênh toaïn cho thanh âæïng.
Sæí duûng: daìn coï chiãöu cao låïn.
92
1.4.Kêch thæåïc daìn:
1.Nhëp daìn L:
Nhëp daìn L âæåüc xaïc âënh theo yãu cáöu sæí duûng.
Âãø thäúng nháút hoïa trong nhaì cäng nghiãûp:
Hçnh 5.17: Kêch thæåïc daìn
M = 3m Â/v: L ≤ 18m
M = 6m Â/v: L > 18m
2.Chiãön cao giæîa daìn h:
Thæåìng choün theo âiãöu kiãûn váûn chuyãøn.
Daìn coï caïnh song song vaì daìn hçnh thang:
h = (1/6 ÷ 1/9)L
Daìn tam giaïc:
h = (1/4 ÷ 1/3)L
3.Khoaíng caïch màõt caïnh trãn d:
Âæåüc xaïc âënh khi xaïc âënh hãû thanh buûng vaì thuìy thuäüc khoaíng caïch xaì gäö hay
kêch thæåïc panen maïi. Thæåìng d =1,5 ; 3m.
1.5.Hãû giàòng khäng gian cuía daìn:
Theo phæång ngoaìi màût phàóng,
daìn ráút maính nãn ráút dãø máút äøn âënh. Âãø
daìn äøn âënh ta phaíi bäú trê hãû giàòng.
Hçnh 5.18: Hãû giàòng cuía daìn
1.Bäú trê:
- Hãû giàòng caïnh trãn: bäú trê åí màût
phàóng caïnh trãn cuía daìn.
- Hãû giàòng caïnh dæåïi: bäú trê åí màût
phàóng caïnh dæåïi cuía daìn.
- Hãû giàòng âæïng: bäú trê trong màût
phàóng caïc thanh âæïng âáöu daìn vaì giæîa
daìn.
Hai daìn liãn tiãúp âæåüc giàòng thaình 1 khäúi báút biãún hçnh nhåì giàòng caïnh trãn,
giàòng caïnh dæåïi vaì hãû giàòng âæïng. Caïc daìn kãú tiãúp âæåüc äøn âënh nhåì tæûa vaìo khäúi cæïng
bàòng caïc thanh chäúng (xaì gäö hay sæåìn doüc cuía panen).
2.Taïc duûng:
- Taûo âäü cæïng khäng gian cho toaìn hãû maïi.
- Giaím chiãöu daìi tênh toaïn cuía thanh caïnh theo phæång ra ngoaìi màût phàóng cuía
daìn.
1.6.Âäü väöng xáy dæûng:
93
