intTypePromotion=3

Đánh giá một số ảnh hưởng của biến đổi khí hậu tới sức khỏe, bệnh tật của bộ đội tại một số địa bàn đóng quân

Chia sẻ: Ni Ni | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:7

0
15
lượt xem
0
download

Đánh giá một số ảnh hưởng của biến đổi khí hậu tới sức khỏe, bệnh tật của bộ đội tại một số địa bàn đóng quân

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết nghiên cứu, phân tích đánh giá ảnh hưởng của thời tiết khí hậu cực đoan do biến đổi khí hậu tới sức khỏe, bệnh tật của bộ đội tại một số đơn vị quân khu. Sử dụng phương pháp đánh giá dựa trên hệ số giá trị tương quan tỷ lệ mắc, tỷ lệ tử vong một số bệnh do biến đổi khí hậu (BĐKH).

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đánh giá một số ảnh hưởng của biến đổi khí hậu tới sức khỏe, bệnh tật của bộ đội tại một số địa bàn đóng quân

TẠP CHÍ Y - DƯỢC HỌC QUÂN SỰ SỐ 9-2013<br /> <br /> ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU<br /> TỚI SỨC KHỎE, BỆNH TẬT CỦA BỘ ĐỘI<br /> TẠI MỘT SỐ ĐỊA BÀN ĐÓNG QUÂN<br /> Hoàng Văn Lương*; Phạm Ngọc Châu*<br /> Nguyễn Tùng Linh*; Nguyễn Văn Chuyên*<br /> TÓM TẮT<br /> Nghiên cứu, phân tích đánh giá ảnh hưởng của thời tiết khí hậu cực đoan do biến đổi khí<br /> hậu tới sức khỏe, bệnh tật của bộ đội tại một số đơn vị quân khu. Sử dụng phương pháp đánh<br /> giá dựa trên hệ số giá trị tương quan tỷ lệ mắc, tỷ lệ tử vong một số bệnh do biến đổi khí hậu<br /> (BĐKH). Kết quả cho thấy khu vực chịu hậu quả lớn nhất của BĐKH tới sức khỏe là các đơn<br /> vị ở bắc Trung bộ và Nam bộ. Các đơn vị ở phía bắc có mức độ chịu ảnh hưởng nhẹ hơn.<br /> * Từ khóa: Biến đổi khí hậu; Ảnh hưởng sức khỏe.<br /> <br /> ANALYSIS OF SOME IMPACTS OF CLIMATE CHANGE ON<br /> HEALTH VULNERABLE STATUS OF THE TROOPS<br /> IN SECTORIAL DEPLOYMENT AREAS<br /> SUMMARY<br /> Analysis and evaluation of the impact of extreme weather caused by climate change on<br /> health vulnerable status, diseases of the troops in some sectorial deployment areas. Using<br /> evaluation method based on the correlation coefficient values incidence, mortality caused by<br /> some climate change. The results showed that the area under the most severe consequences<br /> of climate change on health vulnerable status is north-central sectorials. The sectorials in<br /> the north have a low - level impact on health.<br /> * Key words: Climate change; Health vulnerable status<br /> <br /> ĐẶT VẤN ĐỀ<br /> Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tình trạng<br /> khí hậu cực đoan do BĐKH ảnh hưởng<br /> tới sức khỏe của cộng đồng, đã cướp đi<br /> <br /> mạng sống của 300.000 người mỗi năm<br /> và ảnh hưởng đến cuộc sống của 300<br /> triệu người trên trái đất do tác động từ<br /> những đợt nắng nóng, lũ lụt và cháy<br /> rừng gây ra [5]. Một số bệnh được xem có<br /> <br /> * Học viện Quân y<br /> Người phản hồi (Corresponding): Phạm Ngọc Châu (chauc4@ymail.com)<br /> Ngày nhận bài: 18/9/2013; Ngày phản biện đánh giá bài báo: 22/10/2013<br /> Ngày bài báo được đăng: 3/11/2013<br /> <br /> 62<br /> <br /> TẠP CHÍ Y - DƯỢC HỌC QUÂN SỰ SỐ 9-2013<br /> <br /> liên quan chặt chẽ với BĐKH hiện nay<br /> đang hoành hành chủ yếu tại các khu<br /> vực nhiệt đới và cận nhiệt đới như sốt<br /> rét, viêm màng não, sốt xuất huyết... sẽ<br /> lan rộng ra trên phạm vi toàn cầu [2, 3,<br /> 4]. Dự kiến đến năm 2080, số người mắc<br /> bệnh sốt rét sẽ tăng thêm 260 - 320 triệu<br /> người và sẽ có 6 triệu người mắc bệnh<br /> sốt xuất huyết [5]. Ngoài ra, BĐKH ảnh<br /> hưởng đến thay đổi hệ sinh thái, gây ra<br /> một loạt yếu tố có thể làm trầm trọng<br /> thêm, tràn lan thêm một loạt những bệnh<br /> mới [5]. Tại Việt Nam, theo khuyến cáo<br /> của Bộ Y tế, khí hậu nóng lên là nguyên<br /> nhân phát sinh 9 bệnh truyền nhiễm<br /> gồm: bệnh cúm A(H1N1), bệnh cúm<br /> A(H5N1), bệnh sốt xuất huyết, bệnh sốt<br /> rét, bệnh tả, bệnh thương hàn, bệnh tiêu<br /> chảy, bệnh viêm não do virut và bệnh<br /> viêm đường hô hấp cấp tính (SARC).<br /> Trong hoạt động quân sự, các cán bộ,<br /> chiến sỹ lực lượng vũ trang luôn phải<br /> hoạt động trong những điều kiện khắc<br /> nghiệt của thời tiết và là đối tượng dễ bị<br /> tổn thương sức khỏe do BĐKH. Do vậy,<br /> việc phân tích xác định các khu vực hoạt<br /> động quân sự chịu nhiều ảnh hưởng sức<br /> khỏe do hậu quả của BĐKH là rất cần<br /> thiết, kết quả nghiên cứu sẽ giúp Ngành<br /> Quân y có cơ sở khoa học để xây dựng<br /> kế hoạch đảm bảo quân y, ứng phó tốt<br /> hơn đối với BĐKH.<br /> Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá, phân<br /> tích ảnh hưởng của BĐKH tới sức khỏe,<br /> bệnh tật của bộ đội đóng quân trên một<br /> số địa bàn.<br /> <br /> ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP<br /> NGHIÊN CỨU<br /> Để đánh giá tác động của BĐKH đến<br /> tình trạng dễ tổn thương sức khỏe, bệnh<br /> tật của cán bộ, chiến sỹ lực lượng vũ<br /> trang, nghiên cứu dựa vào xác định hệ<br /> số tương đương của tình trạng mắc, tử<br /> vong do một số bệnh gắn liền với<br /> BĐKH như tiêu chảy, sốt rét, sốt xuất<br /> huyết. Sử dụng phương pháp đánh giá<br /> dựa trên hệ số giá trị tương quan tỷ lệ<br /> mắc, tỷ lệ tử vong một số bệnh do<br /> BĐKH, các chỉ số hậu quả thiên tai như<br /> số người tử vong, bị thương, số công<br /> trình quân sự bị sập, trôi do thiên tai gây<br /> gây ra. Trọng số các chỉ số được lựa<br /> chọn theo bảng sau:<br /> Bảng 1: Trọng số các chỉ số thành<br /> phần đánh giá hậu quả của BĐKH tới<br /> sức khỏe lực lượng vũ trang.<br /> Chỉ số<br /> <br /> Trọng<br /> số<br /> <br /> Số ca mắc tiêu chảy/1.000 quân<br /> <br /> 0,20<br /> <br /> Số ca tử vong do tiêu chảy/1.000 quân<br /> <br /> 0,05<br /> <br /> Số ca mắc sốt rét/1.000 quân<br /> <br /> 0,10<br /> <br /> Số ca tử vong do sốt rét/1.000 quân<br /> <br /> 0,05<br /> <br /> Số ca mắc sốt xuất huyết/1.000 quân<br /> <br /> 0,15<br /> <br /> Số người tử vong do sốt xuất huyết/<br /> 1.000 quân<br /> <br /> 0,05<br /> <br /> Số người tử vong do thiên tai/1.000 quân<br /> <br /> 0,05<br /> <br /> Số người bị thương do thiên tai/1.000 quân<br /> <br /> 0,15<br /> <br /> Số người mất tính do thiên tai/1.000 quân<br /> <br /> 0,05<br /> <br /> Tổng số công trình quân sự đổ, sập, trôi/<br /> 1.000 quân<br /> <br /> 0,10<br /> <br /> Số ca tử vong do đuối nước/1.000 quân<br /> <br /> 0,05<br /> <br /> 65<br /> <br /> TẠP CHÍ Y - DƯỢC HỌC QUÂN SỰ SỐ 9-2013<br /> <br /> Nghiên cứu tiến hành thu thập số liệu<br /> về các chỉ số nêu trên tại những quân<br /> khu trong năm 2012. Sử dụng phương<br /> pháp chuẩn hóa để đồng bộ số liệu và<br /> đưa về các giá trị từ 0 - 1 [1]. Các chỉ số<br /> thành phần được tính theo phương pháp<br /> <br /> cộng đại số. Xử lý số liệu bằng phần<br /> mềm Microsoft Excel và vẽ bản đồ bằng<br /> phần mềm MapInfo Professional. Sau<br /> khi tính toán, phân giá trị thành 10 nhóm<br /> từ cao xuống thấp và hiển thị trên bản đồ<br /> với mức màu khác nhau.<br /> <br /> KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU<br /> Bảng 2: Phân cấp hậu quả của của BĐKH tới tình trạng dễ tổn thương sức khỏe<br /> bộ đội theo vị trí địa lý.<br /> TRỌNG<br /> SỐ<br /> <br /> TỈNH<br /> <br /> TRỌNG<br /> SỐ<br /> <br /> TỈNH<br /> <br /> TRỌNG<br /> SỐ<br /> <br /> Hải Phòng<br /> <br /> 0,00<br /> <br /> Phú Thọ<br /> <br /> 0,10<br /> <br /> Điện Biên<br /> <br /> 0,33<br /> <br /> Tuyên Quang<br /> <br /> 0,00<br /> <br /> Lâm Đồng<br /> <br /> 0,13<br /> <br /> Quảng Nam<br /> <br /> 0,35<br /> <br /> Hải Dương<br /> <br /> 0,01<br /> <br /> Quảng Bình<br /> <br /> 0,13<br /> <br /> Trà Vinh<br /> <br /> 0,37<br /> <br /> Hưng Yên<br /> <br /> 0,02<br /> <br /> Bắc Kạn<br /> <br /> 0,14<br /> <br /> Lai Châu<br /> <br /> 0,38<br /> <br /> Hà Nam<br /> <br /> 0,03<br /> <br /> Bình Dương<br /> <br /> 0,16<br /> <br /> Khánh Hòa<br /> <br /> 0,40<br /> <br /> Nam Định<br /> <br /> 0,04<br /> <br /> Cần Thơ<br /> <br /> 0,17<br /> <br /> Ninh Thuận<br /> <br /> 0,43<br /> <br /> Thái Nguyên<br /> <br /> 0,04<br /> <br /> Hà Giang<br /> <br /> 0,18<br /> <br /> Cao Bằng<br /> <br /> 0,44<br /> <br /> Hòa Bình<br /> <br /> 0,05<br /> <br /> Lào Cai<br /> <br /> 0,19<br /> <br /> Bến Tre<br /> <br /> 0,45<br /> <br /> Quảng Ninh<br /> <br /> 0,05<br /> <br /> Bình Thuận<br /> <br /> 0,20<br /> <br /> Kiên Giang<br /> <br /> 0,48<br /> <br /> Thanh Hóa<br /> <br /> 0,05<br /> <br /> Hậu Giang<br /> <br /> 0,21<br /> <br /> Bà Rịa - Vũng Tàu<br /> <br /> 0,48<br /> <br /> Lạng Sơn<br /> <br /> 0,06<br /> <br /> An Giang<br /> <br /> 0,22<br /> <br /> Đắk Nông<br /> <br /> 0,48<br /> <br /> Bắc Giang<br /> <br /> 0,06<br /> <br /> Đà Nẵng<br /> <br /> 0,22<br /> <br /> Đồng Tháp<br /> <br /> 0,49<br /> <br /> Nghệ An<br /> <br /> 0,06<br /> <br /> Đắk Lắk<br /> <br /> 0,22<br /> <br /> Sóc Trăng<br /> <br /> 0,50<br /> <br /> Ninh Bình<br /> <br /> 0,07<br /> <br /> Thái Bình<br /> <br /> 0,23<br /> <br /> Tiền Giang<br /> <br /> 0,50<br /> <br /> Thừa Thiên Huế<br /> <br /> 0,07<br /> <br /> Quảng Trị<br /> <br /> 0,23<br /> <br /> Bình Phước<br /> <br /> 0,50<br /> <br /> Tây Ninh<br /> <br /> 0,08<br /> <br /> Bình Định<br /> <br /> 0,24<br /> <br /> Long An<br /> <br /> 0,54<br /> <br /> Cà Mau<br /> <br /> 0,08<br /> <br /> Đồng Nai<br /> <br /> 0,25<br /> <br /> Bắc Ninh<br /> <br /> 0,57<br /> <br /> Sơn La<br /> <br /> 0,08<br /> <br /> Hồ Chí Minh<br /> <br /> 0,26<br /> <br /> Kon Tum<br /> <br /> 0,78<br /> <br /> Yên Bái<br /> <br /> 0,09<br /> <br /> Vĩnh Long<br /> <br /> 0,26<br /> <br /> Quảng Ngãi<br /> <br /> 0,90<br /> <br /> Hà Tĩnh<br /> <br /> 0,10<br /> <br /> Gia Lai<br /> <br /> 0,27<br /> <br /> Phú Yên<br /> <br /> 1,00<br /> <br /> Vĩnh Phúc<br /> <br /> 0,10<br /> <br /> Bạc Liêu<br /> <br /> 0,29<br /> <br /> TỈNH<br /> <br /> 66<br /> <br /> TẠP CHÍ Y - DƯỢC HỌC QUÂN SỰ SỐ 9-2013<br /> <br /> Các khu vực chịu hậu quả của BĐKH nhiều nhất là Long An, Bắc Ninh, Kon<br /> Tum, Quảng Ngãi và Phú Yên.<br /> Các khu vực chịu ảnh hưởng ít nhất của biến đổi khí hậu là Hải Phòng, Tuyên<br /> Quang, Hải Dương, Hưng Yên, Hà Nam, Nam Định và Thái Nguyên.<br /> Bảng 3: Phân cấp hậu của BĐKH tới tình trạng dễ tổn thương sức khỏe bộ đội<br /> theo vị trí đóng quân.<br /> TỈNH/THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC<br /> <br /> SỐ TỈNH<br /> <br /> TRỌNG SỐ<br /> TRUNG BÌNH<br /> <br /> Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Bắc Giang, Thái Nguyên, Bắc Ninh<br /> <br /> 6<br /> <br /> 0,22<br /> <br /> Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Yên Bái, Tuyên Quang,<br /> Phú Thọ, Vĩnh Phúc.<br /> <br /> 8<br /> <br /> 0,17<br /> <br /> Hải Phòng, Quảng Ninh, Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình,<br /> Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình, Hoà Bình<br /> <br /> 9<br /> <br /> 0,06<br /> <br /> Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị,<br /> Thừa Thiên - Huế<br /> <br /> 6<br /> <br /> 0,11<br /> <br /> An Giang, Bạc Liêu, Bến Tre, Cà Mau, Thành phố Cần Thơ, Đồng<br /> Tháp, Hậu Giang, Kiên Giang, Sóc Trăng, Tiền Giang, Trà Vinh,<br /> Vĩnh Long<br /> <br /> 12<br /> <br /> 0,34<br /> <br /> Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh<br /> Hoà, Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắc Nông, Ninh Thuận<br /> <br /> 11<br /> <br /> 0,48<br /> <br /> Bình Phước, Bình Thuận, Đồng Nai, Tây Ninh, Lâm Đồng,<br /> Long An<br /> <br /> 6<br /> <br /> 0,28<br /> <br /> Khu vực chịu hậu quả lớn nhất của biến đổi khí hậu tới sức khỏe là các đơn vị ở<br /> bắc Trung bộ và Nam bộ. Các đơn vị ở phía bắc có mức độ chịu ảnh hưởng nhẹ hơn.<br /> BÀN LUẬN<br /> Khí hậu biến đổi có liên quan trực<br /> tiếp và gián tiếp đến đời sống và sức<br /> khỏe cộng đồng ở mọi quốc gia. Việt<br /> Nam là một nước nhiệt đới, có bờ biển<br /> dài và phải chịu ảnh hưởng nghiêm<br /> trọng của biến đổi khí hậu, đặc biệt là<br /> mức nước biển dâng.<br /> <br /> Các đợt nắng nóng kéo dài, nhiệt độ<br /> không khí tăng, gây nên những tác động<br /> tiêu cực đối với sức khỏe con người, dẫn<br /> đến gia tăng nguy cơ đối với người mắc<br /> bệnh tim mạch, bệnh thần kinh… Tác<br /> động gián tiếp của BĐKH đến sức khỏe<br /> con người thông qua những nguồn gây<br /> bệnh, làm tăng khả năng bùng phát và<br /> lan truyền các dịch bệnh như bệnh cúm<br /> 66<br /> <br /> TẠP CHÍ Y - DƯỢC HỌC QUÂN SỰ SỐ 9-2013<br /> <br /> A/H5N1, tay chân miệng, tiêu chảy, dịch<br /> tả… BĐKH làm tăng khả năng xảy ra<br /> một số bệnh nhiệt đới như sốt rét, sốt<br /> xuất huyết, viêm não Nhật Bản, làm tăng<br /> tốc độ sinh trưởng và phát triển nhiều<br /> loại vi khuẩn và côn trùng, vật chủ mang<br /> bệnh (ruồi, muỗi, chuột, bọ chét, ve).<br /> Biến đối khí hậu là một trong những<br /> nguyên nhân dẫn đến sự xuất hiện trở lại<br /> của một số bệnh truyển nhiễm ở vùng<br /> nhiệt đới (sốt rét, sốt dengue, dịch hạch,<br /> dịch tả), xuất hiện một số bệnh truyền<br /> nhiễm mới (SARS, cúm A/H5N1, cúm<br /> A/H1N1), thúc đẩy quá trình đột biến<br /> của virut gây bệnh cúm A/H5N1, cúm<br /> A/H1N1 nhanh hơn.<br /> Hans Joakhim Shelhuber (2007) (Hội<br /> nghị về BĐKH tại Bali) dự báo ảnh<br /> hưởng trực tiếp của hiện tượng thời tiết<br /> cực đoan đã dẫn đến phát triển mạnh mẽ<br /> các bệnh do côn trùng và vi sinh vật gây<br /> ra. Nghiên cứu của WHO (2002) cho<br /> biết, sẽ có ít nhất 150.000 người tử vong<br /> hàng năm vì khí hậu nóng. Họ có thể tử<br /> vong vì các bệnh liên quan đến tim mạch,<br /> tiêu chảy, sốt rét và những bệnh truyền<br /> nhiễm khác hoặc do thiếu thức ăn.<br /> Giáo sư Anthony J McMichael thuộc<br /> Trường Đại học Quốc gia Australia đưa<br /> ra mô hình về lộ trình BĐKH gây ảnh<br /> hưởng tới sức khỏe con người, theo cách<br /> trực tiếp và gián tiếp. Thay đổi khí hậu<br /> còn làm ảnh hưởng đến sức khỏe con<br /> <br /> người theo nhiều phương diện khác<br /> nhau. WHO cũng dự báo: những bệnh<br /> như sốt xuất huyết và sốt rét trước đây<br /> quan niệm là bệnh ở xứ nhiệt đới sẽ<br /> chuyển lên phía bắc và ngày càng phổ<br /> biến do nhiệt độ tăng. Những đợt nắng<br /> nóng sẽ làm chết nhiều người hơn ở<br /> nhiều vùng trên thế giới (đợt nắng nóng<br /> năm 2003 đã làm chết > 70.000 người<br /> ở châu Âu). Nước khan hiếm dẫn đến<br /> bệnh viêm loét dạ dày và suy dinh<br /> dưỡng tăng gấp bội. Những thiên tai như<br /> lũ lụt rút nhanh do thay đổi bản đò mưa<br /> và tan băng sẽ ngăn cản việc tiêu thoát<br /> nước làm ảnh hưởng đến bệnh tiêu chảy<br /> và nhiểu bệnh tật khác.<br /> Tại Việt Nam, theo một kịch bản<br /> BĐKH, cụ thể mực nước biển dân cao<br /> có thể đe dọa tới nơi sinh sống, điều<br /> kiện sinh hoạt của 17 triệu người.<br /> Những mảnh đất màu mỡ, đầm nuôi<br /> thủy sản và nghề cá bị mất đi, dẫn tới<br /> cộng đoòng dân cư ven biển phải tái<br /> định cư. Điều này có thể làm gia tăng áp<br /> lực lên những nguồn tài nguyên khác.<br /> Bên cạnh đó là tác động của gia tăng<br /> xâm nhập mặn, điển hình như ở khu vực<br /> đồng bằng sông Cứu Long (Thành phố<br /> Hồ Chí Minh, Cà Mau..) và hiện tượng<br /> tăng tốc đọ xói lở bờ biển diễn ra ở<br /> nhiều nơi, mạnh mẽ như ở Cảnh Dương Quảng Bình là 56 m/năm.<br /> 67<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản