Đề án Thạc sĩ: Nghiên cứu đối chiếu “不” trong tiếng Hán với “bất” trong tiếng Việt và “不” trong tiếng Nhật

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu và sự phát triển mạnh mẽ của hợp tác thương mại song phương giữa Việt Nam, Trung Quốc và Nhật Bản, nhu cầu về nhân lực song ngữ đa năng ngày càng tăng, thúc đẩy quá trình giao thoa ngôn ngữ và văn hóa. Tuy nhiên, sinh viên Việt Nam và những người tiếp xúc ngôn ngữ Hán-Việt-Nhật khi học tiếng Hán thường gặp khó khăn và nhầm lẫn nghiêm trọng trong việc sử dụng phó từ phủ định, đặc biệt là với từ “不” trong tiếng Hán. Mặc dù có những điểm tương đồng, “不” khác biệt đáng kể so với “Bất” trong tiếng Việt và “不” trong tiếng Nhật, gây ra nhiều sai sót. Nghiên cứu này nhằm mục đích làm rõ những đặc điểm và sự khác biệt này, cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng.

Người học tiếng Hán có nền tảng tiếng Việt hoặc tiếng Nhật, giáo viên ngôn ngữ, và các nhà nghiên cứu ngôn ngữ học đối chiếu.

Nghiên cứu này giải quyết vấn đề khó khăn mà người học tiếng Hán gốc Việt và Nhật thường gặp phải khi sử dụng phó từ phủ định “不”. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và giao thoa văn hóa ngày càng sâu rộng, sự nhầm lẫn về ngữ nghĩa, ngữ pháp và chức năng của “不” so với “Bất” trong tiếng Việt và “不” trong tiếng Nhật là một thách thức lớn, ảnh hưởng đến hiệu quả học tập. Luận văn được tiến hành thông qua phương pháp nghiên cứu đa chiều, bao gồm tổng quan tài liệu để thu thập và sắp xếp các công trình liên quan, phân tích miêu tả để làm rõ hệ thống ngữ nghĩa và sự phát triển của từ vựng, phân tích đối chiếu để làm nổi bật điểm tương đồng và khác biệt, cùng với phương pháp quy nạp trường nghĩa để hệ thống hóa dữ liệu. Cụ thể, nghiên cứu tiến hành phân tích đặc điểm ngữ pháp và phân loại phó từ phủ định trong tiếng Hán, Việt và Nhật, đồng thời đi sâu tìm hiểu sự khác biệt về đặc điểm cổ kim và hệ thống ngữ nghĩa của từ “不” trong tiếng Hán. Để có được dữ liệu chính xác, tác giả sử dụng các từ điển uy tín như “Từ điển tiếng Hán hiện đại” (ấn bản thứ bảy), “Từ điển Việt Hán hiện đại” và “Đại từ điển Quốc ngữ” làm nguồn ngữ liệu. Nghiên cứu tập trung vào thống kê cấu tạo từ liên quan đến “不” (tiếng Hán), “Bất” (tiếng Việt) và “不” (tiếng Nhật), lấy tiếng Hán làm trung tâm đối chiếu để khái quát hóa các đặc điểm. Kết quả nghiên cứu có giá trị ứng dụng cao, giúp người học tiếng Hán (đặc biệt là những người có nền tảng tiếng Việt và tiếng Nhật) dễ dàng phân biệt và nắm vững quy luật sử dụng phó từ phủ định “不”, từ đó giảm thiểu lỗi sai và nâng cao hiệu quả học tập tiếng Hán.