Đề án Thạc sĩ: Nghiên cứu từ ngữ mới tiếng Hán giai đoạn 2019-2022 và phương pháp chuyển dịch sang tiếng Việt

Bối cảnh đại dịch COVID-19 (2019-2022) đã tạo ra những biến đổi sâu rộng trong mọi mặt đời sống xã hội Trung Quốc, từ kinh tế, chính trị đến văn hóa và khoa học công nghệ. Trong bối cảnh này, sự xuất hiện ồ ạt của các từ ngữ mới tiếng Hán không chỉ phản ánh những thay đổi nhanh chóng của thời đại mà còn đặt ra những thách thức đáng kể trong giao tiếp liên văn hóa và dịch thuật. Việc nghiên cứu các từ ngữ mới này trở nên cấp thiết để nắm bắt kịp thời dòng chảy phát triển của ngôn ngữ, đồng thời trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết cho người học và người làm công tác dịch thuật. Đề tài này nhằm mục đích làm rõ đặc điểm và đưa ra phương pháp chuyển dịch phù hợp cho các từ ngữ mới tiếng Hán, góp phần nâng cao hiệu quả giao tiếp và giảng dạy.

Sinh viên, giảng viên và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực ngôn ngữ Trung Quốc và dịch thuật Hán-Việt.

Nghiên cứu này đi sâu khảo sát các từ ngữ mới tiếng Hán xuất hiện trong giai đoạn 2019-2022, với mục tiêu cung cấp cái nhìn toàn diện về đặc điểm và phương pháp chuyển dịch chúng sang tiếng Việt. Công trình được cấu trúc thành ba phần chính: đầu tiên, trình bày tổng quan các nghiên cứu liên quan và cơ sở lý thuyết về từ ngữ mới tiếng Hán và dịch thuật. Tiếp theo, nghiên cứu định nghĩa, nguồn gốc (từ mới sáng tạo, từ cũ nghĩa mới, từ viết tắt, tiếng địa phương, từ ngoại lai) và đặc điểm của 1109 từ ngữ mới, phân tích các yếu tố ngôn ngữ và văn hóa xã hội thúc đẩy sự hình thành của chúng. Cuối cùng, thông qua việc khảo sát lỗi dịch của 137 sinh viên chuyên ngành tiếng Hán tại Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, đề tài phân loại các kiểu lỗi dịch thuật phổ biến và đưa ra phân tích nguyên nhân. Dựa trên kết quả này, nghiên cứu đề xuất các phương pháp dịch thuật hiệu quả cho từ ngữ mới tiếng Hán, bao gồm dịch giải thích và chiến lược bổ sung ngữ nghĩa, đồng thời đưa ra các gợi ý giảng dạy thiết thực. Kết quả của nghiên cứu này không chỉ lấp đầy khoảng trống về tài liệu dịch thuật chuyên biệt cho từ ngữ mới tiếng Hán sang tiếng Việt mà còn đóng góp giá trị ứng dụng cao cho việc giảng dạy và học tập ngôn ngữ Trung Quốc, đặc biệt là trong lĩnh vực dịch thuật, giúp người học tiếng Hán và dịch giả nâng cao năng lực ứng phó với những biến đổi ngôn ngữ đương đại.