Đ án môn h cề ọ
M Đ UỞ Ầ
Th tr ng tài chính là th tr ng d n v n t nh ng ng i có v n dị ườ ị ườ ẫ ố ừ ữ ườ ố ư
th a t i ng i thi u v n qua các kênh tr c ti p (vi c trao đ i v n không quaừ ớ ườ ế ố ự ế ệ ổ ố
trung gian) ho c gián ti p (vi c trao đ i v n qua các t ch c tài chính trungặ ế ệ ổ ố ổ ứ
gian). S phát tri n không ng ng c v chi u sâu l n chi u r ng cu n n kinhự ể ừ ả ề ề ẫ ề ộ ả ề
t càng làm cho kênh chuy n v n qua các t ch c tài chính trung gian ngàyế ể ố ổ ứ
càng đóng vai trò quan tr ng đ c bi t là h th ng ngân hàng. n c ta họ ặ ệ ệ ố Ở ướ ệ
th ng NHTMNN đã và đang chi ph i các ho t đ ng tài chính ti n t và có vố ố ạ ộ ề ệ ị
trí nh h ng r t l n t i th tr ng tài chính cũng nh s c kho c a n n kinhả ưở ấ ớ ớ ị ườ ư ứ ẻ ủ ề
t Vi t Nam. H n h t tr c yêu c u c p thi t h i nh p và toàn c u hoá đòiế ệ ơ ế ướ ầ ấ ế ộ ậ ầ
h i các NH VN ph i có nh ng c i cách và thay đ i phù h p. Quá trình cỏ ả ứ ả ổ ợ ổ
ph n hoá (CPH) NHTMNN là m t trong nh ng b c đi quan tr ng góp ph nầ ộ ữ ướ ọ ầ
phát huy vai trò n n t ng thúc đ y n n kinh t . Các NHTMNN VN đang trongề ả ẩ ề ế
quá trình th c hi n các đ án CPH do đó nh t thi t ph i đ a ra gi i pháp đự ệ ề ấ ế ả ư ả ể
thúc đ y quá trình CPH NHTMNN đúng h ng, đúng ti n đ và đ t hi u qu .ẩ ướ ế ộ ạ ệ ả
Do th i gian và ki n th c còn h n ch nên bài vi t d i đây em chờ ế ứ ạ ế ế ướ ỉ
đ c p đ n gi i pháp tài chính đ CPH NHTMNN VN hi n nay.ề ậ ế ả ể ở ệ
1
Bùi Th Minh Hu - L p: NH46Cị ệ ớ
CH NG IƯƠ
C S LÍ LU NƠ Ở Ậ
I. CÁC KHÁI NI MỆ
Đ hi u rõ v CPH NHTMNN tr c h t ta ph i hi u th nào là CPH.ể ể ề ướ ế ả ể ế
V b n ch t CPH là quá trình đa d ng hoá hình th c s h u, đ a cácề ả ấ ạ ứ ở ữ ư
y u t c nh tranh làm đ ng l c đ phát tri n h ng kinh doanh. ế ố ạ ộ ự ể ể ướ
CPH v c b n là quá trình mà đó không xoá b ho c t o ra tàiề ơ ả ở ỏ ặ ạ
s n nh ng đ c phân b l i theo cách th c m i và t o ti m năng phát tri nả ư ượ ổ ạ ứ ớ ạ ề ể
m nh m h n.ạ ẽ ơ
Xét v hình th c CPH DNNN thì CPH là vi c nhà n c bán m t ho cề ứ ệ ướ ộ ặ
toàn b giá tr c ph n c a mình trong xí nghi p cho các đ i t ng, t ch cộ ị ổ ầ ủ ệ ố ượ ổ ứ
ho c cá nhân trong và ngoài n c ho c cho cán b qu n lý cán b công nhânặ ướ ặ ộ ả ộ
viên ch c b ng đ u giá công khai hay thông qua th tr ng ch ng khoán đứ ằ ấ ị ườ ứ ể
thành l p công ty trách nhi m h u h n ho c công ty c ph n.ậ ệ ữ ạ ặ ổ ầ
Xét v th c ch t CPH là ph ng th c th c hi n xã h i hoá s h u,ề ự ấ ươ ứ ự ệ ộ ở ữ
chuy n hình thái kinh doanh m t ch v i s h u nhà n c trong doanh nghi pể ộ ủ ớ ở ữ ướ ệ
thành công ty c ph n v i nhi u ch s h u đ t o ra mô hình doanh nghi pổ ầ ớ ề ủ ở ữ ể ạ ệ
phù h p v i n n kinh t th tr ng và đáp ng đ c yêu c u c a kinh doanhợ ớ ề ế ị ườ ứ ượ ầ ủ
hi n đ i.ệ ạ
II. M T S V N Đ CHUNG V CPH DNNN, CPH NHTMNN:Ộ Ố Ấ Ề Ề
1. CPH DNNN Vi t Nam ở ệ
CPH doanh nghi p là con đ c a n n kinh t th tr ng và đã đ c h uệ ẻ ủ ề ế ị ườ ượ ầ
h t các n c trên th gi i áp d ng, đem l i nhi u thành công l n trong quáế ướ ế ớ ụ ạ ề ớ
trình xây d ng và phát tri n n n kinh t nhi u thành ph n. CPH DNNN là l iự ể ề ế ề ầ ố
2
Đ án môn h cề ọ
ra phù h p v i khu v c kinh t nhà n c, nh t là trong đi u ki n VN thi uợ ớ ự ế ướ ấ ề ệ ế
v n, n nhi u, qu n lý còn y u kém, công ngh l c h u…ố ợ ề ả ế ệ ạ ậ
Ch tr ng CPH DNNN đ c đ t ra khi đ t n c ta b c vào th i kìủ ươ ượ ặ ấ ướ ướ ờ
đ i m i theo Quy t đ nh s 143/HĐBT ngày 15/10/1990 và th c hi n thí đi mổ ớ ế ị ố ự ệ ể
t năm 1992 theo Quy t đ nh s 202/HĐBT ngày 8/6/1992 c a H i đ ng Bừ ế ị ố ủ ộ ồ ộ
tr ng.ưở
Qua c ph n, DN đ c c c u theo h ng t p trung quy mô l n, h ngổ ầ ượ ơ ấ ướ ậ ớ ướ
vào nh ng ngành, lĩnh v c then ch t c a n n kinh t ; quy mô v n c a DNNNữ ự ố ủ ề ế ố ủ
đ c tăng lên đáng k năm 2001, v n bình quân c a DNNN kho ng 24 tượ ể ố ủ ả ỷ
đ ng, nay tăng lên đ n 63,6 t đ ng. Tài chính DN đ c lành m nh hoá thôngồ ế ỷ ồ ượ ạ
qua vi c c c u l i các kho n n ; x lý tài s n là v t t , hàng hoá đ ng,ệ ơ ấ ạ ả ợ ử ả ậ ư ứ ọ
t n kho, máy móc thi t b cũ…ồ ế ị
Qua th c t ho t đ ng h n 1 năm c a 850 DN hoàn thành c ph n choự ế ạ ộ ơ ủ ổ ầ
th y, v n đi u l bình quân tăng 44%, doanh thu tăng 23,6%, l i nhu n th cấ ố ề ệ ợ ậ ự
hi n tăng 139,76%, n p ngân sách tăng 24,9%, thu nh p ng i lao đ ng tăngệ ộ ậ ườ ộ
12%, s lao đ ng không nh ng không gi m mà bình quân tăng 6,6%, đ c bi tố ộ ữ ả ặ ệ
c t c bình quân đ t 17,11%, trong đó 71,4% s DN có c t c cao h n lãi ti nổ ứ ạ ố ổ ứ ơ ề
g i ngân hàng.ử
Năm 2004, s DNNN còn l i là 4300, trong đó ph i ti n hành đa d ngố ạ ả ế ạ
hoá ho c CPH kho ng 2400 doanh nghi p. Tính đ n nay qua 15 năm th c hi nặ ả ệ ế ự ệ
CPH DNNN, t ng giá tr th c t ph n v n nhà n c t i các DNNN đã CPHổ ị ự ế ầ ố ướ ạ
m i đ t x p x 15% t ng v n nhà n c có đ c đ n cu i năm 2005. S DNớ ạ ấ ỉ ổ ố ướ ượ ế ố ố
ti p t c duy trì 100% v n nhà n c cho đ n năm 2005 còn l i kho ng 1.200ế ụ ố ướ ế ạ ả
DN. Toàn b các DN không thu c di n Nhà n c n m gi 100% v n (kho ngộ ộ ệ ướ ắ ữ ố ả
1.460 DN) s đ c s p x p theo hình th c CPH; tr ng h p không c ph nẽ ượ ắ ế ứ ườ ợ ổ ầ
3
Bùi Th Minh Hu - L p: NH46Cị ệ ớ
hoá thì chuy n sang l a ch n các hình th c nh giao, bán, gi i th , phá s nể ự ọ ứ ư ả ể ả
DN.
Xu t phát t th c tr ng này, Chính ph đã ch đ o c n đ y m nh h nấ ừ ự ạ ủ ỉ ạ ầ ẩ ạ ơ
n a quá trình s p x p, CPH DNNN. Th ch hoá các Ngh quy t Trung ngữ ắ ế ể ế ị ế ươ
v đ y nhanh, đ y m nh CPH DNNN, m t lo t bi n pháp đã đ c đ raề ẩ ẩ ạ ộ ạ ệ ượ ề
nh m th c hi n b ng đ c m c tiêu hoàn thành s p x p, đ i m i DNNN giaiằ ự ệ ằ ượ ụ ắ ế ổ ớ
đo n 2006 – 2010, m t gi i pháp quy t li t nh m đ y m nh quá trình này làạ ộ ả ế ệ ằ ẩ ạ
m r ng (đ i t ng) CPH, đây cũng chính là c s c a quá trình tăng t c CPHở ộ ố ượ ơ ở ủ ố
DNNN
2.CPH NHTMNN:
CPH NHTMNN v th c ch t là quá trình chuy n đ i các NHTMNN cóề ự ấ ể ổ
m t ch s h u là Nhà n c, thành các NHTM có nhi u ch s h u v i nhi uộ ủ ở ữ ướ ề ủ ở ư ớ ề
c đông khác nhau. tính đ n n a đ u năm 2004,t ng giá tr tài s nc a cácổ ế ử ầ ổ ị ả ủ
NHTMNN chi m t i h n 73.80% t ng giá tr tài s n th hi n trên cân đ i kế ớ ơ ổ ị ả ể ệ ố ế
toán c a các t ch c tín d ng. ủ ổ ứ ụ
Ngân hàng là m t trong nh ng lĩnh v c h t s c nh y c m và luôn làộ ữ ự ế ứ ạ ả
ngành kinh t then ch t c a b t kì m t qu c gia nào. v i xu th h i nh p t tế ố ủ ấ ộ ố ớ ế ộ ậ ấ
y u nh hi n nay, các ngân hàng ph i không ng ng n l c đ giành th chế ư ệ ả ừ ỗ ự ể ế ủ
đ ng trên th tr ng n i đ a, s n sàng ti n b c ra th tr ng qu c t .ộ ị ườ ộ ị ẵ ế ướ ị ườ ố ế
NHTMNN có th ph n ho t đ ng chi m trên 70% trên toàn qu c vì v y cácị ầ ạ ộ ế ố ậ
NHTMNN ph i ti n nh ng b c v ng ch c tr c tiên đ đ a c h th ngả ế ữ ướ ữ ắ ướ ể ư ả ệ ố
ngân hàng ti n b c trong đi u ki n m i. Vi c c ph n hoá NHTMNN lá c nế ướ ề ệ ớ ệ ổ ầ ầ
thi tế
Hi n t i các ngân hàng th ng m i nhà n c bao g m: NH nôngệ ạ ươ ạ ướ ồ
nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam (Agribank), NH công th ng Vi tệ ể ệ ươ ệ
4
Đ án môn h cề ọ
Nam (ICB), NH ngo i th ng Vi t Nam( VCB), NH đ u t và phát tri nạ ươ ệ ầ ư ể
(BIDV), NH phát tri n nhà Đ ng b ng sông C u Long( MHB)ể ồ ằ ử
Nh ng năm tr c đây các NHTMNN đóng vai trò ch đ o trên cácữ ướ ủ ạ
ph ng di n ngân hàng- tài chính: nh th ph n huy đ ng và cho vay, tài s nươ ệ ư ị ầ ộ ả
có. T năm 2000, các t l này gi m đi không ít, tuy nhiên đ n nay d n choừ ỉ ệ ả ế ư ợ
vay c a các NHTMNN v n chi m trên 70% trên t ng d n cho n n kinh t .ủ ẫ ế ổ ư ợ ề ế
V huy đ ng v n c a các NHTMNN cũng chi m trên 70% t ng ngu n v nề ộ ố ủ ế ổ ồ ố
huy đ ng c a các t ch c tín d ng ho t đ ng trên lãnh th Vi t Nam. Cácộ ủ ổ ứ ụ ạ ộ ổ ệ
NHTMNN hi n nay có r t nhi u chi nhánh t t nh, thành ph , huy n, liên xã.ệ ấ ề ừ ỉ ố ệ
Đó là l c l ng tài chính ch đ o trong cung c p tín d ng và d ch v ngânự ượ ủ ạ ấ ụ ị ụ
hàng cho n n kinh t . Nhìn chung NHTMNN Vi t Nam đang đ ng vai tròề ế ở ệ ố
ch ch t trên th tr ng ngân hàng song tình hình tài chính c a các NHTMNNủ ố ị ườ ủ
còn h n ch , m c đ r i ro cao, năng l c c nh tranh th p. Đ c bi t trong đi uạ ế ứ ộ ủ ự ạ ấ ặ ệ ề
ki n h i nh p kinh t qu c t nh hi n nay: gia nh p t ch c th ng m iệ ộ ậ ế ố ế ư ệ ậ ổ ứ ươ ạ
th gi i (WTO), khu v c m u d ch t do ASEAN (AFTA) và hi p đ nh th ngế ớ ự ậ ị ự ệ ị ươ
m i Vi t Nam- Hoa Kì đã và đang t o ra nhi u s c ép cho h th ngạ ệ ạ ề ứ ệ ố
NHTMNN. Đó là nh ng thách th c: ph i gia nh p vào “ sân ch i” c nh tranhữ ứ ả ậ ơ ạ
kh c li t và công b ng v i các ngân hàng n c ngoài có u th v v n, kinhố ệ ằ ớ ướ ư ế ề ố
nghi m qu n lí, công ngh tiên ti n nh t ệ ả ệ ế ấ
Đ ng th i cũng m ra nh ng c h i phát tri n c th là:ồ ờ ở ữ ơ ộ ể ụ ể
- M c a th tr ng d ch v ngân hàng t o đi u ki n cho các ngân hàngở ử ị ườ ị ụ ạ ề ệ
nhanh chóng ti p c n v i các ki n th c và kinh nghi m qu n lí t các n cế ậ ớ ế ứ ệ ả ừ ướ
tiên ti n trên th gi i, t n d ng đ c ngu n v n, công ngh hi n đ i c aế ế ớ ậ ụ ượ ồ ố ệ ệ ạ ủ
n c ngoài. Áp d ng các chu n m c qu c t làm cho h th ng ngân hàngướ ụ ẩ ự ố ế ệ ố
minh b ch, ho t đ ng có hi u qu và an toàn h n.ạ ạ ộ ệ ả ơ
5
Bùi Th Minh Hu - L p: NH46Cị ệ ớ