intTypePromotion=1

Giáo án Lịch Sử lớp 10: NHỮNG CUỘC CHIẾN ĐẤU CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỶ X - XV

Chia sẻ: Abcdef_32 Abcdef_32 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:14

0
240
lượt xem
15
download

Giáo án Lịch Sử lớp 10: NHỮNG CUỘC CHIẾN ĐẤU CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỶ X - XV

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần: 1. Về kiến thức - Gần 6 thế kỷ đầu thời kỳ đôc lập, nhân dân Việt Nam phải liên tiếp tổ chức những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, bảo vệ tổ quốc. - Với tinh thần dũng cảm, truyền thống yêu nước ngày càng sâu đậm, nhân dân ta đã chủ động sáng tạo, vượt qua mọi thách thức khó khăn đánh lại các cuộc xâm lược. - Trong sự nghiệp chống ngoai xâm vĩ đại đó, không chỉ nổi lên những...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo án Lịch Sử lớp 10: NHỮNG CUỘC CHIẾN ĐẤU CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỶ X - XV

  1. NHỮNG CUỘC CHIẾN ĐẤU CHỐNG NGOẠI XÂM Ở CÁC THẾ KỶ X - XV. I. MỤC TIÊU BÀI HỌC Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần: 1. Về kiến thức - Gần 6 thế kỷ đầu thời kỳ đôc lập, nhân dân Việt Nam phải liên tiếp tổ chức những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, bảo vệ tổ quốc. - Với tinh thần dũng cảm, truyền thống yêu nước ngày càng sâu đậm, nhân dân ta đã chủ động sáng tạo, vượt qua mọi thách thức khó khăn đánh lại các cuộc xâm lược. - Trong sự nghiệp chống ngoai xâm vĩ đại đó, không chỉ nổi lên những trận quyết chiến đầy sáng tạo mà còn xuất hiện một loạt các nhà chỉ huy quân sự tài năng. 2. Về tư tưởng, tình cảm - Giáo dục lòng yêu nước, ý thức bảo vệ nền độc lập và thống nhất của tổ quốc. - Bồi dưỡng ý thức đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau giữa các dân tộc. - Bồi dưỡng niềm tự hào dân tộc và lòng biết ơn với các thế hệ tổ tiên, các anh hùng dân tộc đã chiến đấu quên mình vì tổ quốc. 3. Kỹ năng Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ trong học tập, tích cực bồi dưỡng kỹ năng phân tích, tổng hợp.
  2. II. THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY VÀ HỌC Bản đồ lịch sử Việt Nam có ghi các địa danh liên quan. - - Một số tranh ảnh về chiến trận hay về các anh hùng dân tộc. Một số đoạn trích, thơ văn... III. Tiến trình tổ chức dạy và học: 1. Kiểm tra bài cũ: Câu 1: Nguyên nhân tạo nên sự phát triển nông nghiệp ở thế kỷ XI - XV. Câu 2: Sự phát triển của thủ công nghiệp thời Lý - Trần - Lê. 2. Dẫn dắt vào bài mới Trong những thế kỷ đầu độc lập, xây dựng đất nước, nhân dân ta vẫn phải tiếp tục tiến hành các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm và đã làm lên biết bao chiến thắng huy hoàng giữ vững lền độc lập dân tộc. Chúng ta cùng nhau tìm hiểu bài 19 để ôn lại những chiến thắng huy hoàng ấy. 3. Tổ chức dạy và học dạy và học trên lớp Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản HS cần nắm vững I. Các cuộc kháng chiến - Trước hết giáo viên gợi lại cho học chống quân xâm lược sinh nhớ về triều đại nhà Tống ở Tống Trung Quốc thành lập và sụp đổ ở thời gian nào?
  3. - Học sinh nhớ lại kiến thức đã học ở phần Trung Quốc phong kiến để trả lời: Thành lập: 960 Sụp đổ: 1271 (cuối thế kỷ XIII) - Giáo viên dẫn dắt: trong thời gian tồn tại 3 thế kỷ nhà Tống đã 2 lần đem quân xâm lược nước ta, nhân dân Đại Việt đã 2 lần kháng chiến chống Tống. Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân: 1- Kháng chiến chống - GV yêu cầu HS theo dõi SGK để Tống thời tiền Lê thấy được nguyên nhân quân tống xâm lược nước ta, triều đình đã tổ chức kháng chiến như thế nào và giành thắng lợi ra sao? - Học sinh theo dõi sách giáo khoa, - 980 Nhân lúc triều đình phát biểu. nhà Đinh gặp khó khăn, - Giáo viên bổ sung và kết luận vua Tổng cử quân sang xâm lược nước ta. - Giáo viên cấp thên tư liậu: - Trước tình hình đó Thái 979 Định Tiên Hoàng và con trưởng bị Hậu họ Dương và triều ám sát triều đình nhà đinh lục đục gặp đình nhà Đinh đã tôn Lê nhiều khó khăn vua mới Đinh Toàn Hoàn làm vua để lãnh đạo
  4. còn nhỏ mới 6 tuổi. Tôn mẹ là Dương kháng chiến. Thị làm Thái Hoàng Thái Hậu. + Trước nguy cơ bị xâm lược Thái hậu Dương Thị đã đặt quyền lợi của đát nước lên trên quyền lợi của dòng họ tôn thập đạo tướng quân Lê Hoàn lên làm vua để lãnh đạo kháng chiến. + Sự mưu lược của Lê Hoàn trong quá trình chỉ huy kháng chiến, lúc thì khiêu chiến, vờ thua để nhử giặc lúc thì trá hàng và bất ngờ đánh úp. - PV: Em nhận xét gì về thắng lợi của - Học sinh: nghe tự ghi cuộc kháng chiến chống Tống và cho nhớ. biết nguyên nhân các cuộc thắng lợi. - Học sinh suy nghĩ trả lời. - Thắng lợi lớn nhanh - Giáo viên nhận xét, bổ sung, kết chóng thắng ngay ở vùng luận: đông bắc khiến vua tống + Đây là thắng lợi rất nhanh, rất lớn đè không giám nghĩ đến việc bẹp ý chí xâm lược của quân Tống . xâm lược Đại Việt cũng Hàng trăm năm sau nhân dân ta được cố vững chắc nền độc lập. sống trong cảnh yên bình. 1075 nhà Tống mới giám nghĩ đến xâm lược Đại
  5. Việt. + Nguyên nhân thắng lợi là do: Triều đình nhà Đinh và Thái hậu họ Dương sẵn sàng vì lợi ích dân tộc mà huy sinh lợi ích dòng họ để tạo thuận lợi cho cuộc kháng chiến chống Tống. Do ý trí quyết chiến bảo vệ độc lập của quân dân Đại Việt. Do có sự chỉ huy mưu lược của Lê Hoàn. - Học sinh nghe, tự ghi nhớ * Hoạt động 1: Cả lớp, cá nhân 2. Kháng chiến chống - Giáo viên tiếp tục yêu cầu học sinh tống thời Lý theo dõi SGK để thấy được: + Âm mưa xâm lược nước ta của quân tống. + Nhà Lý tổ chức kháng chiến thế nào qua 2 giai đoạn: Giai đoạn 1: Chủ động đem quân đánh Tống? Giai đoạn 2: Chủ động lui về phòng thủ giặc.
  6. - HS theo dõi SGK theo yêu cầu của giáo viên, phát biểu về am mưa xâm lược của nhà tống: - Giáo viên nhận xét, bổ xung, kết luận. + Sự khủng khoảng của nhà Tống: Phía bắc phải đối phó với nước Liêu (bộ tộc khiết đan) Với nước Hạ (dân tộc Đảng hạ). trong nước nông dân nổi dậy. Trong hoàn cảnh đó vua Tống và tể tướng Vương An Thạch chủ trương đánh Đại Việt hi vọng dùng chiến công ngoài biên giới để lấn áp tình hình trong nước, doạ nạt liêu và hạ. + Các hoạt động chuẩn bị của quân - Thập kỷ 70 của thế kỷ tống: Tổ chức khu vực biên giới Việt XI nhà Tống âm mưa xâm Trung thành một hệ thống căn cứ xâm lược Đại Việt, đồng thời lược lợi hại. Trong đó Ung Châu (Nam tích cực chuẩn bị cho Ninh, Quảng Tây) và của biển khâm cuộc sâm lược. khẩu và khâm liên Quảng Đông là những vị trí xuất quân của Đại Việt được bố trí rất chu đáo, nhất là Ung Châu được xây dựng thành căn cứ hậu
  7. cần lớn nhất chuẩn bị cho việc xâm lược (có thành kiên cố với 5000 quân) Âm mưu và hành động chuẩn bị xâm lược của nhà Tống đã để nộ ra và nhà Lý đối phó như thế nào? - Học sinh trả lời: Nhà Lý kháng chiến thế nào qua 2 giai đoạn? Giáo viên nhận xét, bổ xung. - Trước âm mưa sâm lược - Kết hợp với dùng lược đồ trình bày của quân tống nhà ký đã các giai đoạn của cuộc kháng chiến. tổ chức kháng chiến? - Giáo viên có thể đàm thoại với học - Giai đoạn 1: Lý Thường sinh về Thái Hậu ỷ Lan và Thái Uý Lý Kiệt tổ chức tổ chức thực Thường Kiệt để học sinh biết thêm về hiện chiến lược "tiêu phát các nhân vật lịch sử. chế nhân" đem quân đánh trước trặn thế mạnh của địch. - Giáo viên giúp học sinh nhận thức - Trước âm mưa xâm đúng về hành động đem quân đánh lược của quân tống nhà lý sang tống của Lý Thường Kiệt để học đã tổ chức kháng chiến. sinh hiểu thêm về các nhân vật lịch sử. + Giai đoạn 1: Lý Thường - Giáo viên giúp học sinh nhận thức Kiệt tổ chưc thực hiện đúng về hành động đem quân đánh chiến lược "tiêm phát chế sang tống của Lý Thường Kiệt, không nhân" đem quân đánh
  8. phải là hành động sâm lượt mà là hành trước chặn thế mạnh của động tự vệ. giặc. - 1075 Quân triều đình cùng các dân tộc miền núi đáng sang đất Tống, Châu khâm, châu liên, ung châu, sau đó rút về phòng thủ. Giai đoạn 2; Chủ động lui về phòng thủ đợi giặc. - Giáo viên có thể tường thuật trận - 1077 ba mươi vạn quân chiến bên bờ sông Như Nguyệt: Đọc Tống kéo sang bị đánh bại lại bài thơ Thần của Lý Thường Kiệt. bên bờ bắc của sông Như ý nghĩa cải bài thơ, tác dụng của việc Nguyệt  ta chủ động đọc vào ban đên trong đền thờ Trương giảng hoà và kết thúc Hồng, Trương Hát (Hai vị tướng của chiến tranh. Triệu Quang Phục). - Học sinh nghe, tự ghi nhớ: - Pháp vấn: Kháng chiến chống Tống thời Lý được coi là cuộc kháng chiến rất đặt biệt trong lịch sử: Em cho biết những nét đặc biệt ấy là gì? - Học sinh dựa vào diễn biến cuộc
  9. kháng chiến suy nghĩ và trả lời. - Giáo viên kết luận: + Có giai đoạn diễn ra ngoài lãnh thổ (kháng chiến ngoài lãnh thổ). + Học sinh nghe và ghi nhớ. * Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân: III. Các cuộc kháng chiến - Trước hết giáo viên tóm tắt về sự chống xâm lược Mông – phát triển của đế quốc Nguyên - Nguyên ở thế kỉ XIII Mông, từ việc quân Mông cổ xâm lược Nam Tống và làm chủ Trung Quốc rộng lớn lập lên nhà Nguyên là một thế lực hung bạo chinh chiến khắp Á, Âu. Thế kỷ XIII 3 lần đem quân xâm lược Đại Việt. - Sau đó giáo viên yêu cầu học sinh - 1258 - 1288 quân theo dõi sách giáo khoa thấy dợc quyết Nguyên Mông 3 lầ xâm tâm kháng chiến của quân dân nhà trần lược nước ta - Giặc rất và những thắng lợi tiêu biểu của cuộc mạnh và hung bạo. kháng chiến. - Học sinh theo dõi SGK theo yêu của của giáo viên, phát biểu. - Giáo viên nhận xét, bổ xung, kết - Các vua trần cùng nhà luận: quân sự Trần Quốc Tuấn
  10. GV: có thể đàm thoại với học sinh về đã lãnh đạo nhân dân cả nhân cách đạo đức, nghệ thuật quân sự nước quyết tâm đánh giặc của Trần Quốc Tuấn được nhân dân giữ nước. phong là Đức Thánh Trần lập đền thờ - Những thắng lợi tiêu ở nhiều lơi về quyết tâm của vua tôi biểu: Đông bộ đầu, Hàm nhà trần. Tử, Chương Dương, Vạn Giáo viên dùng lược đồ chỉ những lơi Kiếp, Bach Đằng, diễn ra những chận đánh tiêu biểu có ý + Lần 1: Đông Bộ nghĩa quyết định đến thắng lợi của Đầu(bên sông Hồng từ cuộc kháng chiến lần 1, lần 2, lần 3. dốc Hàng Than đến dốc Hóc Mai ba Đình - Hà Nội). - Lần 2: Đẩy lùi 3 lần quân xâm lược của quân Nguyên - Mông Tiêu biểu nhất là trận Bạch Đằng năm 1288 đè bẹp ý trí xâm lược của quân Nguyên - Mông bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc. - Giáo viên pháp vấn: Nguyên nhân + Nhà trần có vua hiền, nào đưa đến thắng lợi trong3 lần kháng tướng tài, triều đình quyết
  11. chiến chống Nguyên Mông? tâm đoàn kết nội bồ và - Học sinh suy nghĩ và trả lời: đoàn kết nhân dân chống Giáo viên nhận xét, bổ xung, kết luận: xâm lược. + Nhà trần có vua hiền, tướng tài, triều + Nhà trần vốn được lòng đình quyết tâm đoàn kết nội bồ và dân bởi những chính sách đoàn kết nhân dân chống xâm lược. kinh tế của mình  nhân + Nhà trần vốn được lòng dân bởi dân đoàn kết sung quanh những chính sách kinh tế của mình  triều đình mệnh vâng nhân dân đoàn kết sung quanh triều kháng chiến. đình vâng mệnh kháng chiến. * HĐ1: Cả lớp, cá nhân; III. Phong trào đấu tranh - Trước hết giáo viên cho học sinh chống quân sâm lược thấy ở cuối thế kỷ XIV nhà Trần suy Minh và khởi nghĩa Lam vong. Năm 1400 nhà Hồ thành lập. Sơn. Cuộc cải cách nhà Hồ chưa đạt kết quả thì quân minh sang sâm lược nước ta. Nhà Hồ tổ chức kháng chiến nhưng thất bại. 1407 nước ta rơi vào ách Năm 1407 Cuộc kháng thống trị của nhà Minh chiến chống quân Minh của nhà Hồ thất bại, nước ta rơi vào ách thống trị của nhà Minh.
  12. - Sau đó giáo viên yêu cầu học sinh theo dõi sách giáo khoa chính sách tàn bạo của nhà Minh và hệ quả tất yếu của nó. - Học sinh theo dõi SGK phát biểu - Giáo viên kết luận: Chính sách bạo ngược của nhà Minh tất yếu làm bùng nổ các cuộc đấu tranh của nhân dân ta ... tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa Lam Sơn của Lê Lợi. - Giáo viên đàm thoại với học sinh về - 1418: Khởi nghĩa Lam Lê Lợi, Nguyễn Trãi. Sơn bùng nổ do Lê Lợi - - Giáo viên dùng lược đồ trình bày về Nguyễn Trãi lãnh đạo những thắng lợi tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. - Học sinh theo dõi và ghi chép - Thắng lợi tiêu biểu: + Cuộc khởi nghĩa bắt đầu từ Nam Sơn (Thanh Hoá) được sự hưởng ứng của nhân dân vùng giải phóng càng mở rộng từ Thanh Hoá vào Nam. + Chiến thắng Tốt Động,
  13. đẩy quân Minh vào thế bị động. + Chiến thắng Chi Lăng - Xương Giang đập tam 10 vạn quân cứu viện khiến giặc cùng quẫn tháo chạy về nước. - PV: Rút ra vài đặc điểm của khởi nghĩa Nam Sơn: - Học sinh suy nghĩ và trả lời: - Giáo viên bổ sung kết luận - Đặc điểm: + Từ một cuộc chiến tranh ở địa phương phát triển thành cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. + Suốt từ đầu đến cuối cuộc khởi nghĩa tư tưởng nhân nghĩa được đề cao. + Có đại bản doanh, căn cứ địa. 4. Củng cố
  14. Đặc điển của cuộc kháng chiến chống tống và khởi nghĩa Nam Sơn. Nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mông - Nguyên. Hướng dẫn học sinh lập niên biểu cho cuộc kháng chiến XI - XV: 5. Dặn dò, bài tập về nhà -Học bài cũ, đọc trước bài mới -Lập niên biểu của cuộc kháng chiến XI - XV theo mẫu: Cuộc Thời xâm Người chỉ Trận quyết chiến Quân lược chiến lược Khán gian huy g chiến
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2