1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT TƯƠNG DƯƠNG I
--------------
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài
“TĂNG CƯỜNG GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH
SINH THÁI CHO HỌC SINH THPT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TƯƠNG DƯƠNG
GÓP PHẦN QUẢNG BÁ DU LỊCH SINH THÁI ĐỊA PHƯƠNG”
Đồng tác giả: Lê Thị Phương - Hồ Văn Thanh
Tổ chuyên môn: Tự nhiên
Điện thoại: 0974249850, 0968825828
Nghệ An, tháng 03 năm 2022
2
MỤC LỤC
Nội dung
Trang
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1
1. Lý do chọn đề tài
1
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
2
4. Phương pháp nghiên cứu
3
PHẦN II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
3
1. Cơ sở lý luận
3
1.1. Lý luận về hoạt động trải nghiệm sáng tạo
3
1.2. lý luận chung về hoạt động du lịch sinh thái
5
2. Cơ sở thực tiễn
8
2.1. Thực trạng về bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái tại địa
phương
8
2.2. Thực trạng học tập của học sinh về việc giáo dục ý thức bảo tồn
và phát triển du lịch sinh thái trên địa bàn huyện Tương Dương
11
2.3. Kết quả khảo sát thực trạng giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển
du lịch sinh thái cho học sinh ở trường THPT Tương Dương 1 thông qua
hoạt động trải nghiệm sáng tạo
13
3. Giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái cho học sinh
thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo gắn với phần “Sinh thái học”
môn sinh học lớp 12
13
4.Thực nghiệm
15
4.1. Mục đích thực nghiệm.
15
4.2. Đối tượng và thời gian thực nghiệm
15
4.3. Phương pháp tiến hành
15
4.4. Nhiệm vụ thực nghiệm
15
3
4.5. Tổ chức thực nghiệm
16
4.6. Đánh giá kết quả thực nghiệm
28
PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
42
1. Kết luận
42
1.1. Tính mới của đề tài.
42
1.2. Tính khoa học
42
1.3. Tính hiệu quả
42
2. Đề xuất và kiến nghị
43
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
QUY ƯỚC VỀ CÁC CHỮ VIẾT TẮT
SỬ DỤNG TRONG ĐỀ TÀI
Viết tắt
Viết đầy đủ
THPT
: Trung học phổ thông
GDPT
: Giáo dục phổ thông
PPDH
: Phương pháp dạy học
SKKN
: Sáng kiến kinh nghiệm
GV- HS
: Giáo viên- Học sinh
HĐTNST
: Hoạt động trải nghiệm sáng tạo
DLST
: Du lịch sinh thái
SGK
: Sách giáo khoa
UBND
: Ủy ban nhân dân
ĐC
: Đối chứng – Thí nghiệm
TNTN
: Tài nguyên thiên nhiên
4
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lí do chọn đề tài
Nghị quyết số 29-NQ/TW yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy
và học theo hướng hiện đại, coi trọng dạy cách học; phát huy tính tích cực, chủ
động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền
đạt áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ
chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, trải nghiệm ngoại
khoá, nghiên cứu khoa học.
Định hướng mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông mới “Môn Sinh học
hình thành, phát triển ở học sinh năng lực sinh học; đồng thời góp phần cùng các
môn học, hoạt động giáo dục khác hình thành, phát triển ở học sinh các phẩm chất
chủ yếu và năng lực chung, đặc biệt là tình yêu thiên nhiên, niềm tự hào về thiên
nhiên của quê hương, đất nước; thái độ tôn trọng các quy luật của thiên nhiên,
trân trọng, giữ gìn và bảo vệ thiên nhiên, ứng xử với thiên nhiên phù hợp với yêu
cầu phát triển bền vững; rèn luyện cho học sinh thế giới quan khoa học, tính trung
thực, tinh thần trách nhiệm, tình yêu lao động, các năng lực tự chủ và tự học, giao
tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo”.
Đối với môn Sinh học lớp 12 phần “Sinh thái học” là một nội dung quan
trọng của chương trình Sinh học THPT, giảng dạy phần Sinh thái học có một ý
nghĩa rất lớn đối với học sinh miền núi Tương Dương. Qua dạy học phần này cung
cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về mối quan hệ tác động qua lại giữa sinh
vật với sinh vật, giữa sinh vật với môi trường, và những quy luật tác động; sự biến
đổi và cân bằng ở mức cơ thể, quần thể, hệ sinh thái, từ đó hình thành kiến thức về
nguyên nhân biến đổi và cân bằng trong tự nhiên, các kiến thức về bảo vệ, sử dụng
hợp lý TNTN, bảo vệ môi trường và sự cân bằng sinh thái. Từ đó rèn cho học sinh
thái độ kỹ năng hành động, ứng xử thích hợp với môi trường tự nhiên và xã hội.
Tương Dương là một huyện miền núi vùng cao nằm ở phía Tây
Nam tỉnh Nghệ An1.
Vì vậy, việc dạy học cho học sinh THPT huyện miền núi Tương Dương
phần “Sinh thái học” gắn liền với thực tiễn thông qua các hoạt động trải nghiệm
kết hợp với các dự án học tập là rất cần thiết. Hoạt động học tập đó sẽ giúp học
sinh tích cực, chủ động trong việc lĩnh hội kiến thức mới, nâng cao năng lực tự
học, hiểu và biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn bảo vệ môi trường
sinh thái, yêu quê hương đất nước, phát huy những giá trị tích cực về văn hóa sinh
thái địa phương.
1 Huyện có diện tích đất tự nhiên là 2812,07 km2 (chiếm 17% diện tích toàn tỉnh), và là đơn vị cấp huyện có diện
tích lớn nhất tỉnh Nghệ An và của cả nước,trong đó diện tích đất nông nghiệp chỉ có 901,09 ha (chiếm 0,32% diện
tích tự nhiên của cả huyện) còn lại là đất lâm nghiệp và các loại đất khác. Đặc biệt có diện tích Rừng 280.778 ha với
nhiều khu sinh thái rất đẹp.
5
Nhằm giúp cho HS nhìn nhận sâu sắc và có thái độ, hành vi đúng đắn trước
những vấn đề bảo tồn và phát triển bền vững môi trường sinh thái địa phương nơi
các em đang sinh sống, cũng như việc tìm hiểu tích lũy kiến thức và nâng cao chất
lượng dạy học môn Sinh học trong bối cảnh đổi mới nền giáo dục nước nhà, với lý
do đó chúng tôi đã chọn đề tài “Tăng cường giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển
du lịch sinh thái cho học sinh THPT trên địa bàn huyện Tương Dương góp
phần quảng bá du lịch sinh thái địa phương” để viết sáng kiến kinh nghiệm này.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích
- Giáo dục HS nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của việc bảo vệ môi
trường sống, bảo tồn và phát triển các khu du lịch sinh thái, quảng bá các sản phẩm
du lịch sinh thái địa phương đối với đời sống dân cư và sự phát triển kinh tế chung
của huyện nhà.
- Giáo dục HS nâng cao nhận thức, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức đã
học vào thực tiễn cuộc sống.
- Góp phần rèn luyện kĩ năng thu thập, phân tích, xử lí và tổng hợp thông tin;
kĩ năng làm việc theo nhóm cho HS, kỹ năng thực hành.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của nội dung giáo dục ý thức bảo tồn
và phát triển du lịch sinh thái địa phương thông qua hoạt động TNST gắn với các
dự án học tập để tích cực hóa hoạt động nhận thức của HS trong học tập môn sinh
học.
- Nghiên cứu một số giá trị văn hóa sinh thái truyền thống ở vùng núi Tương
Dương; chỉ ra sự cần thiết và một số giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy mặt tích
cực, còn phù hợp của các giá trị đó trong điều kiện đổi mới hiện nay, hướng đến
mục tiêu phát triển bền vững của đất nước nói chung và của vùng đất đặc biệt này
nói riêng.
- Thực nghiệm sư phạm để đánh giá tính khả thi của đề tài.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng
- Giáo viên giảng dạy môn sinh học ở trường THPT Tương Dương 1.
- Học sinh lớp 12 trường THPT tương Dương 1 trong việc giáo dục ý thức
bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái thông hoạt động TNST tại một số khu du lịch
sinh thái nổi tiếng của địa phương.
