
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
GIÁO TRÌNH
GIẢI TÍCH HÀM MỘT BIẾN 1
Hà Nội

Lời nói đầu
Giải tích toán học (hay còn gọi đơn giản là giải tích, tiếng Anh: mathematical
analysis) là ngành toán học nghiên cứu về các khái niệm giới hạn, đạo hàm, tích
phân... Nó đóng vai trò chủ đạo trong giáo dục đại học cũng như trong chương
trình Phổ thông Trung học hiện nay.
Phép toán cơ bản nhất của giải tích là "phép lấy giới hạn", cũng có thể nói
phép lấy giới hạn đã "sinh" ra ngành Giải tích. Để nghiên cứu giới hạn của một
dãy số, hàm số,... ta phải "đo" được "độ xa gần" giữa các đối tượng trong quá
trình "tiến tới nhau" của các đối tượng cần xét giới hạn. Do vậy, những khái
niệm, thuật ngữ: tiến tới; đủ gần; đủ xa, ngôn ngữ −δ... để mô tả một cách
chính xác, đầy đủ cho quá trình tiến tới giới hạn.
Các yếu tố được nghiên cứu trong giải tích thường mang tính chất "động"
hơn là tính chất "tĩnh" như trong đại số.
Ta có thể nhận thấy, Giải tích được sinh ra khi các phương pháp đại số, hình
học trước đó tỏ ra không hiệu quả để giải quyết các bài toán trong khoa học kĩ
thuật có tính "động". Chính vì sự ra đời sau của Giải tích nên nó thừa hưởng
tất cả các phương pháp, kĩ thuật của các ngành đại số, lượng giác, hình học giải
tích... để giải quyết các yếu tố "động" phụ thuộc vào một yếu tố "động" khác.
Cho nên, người ta còn gọi Giải tích là "ngành toán nghiên cứu về hàm số".
Giáo trình Giải tích hàm một biến 1 này được biên soạn theo chương trình
mới nhất về Giải tích hàm một biến tại các trường Đại học Sư phạm. Mục đích
của giáo trình là trình bày những kiến thức cơ bản có chọn lọc của ngành Giải
tích hàm một biến trên tập số thực, nhằm cung cấp cho bạn đọc một cách tiếp

ii Lời nói đầu
cận hiệu quả đến lĩnh vực toán học quan trọng này.
Chúng tôi đã tham khảo một số giáo trình đại học cũng như sách chuyên
khảo về Giải tích thực một biến ở trong và ngoài nước của các tác giải trước đó
(được liệt kê ở phần Tài liệu tham khảo) bằng tinh thần cầu thị và sự cảm ơn
sâu sắc, nhằm tạo ra một quyển giáo trình phù hợp với chương trình đào tạo
đại học và phù hợp với sinh viên Việt Nam.
Hiện nay, một số phần của giải tích đã được đưa vào giảng dạy ở bậc Phổ
thông Trung học, nên chúng tôi trình bày giáo trình này theo hướng tiếp cận
toán học hiện đại, gần gũi với các bài toán thực tế và ưu tiên định hướng ứng
dụng. Trước mỗi chương, Chúng tôi trích dẫn lịch sử toán học liên quan. Trước
mỗi một khái niệm cơ bản, chúng tôi nêu bài toán mở đầu dẫn tới các khái niệm
đó cùng các ví dụ sau đó để củng cố vững chắc hơn nữa về khái niệm mới vừa
nêu. Sau mỗi chương học, chúng tôi đều đưa ra một hệ thống bài tập có chọn
lọc nhằm cho độc giả tự luyện tập nâng cao năng lực toán học.
Chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến các thành viên của Tổ Giải tích, Khoa
Toán, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 và Hội đồng thẩm định của cuốn sách
đã đọc kĩ bản thảo và cho các ý kiến bổ ích để quyển sách này được hoàn thiện
một cách tốt nhất.
Chúng tôi mong nhận được thêm những góp ý quý báu của độc giả hơn nữa.
Các tác giả

Những kí hiệu
Trong cuốn sách này ta dùng những kí hiệu với các ý nghĩa xác định trong
bảng dưới đây:
Ntập hợp số tự nhiên
N∗tập hợp số tự nhiên khác 0(tập hợp số nguyên dương )
Ztập hợp số nguyên
Qtập hợp số hữu tỉ
Rtập hợp số thực
Rtập hợp số thực mở rộng
Ctập hợp số phức
∼dấu, quan hệ tương đương
∞dương vô cùng (tương đương với +∞)
−∞ âm vô cùng
∅tập hợp rỗng
Ck
mtổ hợp chập kcủa mphần tử
lim
n→∞ giới hạn khi ntiến ra vô cùng
lim
x→x0
giới hạn khi xtiến tớix0
Rtích phân

Mục lục
Lời nói đầu............................................................ i
Những kí hiệu ....................................................... iii
Mục lục .............................................................. iv
Chương 0. Lý thuyết tập hợp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2
0.1. Một số khái niệm cơ bản về tập hợp .. . .. . ... . ... ... . ... ... . ... ... . . 3
0.2. Các phép toán của các tập hợp .. . .. . ... . ... ... . ... ... . ... ... . ... ... 5
0.3. Quan hệ hai ngôi................................................... 9
0.4. Quan hệ tương đương............................................. 10
0.5. Quan hệ thứ tự................................................... 12
0.6. Ánh xạ............................................................ 13
0.7. Lịch sử về lý thuyết tập hợp.. ... . ... . .. . ... . .. . ... . ... ... . ... ... . . 17
0.8. Bài tập chương 0.................................................. 22

