BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: KẾ TOÁN THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ
NGHỀ: KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: / QĐ-CĐCG ngày … tháng.... năm……
của Trường cao đẳng Cơ giới
Quảng Ngãi, năm 2019
(Lưu hành nội bộ)
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
1
LỜI GIỚI THIỆU
Kế toán có thể xem như ngôn ngữ trong kinh doanh, kế toán là quá trình xác
định, đo lường và truyền đạt thông tin kinh tế, giúp người sử dụng thông tin kế toán
(các nhà quản lý, nhà đầu tư, các định chế tài chính, kinh doanh,…) đưa ra các phán
đoán và quyết định thích hợp.
Kế toán được sử dụng để mô tả mọi loại hình hoạt động như hoạt động kinh
doanh, đầu tư và tài trợ, có chức năng quan trọng là cung cấp số đo về thành quả của
các hoạt động này, thể hiện mức độ quản lý hiệu quả các hoạt động và hiệu quả của
doanh nghiệp trong việc đạt các mục tiêu.
Nền kinh tế của chúng ta đang trong quá trình điều chỉnh phù hợp sự vận hành
của cơ chế thị trường và tác động quản lý của nhà nước, thích ứng dần với các luật lệ,
tập quán quốc tế. Đặc biệt trong việc điều chỉnh hoạt động kế toán theo các chuẩn mực
thuận lợi cho các hoạt động kinh doanh, đầu tư trong nước và quốc tế.
Đặc biệt hoạt động kinh doanh thương mại - dịch vụ liên quan các sản phẩm
bao hàm bản chất vô hình, có sự tương tác cao giữa nhà sản xuất và người tiêu dung, có
rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ. Từ đó công tác kế toán hoạt động
thương mại – dịch vụ có những đặc trưng riêng.
Nhằm hỗ trợ cho công tác giảng dạy của giáo viên và nghiên cứu của học sinh,
sinh viên thuộc khoa Kinh tế - Trường Cao Đẳng Cơ Giới đã tổ chức biên soạn giáo
trình kế toán thương mại dịch vụ. Nội dung của giáo trình bao gồm:
Chương 1: Kế toán mua bán hàng hóa trong nước
Chương 2: Kế toán nghiệp vụ ngoại tệ và nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập
khẩu
Chương 3: Kế toán hoạt động kinh doanh dịch vụ
Chương 4: Kế toán xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương
mại dịch vụ
Giáo trình do giáo viên khoa Kinh tế làm chủ biên. Trong quá trình biên soạn
tác giả đã có nhiều cố gắng, song không thể tránh khỏi những khiếm khuyết. Tác giả
rất mong nhận được ý kiến đóng góp của bạn đọc, đồng nghiệp để giáo trình được
hoàn thiện hơn.
Quảng Ngãi, ngày .... tháng .... năm 20.....
Tham gia biên soạn
1. Đoàn Thị Vy Sa Chủ biên
2. …………..............
3. ……….............….
2
MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU ............................................................................................................. 1
MỤC LỤC ....................................................................................................................... 2
CHƯƠNG 1 ...................................................................................................................... 9
KẾ TOÁN MUA BÁN HÀNG HÓA TRONG NƯỚC ................................................... 9
1.
Những vấn đề chung về kế toán mua bán hàng hóa ............................................... 10
1.1. Khái niệm và đặc điểm kinh doanh thương mại ...................................................... 10
1.2. Nhiệm vụ kế toán .................................................................................................... 10
1.3. Các phương pháp hạch toán hàng tồn kho ............................................................... 11
1.4. Đánh giá hàng hóa ................................................................................................... 11
2.
Kế toán mua hàng ..................................................................................................... 11
2.1. Phạm vi và thời điểm ghi chép hàng mua ............................................................... 11
2.2. Các phương thức mua hàng ..................................................................................... 12
2.3. Phương pháp kế toán mua hàng .............................................................................. 12
3.
Kế toán bán hàng hóa ............................................................................................... 22
3.1. Phạm vi hàng bán và thời điểm ghi nhận doanh thu ............................................... 23
3.2. Các phương thức bán hàng trong nước .................................................................... 23
3.3. Phương pháp kế toán bán hàng ................................................................................ 24
4.
Kế toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho .................................................................. 36
4.1. Nội dung và nguyên tắc dự phòng .......................................................................... 36
4.2. Tài khoản sử dụng ................................................................................................... 37
4.3. Các trường hợp kế toán chủ yếu .............................................................................. 38
CHƯƠNG 2 .................................................................................................................... 39
KẾ TOÁN CÁC NGHIỆP VỤ NGOẠI TỆ VÀ HOẠT ĐỘNG .................................... 39
KINH DOANH XUẤT NHẬP KHẨU .......................................................................... 39
1. Kế toán các nghiệp vụ ngoại tệ .................................................................................. 40
1.1. Nội dung và nguyên tắc hạch toán .......................................................................... 40
1.2. Tài khoản sử dụng ................................................................................................... 41
1.3. Các trường hợp kế toán chủ yếu .............................................................................. 41
2. Kế toán nhập, xuất khẩu ............................................................................................. 44
2.1. Những vấn đề chung về hoạt động kinh doanh nhập, xuất khẩu ............................ 44
2.2. Kế toán nhập khẩu hàng hóa ................................................................................... 45
3
2.3. Kế toán xuất khẩu hàng hóa .................................................................................... 53
CHƯƠNG 3 .................................................................................................................... 59
KẾ TOÁN HOẠT ĐỘNG KINH DOANH DỊCH VỤ .................................................. 59
1. Kế toán hoạt động kinh doanh nhà hàng .................................................................... 60
1.1 Đặc điểm của hoạt động kinh doanh nhà hàng ........................................................ 60
1.2. Kế toán hoạt động kinh doanh nhà hàng ................................................................. 60
2. Kế toán hoạt động kinh doanh khách sạn................................................................... 63
2.1. Đặc điểm hoạt động kinh doanh khách sạn ............................................................. 63
2.2. Kế toán hoạt động kinh doanh khách sạn ................................................................ 63
3. Kế toán hoạt động kinh doanh du lịch ....................................................................... 65
3.1. Đặc điểm hoạt động kinh doanh du lịch .................................................................. 65
3.2. Kế toán hoạt động kinh doanh du lịch ..................................................................... 65
4. Kế toán hoạt động kinh doanh vận tải ........................................................................ 67
4.1. Đặc điểm hoạt động kinh doanh vận tải .................................................................. 67
4.2. Kế toán hoạt động kinh doanh vận tải ..................................................................... 67
CHƯƠNG 4 .................................................................................................................... 73
KẾ TOÁN XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH ..................................................... 73
TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ .............................................. 73
1. Kế toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp ....................................... 74
1.1. Kế toán chi phí bán hàng ......................................................................................... 74
1.2. Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp ..................................................................... 76
2. Kế toán doanh thu, chi phí hoạt động tài chính ......................................................... 79
2.1. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính .................................................................... 79
2.2. Kế toán chi phí hoạt động tài chính ......................................................................... 81
3. Kế toán thu nhập, chi phí khác ................................................................................... 83
3.1. Kế toán thu nhập khác ............................................................................................. 83
3.2. Kế toán chi phí khác ................................................................................................ 85
4. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp .............................................................. 85
4.1. Nội dung và phương pháp tính ................................................................................ 85
4.2. Phương pháp kế toán ................................................................................................ 85
5. Kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh ........................................................ 86
5.1. Nội dung và phương pháp tính kết quả hoạt động kinh doanh ................................ 86
5.2. Phương pháp kế toán ................................................................................................ 86