Tên môn học: QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP
GIÁO TRÌNH
i
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
ii
LỜI GIỚI THIỆU
Trong nền kinh tế thị trường ngày nay, các yếu tố khách hàng, đối thủ cạnh
tranh và các yếu tố khác của môi trường kinh doanh thay đổi liên tục, buộc các nhà
quản trị doanh nghiệp luôn quan tâm nhiều hơn đến quản trị, để khai thác tốt các cơ
hội và giảm thiểu các nguy cơ từ môi trường kinh doanh, nâng cao vị thế cạnh tranh
cho doanh nghiệp. Trong xu thế này quyển giáo trình Quản trị doanh nghiệp, nhằm
cung cấp cho sinh viên ngành kinh tế những kiến thức quản trị mang tính hệ thống, từ
kiến thức tổng quan về doanh nghiệp đến quản trị chiến lược, quản trị nhân sự, quản trị
marketing và quản trị tài chính.
Doanh nghiệp muốn cạnh tranh thành công thì phải hoạt động hữu hiệu và hiệu
quả, điều này tùy thuộc nhiều vảo việc quản trị doanh nghiệp, Quản trị doanh nghiệp là
một quá trình tác động liên tục, có tổ chức, có hướng đích của chủ doanh nghiệp, sử
dụng một cách tốt nhất tiềm năng và cơ hội để thực hiện những hoạt động sản xuất -
kính doanh của doanh nghiệp nhằm đạt dược mục tiêu dề ra theo đúng luật định và
thông lệ xã hội. Nhằm giúp cho người đọc có cách nhìn toàn diện về quản trị doanh
nghiệp, chương này sẽ giới thiệu những vấn đề tổng quát về Doanh nghiệp và quản trị
doanh nghiệp và các giai đoạn phát triển của khoa học quản trị doanh nghiệp; Những
quan điểm tiếp cận và các trường phái ứng dụng trong quản trị Doanh nghiệp.
Giáo trình được biên soạn dựa trên việc tham khảo nội dung môn học quản trị
doanh nghiệp đang được dùng trong các trường và các nguồn tài liệu liên quan khác.
Trong quá trình biên soạn giáo trình không tránh những điểm còn thiếu sót.
Mong nhận được ý kiến đóng góp để quyển giáo trình được hoàn thiện hơn.
Lời cảm ơn của các cơ quan liên quan, các đơn vị và cá nhân đã tham gia.
Cần Thơ, ngày……tháng……năm………
Tham gia biên soạn
Chủ biên: 1. Đinh Thị Khoa
2. Ths. Trần Thị Hồng Châu
iii
MỤC LỤC
CHƯƠNG 1. .............................................................................................................. 1
DOANH NGHIỆP VÀ TỔ CHỨC BỘ MÁY DOANH NGHIỆP ........................... 1
1. BẢN CHẤT HOẠT ĐỘNG KINH DOANH .................................................................... 1
1.1 Vai trò của kinh doanh ................................................................................... 1
1.2 Bản chất của hệ thống kinh doanh ................................................................. 1
1.3 Sự cần thiết của hoạt động kinh doanh ........................................................... 1
1.4 Các hình thức hoạt động kinh doanh .............................................................. 2
1.5 Các loại tổ chức kinh doanh........................................................................... 2
1.6 Những đặc điểm của một hệ thống kinh doanh ............................................... 2
2. DOANH NGHIỆP VÀ QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP ....................................................... 3
2.1 Khái niệm doanh nghiệp ................................................................................ 3
2.2 Khái niệm quản trị doanh nghiệp ................................................................... 4
2.3 Các hình thức tổ chức doanh nhiệp theo qui định của luật pháp .................... 4
3. CƠ CẤU TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP............................................. 9
3.1 Các yêu cầu chủ yếu ...................................................................................... 9
3.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu tổ chức doanh nghiệp ............................. 9
3.3 Các hệ thống tổ chức bộ máy quản trị doanh nghiệp .................................... 10
3.4 Xây dựng bộ máy quản trị doanh nghiệp ...................................................... 14
4. THỰC HÀNH/ BÀI TẬP NHÓM/ THẢO LUẬN .......................................................... 15
CHƯƠNG 2. ............................................................................................................ 16
LẬP CHIẾN LƯỢC, KẾ HOẠCH TRONG QUẢN TRỊ DOANH NGHIIỆP..... 16
1. CHIẾN LƯỢC ....................................................................................................... 16
1.1 Vai trò của lập chiến lược ............................................................................ 16
1.2 Các cấp chiến lược ...................................................................................... 16
1.3 Quá trình quản trị chiến lược: ..................................................................... 17
2. LẬP KẾ HOẠCH ................................................................................................... 18
2.1 Hoạch định mục tiêu kinh doanh .................................................................. 18
2.2 Những yếu tố ảnh hưởng đến việc lập kế hoạch ........................................... 19
2.3 Lập kế hoạch ................................................................................................ 20
3. KỸ THUẬT DỰ THẢO CHIẾN LƯỢC TRONG QUẢN TRỊ KINH DOANH ....................... 23
3.1 Phân tích, dự báo môi trường kinh doanh .................................................... 23
3.2 Dự thảo chiến lược kinh doanh .................................................................... 23
3.3 Hoạch định chương trình quản trị kinh doanh.............................................. 25
CHƯƠNG 3. ............................................................................................................ 26
iv
QUẢN TRỊ NHÂN SỰ, KHOA HỌC – CÔNG NGHỆ TRONG DOANH
NGHIỆP ................................................................................................................... 26
1. NỘI DUNG CỦA QUẢN TRỊ NHÂN SỰ TRONG DOANH NGHIỆP ................................. 26
1.1 Khái niệm quản trị nhân sự trong doanh nghiệp .......................................... 26
1.2 Vai trò của quản trị nhân sự trong doanh nghiệp ......................................... 26
1.3 Nguyên tắc quản trị nhân sự trong doanh nghiệp ......................................... 27
1.4 Hoạt động quản trị nhân sự ......................................................................... 27
2. QUẢN TRỊ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ TRONG DOANH NGHIỆP ................................... 33
2.1 Khái quát về công nghệ và quản trị khoa học công nghệ .............................. 33
2.2 Ứng dụng tiến bộ khoa học – công nghệ trong doanh nghiệp và chuyển giao
công nghệ .......................................................................................................... 34
3. THỰC HÀNH/ BÀI TẬP NHÓM/ THẢO LUẬN .......................................................... 35
4. KIỂM TRA ........................................................................................................... 35
CHƯƠNG 4. ............................................................................................................ 36
QUẢN TRỊ CHI PHÍ, KẾT QUẢ VÀ CÁC CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH DOANH
NGHIỆP ................................................................................................................... 36
1. QUẢN TRỊ CHI PHÍ, KẾT QUẢ ................................................................................ 36
1.1 Các khái niệm cơ bản................................................................................... 36
1.2 Quản trị chi phí, kết quả theo phương thức sử dụng các chìa khoá phân bổ
truyền thống....................................................................................................... 37
1.3 Quản trị chi phí, kết quả theo phương thức sử dụng chìa khoá mức lãi thô .. 38
2. QUẢN TRỊ CÁC CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP ....................................... 38
2.1 Khái niệm, vai trò và nội dung của quản trị tài chính .................................. 38
2.2 Một số chính sách tài chính quan trọng của doanh nghiệp ........................... 40
3. THỰC HÀNH/ BÀI TẬP NHÓM/ THẢO LUẬN .......................................................... 47
CHƯƠNG 5. KẾ TOÁN VÀ RA QUYẾT ĐỊNH ................................................... 48
1. THÔNG TIN KẾ TOÁN ........................................................................................... 48
1.1 Tính chất và vai trò của kế toán ................................................................... 48
1.2 Những ngành kế toán chủ yếu ...................................................................... 49
1.3 Các báo cáo tài chính .................................................................................. 49
1.4 Những người sử dụng thông tin kế toán ....................................................... 57
1.5 Khái niệm và nguyên tắc kế toán .................................................................. 58
2. KẾ TOÁN VÀ RA QUYẾT ĐỊNH .............................................................................. 60
2.1 Hoạch định và kiểm soát tài chính ............................................................... 60
2.2 Các tỷ số tài chính ....................................................................................... 61
2.3 Ngân sách và hoạch định ngân sách ............................................................ 63
3. KIỂM SOÁT TRONG DOANH NGHIỆP ..................................................................... 66