VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
HÀ VĂN HẬU
HÀNH ĐỘNG NGÔN NGỮ PHÊ PHÁN
TRONG TIỂU PHẨM BÁO CHÍ TIẾNG VIỆT
THỜI KÌ ĐỔI MỚI (TỪ NĂM 1986 ĐẾN NAY)
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ HỌC
HÀ NỘI, 2018
VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
HÀ VĂN HẬU
HÀNH ĐỘNG NGÔN NGỮ PHÊ PHÁN
TRONG TIỂU PHẨM BÁO CHÍ TIẾNG VIỆT
THỜI KÌ ĐỔI MỚI (TỪ NĂM 1986 ĐẾN NAY)
Ngành: Ngôn ngữ học
Mã số: 9.22.90.20
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ HỌC
Cán bộ hƣớng dẫn KH: 1. TS. Vũ Thị Sao Chi
2. GS.TS. Nguyễn Đức Tồn
HÀ NỘI, 2018
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu,
kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất
cứ công trình nào khác.
Hà Nội, ngày 03 tháng 12 năm 2018.
Tác giả luận án
Hà Văn Hậu
LỜI CẢM ƠN
Tôi chân thành cảm ơn lãnh đạo Khoa Ngôn ngữ học, Ban Lãnh đạo Học
viện, cùng toàn thể cán bộ, các thầy giáo, cô giáo của Học viện Khoa học xã
hội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên
cứu, triển khai thực hiện luận án.
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS. Vũ Thị Sao Chi và
GS.TS. Nguyễn Đức Tồn - tập thể cán bộ hướng dẫn khoa học đã luôn tận tình
hướng dẫn, định hướng cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu, để tôi
có thể hoàn thành luận án của mình.
Tôi trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu Trường Cao đẳng Ngô Gia Tự Bắc
Giang đã quan tâm, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi học tập, nghiên cứu,
hoàn thành nhiệm vụ được giao. Cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn
quan tâm, động viên và đồng hành cùng tôi, tạo điều kiện để tôi hoàn thành
luận án này.
Tác giả luận án
Hà Văn Hậu
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ NGỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU TRONG LUẬN ÁN
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài ............................................................................................1
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài ............................................................2
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu và nguồn ngữ liệu ...................................................2
4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu.........................................................3
5. Đóng góp mới về khoa học của luận án .....................................................................4
6. Ý nghĩa lí luận và thực tiễn của luận án ....................................................................4
7. Cấu trúc luận án. ........................................................................................................5
NỘI DUNG ...............................................................................................................6
Chƣơng 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu .........................................................................6
1.1.1. Nghiên cứu về dụng học ..................................................................................6
1.1.2. Nghiên cứu về ngôn ngữ báo chí và ngôn ngữ tiểu phẩm báo chí........................ 17
1.1.3. Nghiên cứu về hành động ngôn ngữ phê phán trong tiểu phẩm báo chí ...... 24
1.2. Cơ sở lý thuyết của đề tài .................................................................................. 24
1.2.1. Lý thuyết về hành động ngôn ngữ ................................................................. 24
1.2.2. Khái quát về hành động ngôn ngữ phê phán ............................................... 39
1.2.3. Khái quát về văn bản báo chí và thể loại tiểu phẩm báo chí ......................... 43
Tiểu kết chƣơng 1 ................................................................................................. 50
Chƣơng 2
HÀNH ĐỘNG NGÔN NGỮ PHÊ PHÁN TRỰC TIẾP
TRONG TIỂU PHẨM BÁO CHÍ TIẾNG VIỆT
THỜI KÌ ĐỔI MỚI (TỪ NĂM 1986 ĐẾN NAY)
2.1. Biểu thức ngôn hành của hành động ngôn ngữ phê phán
trong tiểu phẩm báo chí ..................................................................................... 51
2.1.1. Các kiểu loại biểu thức ngôn hành phê phán ................................................ 52
2.1.2. Các thành phần trong biểu thức ngôn hành phê phán trực tiếp .................... 53
2.2. Thành phần mở rộng biểu thức ngôn hành của hành động ngôn ngữ
phê phán trực tiếp trong tiểu phẩm báo chí .................................................... 82
