intTypePromotion=3

Hiến pháp năm 2013 hiến định nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ tổ quốc trong giai đoạn cách mạng mới

Chia sẻ: Thi Thi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:8

0
13
lượt xem
1
download

Hiến pháp năm 2013 hiến định nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ tổ quốc trong giai đoạn cách mạng mới

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Hiến pháp không chỉ là một luật cơ bản của một quốc gia, mà còn là sự kết tinh sâu lắng của tinh hoa văn hóa, trình độ phát triển của tiến bộ xã hội, dân chủ và văn minh của quốc gia, dân tộc.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Hiến pháp năm 2013 hiến định nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ tổ quốc trong giai đoạn cách mạng mới

Hiến pháp năm 2013...<br /> <br /> HIẾN PHÁP NĂM 2013<br /> HIẾN ĐỊNH NHIỆM VỤ QUỐC PHÒNG, AN NINH,<br /> BẢO VỆ TỔ QUỐC TRONG GIAI ĐOẠN CÁCH MẠNG MỚI<br /> NGUYỄN HUY HIỆU *<br /> <br /> Tóm tắt: Hiến pháp không chỉ là một luật cơ bản của một quốc gia, mà còn<br /> là sự kết tinh sâu lắng của tinh hoa văn hóa, trình độ phát triển của tiến bộ xã<br /> hội, dân chủ và văn minh của quốc gia, dân tộc. Hiến pháp nước Cộng hòa xã<br /> hội chủ nghĩa Việt Nam xác lập các nguyên tắc nền tảng cho việc thiết kế chế<br /> độ chính trị, hiến định nhiệm vụ tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ<br /> quốc; bảo vệ các quyền lợi, lợi ích hợp pháp của công dân và tất cả mọi người.<br /> Trong xã hội hiện đại, không có một quốc gia - dân tộc nào tồn tại và phát triển<br /> được nếu thiếu vắng nền tảng pháp lý cao nhất, thiêng liêng nhất và quan trọng<br /> nhất là Hiến pháp.<br /> Từ khóa: Hiến pháp năm 2013, hiến định, quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ<br /> quốc, Việt Nam.<br /> <br /> Mở đầu<br /> Hiến pháp mới năm 2013 được Quốc<br /> hội khóa XIII, kỳ họp thứ 6 thông qua<br /> ngày 28 tháng 11 năm 2013 và có hiệu<br /> lực từ ngày 01 tháng 1 năm 2014. Hiến<br /> pháp 2013 với nhiều nội dung mới, chứa<br /> đựng hàm lượng khoa học sâu sắc, tính<br /> chân thực, chính xác, rõ ràng, phản ánh<br /> đúng đắn tình hình thực tiễn công cuộc<br /> đổi mới toàn diện đất nước gần 30 năm<br /> qua do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo.<br /> Nội dung Chương IV về bảo vệ Tổ quốc<br /> và một số điều khoản khác trong bản<br /> Hiến pháp năm 2013 có quan hệ mật<br /> thiết với các nội dung của nhiệm vụ bảo<br /> vệ Tổ quốc. Đó là một trong những nội<br /> <br /> dung mang tính thời sự nóng bỏng, thu<br /> hút sự quan tâm theo dõi, bàn luận của<br /> nhiều người trong nước và bạn bè quốc<br /> tế, thậm chí cả các thế lực thù địch, bởi<br /> vì nó liên quan trực tiếp đến sinh mệnh,<br /> sự sống còn của quốc gia, dân tộc Việt<br /> Nam trong bối cảnh phức tạp hiện nay.<br /> 1. Hiến pháp năm 2013 thể chế hóa<br /> quan điểm, đường lối của Đảng, chính<br /> sách pháp luật của Nhà nước về<br /> nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc(*)<br /> Điều 1 của bản Hiến pháp năm 2013<br /> khẳng định rõ: Nước Cộng hòa xã hội<br /> chủ nghĩa Việt Nam là một nước độc<br /> Thượng tướng, Viện sĩ, tiến sĩ khoa học quân sự,<br /> Bộ Quốc phòng.<br /> (*)<br /> <br /> 3<br /> <br /> Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam, số 6(79) - 2014<br /> <br /> lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn<br /> vẹn lãnh thổ, bao gồm đất liền, hải đảo,<br /> vùng biển và vùng trời. Vì vậy, mọi<br /> hành vi chống lại độc lập, chủ quyền,<br /> thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, chống<br /> lại sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ<br /> quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa đều bị<br /> nghiêm trị. Đối với mỗi người Việt Nam<br /> yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, Tổ quốc<br /> là thiêng liêng, là bất khả xâm phạm và<br /> bảo vệ Tổ quốc là nghĩa vụ thiêng liêng<br /> và quyền cao quý của công dân. Công<br /> dân có nghĩa vụ trung thành với Tổ<br /> quốc, thực hiện nghĩa vụ quân sự và<br /> tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn<br /> dân, gắn với xây dựng và củng cố thế<br /> trận an ninh nhân dân vững mạnh; giữ<br /> vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã<br /> hội, tạo môi trường hòa bình để nhân<br /> dân an tâm sản xuất, phát triển kinh tế,<br /> xây dựng đất nước; phấn đấu thực hiện<br /> thắng lợi mục tiêu “dân giàu, nước<br /> mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.<br /> Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ<br /> nghĩa Việt Nam là Văn kiện chính trị<br /> pháp lý cơ bản nhất, thiêng liêng nhất và<br /> quan trọng nhất, đồng thời khẳng định<br /> quyền làm chủ của Nhân dân và Nhân<br /> dân là chủ thể trong nhiệm vụ xây dựng<br /> và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ<br /> nghĩa. Nội dung chế định nhiệm vụ quốc<br /> phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc được<br /> thể chế hóa tập trung và xuyên suốt về<br /> đường lối chỉ đạo của Đảng, chính sách,<br /> pháp luật của Nhà nước về nhiệm vụ<br /> 4<br /> <br /> bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.<br /> Như vậy, tư duy mới về nhiệm vụ bảo<br /> vệ Tổ quốc được thể hiện trong Hiến<br /> pháp bao hàm những nội dung nhiệm vụ<br /> cụ thể liên quan đến lĩnh vực quốc<br /> phòng, an ninh. Tư duy mới về mục<br /> tiêu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt<br /> Nam xã hội chủ nghĩa đã được Nghị<br /> quyết Đại hội Đảng lần thứ XI chỉ rõ:<br /> “Bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền,<br /> thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững<br /> chủ quyền biển đảo, biên giới, vùng trời;<br /> bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và<br /> chế độ xã hội chủ nghĩa; giữ vững ổn<br /> định chính trị, trật tự, an toàn xã hội;<br /> chủ động ngăn chặn, làm thất bại mọi<br /> âm mưu, hoạt động chống phá của các<br /> thế lực thù địch và sẵn sàng ứng phó với<br /> các mối đe dọa an ninh phi truyền thống<br /> mang tính toàn cầu, không để bị động,<br /> bất ngờ trong mọi tình huống”(1).<br /> Trong bối cảnh tình hình quốc tế và<br /> khu vực đang diễn ra gay gắt, phức tạp,<br /> việc bảo vệ vững chắc chủ quyền biển<br /> đảo đang đặt ra yêu cầu, mục tiêu,<br /> nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ<br /> Tổ quốc cao hơn. Giữ vững chủ quyền<br /> biển đảo, thềm lục địa thiêng liêng của<br /> Tổ quốc, giữ vững môi trường hòa bình,<br /> ổn định để phát triển, không để xảy ra<br /> xung đột vũ trang và chiến tranh... là<br /> yêu cầu rất cao của nhiệm vụ bảo vệ Tổ<br /> Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại<br /> hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị<br /> quốc gia, Hà Nội, tr. 233.<br /> (1)<br /> <br /> Hiến pháp năm 2013...<br /> <br /> quốc trong giai đoạn hiện nay. Quan<br /> điểm xuyên suốt trong xử lý các mối<br /> quan hệ quốc tế và khu vực hiện nay là<br /> phải tỉnh táo, bình tĩnh, khôn khéo,<br /> không bị kích động, không bị xúi giục<br /> gây xung đột vũ trang, chiến tranh; giải<br /> quyết mọi vấn đề bằng biện pháp hòa<br /> bình, trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản<br /> của luật pháp quốc tế và nguyên tắc ứng<br /> xử của khu vực, nhất là của cộng đồng<br /> các nước ASEAN.<br /> Xuất phát từ những tình hình diễn<br /> biến phức tạp trên khu vực và thế giới<br /> hiện nay, Hội nghị Trung ương 8 khóa<br /> XI đã ban hành Nghị quyết 28 – NQ<br /> TW về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc<br /> trong tình hình mới”. Đây là Nghị quyết<br /> chuyên đề về bảo vệ Tổ quốc rất quan<br /> trọng của Đảng; thể hiện sâu sắc tầm<br /> nhìn chiến lược, tư duy mới của Đảng ta<br /> về hai nhiệm vụ chiến lược, trực tiếp là<br /> nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Đó còn là sự<br /> kế thừa, vận dụng sáng tạo quan điểm có<br /> tính quy luật “dựng nước đi đôi với giữ<br /> nước” của cha ông ta. Theo đó, Hiến<br /> pháp năm 2013 đã tiếp tục kế thừa và có<br /> những phát triển mới, thể hiện một cách<br /> toàn diện có hệ thống trên tất cả các lĩnh<br /> vực của đời sống xã hội trong toàn văn<br /> bản Hiến pháp; tất nhiên, sức mạnh đặc<br /> trưng của quốc phòng và an ninh mà lực<br /> lượng vũ trang là nòng cốt được thể hiện<br /> rõ nét, tập trung tại Chương IV với sự<br /> thống nhất gắn kết hữu cơ giữa hai<br /> phương diện quốc phòng và an ninh<br /> <br /> trong nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Đây<br /> cũng là nội dung mang đậm nét riêng<br /> của Hiến pháp nước ta so với nhiều bản<br /> Hiến pháp của các nước trên thế giới và<br /> chính là bản sắc văn hóa Việt Nam luôn<br /> được giữ vững và phát huy với truyền<br /> thống “dựng nước đi đôi với giữ nước”.<br /> Chương IV về bảo vệ Tổ quốc trong<br /> Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ<br /> nghĩa Việt Nam trước hết khẳng định<br /> bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ<br /> nghĩa là sự nghiệp của toàn dân. So với<br /> những bản Hiến pháp trước đây, Hiến<br /> pháp năm 2013 có ý nghĩa hết sức quan<br /> trọng trong việc khẳng định hệ thống<br /> các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt<br /> Nam về xây dựng nền quốc phòng toàn<br /> dân, thế trận quốc phòng toàn dân; xây<br /> dựng nền an ninh nhân dân, thế trận an<br /> ninh nhân dân; vị trí, vai trò của Nhân<br /> dân, sức mạnh của khối đại đoàn kết<br /> toàn dân luôn là chủ thể, động lực quyết<br /> định vận mệnh của đất nước. Theo đó,<br /> Hiến pháp tiếp tục xác định trách nhiệm<br /> của Nhà nước trong việc củng cố, tăng<br /> cường nền quốc phòng toàn dân và nền<br /> an ninh nhân dân, của Nhân dân, do<br /> Nhân dân, vì Nhân dân, trong đó lực<br /> lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt,<br /> phát huy sức mạnh tổng hợp của đất<br /> nước để bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt<br /> Nam xã hội chủ nghĩa. Hiến pháp bổ<br /> sung mục tiêu “góp phần bảo vệ hòa<br /> bình ở khu vực và trên thế giới”. Sự bổ<br /> sung đó là điều mới so với Hiến pháp<br /> 5<br /> <br /> Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam, số 6(79) - 2014<br /> <br /> năm 1992; là sự thể hiện nhất quán<br /> đường lối đối ngoại độc lập tự chủ của<br /> Đảng Cộng sản Việt Nam. Sự bổ sung<br /> đó cũng khẳng định rằng, Việt Nam tuân<br /> thủ Hiến chương Liên Hợp Quốc và<br /> Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã<br /> hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên;<br /> Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy và<br /> thành viên có trách nhiệm trong cộng<br /> đồng quốc tế, vì lợi ích quốc gia, dân<br /> tộc, góp phần vào sự nghiệp hòa bình,<br /> độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã<br /> hội trên thế giới.<br /> 2. Xác định mục tiêu, nhiệm vụ<br /> quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc<br /> Về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, trong<br /> Cương lĩnh 2011 (có bổ sung, phát<br /> triển), Đảng xác định: “Thực hiện tốt<br /> mục tiêu, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh<br /> là bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền,<br /> thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ<br /> quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân<br /> và chế độ xã hội chủ nghĩa, giữ vững<br /> hòa bình, ổn định chính trị và an ninh<br /> quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; chủ<br /> động đấu tranh, làm thất bại mọi âm<br /> mưu và hành động chống phá của các<br /> thế lực thù địch đối với sự nghiệp cách<br /> mạng của Nhân dân ta... là nhiệm vụ<br /> trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà<br /> nước và của toàn dân, trong đó Quân đội<br /> nhân dân, Công an nhân dân là lực<br /> lượng nòng cốt”. Đó là niềm vinh dự, tự<br /> hào; là quyền lợi và nghĩa vụ chính đáng<br /> của mỗi công dân. Tại khoản 2, Điều 44<br /> 6<br /> <br /> của bản Hiến pháp viết: “phản bội Tổ<br /> quốc là tội nặng nhất”. Đây là một trong<br /> những điểm độc đáo, đặc sắc của Hiến<br /> pháp năm 2013, khẳng định rõ ràng,<br /> nhất quán quan điểm của Đảng, Nhà<br /> nước và Nhân dân ta về việc: “Bảo vệ<br /> Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là<br /> sự nghiệp của toàn dân”. Giờ đây, trong<br /> nhận thức cũng như trong hành động,<br /> chúng ta hiểu sâu sắc rằng, chủ thể bảo<br /> vệ Tổ quốc là toàn thể Nhân dân ta, là<br /> sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân<br /> tộc. Mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc<br /> gắn liền với bảo vệ chế độ xã hội chủ<br /> nghĩa. Đó là sự tác động biện chứng<br /> giữa bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống<br /> nhất, toàn vẹn lãnh thổ, tức là bảo vệ<br /> từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc gắn<br /> chặt với bảo vệ Đảng, Nhà nước, bảo vệ<br /> chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ Nhân<br /> dân và bảo vệ thành quả cách mạng; bảo<br /> vệ nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc<br /> dân tộc,... Điều đó thể hiện rõ sự quyết<br /> tâm của Đảng và Nhân dân ta, của cả hệ<br /> thống chính trị trong việc bảo vệ chủ<br /> quyền biên giới quốc gia, vùng trời, vùng<br /> biển đảo, thềm lục địa của Tổ quốc.<br /> Để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo<br /> vệ Tổ quốc trong tình hình mới, trong<br /> Chương 4, Hiến pháp nước Cộng hòa xã<br /> hội chủ nghĩa Việt Nam, các Điều 64,<br /> 66 và 67 nhấn mạnh việc củng cố và<br /> (2)<br /> <br /> Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại<br /> hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị<br /> quốc gia, Hà Nội, tr. 44, 45.<br /> (2)<br /> <br /> Hiến pháp năm 2013...<br /> <br /> tăng cường nền quốc phòng toàn dân và<br /> an ninh nhân dân; trong đó ba lần nhấn<br /> mạnh vai trò nòng cốt của lực lượng vũ<br /> trang nhân dân. Cụ thể, Điều 64 nêu:<br /> Tăng cường nền quốc phòng toàn dân và<br /> an ninh nhân dân mà nòng cốt là lực<br /> lượng vũ trang nhân dân. Điều 66 nêu:<br /> Nhà nước xây dựng Quân đội nhân dân<br /> cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng<br /> bước hiện đại, có lực lượng thường trực<br /> hợp lý, lực lượng dự bị động viên hùng<br /> hậu, lực lượng dân quân tự vệ vững<br /> mạnh và rộng khắp, làm nòng cốt trong<br /> thực hiện nhiệm vụ quốc phòng. Điều<br /> 67 nêu: Nhà nước xây dựng Công an<br /> nhân dân cách mạng, chính quy, tinh<br /> nhuệ, từng bước hiện đại, làm nòng cốt<br /> trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh<br /> quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã<br /> hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm.<br /> Đây vừa thể hiện tính nhất quán xuyên<br /> suốt vai trò lãnh đạo trực tiếp tuyệt đối<br /> về mọi mặt của Đảng đối với lực lượng<br /> vũ trang nhân dân, đồng thời khẳng định<br /> bản chất giai cấp của Quân đội nhân dân<br /> và Công an nhân dân từ Nhân dân mà<br /> ra, vì Nhân dân phục vụ, bác bỏ hoàn<br /> toàn luận điệu của các thế lực thù địch<br /> về việc phi chính trị hóa lực lượng vũ<br /> trang, đặc biệt là phi chính trị hóa Quân<br /> đội nhân dân Việt Nam.<br /> Thể chế hóa Cương lĩnh chính trị của<br /> Đảng tại Đại hội toàn quốc lần thứ XI và<br /> từ thực tiễn đổi mới, hội nhập và phát<br /> triển của đất nước, Hiến pháp năm 2013<br /> <br /> đã đạt được những bước tiến hết sức cụ<br /> thể trong tư duy lập hiến của Đảng và<br /> Nhà nước ta. Hiến pháp năm 2013 thực<br /> sự phản ánh đầy đủ ý chí và nguyện<br /> vọng của mọi tầng lớp Nhân dân.<br /> Để đáp ứng mục tiêu, yêu cầu nhiệm<br /> vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới,<br /> Hiến pháp khẳng định: “Nhà nước phát<br /> huy tinh thần yêu nước và chủ nghĩa anh<br /> hùng cách mạng của Nhân dân, giáo dục<br /> quốc phòng và an ninh cho toàn dân”; đẩy<br /> mạnh phát triển công nghiệp quốc phòng,<br /> an ninh; tăng cường cơ sở vật chất - kỹ<br /> thuật, bảo đảm cho lực lượng vũ trang<br /> từng bước được trang bị hiện đại.<br /> Thể chế hóa Hiến pháp năm 2013,<br /> thời gian qua Quốc hội, Ủy ban Thường<br /> vụ Quốc hội đã xem xét, thông qua<br /> nhiều dự án luật, pháp lệnh quan trọng<br /> về quốc phòng, an ninh, như: Luật Quốc<br /> phòng, Luật An ninh quốc gia, Luật<br /> Công an nhân dân, Luật Sĩ quan Quân<br /> đội nhân dân Việt Nam, Luật Biên giới<br /> quốc gia...; Pháp lệnh Tình trạng khẩn<br /> cấp, Pháp lệnh Bộ đội Biên phòng, Pháp<br /> lệnh Lực lượng cảnh sát biển Việt Nam,<br /> Pháp lệnh Bảo vệ bí mật nhà nước, Pháp<br /> lệnh Tình báo, Pháp lệnh Cơ yếu, Pháp<br /> lệnh Tổ chức điều tra hình sự,... Ngoài<br /> ra, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc<br /> hội cũng đã ban hành nhiều luật, pháp<br /> lệnh, nghị quyết liên quan đến lĩnh vực<br /> quốc phòng, an ninh. Chính phủ đã ban<br /> hành nhiều nghị định, quyết định; quan<br /> tâm chỉ đạo thể chế hóa các chủ trương,<br /> 7<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản