BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
------------------------------------
NGUYỄN THANH LĨNH
NGHIÊN CỨU YẾU TỐ DINH DƯỠNG TRUNG LƯỢNG
(Ca, Mg, S) CHO LÚA TRÊN ĐẤT XÁM BẠC MÀU
TỈNH BẮC GIANG
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP
Hà Nội - 2017
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
------------------------------------
NGUYỄN THANH LĨNH
NGHIÊN CỨU YẾU TỐ DINH DƯỠNG TRUNG LƯỢNG
(Ca, Mg, S) CHO LÚA TRÊN ĐẤT XÁM BẠC MÀU
TỈNH BẮC GIANG
Chuyên ngành: KHOA HỌC ĐẤT
Mã số: 62. 62. 01. 03
LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP
Người hướng dẫn khoa học:
1. PGS.TS. NGUYỄN VĂN BỘ
2. TS. NGUYỄN VĂN CHIẾN
Hà Nội - 2017
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan, số liệu và kết quả nghiên cứu được trình bày trong
luận án này là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào.
Tôi xin cam đoan, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án này đã
được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận án đều đã được chỉ rõ
nguồn gốc.
Hà Nội, ngày .... tháng .... năm 2017
Tác giả
Nguyễn Thanh Lĩnh
ii
LỜI CẢM ƠN
Luận án này được thực hiện tại Viện Thổ nhưỡng Nông hóa - Viện Khoa
học Nông nghiệp Việt Nam. Luận án là một phần trong đề tài cấp Bộ "Nghiên
cứu xác định yếu tố hạn chế của độ phì đất trồng lúa ở đồng bằng sông Hồng
và đồng bằng sông Cửu Long và đề xuất giải pháp khắc phục" được thực hiện
từ năm 2011 đến năm 2014. Số liệu của đề tài dùng trong luận án đã được
Ban Chủ nhiệm đề tài đồng ý cho phép sử dụng.
Luận án được hoàn thành nhờ sự giúp đỡ, hướng dẫn tận tình của
PGS.TS. Nguyễn Văn Bộ và TS. Nguyễn Văn Chiến, cùng với sự góp ý của
các Giáo sư, Tiến sĩ, các nhà khoa học trong các lĩnh vực đất, phân bón, cây
trồng và các đồng nghiệp. Cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và
chân thành đến các Giáo sư, Tiến sĩ, các nhà khoa học, bạn bè và đồng nghiệp
đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án.
Nhân dịp này, tôi xin được gửi lời cảm ơn đến Ban Lãnh đạo Viện lúa
đồng bằng sông Cửu Long, Lãnh đạo Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam,
Lãnh đạo Viện Thổ nhưỡng Nông hóa, Trung tâm nghiên cứu Đất và Phân
bón vùng Trung Du, tập thể Bộ môn Phát sinh học và Phân loại đất - Viện
Thổ nhưỡng Nông hóa đã tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập.
Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đình những người đã luôn bên
tôi, động viên và khuyến khích tôi trong quá trình thực hiện đề tài và hoàn
thiện luận án này.
Hà Nội, ngày .... tháng .... năm 2017
Tác giả
Nguyễn Thanh Lĩnh
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ....................................................................................................... ii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .................................................................. ix
DANH MỤC BẢNG ............................................................................................. x
MỞ ĐẦU ............................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài .................................................................................... 1
2. Mục tiêu nghiên cứu .......................................................................................... 2
3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài .......................................................... 2
4. Những đóng góp mới của luận án ..................................................................... 3
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ............................................................... 4
1.1. Đặc điểm đất xám bạc màu ............................................................................ 4
1.1.1. Đặc điểm hình thành và phân bố đất xám bạc màu .................................... 4
1.1.2. Tính chất lý, hóa đặc trưng của đất xám bạc màu ...................................... 5
1.2. Tổng quan về Ca, Mg và S trong đất ............................................................. 7
1.2.1. Canxi trong đất ............................................................................................ 7
1.2.1.1. Sự phân bố và chuyển hóa canxi trong đất .............................................. 7
1.2.1.2. Ngưỡng thiếu hụt canxi trong đất ............................................................ 9
1.2.2. Magiê trong đất ........................................................................................... 9
1.2.2.1. Sự phân bố và chuyển hóa magiê trong đất ............................................. 9
1.2.2.2. Ngưỡng thiếu hụt Mg trong đất.............................................................. 11
1.2.3. Lưu huỳnh trong đất .................................................................................. 12
1.2.3.1. Sự phân bố và chuyển hóa lưu huỳnh trong đất. .................................... 12
1.2.3.2. Ngưỡng thiếu hụt lưu huỳnh trong đất ................................................... 14
1.3. Vai trò của Ca, Mg và S đối với cây trồng................................................... 14
1.3.1. Vai trò của canxi (Ca) đối với cây trồng. .................................................. 14
