ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM ĐẢO TẠO, B ổ i DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG
C H U Y Ể N D ỊC H c ơ C Ấ U K IN H T Ế N Ô N G N G H IỆ P
■ m
ở H U Y Ệ N B A V ì T ỈN H H À TÂ Y T H E O H Ư Ớ N G
*
G Ô N G N G H IỆ P H O Á , H IỆ N Đ Ạ I H O Â
m m
C h u y ê n n g à n h : K in h tế ch ín h trị
Mã số : 5.02.0Ỉ
LUẬN VÃN THẠC SĨ KHOA HỌC KINH TẾ
Người hướng dần khoa học: P G S .T S L Ạ I NGỌC H Ả I
HÀ NỘI - 2004
BẢN« KÝ HIỆU CHỮ VĨẾT TẮT
Chữ viết tát Chữ viết đầy đủ
CCKT
CCKTNN
CDCCKT
CDCCKTNN
CNH, HĐH
Cư cấu kinh tê
Cơ cấu kinh tế nỏng nghiệp
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá
MỤC LỤC
MỞ ĐẨU
Chương 1 CHUYỂN DỊCH c ơ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP THEO
HƯÓNG CÔNG NGHIỆP HOẤ, HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG
NGHIỆP NÔNG THÔN
1.1 C huyển dịch c ơ cấu kinh tế nông nghiệp và đ ặc trưng
của quá trình đó
1.2. N hững nhân tố ảnh hưởng và nội d u ng của chuyển dịch
cơ cấu kinh tế nồng ng hiệp iheo hướng công nghiệp
hoá, hiên đại hoá
Chương 2 TÌNH HÌNH CHUYỂN DỊCH c ơ CẤU KINH TẾ NÔNG
NGHIỆP Ở HUYỆN BA v ì TỈNH HÀ TÂY THEO HUỚNG
CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG NGHIỆP,
NÔNG THÔN THỜI GIAN QUA
2.1. Đ ặc điểm lự nhiôn, kinh tế - xã hội của huyện Ba Vì
lỉnh H à Tây
2.2 Thực trạng ch uyển dịch cơ cấu kinh tế ¿lộng nghiệp theo
hướng công n ghiệp hoá, hiện đại hoá ở huyện Ba Vì
tỉnh H à T ây những năm qua (1996 - 200 3)
Chương 3 NHŨNG QUAN ĐIỂM VÀ GỈẢỈ PHÁP CHUYỂN dịch cơ
CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP Ổ HUYỆN BA v ì TỈNH HÀ
TÂY THEO HƯÓNG CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOẮ
3.1 N hững quan đ iểm cơ bản m ang tính phương hướng chỉ
đạo ch uyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở huyện
Ba Vì tỉnh H à Tây theo hướng công n ghiệp hoá, hiện
đại hoá
3.2. Những giải pháp chủ yếu trong chuyển dịch cơ cấu kinh
tế nô ng n ghiệp ở huyện Ba Vì tỉnh H à T ây theo hướng
công nghiệp hoá, hiện đại hoá
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHU LUC
Trang
5
10
10
25
38
38
45
71
71
82
97
100
103
5
Sau gần 20 nảm thực hiện cồng cuộc đổi mới, nền kinh tế nước ta đã đạt
được những thành lựu lo lớn và rất quan trọng. C ơ cấu của nền kinh tế chuyển
biến theo hưứng tích cực. Tỷ trọng của công ng hiệp và dịch vụ trong G D P
ngày càng tăng ỉôn. N ông ngh iệp phát triển ổn định, tuy tỷ trọng trong G D P
giảm nhưng tổng sản lượng tăng nhanh. Cơ cấu kinh tế nội bộ ngành nông
nghiệp chuyổn dịch theo hướng p hát triển kinh tế h àng hoá gắn với thị trường
tăng giá trị thu đưực trên m ột đơn vị đ iện tích. Xu hướng phát triển của nông
nghiệp, kinh tế nông thôn ngày càn g bám sál chủ trưodng C N H , H Đ H đất
nước. Tuy nhiên, sự ch uyển dịch của C C K T N N vẫn chưa đáp ứng yêu cầu
phát triển. Đ ối với nước ta hiện nay, nố ng nghiệp vầ địa bàn nông thôn vẫn
đang ỉà khu vực quan trọ ng của nề n kin h tế quốc dân với gần 80% số đân và
68% lực lượng lao động xã hội và cũng là nơi tạo ra 39,9% tổng sản phẩm xã
hội, 47,6% ihu nhập quố c dân. H iện nay cuộc cách m ạng k hoa học cô ng nghệ
đã đạt đưực những thành tựu to lớn, nhưng với nước ta nổng nghiệp vẫn là
ngành cung cấp lưưng thực, thực p hẩm và bảo đảm an toàn lương thực cho cả
nước, cung cấp nguyên liệu, lao đ ộ ng và là thị trường tiêu thụ quan trọng của
công nghiệp và các ngành kinh tế kh ác. N ông thôn vẫn là đ ịa bàn có vị trí
chiến ỉưực đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong m ộ t thời
gian không ngắn.
Ổ n định và phái triển của nô ng nghiệp vầ kinh tế nống thôn theo hướng
C N H , H Đ H vẫn luồn là nhân tố g iữ vị trí quan trọng trong việc thực hiện m ục
tiêu CN H , H Đ H của cả nước đến n ăm 2 0 2 0 do đại hội Đ ảng Cộng sản V iệt
N am lẩn thứ IX đổ ra. Trong khi đó, “chuyển dịch C C K T N N và nông thôn lại
là chiến lược quan trọng củ a ch ính quá trình C N H , H Đ H ở nước ta hiện nay ”
[19 Ị. Sonu đ á n g chú ý là trong sự phát triển chung đố, vẫn còn nhiều vùng,
địa phương Lốc độ phát triển và chuyển dịch cơ cấu chậm . Đ ặc biệl là các
MỞ ĐẨU
/. L ý d o c h ọ n đ ê tà i
6
vùng có k hỏ khăn về đầ u tư phát triển kết cấu hạ lẩng, khỏng ihuận lợi về
điều kiện lự nhiên, vãn hoá, xã hội...
Ba Vì là m ột huyộn củ a tỉnh H à Tây, với diện tích lự n hiên 4 2 8 ,0 3 k m \ số
dân 247.659 người, kinh tế m an g tính chất thuẩn nông, cây lúa là cây trồng
chính. Trong những năm qua nông ngh iệp của Ba Vì chưa có sự phát triển
tương xứng với tiềm năng, lợi th ế của địa phương. M ột trong những nguyên
nhân quan trọng của tình hình đ ó là sự C D C C K TN N của huyên tuy đã được
triển khai nhưng nhìn chưng đang còn n hiều vấn đé phải tiếp tục giải quyêì.
Bưi vậy, đổ phát triển kinh tế hàng hoá, việc chuyển dịch kinh tố nông nghiệp
từ m ột huy ện m ang tính chất thuần nông sang cơ cấu nông ng hiệp đa canh, đa
ngành nghề, đa dạng hoá sản phẩm ; lăng thu nhập, gắn phát triển kinh tế với
tiến bộ xã hội, góp phần thực hiện m ục tiêu dân giàu, nước m ạnh , xã hội công
bằng, dân chú văn m inh là yêu cầu cấp bách của huyên.
N h ư vậy, cả về m ặl lý luân và thực tiễn, vấn đề C D C C K TN N của Ba Vì -
m ột đ ịa phương vừa có tính ch ất của m ột huyện m iền núi vừa có tính chất của
m ột huyện đổng hằng của Hà Tây, với đặc trưng kinh tế nông nghiệp là chủ
yếu đ ang còn nhiều vấn đề cần được nhận thức và giải quyết thấu đáo.
Chính vì vậy, tác giả chọn đề tài: " Chuyên dịch cơ càu kinh tế nông
nghiệp ở huyện Ba Vi - Hà Táy theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại
hoá" m o ng m uốn g ổp m ột phần nhỏ vào côn g tác nghiên cứu lý luân và chỉ
đạo thực hiện phát triển sản xuất ở huyện trọng điểm về lương thực, ihực
phẩm c ủ a lỉnh Hà Tây.
2. Tình hỉnh nghiên cứu liên quan đến đề tài
N gh iền cứ u về C D C C K T nói chung và C D CC K TN N nổi riêng đã có
nhiều cô ng liình được công bố, trong đó nổi bật là:
- C N H , H Đ H nông n ghiệp, nông thôn, của GS. TS N guyễn Đ ình Phan,
Đại h ọ c K inh lế Q uốc dân [20];