Luận văn Thạc sĩ: Tác động của fintech đến hiệu quả hoạt động tại các ngân hàng thương mại Việt Nam

Trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0 và quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ toàn cầu, công nghệ tài chính (Fintech) đã nổi lên như một nhân tố trung tâm, định hình lại mô hình kinh doanh và phương thức cung ứng dịch vụ trong ngành tài chính – ngân hàng. Tại Việt Nam, các ngân hàng thương mại đang đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt, đòi hỏi sự thích nghi nhanh chóng thông qua đổi mới công nghệ. Fintech vừa mang lại cơ hội nâng cao hiệu quả hoạt động, vừa đặt ra thách thức về tái cấu trúc và quản trị rủi ro. Việc đánh giá một cách khoa học và hệ thống tác động thực sự của Fintech đến hiệu quả hoạt động ngân hàng là vô cùng cần thiết, nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện và làm cơ sở cho các quyết sách chiến lược.

Các nhà quản lý ngân hàng, hoạch định chính sách tài chính, nhà nghiên cứu học thuật và sinh viên chuyên ngành tài chính – ngân hàng quan tâm đến tác động của Fintech.

Luận văn này nghiên cứu định lượng tác động của công nghệ tài chính (Fintech) đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số. Sử dụng dữ liệu bảng từ 24 ngân hàng thương mại niêm yết trên HOSE và HNX giai đoạn 2015-2024, nghiên cứu áp dụng các mô hình kinh tế lượng tiên tiến (OLS, FEM, REM, FGLS) để phân tích mối quan hệ giữa Fintech và các chỉ tiêu hiệu quả như ROA, ROE và NIM. Kết quả cho thấy Fintech có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến ROA và ROE, cho thấy vai trò của nó trong việc cải thiện khả năng sinh lời và hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, tác động đến NIM chưa ổn định, phản ánh cạnh tranh lãi suất và chi phí chuyển đổi số ngắn hạn. Các biến kiểm soát như CIR, SIZE, GDP, INF cũng cho thấy vai trò khác nhau trong việc giải thích hiệu quả hoạt động. Nghiên cứu đóng góp vào lý thuyết bằng cách xây dựng mô hình định lượng phản ánh đặc thù của Việt Nam, cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ Fintech-hiệu quả hoạt động. Về mặt thực tiễn, các phát hiện này đưa ra các hàm ý chính sách quan trọng cho cả ngân hàng thương mại và cơ quan quản lý, nhấn mạnh các chiến lược tối ưu hóa chuyển đổi số, thúc đẩy hợp tác Fintech-ngân hàng và tăng cường khung pháp lý để phát triển Fintech bền vững và an toàn, góp phần nâng cao hiệu quả tổng thể của hệ thống ngân hàng Việt Nam.