intTypePromotion=1
ADSENSE

Năng lượng đại dương - nguồn năng lượng sạch

Chia sẻ: Lê Thị Mỹ Duyên | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:3

45
lượt xem
2
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Năng lượng đại dương là một nguồn năng lượng tái tạo vô tận cho việc chế tạo điện năng sử dụng cho thế giới. Về lý thuyết đánh giá thế năng của đại dương có thể đạt 100 000 TWh/năm (trong khi đó tiêu thụ năng lượng điện của thế giới là 16 000 TWh/năm). Khai thác đại dương để sản xuất điện từ nguồn sóng biển mênh mông trong các đại dương của thế giới là một phần lời giải cho vấn đề năng lượng của chúng ta. Với nội dung của bài báo, bài viết cho chúng ta thấy được các cách để tạo ra năng lượng từ đại dương.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Năng lượng đại dương - nguồn năng lượng sạch

Ho¹t ®éng nghiªn cøu khoa häc<br /> <br /> NĂNG LƯỢNG ĐẠI DƯƠNG - NGUỒN NĂNG LƯỢNG SẠCH<br /> GS.TSKH.Thân Ngọc Hoàn - Khoa Điện - Điện tử, Trường Đại học Dân lập Hải Phòng<br /> <br /> Abstract<br /> The ocean is wide.The convertion of the wave Energy into electrical energy will suplly for the World a big amount of<br /> clean energy. This article deal with the 2 approachs to generate electrical energy from ocean wave: Generation<br /> electrical energy direct from wave ocean and the applicatuion of oscillating water columns(OWC).<br /> <br /> 1. Mở đầu Tận dụng nguồn năng lượng thủy triều thực sự là bước<br /> ngoặt trong sản xuất năng lượng sạch, không ô nhiễm môi<br /> Đ ại dương là một nguồn năng lượng tái tạo vô tận cho<br /> việc chế tạo điện năng sử dụng cho thế giới. Tổng<br /> quát, về lý thuyết đánh giá thế năng của đại dương có thể<br /> trường. Người Na Uy đã kết nối vào mạng lưới điện quốc<br /> gia của họ dòng điện phát ra từ tua bin nước đầu tiên mà<br /> đạt 100000 TWh/năm (trong khi đó tiêu thụ năng lượng năng lượng được tạo ra từ những cánh quạt quay nhờ dòng<br /> điện của thế giới là 16 000 TWh/năm). Trong những năm nước biển. Người ta dự tính đến cuối những năm đầu của<br /> gần đây thế giới đã quan tâm rộng rãi tới năng lượng của thế kỷ 21, họ sẽ hoàn thành xây dựng 20 nhà máy tiếp theo.<br /> sóng biển. Khai thác đại dương để sản xuất điện từ nguồn Nhà máy điện của Na Uy có ưu điểm mà không nguồn năng<br /> sóng biển mênh mông trong các đại dương của thế giới là lượng tái tạo nào có được đó là hoàn toàn không lệ thuộc<br /> một phần lời giải cho vấn đề năng lượng của chúng ta. Sự vào thời tiết. Bất chấp hoàn cảnh, có gió hay lặng gió, trời<br /> chuyển đổi chỉ riêng tài nguyên sóng biển có thể cung cấp nắng hay mưa... dòng thuỷ triều vẫn không bị ảnh hưởng và<br /> một phần rất lớn yêu cầu về điện năng của nhiều nước ở dòng điện phát ra vẫn có công suất không đổi. Người Anh<br /> châu âu như Bắc Ai len, Đan mạch , Bồ đào nha, Tây ban cũng có kế hoạch đầu tư tương tự. Dẫu ý tưởng xây dựng<br /> nha và các nước khác. Viện nghiên cứu năng lượng điện nhà máy điện thuỷ triều không phải là mới, song phương<br /> của Mỹ đã có tính toán về năng lượng điện sóng biển dọc thức khai thác của người Na Uy rất sáng tạo. Thiết bị công<br /> theo bờ biển của U.S. có thể sản xuất ra khoảng nghệ loại này đầu tiên trên thế giới được Pháp chế tạo và lắp<br /> 2100TWh/năm. Sản lượng đó chiếm một nửa yêu cầu sử đặt ở cửa sông từ năm 1967. Công trình đó đến nay vẫn còn<br /> dụng điện của nước Mỹ. Ở nước Anh, giới chuyên gia hoạt động và có công suất 240 MW. Những nhà máy điện<br /> ước tính rằng, nước biển có thể đảm bảo cho họ tới 25% cùng loại thí điểm cũng xuất hiện ở Trung Quốc, Ấn Độ,<br /> nhu cầu năng lượng cần thiết. Canađa và Liên bang Nga.<br /> Việc phát triển các dự án năng lượng sóng biển được Nguyên lý hoạt động của những nhà máy điện sử<br /> thực hiện ở châu Âu và châu Mỹ. Ở châu Âu các thiết bị điện dụng năng lượng nước biển đã khai thác cũng giống như<br /> sóng biển đã được thử nghiệm từ năm 60 của thế kỷ trước. Ở nhà máy thuỷ điện truyền thống: Thoạt đầu dòng nước<br /> Tây ban nha trong các năm 2011-2020 Viện Kế hoạch Năng chảy đầy những "thùng chứa" đặc biệt, làm quay tuabin<br /> lượng Tái tạo đã mạnh dạn đầu tư nghiên cứu phát triển phát điện, sau đó nước từ thùng chứa thoát ra trở lại đại<br /> tương đối mạnh năng lượng sóng biển, đã thực hiện nhiều dương. Trên H.1 là hệ thống Pelamis thu năng lượng từ<br /> dự án. Người ta tính toán rằng ở Tây Ban Nha có thể đảm sóng biển.<br /> bảo 42.3% năng lương điện tiêu thụ là năng lượng tái tạo Bên cạnh những mặt mạnh là không gây ô nhiễm môi<br /> vào năm 2020. Hiện có nhiều công nghệ để biến năng lượng trường, nhà máy điện sử dung năng lượng nước biển vẫn<br /> sóng biển vào điện năng và ngày nay vẫn còn chưa biết không tránh khỏi một số khiếm khuyết. Tương tự trường<br /> được công nghệ nào sẽ được ứng dụng vào thực tiễn. Dưới hợp đập nước trên sông, nhà máy điện kiểu này cũng gây<br /> đây trình bày 2 phương pháp tạo điện năng từ đại dương. rào cản không thể vượt qua đối với hải sản và gây khó<br /> 2. Tạo năng lượng điện trực tiếp từ sóng biển và khăn cho giao thông đường thuỷ. Chính vì lý do như vậy,<br /> thủy triều Chính phủ Pháp đã tạm dừng kế hoạch triển khai xây<br /> Sóng và thủy triều được sử dụng để quay các turbin dựng 20 công trình tiếp theo. Theo tính toán của giới<br /> phát điện. Nguồn điện sản xuất ra có thể dùng trực tiếp phản đối việc xây dựng, thí dụ - chỉ một đập nước trên<br /> cho các thiết bị đang vận hành trên biển như hải đăng, sông Ranh cũng làm đảo lộn môi trường biển trong bán<br /> phao, cầu cảng, hệ thống hoa tiêu dẫn đường v.v… kính 500 km.<br /> 11<br /> Ho¹t ®éng nghiªn cøu khoa häc<br /> <br /> Mãi đến những năm 90 thế kỷ trước, người ta mới nghĩ Mức giá sản phẩm điện đắt hơn 3 lần so với nguồn điện<br /> ra phương pháp tận dụng năng lượng thuỷ triều một cách truyền thống. Việc xây dựng ở Na Uy triển khai được<br /> sạch nhất, đó là các “cối xay" dưới nước. Chúng quay nhờ chủ yếu nhờ tiền của các doanh nghiệp và trợ giủp của<br /> dòng nước biển chuyển động. Tua bin thí nghiệm đầu tiên Chính phủ.<br /> được lắp đặt tại khu vực Loch Lihne, ở Xcốtlen, năm Ngoài Na Uy, người Anh cũng tích cực xúc tiến<br /> 1995. Nó được cột vào mỏ neo nằm dưới đáy biển và chỉ chương trình xây dựng nhà máy điện dưới biển. Gần đây<br /> tạo nguồn năng lượng công suất 15 kw. họ đã đưa vào khai thác công trình tương tự như Na Uy<br /> Gần đây, tuabin có công suất lớn hơn nhiều (300 kw) (công suất 250 kw). Sự khác biệt độc nhất là tuabin của<br /> lần đầu tiên được nối vào mạng điện quốc gia. Cánh quạt Anh lắp đặt trên thân cột mà một phần cánh quạt nhô lên<br /> ngầm dưới đáy nước được gắn cố định xuống đáy biển. mặt nước. Cho dù giải pháp này gây cản trở hoạt động<br /> Công trình hoạt động tại eo biển Kvalsund, gần thành phố giao thông hàng hải, nhưng lại tiết kiệm được đáng kể<br /> biển Na Uy Hammerfest. Thiết bị có trọng tải ngót 200 chi phí dịch vụ để kéo thiết bị lên khỏi mặt nước khi cần<br /> tấn. Na Uy dự định sẽ lắp đặt 20 tuabin như thế, đảm bảo thiết mà không cần thợ lặn. Hãng Marine Current<br /> cung cấp điện cho thị trấn 1,1 ngàn dân. Chi phí công trình Turbines, đơn vị thực hiện dự án đã có kế hoạch lắp đặt<br /> khoảng 50 triệu curon Na Uy (20 triệu USD). Mãi đến hàng trăm tuabin tiếp theo dọc bờ biển phía Tây nước<br /> những năm 90 thế kỷ trước, người ta mới nghĩ ra phương Anh. Họ cũng đang thiết kế tuabin kép, công suất 1,2<br /> pháp tận dụng năng lượng thuỷ triều một cách sạch nhất, MW. Lãnh đạo của hãng khẳng định rằng, việc xây dựng<br /> đó là các “cối xay" dưới nước. Chúng quay nhờ dòng vài ngàn máy phát điện dưới biển dọc bờ biển phía Tây<br /> nước biển chuyển động. Tuabin thí nghiệm đầu tiên được nước Anh và xứ Uên sẽ cho nguồn năng lượng tương<br /> lắp đặt tại khu vực Loch Lihne, ở Xcốtlen, năm 1995. Nó đương 50% sản lượng điện các nhà máy điện hạt nhân<br /> được cột vào mỏ neo nằm dưới đáy biển và chỉ tạo nguồn hiện đang hoạt động.<br /> năng lượng công suất 15 kw. 3. Tạo năng lượng điện từ sóng biển bằng cột nước<br /> Gần đây, tuabin có công suất lớn hơn nhiều (300 kw) dao động(OWC).<br /> lần đầu tiên được nối vào mạng điện quốc gia. Cánh quạt Dưới đây trình bày một phương pháp khác tạo điện<br /> ngầm dưới đáy nước được gắn cố định xuống đáy biển. năng từ sóng biển gọi là phương pháp cột nước dao động<br /> Công trình hoạt động tại eo biển Kvalsund, gần thành phố OWC(oscillating water columns).<br /> biển Na Uy Hammerfest. Thiết bị có trọng tải ngót 200 Năng lượng mặt trời tạo ra gió, gió thổi khắp đại<br /> tấn. Na Uy dự định sẽ lắp đặt 20 tuabin như thế, đảm bảo dương biến năng lượng gió vào năng lượng sóng. Sóng<br /> cung cấp điện cho thị trấn 1,1 ngàn dân. Chi phí công trình di chuyển hàng nghìn hải lý trên đại dương sẽ bị tổn thất<br /> khoảng 50 triệu curon Na Uy (20 triệu USD). một ít năng lượng. Để biến năng lượng sóng biển vào<br /> điện năng người ta sử dụng một hệ thống gọi là cột nước<br /> dao động OWC. Hiện nay đây là công nghệ được coi là<br /> công nghệ tốt nhất để biến sóng biển vào điện năng.<br /> Hệ thống đó được chỉ ra ở hình 2. Như thấy từ vẽ một<br /> con đê chắn sóng chắc chắn, ở đó người ta xây dựng một<br /> phòng tạo dao động sóng OWC.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Hình1. Hệ thống Pelamis thu năng lượng từ sóng biển<br /> <br /> Hiện thời, cản trở duy nhất để mở rộng nhà máy<br /> điện ngầm dưới biển là giá thành sản phẩm. Cho dù<br /> không cần nhiên liệu, nhưng chi phí xây dựng cao tới Hình 2: Sơ đồ OWC<br /> <br /> 12 B¶n tin Khoa häc - ®µo t¹o<br /> Ho¹t ®éng nghiªn cøu khoa häc<br /> <br /> Trong OWC này sóng chuyển động tạo ra một lưồng bước đầu, tuy nhiên có nhiều triển vọng và không xa nữa<br /> không khí 2 chiều được biến đổi vào cơ năng và truyền chúng ta sẽ được hưởng một năng lượng sạch, tái tạo từ<br /> các đại dương mênh mông của chúng ta.<br /> cho trục máy phát điện bằng một loại tuyếc bin đặc biệt<br /> TÀI LIỆU THAM KHẢO<br /> gọi là Wells turbin (Turbin phun), tuyếc bin đó cung cấp<br /> [1] Decoding the World's Best Energy Policies, Jul.<br /> một hướng chuyển động duy nhất của dòng không khí<br /> 2008.<br /> này [3], [4]. Tính chất của Wells turbine được giới hạn bởi<br /> [2] H. Polinder and M. Scuotto, “Wave energy<br /> một loạt hiện tượng dừng ở cánh turbin. Vì vậy cần một converters and their impact<br /> chiến thuật điều khiển hệ thống. Chiến thuật điều khiển on power systems,” in Proc. Int. Conf. Future Power<br /> cơ bản hoặc là tổ hợp của chúng có thể thực hiện như sau: Syst., Amsterdam,The etherlands, Nov. 2005, pp.<br /> điều khiển phản ứng; điều khiển tốc độ quay của máy phát 6270.The Netherlands, Nov. 2005, pp. 6270.<br /> điện hoặc điều khiển van không khí hay điều khiển dòng [3] H. Li,M.-Y. Chow, and Z. Sun, “EDA-based<br /> không khí (airflow control). speed control of a networked DC motor system with<br /> Trong hệ thống này chiến thuật điều khiển hệ thống là time delays and packet losses,” IEEE Trans.<br /> điều chỉnh tốc độ quay của máy phát điện. Máy phát điện Ind.Electron., vol. 56, no. 5, pp. 17271735, May 2009.<br /> dùng trong hệ thống là loại máy phát điện dị bộ nạp điện [4] J. T. Bialasiewicz and J. Balcells, “Special section<br /> từ 2 phía. [5]. on renewable energy and distributed generation<br /> Việc sử dụng máy phát dị bộ nạp 2 phía (DFIG) là một systemsPart 1: Renewable energy generation and<br /> storage systems,” IEEE Trans. Ind. Electron., vol. 53,<br /> khả năng to lớn trong việc phát triển nguồn năng lượng<br /> no. 4, pp. 998 1001, Aug. 2006.<br /> tái tạo [6], [7]. DFIG là một máy điện dị bộ có rô to quấn<br /> [5] J. Balcells and J. T. Bialasiewicz, “Special section<br /> dây nên cho phép bơm dòng điện vào mạch rô to qua bộ<br /> on renewable energy and distributed generation<br /> biến đổi công suất. Bằng việc thay đổi pha và tần số của<br /> systemsPart 2: Renewable energy generation and<br /> dòng kích từ rô to ta có thể tạo được sự tối ưu về biến đổi storage systems,” IEEE Trans. Ind. Electron., vol. 53,<br /> năng lượng [8]. Bộ biến tần chỉ gia công một phần nhỏ no. 5, pp. 13941397, Oct. 2006.<br /> hơn 30% công suất định mức của máy phát. Điều đó đã [6] J. Hu, Y. He, L. Xu, and B. W. Williams,<br /> giảm tải cho bộ biến tần do đó đã giảm giá thành bộ biến “Improved control of DFIG systems during network<br /> tần. Để đạt được công suất ra mong muốn người ta điều unbalance using PIR current regulators,” IEEE Trans.<br /> tốc độ của. Ind. Electron., vol. 56, no. 2, pp. 439451, Feb. 2009.<br /> Hiện nay, công nghệ tạo điện năng từ nước biển này [15] B. K. Bose, Modern Power Electronics and AC<br /> được coi là công nghệ tốt nhất để biến sóng biển vào điện Drives. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, 2001.<br /> năng. Nhiều nước đang áp dụng công nghệ này, điển hình [7] J. Arbi, M. J. B. Ghorbal, I. Slama-Belkhodja,<br /> là Tây Ban nha. and L. Charaabi, “Direct virtual torque control for<br /> Ở Tây ban nha đã thực hiện một dự án ở Mutriku doubly fed induction generator grid connection,” IEEE<br /> Trans. Ind. Electron., Vol. 56, no. 10, pp. 41634173, Oct.<br /> (thuộc Xứ Basque Tây ban nha), được trợ giúp bởi<br /> 2009.<br /> Basque Energy Board (EVE), một nhà máy phát điện<br /> [8] W. Qiao, G. K. Venayagamoorthy, and R. G.<br /> dựa vào sự dao động của sóng biển đã tích hợp 16 tuyếc<br /> Harley, “Real-time implementation of a STATCOM on a<br /> bin có công suất 18.5-kW và khánh thành vào tháng 7<br /> wind farm equipped with doubly fed induction<br /> năm 2011 [2], [3]. generators,” IEEE Trans. Ind. Appl., vol. 45, no. 1, pp.<br /> 4. Kết luận 98107,Jan./Feb. 2009.<br /> Đại dương là mênh mông, năng lượng do sóng đại<br /> dương là vô cùng lớn, nếu nó được chuyển đổi sang điện<br /> năng một cách có hiệu quả thì trái đất sẽ tránh được<br /> những vấn đề nan giải về năng lượng và môi trường.<br /> Việc biến năng lượng sóng thành điện năng mới chỉ là<br /> <br /> 13<br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD


intNumView=45

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2