Những điều cần biết về khí hư
“Khí hư” là “chất khí bị hư”? Đây là băn khoăn của không ít bạn gái khi
đến tuổi dậy thì. Nhiều bạn gái khi thấy cửa mình ẩm ướt, không hiểu nguyên
nhân tại sao và được người lớn cho biết đó là “khí hư”. Một số trường hợp do
không được giải thích cặn kẽ nên bạn gái lo sợ và nghĩ mình đã bị mắc bệnh. Vậy
thực chất “khí hư” là gì? có phải khí hư là biểu hiện của tình trạng bệnh lý hay
không?
Khái niệm về khí hư
Cũng giống như khái niệm “ruột thừa”, gọi là ruột thừa nhưng không phải
là một bộ phận thừa, không có vai trò gì trong hoạt động sống và phát triển của cơ
thể. Gọi là “khí hư” nhưng thực chất đó không phải là một chất khí bị hư.
Đây là cách gọi dân gian để chỉ chất dịch tiết ra từ bộ phận sinh dục của
bạn nữ xuất hiện khi đến tuổi dậy thì, còn trong khoa học gọi là huyết trắng hay
dịch tiết âm đạo. Khí hư là một dấu hiệu thể hiện sự phát triển và hoạt động của cơ
quan sinh dục nữ và có liên quan đến bệnh lý đường sinh dục.
Nên khám phụ khoa nếu phát hiện khí hư bất thường.
Khí hư sinh lý (dịch tiết âm đạo)
Khí hư bình thường có màu trắng trong có thể hơi ngả vàng. Số lượng và
tính chất của khí hư thay đổi tùy theo từng giai đoạn trong chu kì kinh nguyệt. Ở
giai đoạn trước và sau khi trứng rụng, khí hư thường ít và không dai. Ở thời điểm
rụng trứng, khí hư thường nhiều, loãng và dai. Vào giai đoạn này, để một ít khí hư
vào hai ngón tay có thể kéo dài ra được.
Tác dụng: ngoài việc giữ ẩm cho âm đạo, khí hư còn có chức năng tạo điều
kiện thuận lợi cho tinh trùng vào tử cung khi có trứng rụng, hoặc cản trở việc thâm
nhập đó khi không có trứng đợi tinh trùng.
Khí hư được hình thành do tác dụng của nội tiết tố sinh sản nữ estrogen. Ở
các bé gái, bộ máy sinh dục chưa phát triển đầy đủ, nhìn chung trong âm đạo
không có nội tiết nên không có khí hư. Bước vào tuổi dậy thì, buồng trứng dần dần
phát triển và tiết ra chất kích thích khiến bộ máy sinh dục sản sinh ra các chất nội
tiết, vì thế mới có khí hư. Đến tuổi trưởng thành, buồng trứng phát triển hoàn
thiện, hàng tháng đều tiết ra estrogen và progesteron, vì thế lượng khí hư xuất hiện
và thay đổi theo chu kỳ, tùy thuộc hàm lượng của estrogen nhiều hay ít. Sau khi
hết đợt hành kinh, bạn có thể thấy khô ở cửa mình, không có dịch tiết. Tuy nhiên,
khoảng thời gian giữa chu kỳ kinh nguyệt, (đặc biệt là trước thời điểm rụng trứng
12-24 giờ), lượng estrogen tăng lên, dịch tiết ra càng nhiều, vì thế làm cho chị em
cảm thấy ẩm ướt, khó chịu ở cửa mình. Trong khoảng thời gian này, khi thấy dịch
tiết ra nhiều, nhiều bạn gái lại tỏ ra lo lắng, lầm tưởng mình bị bệnh. Sau rụng
trứng, lượng estrogen giảm, lượng progesteron tăng lên, ức chế việc tiết ra chất
nhầy ở cổ tử cung làm dịch tiết mất đi độ ướt, trở nên đặc dính. Ở một số bạn, nó
biến mất hẳn, một số lại có dịch đặc cho đến tận kỳ kinh sau, một số bạn khác khi
sắp hành kinh lại có dịch loãng.... Đó là những thay đổi thông thường của dịch tiết
âm đạo.
Khí hư bệnh lý và việc viêm nhiễm
Bên cạnh khí hư sinh lý, trong nhiều trường hợp khí hư là biểu hiện của các
bệnh lý đường sinh dục. Để thuận lợi cho việc nghiên cứu và khám chữa bệnh, các
bác sĩ đã phân ra 3 loại khí hư bệnh lý sau:
Khí hư trong: dịch trong, trắng, nhầy dính, có khi loãng như nước, không
hôi.
Nguyên nhân: u xơ tử cung, polype cổ tử cung, lộ tuyến cổ tử cung, quá sản
nội mạc tử cung do cường estrogen.
Khí hư vàng: dịch trong, trắng, loãng, có váng như sữa. Nguyên nhân
thường do rối loạn tâm lý, rối loạn thần kinh thực vật.
Khí hư đục: dịch đặc, hôi và nhiều, thường có màu vàng và xanh, có bọt
hay không phụ thuộc tác nhân gây bệnh. Nguyên nhân do virus, vi khuẩn, kí sinh
trùng. Tất cả các dạng trên của khí hư đều là biểu hiện của bệnh lý đường sinh
dục, cần phát hiện và điều trị kịp thời, nếu để lâu sẽ dẫn tới những viêm nhiễm
nặng hơn và có thể gây vô sinh ở các bạn nữ.
Tóm lại, khí hư giữ vai trò hết sức quan trọng trong đời sống sinh lý, thể
hiện tình trạng nội tiết, sức khỏe của người phụ nữ. Khí hư không chỉ giữ cho âm
đạo luôn có một độ ẩm nhất định mà còn có tác dụng chống các vi khuẩn gây bệnh
xâm nhập cơ thể. Tuy nhiên, môi trường ẩm ướt mà khí hư tạo ra lại là một điều
kiện thuận lợi cho các vi khuẩn gây bệnh xâm nhập và phát triển nếu không được
vệ sinh sạch sẽ. Chính vì vậy, các bạn nữ cần giữ gìn vệ sinh bộ phận sinh dục của
mình hằng ngày. Bạn nên chọn loại quần lót thấm ẩm, thoáng mát, cảm thấy dễ
chịu. Nên thay quần lót tối thiểu mỗi ngày 1 lần, (những ngày gần rụng trứng, khí
hư ra nhiều hơn, bạn có thể thay nhiều hơn hoặc có thể sử dụng băng vệ sinh hằng
ngày để thấm ẩm).
Mỗi lần thay, bạn lại rửa sạch bằng nước sạch hoặc có pha một chút muối
trắng rồi lau khô. Bạn cũng cần chú ý để phân biệt đâu là khí hư sinh lý và đâu là
khí hư bệnh lý. Việc viêm nhiễm đường sinh dục, chất dịch sẽ có biểu hiện bất
thường, như màu vàng sậm, màu xanh, mùi hôi tanh khó ngửi, tiết ra nhiều hơn
bình thường, kèm theo ngứa ngáy cơ quan sinh dục. Khi đó bạn cần đi khám bác sĩ
để điều trị kịp thời.