1
S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O THANH HOÁ Ở Ụ Ạ
TR NG THPT YÊN ĐNH 3ƯỜ Ị
SÁNG KI N KINH NGHI MẾ Ệ
PHÁT HUY TÍNH TÍCH C C Ự
VÀ PHÁT TRI N NĂNG L C SÁNG T O C A H C SINHỂ Ự Ạ Ủ Ọ
THÔNG QUA VI C T CH C HO T ĐNG Ệ Ổ Ứ Ạ Ộ
T LÀM M T S THÍ NGHI M ĐN GI NỰ Ộ Ố Ệ Ơ Ả
SAU KHI H C BÀI “ỌCÁC D NG CÂN B NG. CÂN B NGẠ Ằ Ằ
C A M T V T CÓ M T CHÂN Đ”Ủ Ộ Ậ Ặ Ế (SGK V T LÍ 10 THPT)Ậ
Ng i th c hi n: Nguy n Th Hoàng Thanhườ ự ệ ễ ị
Ch c v : Giáo viên, t tr ng chuyên mônứ ụ ổ ưở
SKKN thu c lĩnh v c (môn): V t líộ ự ậ
M C L CỤ Ụ Trang
1. M ĐUỞ Ầ 1
1.1 Lí do ch n đ tàiọ ề …………............…...…….………………… 1
1.2 M c đích nghiên c uụ ứ …………………...................………… 2
1.3 Đi t ng nghiên c uố ượ ứ ………………………………………… 2
1.4. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ …………….….......……………… 2
2. N I DUNGỘ3
2.1 C s lí lu nơ ở ậ .................................................................................. 3
2.1.1 Ch t o và s d ng các d ng c thí nghi m đn gi n trong d yế ạ ử ụ ụ ụ ệ ơ ả ạ
h c V t lí tr ng ph thông................................................................ọ ậ ở ườ ổ 3
2.1.1.1 Các yêu c u đi v i vi c ch t o các d ng c thíầ ố ớ ệ ế ạ ụ ụ
nghi m ệđnơ
gi n.........................................................................................ả3
2.1.1.2 S c n thi t c a vi c s d ng các d ng c thí nghi mự ầ ế ủ ệ ử ụ ụ ụ ệ
đn ơgi n trong d y h c V t lí.......................................................ả ạ ọ ậ 3
2.1.1.3 Thí nghi m V t lí nhà là m t lo i bài t p mà giáo viênệ ậ ở ộ ạ ậ
giao cho t ng h c sinh ho c nhóm h c sinh th c hi n ừ ọ ặ ọ ự ệ ở
nhà.......
4
2.1.2 Tính tích c c và năng l c sáng t o c a h c sinh trong h c t p ..ự ự ạ ủ ọ ọ ậ 5
2.1.2.1 Tính tích c c trong h c t p c a h c sinh..........................ự ọ ậ ủ ọ 5
2.1.2.2. Năng l c sáng t o c a h c sinh trong ho t đng h c t pự ạ ủ ọ ạ ộ ọ ậ 5
2.2 Th c tr ng v n đự ạ ấ ề ………………………………….............. 6
2.2.1 Tình hình gi ng d y c a giáo viên.................................................ả ạ ủ 6
2.2.2 Tình hình h c t p c a h c sinh......................................................ọ ậ ủ ọ 6
2.2.3 Tình hình thi t b thí nghi m..........................................................ế ị ệ 6
2.2.4 Nguyên nhân v th c tr ng h c t p c a h cề ự ạ ọ ậ ủ ọ
sinh ................................ 6
2.3 Các gi i pháp đã s d ng đ gi i quy t v nả ử ụ ể ả ế ấ
đề............................ 7
2.3.1 Quy trình th c hi n........................................................................ự ệ 7
2.3.2 Các nhi m v h c t p mà giáo viên đã giao cho h c sinh th c ệ ụ ọ ậ ọ ự
hi n và m t s s n ph m c a h c ệ ộ ố ả ẩ ủ ọ
sinh....................................................
7
2.3.2.1 Thí nghi m nghiên c u v tr ng tâm v t r n............ệ ứ ề ọ ậ ắ 7
2.3.2.2 Thí nghi m nghiên c u các d ng cân b ng c a v t r n...ệ ứ ạ ằ ủ ậ ắ 9
2.3.2.3 Thí nghi m nghiên c u m c v ng vàng c a v t có m t ệ ứ ứ ữ ủ ậ ặ 10
chân đ..........................................................................................ế
2.3.3 T ch c cho các nhóm báo cáo s n ph m, ti n hành thí nghi m ổ ứ ả ẩ ế ệ
v i thi t b đã ch t o............................................................................ớ ế ị ế ạ 12
2.4 Hi u qu c a gi i phápệ ả ủ ả ................................................................... 12
2.4.1 Đi v i h c sinh............................................................................ố ớ ọ 12
2.4.2 Đi v i b n thân giáo viên............................................................ố ớ ả 13
3. K T LU N VÀ KI N NGHẾ Ậ Ế Ị 13
3.1 K t lu nế ậ ........................................................................................... 13
3.2 Ki n nghế ị......................................................................................... 13
TÀI LI U THAM KH OỆ Ả 15
1. M ĐUỞ Ầ
1.1 Lí do ch n đ tàiọ ề
Cùng v i s phát tri n nhanh chóng c a th gi i trên m i lĩnh v c vàớ ự ể ủ ế ớ ọ ự
đ đt đc m c tiêu xây d ng thành công Ch nghĩa Xã h i, Đng và nhàể ạ ượ ụ ự ủ ộ ả
n c ta luôn coi “giáo d c là qu c sách hàng đu” và đang th c hi n quá trìnhướ ụ ố ầ ự ệ
đi m i giáo d c m t cách toàn di n nh m m c tiêu“ổ ớ ụ ộ ệ ằ ụ đào t o con ng i Vi tạ ườ ệ
Nam phát tri n toàn di n, có đo đc, tri th c, s c kho , th m m và nghể ệ ạ ứ ứ ứ ẻ ẩ ỹ ề
nghi p, trung thành v i lý t ng đc l p dân t c và ch nghĩa xã h i; hìnhệ ớ ưở ộ ậ ộ ủ ộ
thành và b i d ng nhân cách, ph m ch t và năng l c c a công dân, đáp ngồ ưỡ ẩ ấ ự ủ ứ
yêu c u c a s nghi p xây d ng và b o v T qu c” [1] .ầ ủ ự ệ ự ả ệ ổ ố
Lu t GD đã nêu “ Ph ng pháp giáo d c ph thông ph i phát huy tínhậ ươ ụ ổ ả
tích c c, t giác, ch đng, sáng t o c a h c sinh; phù h p v i đc đi m c aự ự ủ ộ ạ ủ ọ ợ ớ ặ ể ủ
t ng l p h c, môn h c; b i d ng ph ng pháp t h c, kh năng làm vi cừ ớ ọ ọ ồ ưỡ ươ ự ọ ả ệ
theo nhóm; rèn luy n k năng v n d ng ki n th c vào th c ti n; tác đng đnệ ỹ ậ ụ ế ứ ự ễ ộ ế
tình c m, đem l i ni m vui, h ng thú h c t p cho h c sinh.”ả ạ ề ứ ọ ậ ọ
V t lí là m t môn khoa h c th c nghi m vì v y m t trong nh ng khâuậ ộ ọ ự ệ ậ ộ ữ
quan tr ng c a quá trình đi m i ph ng pháp d y h c V t lí là ph i tăngọ ủ ổ ớ ươ ạ ọ ậ ả
c ng các ho t đng th c nghi m c a h c sinh trong quá trình h c t p. H cườ ạ ộ ự ệ ủ ọ ọ ậ ọ
sinh không nh ng c n đc làm quen và ti n hành thí nghi m trong gi h cữ ầ ượ ế ệ ờ ọ
chính khóa mà còn các gi h c t ch n, không nh ng trên l p h c mà còn ở ờ ọ ự ọ ữ ớ ọ ở
ngoài l p, nhà. Vi c đa thí nghi m vào d y h c làm cho h c sinh ti p c nớ ở ệ ư ệ ạ ọ ọ ế ậ
v i con đng nghiên c u khoa h c c a các nhà khoa h c và ti p thu các ki nớ ườ ứ ọ ủ ọ ế ế
th c m t cách d dàng và sâu s c h n. Thông qua ho t đng th c nghi m v tứ ộ ễ ắ ơ ạ ộ ự ệ ậ
lý, h c sinh s đc ọ ẽ ượ c ng c , m r ng ki n th c, rèn luy n kh năng v nủ ố ở ộ ế ứ ệ ả ậ
d ng ki n th c vào th c ti n; rèn luy n kĩ ụ ế ứ ự ễ ệ năng, kĩ x o; giáo d c t ng h p vàả ụ ổ ợ
tinh th n làm vi c t p th ;ầ ệ ậ ể kích thích s h ng thú, ự ứ phát huy cao đ tính tíchộ
c c và phát tri n năng l c sáng t o.ự ể ự ạ
Đc bi t, hình th c t ch c cho h c sinh t thi t k , ch t o d ng c vàặ ệ ứ ố ứ ọ ự ế ế ế ạ ụ ụ
ti n hành các thí nghi m đn gi n s đem l i hi u qu d y h c r t cao vì nóế ệ ơ ả ẽ ạ ệ ả ạ ọ ấ
phù h p v i đc thù b môn, đáp ng đc yêu c u đi m i d y h c hi nợ ớ ặ ộ ứ ượ ầ ổ ớ ạ ọ ệ
nay là l y ng i h c làm trung tâm. Lúc này h c sinh ti n hành thí nghi mấ ườ ọ ọ ế ệ
V t lí trong đi u ki n không có s giúp đ, ki m tra tr c ti p c a giáo viênậ ề ệ ự ỡ ể ự ế ủ
vì v y đòi h i cao đ tính t giác, t l c, tích c c c a h c sinh trong h c t p.ậ ỏ ộ ự ự ự ự ủ ọ ọ ậ
Cũng khác v i các lo i thí nghi m khác, thí nghi m V t lí nhà ch đòi h iớ ạ ệ ệ ậ ở ỉ ỏ
h c sinh s d ng các d ng c thông d ng trong đi s ng, nh ng v t li u dọ ử ụ ụ ụ ụ ờ ố ữ ậ ệ ễ
ki m, r ti n ho c các d ng c thí nghi m đn gi n đc h c sinh ch t oế ẻ ề ặ ụ ụ ệ ơ ả ượ ọ ế ạ
t nh ng v t li u này. Chính đc đi m này t o nhi u c h i phát tri n năngừ ữ ậ ệ ặ ể ạ ề ơ ộ ể
l c sáng t o c a h c sinh trong vi c thi t k , ch t o và s d ng các d ngự ạ ủ ọ ệ ế ế ế ạ ử ụ ụ
c nh m hoàn thành nhi m v đc giao. [3]ụ ằ ệ ụ ượ
1
Qua quá trình d y h c bài “ạ ọ Các d ng cân b ng. Cân b ng c a m t v tạ ằ ằ ủ ộ ậ
có m t chân đ” ặ ế (SGK V t lí 10 THPT),ậ tôi nh n th y bài h c này không cóậ ấ ọ
thí nghi m theo yêu c u c a SGK, tuy nhiên ki n th c bài h c có s liên hệ ầ ủ ế ứ ọ ự ệ
th c ti n r t phong phú, r t g n gũi và có nhi u ng d ng trong đi s ng và kĩự ễ ấ ấ ầ ề ứ ụ ờ ố
thu t. Có th s d ng r t nhi u d ng c và thí nghi m đn gi n, d ki m tậ ể ử ụ ấ ề ụ ụ ệ ơ ả ễ ế ừ
cu c s ng đ minh h a cho bài h c. Chính vì v y tôi đã giao nhi m v v nhàộ ố ể ọ ọ ậ ệ ụ ề
cho h c sinh t thi t k , ch t o và ti n hành m t s thí nghi m đn gi n liênọ ự ế ế ế ạ ế ộ ố ệ ơ ả
quan đn n i dung bài h c và nh n th y hi u qu r t t t c a ho t đng này. Vìế ộ ọ ậ ấ ệ ả ấ ố ủ ạ ộ
v y tôi xin trao đi kinh nghi m v i các b n đng nghi p qua ậ ổ ệ ớ ạ ồ ệ đ tài SKKNề
năm 2017 c a tôi là: “ủPHÁT HUY TÍNH TÍCH C C VÀ PHÁT TRI N NĂNGỰ Ể
L C SÁNG T O C A H C SINH THÔNG QUA VI C T CH C HO TỰ Ạ Ủ Ọ Ệ Ổ Ứ Ạ
ĐNG T LÀM M T S THÍ NGHI M ĐN GI N SAU KHI H C BÀIỘ Ự Ộ Ố Ệ Ơ Ả Ọ
“CÁC D NG CÂN B NG. CÂN B NG C A M T V T CÓ M T CHÂN Đ”Ạ Ằ Ằ Ủ Ộ Ậ Ặ Ế
(SGK V T LÍ 10 THPT).Ậ
1.2 M c đích nghiên c uụ ứ
Nghiên c u vi c t ch c ho t đng cho h c sinh thi t k , ch t o vàứ ệ ổ ứ ạ ộ ọ ế ế ế ạ
ti n hành các thí nghi m đn gi n sau khi h c bài “ế ệ ơ ả ọ Các d ng cân b ng. Cânạ ằ
b ng c a m t v t có m t chân đ”ằ ủ ộ ậ ặ ế (SGK V t lí 10 THPT) nh m c ng c , đàoậ ằ ủ ố
sâu, m r ng các ki n th c đã h c, phát huy tính tích c c và phát tri n năngở ộ ế ứ ọ ự ể
l c sáng t o c a h c sinh.ự ạ ủ ọ
1.3 Đi t ng nghiên c uố ượ ứ
Ho t đng thi t k , ch t o và ti n hành các thí nghi m đn gi n liênạ ộ ế ế ế ạ ế ệ ơ ả
quan đn n i dung bài h c ế ộ ọ “Các d ng cân b ng. Cân b ng c a m t v t cóạ ằ ằ ủ ộ ậ
m t chân đ”ặ ế (SGK V t lí 10).ậ
1.4. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ
Ph ng pháp phân tích và t ng h p lý thuy t.ươ ổ ợ ế
Ph ng pháp th c hành thí nghi m.ươ ự ệ
Ph ng pháp nghiên c u th c ti nươ ứ ự ễ
2
