S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O THANH HOÁ
TR NG THPT YÊN ĐNH 3ƯỜ
SÁNG KI N KINH NGHI M
PHÁT HUY TÍNH CH ĐNG, TÍCH C C
VÀ SÁNG T O C A H C SINH THÔNG QUA VI C T
CH C HO T ĐNG T LÀM M T S THÍ NGHI M
ĐN GI N SAU KHI H C Ơ BÀI “CHUY N ĐNG TH NG
ĐU” (SGK V T LÍ 10 THPT)
Ng i th c hi n: Ph m Văn Hoanườ
Ch c v : Giáo viên
SKKN thu c lĩnh v c (môn): V t lí
M C L C Trang
1. M ĐU 3
1.1. Lí do ch n đ tài …………............…...…….…………………....... 3
1.2. M c đích nghiên c u …………………...................………………. 4
1.3. Đi t ng nghiên ư
c u……………………………………………… 4
1.4. Ph ng pháp nghiên c uươ …………….….......
……………………. 4
2. N I DUNG5
2.1. C s lí lu nơ vi c t ch c ho t đng t làm m t s thí
nghi m...5
2.1.1. V trí, tác d ng và đc đi m c a ho t đng ngoài
gi ......................... 5
2.1.2. Ch t o và s d ng các d ng c thí nghi m đn gi n trong d yế ơ
h c V t lí tr ng ph thông………………………………………….. ư 5
2.1.3. Tính ch đng, tích c c và sáng t o c a h c sinh trong h c
t p...7
2.2. Th c tr ng v n đ……………………………………………….. 9
2.2.1. Tình hình gi ng d y c a giáo viên……………………………… 9
2.2.2. Tình hình h c t p c a h c sinh…………………………………. 9
2.2.3. Tình hình thi t b thí nghi m c a nhà tr ng…………………...ế ư 9
2.2.4. Nguyên nhân v th c tr ng h c t p c a h c sinh
. 10
2.3. Các gi i pháp đã s d ng đ gi i quy t v n ế
đ...........................10
2.3.1. Quy trình th c hi n....................................................................... 10
2.3.2. Các nhi m v h c t p mà giáo viên đã giao cho h c sinh th c
hi n và m t s s n ph m c a h c
sinh............................................................
11
2.3.3. D ki n nh ng khó khăn mà h c sinh g p ph i................................ ế 15
2.3.4. T ch c cho các nhóm báo cáo s n ph m, ti n hành thí nghi m ế
v i thi t b đã ch t o………………………………………………… ế ế 16
2.4. Tính kh thi c a gi i
pháp.................................................................... 16
2.5. Hi u qu c a gi i
pháp…………………………………………… 16
S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O THANH HOÁ
TR NG THPT YÊN ĐNH 3ƯỜ
SÁNG KI N KINH NGHI M
PHÁT HUY TÍNH CH ĐNG, TÍCH C C
VÀ SÁNG T O C A H C SINH THÔNG QUA VI C T
CH C HO T ĐNG T LÀM M T S THÍ NGHI M
ĐN GI N SAU KHI H C Ơ BÀI “CHUY N ĐNG TH NG
ĐU” (SGK V T LÍ 10 THPT)
Ng i th c hi n: Ph m Văn Hoanườ
Ch c v : Giáo viên
SKKN thu c lĩnh v c (môn): V t lí
2.5.1. Đi v i h c sinh............................................................................ 16
2.5.2. Đi v i b n thân giáo viên............................................................ 17
3. K T LU N VÀ KI N NGH 18
3.1. K t lu nế ........................................................................................... 18
3.2. Ki n nghế ......................................................................................... 18
TÀI LI U THAM KH O 20
1. M ĐU
1.1. Lí do ch n đ tài
Vi t Nam đang đi m i m t cách căn b n, toàn di n n n giáo d c đ
n n giáo d c Vi t Nam phát tri n hòa nh p v i qu c t , theo k p v i s phát ế
tri n nh vũ bão c a khoa h c - kĩ thu t - công ngh và tri th c c a loài ư
ng i đang gia tăng nhanh chóng.ườ Đi m i giáo d c toàn di n là m t l trình
đã và đang đc th c hi n, m t trong nh ng b c đi đu tiên c a quá trìnhượ ướ
đi m i y là đi m i ph ng ph ng pháp, hình th c d y h c và ki m tra ươ ươ
đánh giá theo đnh h ng phát tri n năng l c h c sinh. ướ Vi c đi m i ph ng ươ
pháp d y h c ph i theo h ng phát tri n năng l c h c sinh, phát huy cao đ ướ
tính t l c, tích c c, sáng t o c a h c sinh; k t h p h c t p cá nhân v i h c ế
t p h p tác.
Môn V t lí là m t môn khoa h c th c nghi m vì v y m t trong nh ng
khâu quan tr ng c a quá trình đi m i ph ng pháp d y h c V t lí là ph i ươ
tăng c ng các ho t đng th c nghi m c a h c sinh trong quá trình h c t p.ườ
H c sinh không nh ng đc làm quen và ti n hành thí nghi m trong gi h c ượ ế
chính khóa mà còn các gi h c t ch n, không nh ng trên l p h c mà còn
ngoài l p, nhà. Vi c đa thí nghi m vào d y h c làm cho h c sinh ti p c n ư ế
v i con đng nghiên c u khoa h c c a các nhà khoa h c và ti p thu các ki n ườ ế ế
th c m t cách d dàng và sâu s c h n. Thông qua ho t đng th c nghi m v t ơ
lí, h c sinh s đc ượ c ng c , m r ng ki n th c, rèn luy n kh năng v n ế
d ng ki n th c vào th c ti n; rèn luy n kĩ ế năng, kĩ x o; giáo d c t ng h p và
tinh th n làm vi c t p th ; kích thích s h ng thú, phát huy cao đ tính tích
c c và phát tri n năng l c sáng t o.
Hình th c t ch c cho h c sinh t thi t k , ch t o d ng c và ti n ế ế ế ế
hành các thí nghi m đn gi n s đem l i hi u qu d y h c r t cao vì nó phù ơ
h p v i đc thù b môn, đáp ng đc yêu c u đi m i d y h c hi n nay là ượ
l y ng i h c làm trung tâm. Lúc này h c sinh ti n hành thí nghi m V t lí ườ ế
trong đi u ki n không có s giúp đ, ki m tra tr c ti p c a giáo viên vì v y ế
đòi h i cao đ tính t giác, t l c, tích c c c a h c sinh trong h c t p. Cũng
khác v i các lo i thí nghi m khác, thí nghi m V t lí nhà ch đòi h i h c
sinh s d ng các d ng c thông d ng trong đi s ng, nh ng v t li u d
ki m, r ti n ho c các d ng c thí nghi m đn gi n đc h c sinh ch t oế ơ ượ ế
t nh ng v t li u này. Chính đc đi m này t o nhi u c h i phát tri n năng ơ
l c sáng t o c a h c sinh trong vi c thi t k , ch t o và s d ng các d ng ế ế ế
c nh m hoàn thành nhi m v đc giao. ượ
3
Trong quá trình d y h c bài “Chuy n đng th ng đu (SGK V t lí 10
THPT), tôi nh n th y bài h c này không có thí nghi m theo yêu c u c a SGK,
tuy nhiên ki n th c bài h c có s liên h th c ti n r t phong phú, r t g n gũiế
và có nhi u ng d ng trong đi s ng và kĩ thu t. Có th s d ng r t nhi u
d ng c và thí nghi m đn gi n, d ki m t cu c s ng đ minh h a cho bài ơ ế
h c. Chính vì v y tôi đã giao nhi m v v nhà cho h c sinh t thi t k , ch ế ế ế
t o và ti n hành m t s thí nghi m đn gi n liên quan đn n i dung bài h c ế ơ ế
và nh n th y hi u qu r t t t c a ho t đng này. Vì v y tôi xin trao đi kinh
nghi m v i các b n đng nghi p qua đ tài SKKN năm 2018 c a tôi là:
“PHÁT HUY TÍNH CH ĐNG, TÍCH C C VÀ SÁNG T O C A H C
SINH THÔNG QUA VI C T CH C HO T ĐNG T LÀM M T S THÍ
NGHI M ĐN GI N SAU KHI H C BÀI “ Ơ CHUY N ĐNG TH NG ĐU”
(SGK V T LÍ 10 THPT).
1.2. M c đích nghiên c u
Phát huy tính ch đng, tích c c và sáng t o c a h c sinh thông qua vi c
t ch c ho t đng t làm m t s thí nghi m đn gi n ơ sau khi h c bài
“Chuy n đng th ng đu” (SGK V t lí 10 THPT).
1.3. Đi t ng nghiên c u ượ
Ho t đng c a h c sinh l p 10C1, 10C5 c a tr ng THPT Yên Đnh 3, ườ
trong ho t đng thi t k , ch t o và ti n hành các thí nghi m đn gi n ế ế ế ế ơ liên
quan đn n i dung bài h c “Chuy n đng th ng đu” (SGK V t lí 10 THPT)ế
1.4. Ph ng pháp nghiên c uươ
1.4.1. Nghiên c u tài li u
Nghiên c u các tài li u v lý lu n d y h c V t lí, thí nghi m v t lí ph
thông, bàn v vi c t ch c ho t đng ngo i gi lên l p nói chung và ho t
đng ngoài gi c a môn V t lí nói riêng, giúp tôi có c s xác đnh qui trình ơ
c a ho t đng thi t k m t s thí nghi m v t lí l p 10 nh m phát huy tính ế ế
tích c c và b i d ng năng l c sáng t o c a h c sinh. ưỡ
1.4.2. Đi u tra kh o sát th c t d y h c V t lí l p 10 ế
Thông qua d gi , ph ng v n, phi u đi u tra h c t p, tìm hi u trang thi t ế ế
b thí nghi m đ t đó xây d ng qui trình ho t đng ngoài gi cho phù h p.
1.4.3. Nghiên c u trong phòng thí nghi m
Vi c nghiên c u, làm th tr c t t c các thí nghi m d ki n giao cho ướ ế
h c sinh giúp cho tôi l ng tr c đc nh ng khó khăn trong quá trình làm thí ườ ướ ư
nghi m đ t đó có ph ng pháp t ch c và h ng d n h c sinh phù h p ươ ướ
1.4.4. Th c nghi m s ph m ư
Th c hi n k ho ch c a ho t đng ngoài gi nh m đi chi u k t qu ế ế ế
đt đc ượ v i các nhi m v đã đ ra và đánh giá m c đ hoàn thành so v i m c
đích nghiên c u c a đ tài.ứủề
4