intTypePromotion=1

Phát triển đào tạo và nghiên cứu về đánh giá nguy cơ vi sinh vật trong nước, vệ sinh và thực phẩm

Chia sẻ: Nữ Nữ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
12
lượt xem
1
download

Phát triển đào tạo và nghiên cứu về đánh giá nguy cơ vi sinh vật trong nước, vệ sinh và thực phẩm

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Có nhiều yếu tố nguy cơ hóa học, sinh học và vật lý tồn tại trong môi trường gây ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe con người. Đánh giá nguy cơ là một công cụ và phương pháp quan trọng nhằm đưa ra đánh giá khoa học về mức độ của một nguy cơ cụ thể, từ đó đưa ra các biện pháp khác nhau để kiểm soát nguy cơ.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Phát triển đào tạo và nghiên cứu về đánh giá nguy cơ vi sinh vật trong nước, vệ sinh và thực phẩm

| TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> Phaùt trieån ñaøo taïo vaø nghieân cöùu veà<br /> ñaùnh giaù nguy cô vi sinh vaät trong nöôùc,<br /> veä sinh vaø thöïc phaåm<br /> Traàn Thò Tuyeát Haïnh (*), Nguyeãn Vieät Huøng (**)<br /> <br /> Coù nhieàu yeáu toá nguy cô hoùa hoïc, sinh hoïc vaø vaät lyù toàn taïi trong moâi tröôøng gaây aûnh höôûng tieâu cöïc<br /> tôùi söùc khoûe con ngöôøi. Ñaùnh giaù nguy cô laø moät coâng cuï vaø phöông phaùp quan troïng nhaèm ñöa ra<br /> ñaùnh giaù khoa hoïc veà möùc ñoä cuûa moät nguy cô cuï theå, töø ñoù ñöa ra caùc bieän phaùp khaùc nhau ñeå kieåm<br /> soaùt nguy cô. Nhieàu nöôùc phaùt trieån ñaõ vaø ñang aùp duïng khung ñaùnh giaù nguy cô vôùi ñaày ñuû nhöõng<br /> höôùng daãn vaø quy ñònh hoã trôï. ÔÛ caùc nöôùc ñang phaùt trieån trong ñoù coù Vieät Nam, vieäc aùp duïng khung<br /> ñaùnh giaù nguy cô vaãn coøn haïn cheá do khoâng coù ñuû nhöõng ñieàu kieän cô sôû vaät chaát, soá lieäu vaø caùn boä<br /> ñöôïc ñaøo taïo trong lónh vöïc naøy. Baøi baùo naøy trình baøy toùm taét phöông phaùp ñaùnh giaù nguy cô ñònh<br /> löôïng vi sinh (QMRA) trong nöôùc, veä sinh vaø thöïc phaåm. Taùc giaû cuõng phaân tích thöïc traïng öùng duïng<br /> QMRA treân theá giôùi vaø taïi Vieät Nam. Coâng taùc xaây döïng vaø toå chöùc khoùa hoïc veà QMRA trong nöôùc<br /> vaø thöïc phaåm taïi Vieät Nam cuõng ñöôïc taùc giaû moâ taû chi tieát.<br /> Töø khoùa: Ñaùnh giaù nguy cô vi sinh, veä sinh moâi tröôøng, nöôùc, an toaøn thöïc phaåm.<br /> <br /> Quantitative microbial risk assessment for<br /> water, sanitation and food: experience from a<br /> training and research development<br /> Tran Thi Tuyet Hanh (*), Nguyen Viet Hung (**)<br /> <br /> There are various chemical, biological and physical hazards present in the environment that can<br /> cause negative impacts on human health. Risk assessment is an important tool to provide scientific<br /> assessment on the level of a specific risk, for which appropriate risk management options are based<br /> on. Many developed countries have been applying risk assessment framework with sufficient<br /> guidelines and procedures. In the developing countries, including Vietnam, the application of risk<br /> assessment framework is still limitted due to the lack of data sources available and the shortage of<br /> staff with training on risk assessment. This article presents briefly the method of quantitative<br /> microbial risk assessment (QMRA) applied for microbial in water, sanitation and food. The authors<br /> also analyse the current application of QMRA. The development and implementation of QMRA short<br /> training course in Vietnam is also described in details.<br /> Keywords: Quantitative microbial risk assessment, Environmental sanitation, water, food safety.<br /> <br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 11.2011, Soá 22 (22) 73<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> Taùc giaû<br /> (*)<br /> <br /> ThS. Traàn Thò Tuyeát Haïnh, Boä moân Söùc khoûe Moâi tröôøng, Tröôøng Ñaïi hoïc Y teá coâng coäng, Haø Noäi. 138<br /> Giaûng Voõ, Ba Ñình, Haø Noäi. Email: tth2@hsph.edu.vn.<br /> <br /> (**)<br /> <br /> TS. Nguyeãn Vieät Huøng, Boä moân Söùc khoûe moâi tröôøng, Tröôøng Ñaïi hoïc Y teá coâng coäng; Email:<br /> nvh@hsph.edu.vn. Vieän Nhieät ñôùi vaø Y teá coâng coäng Thuïy Syõ. Basel, Thuïy Syõ. Khoa nöôùc vaø veä sinh cho<br /> caùc nöôùc ñang phaùt trieån (Sandec), Vieän Lieân bang Nghieân cöùu Nöôùc (Eawag). Dubendorf, Thuïy Syõ.<br /> <br /> 1.Töø phaân tích nguy cô ñeán ñaùnh giaù nguy cô<br /> Coù nhieàu yeáu toá nguy cô toàn taïi trong moâi<br /> tröôøng gaây aûnh höôûng söùc khoûe con ngöôøi. Caùc yeáu<br /> toá nguy cô naøy coù theå laø yeáu toá sinh hoïc, hoaù hoïc<br /> hoaëc vaät lyù coù theå gaây aûnh höôûng tieâu cöïc tôùi söùc<br /> khoûe con ngöôøi (beänh taät, nhieãm truøng, tai naïn v.v.)<br /> nhöng cuõng coù theå khoâng gaây nguy cô neáu ñöôïc<br /> phoøng traùnh toát. Ñeå phoøng traùnh vaø giaûm thieåu ñöôïc<br /> nhöõng nguy cô naøy caàn phaûi bieát ñoù laø nguy cô gì,<br /> möùc ñoä, phaïm vi vaø caùc giaûi phaùp quaûn lyù nhö theá<br /> naøo. Taát caû nhöõng vaán ñeà naøy thuoäc veà lónh vöïc<br /> ñaùnh giaù nguy cô (risk analysis), coøn goïi laø ñaùnh giaù<br /> ruûi ro hay ñaùnh giaù haäu quaû khoâng mong muoán.<br /> Ñaùnh giaù nguy cô laø moät coâng cuï vaø phöông phaùp<br /> quan troïng nhaèm ñöa ra ñaùnh giaù khoa hoïc veà möùc<br /> ñoä cuûa moät nguy cô cuï theå, töø ñoù ñöa ra caùc bieän<br /> phaùp khaùc nhau ñeå kieåm soaùt nguy cô. Moâ hình<br /> phaân tích nguy cô söùc khoûe ñaàu tieân ñaõ ñöôïc Vieän<br /> Khoa hoïc Quoác gia cuûa Hoa Kyø [9] ñeà xuaát vaø taäp<br /> trung vaøo ñaùnh giaù nguy cô maéc beänh ung thö do<br /> phôi nhieãm vôùi caùc chaát hoùa hoïc coù trong thöïc<br /> phaåm. Theo Codex (1999), phaân tích nguy cô bao<br /> goàm ba phaàn: ñaùnh giaù nguy cô, truyeàn thoâng nguy<br /> cô vaø quaûn lyù nguy cô (Hình 1) [10]. Keå töø nhöõng<br /> naêm 1990 cho ñeán nay, phöông phaùp ñaùnh giaù nguy<br /> cô söùc khoeû/söùc khoeû moâi tröôøng ñaõ ñöôïc aùp duïng<br /> roäng raõi ôû nhieàu nöôùc phaùt trieån nhö Hoa Kyø,<br /> Canada, Anh, OÂxtraâylia v.v. vaø caùc toå chöùc Noâng<br /> löông theá giôùi (FAO), Y teá theá giôùi (WHO), Söùc<br /> khoûe ñoäng vaät theá giôùi (OIE) cuõng duøng phöông<br /> phaùp naøy nhö laø moät phöông phaùp chuaån trong ñaùnh<br /> giaù caùc chæ tieâu xuaát nhaäp khaåu thöïc phaåm vaø trong<br /> coâng taùc quaûn lyù.<br /> <br /> döïa treân cô sôû ñaùnh giaù nguy cô ñeå thöïc hieän caùc<br /> bieän phaùp kieåm tra vaø giaûm thieåu nguy cô. Cuoái cuøng<br /> truyeàn thoâng nguy cô nhaèm trao ñoåi giöõa nhöõng beân<br /> lieân quan vaø coäng ñoàng veà thoâng tin vaø caùc yù kieán<br /> lieân quan ñeán nguy cô. Döôùi goùc ñoä khoa hoïc, ñaùnh<br /> giaù nguy cô laø caáu phaàn raát quan troïng vaø caàn huy<br /> ñoäng caùch laøm vieäc lieân ngaønh ñeå ñaùnh giaù khaû naêng<br /> xaûy ra cuõng nhö haäu quaû cuûa aûnh höôûng söùc khoûe cuûa<br /> moät yeáu toá nguy cô naøo ñoù. Ñaùnh giaù nguy cô thöôøng<br /> ñöôïc phaân chia thaønh 5 giai ñoaïn: xaùc ñònh vaán ñeà,<br /> xaùc ñònh yeáu toá nguy cô, ñaùnh giaù lieàu-ñaùp öùng, ñaùnh<br /> giaù phôi nhieãm vaø moâ taû nguy cô). Coâng cuï ñaùnh giaù<br /> nguy cô ñaõ ñöôïc öùng duïng nhaèm ñaùnh giaù (1) moät<br /> yeáu toá nguy cô/nguy cô naøo ñoù (caùc chaát hoùa hoïc, vi<br /> sinh vaät, chaát gaây ung thö v.v. ) hay (2) moät ñoái töôïng<br /> naøo ñoù (con ngöôøi, ñaát, nöôùc, thöïc phaåm, khoâng khí,<br /> v.v. ) hay (3) theo nhöõng chuû ñeà (nhö caùc khu vöïc oâ<br /> nhieãm, caùc chaát öu tieân; xaây döïng caùc tieâu chuaån, an<br /> toaøn thöïc phaåm, thieát bò y teá, söû duïng thuoác theo<br /> ñôn, ñaùp öùng vôùi tình huoáng khaån caáp, giao thoâng<br /> vaän taûi vaø truyeàn thoâng nguy cô, Cuïc Baûo veä Moâi<br /> tröôøng Myõ (USEPA 1997) vaø Hoäi ñoàng Söùc khoûe<br /> moâi tröôøng OÂxtraâylia (enHealth Council 2004) ñaõ<br /> phaùt trieån vaø ñöa ra nhöõng moâ hình vaø höôùng daãn veà<br /> ñaùnh giaù vaø quaûn lyù nguy cô coù theå aùp duïng treân<br /> phaïm vi quoác teá [8]. Nhìn chung, nhieàu nöôùc phaùt<br /> trieån ñaõ aùp duïng khung ñaùnh giaù nguy cô vôùi ñaày ñuû<br /> höôùng daãn vaø quy ñònh hoã trôï. ÔÛ caùc nöôùc ñang phaùt<br /> trieån trong ñoù coù Vieät Nam, vieäc aùp duïng khung<br /> ñaùnh giaù nguy cô vaãn coøn haïn cheá do khoâng coù ñuû<br /> nhöõng ñieàu kieän cô sôû vaät chaát, soá lieäu vaø caùn boä<br /> ñöôïc ñaøo taïo trong lónh vöïc naøy.<br /> <br /> Ñaùnh giaù nguy cô laø moät quaù trình khoa hoïc<br /> nhaèm nhaän ñònh vaø phaân loaïi caùc yeáu toá nguy cô; xaùc<br /> ñònh nguy cô cuûa chuùng. Quaûn lyù nguy cô laø quaù<br /> trình trieån khai caùc quyeát ñònh bôûi cô quan quaûn lyù<br /> <br /> 2. Phöông phaùp ñaùnh giaù nguy cô ñònh löôïng<br /> vi sinh trong nöôùc, veä sinh vaø thöïc phaåm<br /> Ñaùnh giaù nguy cô trong nöôùc, veä sinh vaø thöïc<br /> phaåm chuû yeáu taäp trung vaøo caùc yeáu toá nguy cô laø<br /> <br /> 74 Taïp chí Y teá Coâng coäng, 11.2011, Soá 22 (22)<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> nhö laø moät coâng cuï khoa hoïc nhaèm ñaùnh giaù an toaøn<br /> vi sinh vaät ñoái vôùi nguoàn nöôùc caáp cho aên uoáng, sinh<br /> hoaït cuõng nhö an toaøn vi sinh vaät ñoái vôùi thöïc phaåm.<br /> <br /> Hình 1. Caùc caáu phaàn cuûa phaân tích nguy cô<br /> (Codex, 1999)[10]<br /> <br /> caùc chaát hoùa hoïc vaø caùc vi sinh vaät. Quy trình lyù<br /> thuyeát ñaùnh giaù nguy cô ñoái vôùi hoùa chaát vaø vi sinh<br /> vaät laø nhö nhau, tuy nhieân, veà khía caïnh ñaùnh giaù<br /> nguy cô thì vi sinh vaät khaùc vôùi caùc chaát ñoäc hoùa hoïc<br /> ôû moät soá ñieåm cô baûn sau ñaây: (1) khaû naêng bieán ñoåi<br /> cuûa caùc daïng khaùc nhau cuûa moät maàm beänh veà khaû<br /> naêng gaây beänh, (2) möùc ñoä nguy hieåm coù theå taêng<br /> leân khi maàm beänh truyeàn qua nhieàu caù theå maéc<br /> beänh khaùc nhau, (3) caùc maàm beänh nhìn chung<br /> khoâng phaân boá lô löûng ñeàu trong moâi tröôøng nöôùc,<br /> (4) caùc maàm beänh coù theå truyeàn töø moät ngöôøi sang<br /> nhieàu ngöôøi khaùc, töø ngöôøi laønh mang maàm beänh<br /> hay nhöõng ngöôøi oám vaø (5) xaùc suaát moät caù theå bò<br /> nhieãm maàm beänh hay maéc beänh tuøy thuoäc khoâng chæ<br /> vaøo tình traïng söùc khoûe cuûa ngöôøi ñoù maø cuõng coøn<br /> tuøy thuoäc vaøo löôïng maàm beänh vaø khaû naêng mieãn<br /> dòch ñaõ coù [5].<br /> Phaàn lôùn caùc vi sinh vaät trong moâi tröôøng laø<br /> khoâng coù haïi hay thaäm chí coù lôïi cho söùc khoûe con<br /> ngöôøi, tuy nhieân moät soá loaøi laïi ñaëc bieät nguy hieåm<br /> vaø chuùng coù theå toàn taïi trong thöïc phaåm vaø nöôùc.<br /> Caùc taùc nhaân vi sinh naøy khaùc nhau raát nhieàu ôû<br /> nhöõng ñaëc ñieåm caáu taïo, di chuyeån trong moâi<br /> tröôøng, quaù trình laây nhieãm… nhöng ñeàu coù theå gaây<br /> ra nhöõng caên beänh nghieâm troïng vaø coù theå daãn ñeán<br /> töû vong. Ñaùnh giaù nguy cô ñònh löôïng vi sinh vaät<br /> (QMRA, Hình 2) söû duïng nhöõng phöông phaùp ñaùnh<br /> giaù khaùch quan vaø soá lieäu khoa hoïc veà ñaëc ñieåm cuûa<br /> vi sinh vaät ñeå xaùc ñònh ôû lieàu löôïng naøo thì caùc vi<br /> sinh vaät coù theå gaây haïi cho söùc khoeû con ngöôøi vaø<br /> ñaùnh giaù möùc ñoä taùc haïi maø chuùng coù theå gaây ra<br /> [11]. QMRA thöôøng ñöôïc söû duïng ôû moät soá quoác gia<br /> <br /> Hình 2. Caùc böôùc cuûa ñaùnh giaù nguy cô trong quy<br /> trình phaân tích nguy cô (theo Haas, 1999)<br /> [11].<br /> <br /> QMRA bao goàm boán böôùc theo khung Phaân tích<br /> nguy cô ñònh löôïng cuûa Vieän Khoa hoïc Quoác gia<br /> Myõ, tuy nhieân thöôøng ñöôïc ñieàu chænh tuøy theo ñaëc<br /> ñieåm cuûa caùc vi sinh vaät:<br /> 1. Xaùc ñònh Yeáu toá nguy cô: Moâ taû yeáu toá vi sinh<br /> vaät vaø aûnh höôûng söùc khoeû, bao goàm caùc trieäu<br /> chöùng, möùc ñoä nghieâm troïng vaø tyû leä töû vong do loaïi<br /> vi sinh vaät naøy. Xaùc ñònh nhöõng nhoùm ñoái töôïng<br /> ngöôøi deã bò nhieãm beänh.<br /> 2. Ñaùnh giaù Lieàu-Ñaùp öùng: Moái quan heä giöõa<br /> lieàu (soá löôïng vi sinh vaät) phôi nhieãm vaø caùc taùc<br /> ñoäng söùc khoûe gaây ra. Nhöõng soá lieäu töø caùc nghieân<br /> cöùu treân ngöôøi vaø ñoäng vaät cho pheùp xaây döïng<br /> nhöõng moâ hình toaùn hoïc nhaèm döï ñoaùn moái quan heä<br /> lieàu-ñaùp öùng.<br /> 3. Ñaùnh giaù phôi nhieãm: Moâ taû ñöôøng truyeàn<br /> cho pheùp moät vi sinh vaät tieáp xuùc vôùi quaàn theå ngöôøi<br /> vaø gaây ra beänh dòch (qua thöïc phaåm, khoâng khí,<br /> nöôùc uoáng, qua tieáp xuùc v.v. ). Xaùc ñònh quy moâ vaø<br /> thôøi gian phôi nhieãm theo töøng ñöôøng truyeàn. Döï<br /> ñoaùn soá ngöôøi phôi nhieãm vaø loaïi quaàn theå ngöôøi<br /> chòu taùc ñoäng.<br /> 4. Moâ taû nguy cô: Toång hôïp thoâng tin töø caùc<br /> böôùc 1, 2 vaø 3 vaøo trong moät moâ hình toaùn hoïc ñeå<br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 11.2011, Soá 22 (22) 75<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> tính toaùn, öôùc löôïng nguy cô: xaùc suaát xaûy ra moät<br /> keát quaû naøo ñoù nhö nhieãm beänh, oám, hay töû vong.<br /> Töø caùc böôùc 1, 2 vaø 3 seõ khoâng ñöa ra moät giaù trò<br /> duy nhaát maø laø moät khoaûng nhieàu giaù trò cho caùc<br /> thoâng soá "phôi nhieãm, lieàu vaø yeáu toá nguy cô", nguy<br /> cô caàn ñöôïc tính toaùn theo taát caû caùc giaù trò thoâng soá<br /> naèm trong nhöõng khoaûng naøy. Moâ hình naøy ñöôïc goïi<br /> laø Phaân tích Monte Carlo vaø keát quaû laø moät khoaûng<br /> caùc nguy cô coù theå xaûy ra, bao goàm caùc tình huoáng<br /> bình thöôøng vaø caû nhöõng tình huoáng xaáu nhaát. Ñaây<br /> laø nhöõng thoâng soá nguy cô maø nhöõng ngöôøi ra quyeát<br /> ñònh seõ tham vaán khi ñöa ra caùc chính saùch [6].<br /> <br /> 3. Thöïc traïng öùng duïng khung ñaùnh giaù<br /> ñònh löôïng nguy cô vi sinh vaät trong nöôùc,<br /> veä sinh vaø thöïc phaåm<br /> Khoaûng 80% beänh taät laø coù lieân quan ñeán nöôùc<br /> saïch, veä sinh moâi tröôøng vaø an toaøn veä sinh thöïc<br /> phaåm. Caùc vi sinh vaät cuõng nhö caùc chaát ñoäc haïi<br /> trong nöôùc, moâi tröôøng vaø thöïc phaåm laø nguyeân<br /> nhaân cuûa haøng trieäu ca töû vong do tieâu chaûy haøng<br /> naêm treân theá giôùi. Söû duïng thöïc phaåm vaø nöôùc bò<br /> nhieãm baån vi sinh vaät vaø hoùa chaát coù theå daãn ñeán<br /> ngoä ñoäc caáp tính vaø caùc beänh maõn tính. Moät soá hoùa<br /> chaát ñoäc haïi, ñoäc toá vi naám, vi khuaån, ñoäc toá vi<br /> khuaån, vi ruùt… nhieãm vaøo thöùc aên, nöôùc uoáng tuy ôû<br /> lieàu löôïng thaáp nhöng vôùi thôøi gian daøi cuõng coù theå<br /> gaây ra caùc beänh nguy hieåm nhö ung thö, roái loaïn<br /> chöùc naêng cuûa heä thaàn kinh, tieâu hoùa, tuaàn hoaøn cuûa<br /> cô theå. Hoaït ñoäng giaùm saùt an toaøn thöïc phaåm vaø<br /> ñaùnh giaù nguy cô oâ nhieãm thöïc phaåm luoân laø haønh<br /> ñoäng thieát thöïc ñeå ñeà xuaát bieän phaùp phoøng traùnh<br /> vaø haïn cheá caùc yeáu toá nguy cô aûnh höôûng ñeán söùc<br /> khoûe coäng ñoàng.<br /> ÔÛ nhieàu quoác gia ñang phaùt trieån, nôi maø phaân<br /> vaø nöôùc thaûi khoâng ñöôïc xöû lyù moät caùch phuø hôïp,<br /> nguy cô maéc beänh do phôi nhieãm vôùi vi sinh vaät<br /> trong phaân qua ñöôøng nöôùc vaø thöïc phaåm coù theå laø<br /> raát cao. Taïi Vieät Nam, thöïc haønh söû duïng nöôùc thaûi<br /> vaø phaân ñoäng vaät chöa qua xöû lyù trong saûn xuaát<br /> noâng nghieäp laø khaù khoå bieán. Do ñoù, coäng ñoàng daân<br /> cö coù nguy cô cao bò phôi nhieãm vôùi caùc maàm beänh<br /> coù trong nöôùc sinh hoaït vaø thöïc phaåm. Quy trình<br /> QMRA ñoái vôùi caùc vi sinh vaät chuû yeáu tính toaùn caùc<br /> nguy cô tieàm aån do nhöõng maàm beänh coù trong<br /> nguoàn nöôùc vaø thöïc phaåm, vai troø cuûa heä thoáng xöû<br /> lyù nöôùc hay quy trình cheá bieán thöïc phaåm trong<br /> vieäc laøm giaûm noàng ñoä cuûa caùc maàm beänh vaø nguy<br /> cô taùi oâ nhieãm trong quaù trình phaân phoái vaän<br /> 76 Taïp chí Y teá Coâng coäng, 11.2011, Soá 22 (22)<br /> <br /> chuyeån. QMRA laø moät coâng cuï höõu ích giuùp caùc<br /> nhaø quaûn lyù coù ñöôïc cô sôû khoa hoïc ñeå quaûn lyù<br /> nguy cô hieäu quaû. Tuy nhieân, theo ñieàu tra ñaùnh giaù<br /> nhu caàu ñaøo taïo chuyeân ngaønh Söùc khoûe moâi<br /> tröôøng (trong ñoù coù ñaùnh giaù nguy cô) taïi 17<br /> tænh/thaønh phoá cuûa Vieät Nam naêm 2007 cho thaáy<br /> lónh vöïc ñaùnh giaù nguy cô coøn raát môùi meû, khoâng<br /> phaûi laø quy trình baét buoäc vaø hieän coøn thieáu caùn boä<br /> ñöôïc ñaøo taïo veà lónh vöïc naøy [2]. Theâm vaøo ñoù, soá<br /> lieäu phuïc vuï coâng taùc ñaùnh giaù phôi nhieãm coøn khaù<br /> haïn cheá. Ñeå taêng cöôøng vieäc aùp duïng khung ñaùnh<br /> giaù naøy trong thöïc teá, caùc ban, ngaønh lieân quan caàn<br /> tieáp caän vôùi phöông phaùp naøy vaø coi ñaây laø moät<br /> coâng cuï quan troïng trong ñaùnh giaù vaø quaûn lyù caùc<br /> nguy cô vi sinh vaät trong nöôùc vaø thöïc phaåm, cuõng<br /> nhö coù moät keá hoaïch cuï theå ñeå hoaøn thieän heä thoáng<br /> cô sôû döõ lieäu veà chaát löôïng nöôùc, thöïc phaåm vaø<br /> beänh taät lieân quan.<br /> <br /> 4. Xaây döïng vaø toå chöùc khoùa hoïc veà ñaùnh<br /> giaù nguy cô vi sinh vaät trong nöôùc vaø thöïc<br /> phaåm taïi Vieät Nam<br /> Keát quaû phaân tích, ñaùnh giaù nguy cô söùc khoeû<br /> do nöôùc vaø thöïc phaåm oâ nhieãm vi sinh laø cô sôû khoa<br /> hoïc ñeå thieát laäp hoaëc xem xeùt, ñieàu chænh tieâu chuaån<br /> nöôùc saïch vaø an toaøn thöïc phaåm phuïc vuï cho coâng<br /> taùc thanh tra, giaùm saùt. Cho ñeán nay, taïi Vieät Nam<br /> hoaït ñoäng ñieàu tra xaùc ñònh nguy cô oâ nhieãm coøn<br /> mang tính chaát rieâng leû ôû caùc boä ngaønh khaùc nhau,<br /> chöa thaønh heä thoáng kieåm soaùt toaøn dieän caùc moái<br /> nguy neân thöôøng chöa ñuû cô sôû ñeå ñeà xuaát ñöôïc<br /> bieän phaùp quaûn lyù. Coâng taùc ñaøo taïo vaø nghieân cöùu<br /> veà ñaùnh giaù nguy cô söùc khoûe moâi tröôøng noùi chung<br /> vaø ñaùnh giaù ñònh löôïng nguy cô vi sinh vaät trong<br /> nöôùc vaø thöïc phaåm noùi rieâng coøn raát haïn cheá. Tröôùc<br /> thöïc traïng ñoù, ñöôïc söï hoã trôï veà taøi chính töø hoaït<br /> ñoäng PAMS cuûa Trung taâm naêng löïc quoác gia veà<br /> nghieân cöùu Baéc-Nam (NCCR North-South<br /> http://www.north-south.unibe.ch) phoái hôïp vôùi<br /> Vieän Nhieät ñôùi Thuïy Syõ (Swiss TPH), nhoùm nghieân<br /> cöùu ñeán töø tröôøng Ñaïi hoïc Y teá coâng coäng, Vieän Veä<br /> sinh Dòch teã Trung öông vaø Vieän Dinh döôõng ñaõ<br /> phoái hôïp xaây döïng chöông trình, taøi lieäu vaø chuû<br /> ñoäng môû khoùa hoïc veà "Ñaùnh giaù nguy cô söùc khoeû<br /> lieân quan ñeán yeáu toá nguy cô vi sinh vaät trong moâi<br /> tröôøng nöôùc vaø thöïc phaåm ôû Vieät Nam". Nhoùm<br /> nghieân cöùu ñöôïc hoã trôï veà maët kyõ thuaät cuûa caùc<br /> chuyeân gia ñeán töø Vieän nghieân cöùu Gia suùc Quoác teá<br /> (International Livestock Research Institute). Nhoùm<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> cuõng toå chöùc caùc cuoäc hoïp vaø hoäi thaûo laáy yù kieán<br /> chuyeân gia vaø caùc beân lieân quan veà khung chöông<br /> trình vaø noäi dung khoùa hoïc.<br /> Khoaù hoïc keùo daøi moät tuaàn ñaõ thu huùt 40 hoïc<br /> vieân (löïa choïn töø 77 ñôn ñaêng kyù, AÛnh 1) ñeán töø caùc<br /> Vieän nghieân cöùu, Tröôøng Ñaïi hoïc Y, Döôïc vaø Trung<br /> taâm Y teá quaän, huyeän, Trung taâm Y teá döï phoøng caùc<br /> tænh phía Baéc. Hoïc vieân cuûa khoùa hoïc ñöôïc chia<br /> thaønh nhoùm vaø thaûo luaän theo caùc baøi taäp tình huoáng<br /> cuï theå, vôùi phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc. Noäi dung<br /> khoaù hoïc bao goàm caáu phaàn lyù thuyeát vaø caáu phaàn<br /> thöïc haønh trong phoøng thí nghieäm vaø taïi thöïc ñòa,<br /> chuû yeáu xoay quanh caùc vaán ñeà ñaùnh giaù nguy cô<br /> söùc khoeû moâi tröôøng do phôi nhieãm vôùi vi sinh vaät<br /> trong nöôùc thaûi vaø thöïc phaåm (AÛnh 2). Hoïc vieân<br /> ñöôïc hoïc caùch thöïc hieän ñaùnh giaù ñònh löôïng nguy<br /> cô vi sinh vaät trong nöôùc vaø thöïc phaåm thoâng qua<br /> caùc böôùc: Xaùc ñònh yeáu toá nguy cô; Ñaùnh giaù lieàuñaùp öùng; Ñaùnh giaù phôi nhieãm; vaø Moâ taû nguy cô.<br /> Sau khoùa hoïc naøy, 2 hoïc vieân ñaõ thöïc hieän thaønh<br /> coâng 2 ñeà taøi luaän vaên thaïc syõ Y teá coâng coäng veà<br /> ñaùnh giaù nguy cô Salmonella trong thòt lôïn vaø ñaùnh<br /> giaù nguy cô phôi nhieãm vôùi asen trong nöôùc ngaàm<br /> taïi Haø Nam [1;3].<br /> Sau khi xaây döïng vaø toå chöùc khoùa hoïc, tröôøng<br /> Ñaïi hoïc Y teá coâng coäng ñaõ toå chöùc hoäi thaûo vôùi ñaïi<br /> dieän caùc ban ngaønh, caùc vieän nghieân cöùu vaø caùc<br /> tröôøng ñaïi hoïc lieân quan vaøo thaùng 1/2011 ñeå giôùi<br /> thieäu veà caùch tieáp caän ñaùnh giaù ñònh löôïng nguy cô<br /> vi sinh vaät vaø thaûo luaän höôùng hôïp taùc trong lónh vöïc<br /> ñaøo taïo vaø nghieân cöùu veà lónh vöïc naøy. Hoäi thaûo<br /> cuõng nhaèm muïc ñích xaây döïng maïng löôùi veà ñaùnh<br /> giaù nguy cô taïi Vieät Nam. Caùc nhaø hoaïch ñònh chính<br /> saùch vaø caùc nhaø nghieân cöùu ñaùnh giaù cao caùch tieáp<br /> caän naøy trong coâng taùc quaûn lyù nguy cô lieân quan tôùi<br /> vi sinh vaät trong nöôùc vaø thöïc phaåm. Döïa treân boä taøi<br /> lieäu giaûng daïy cuûa khoùa hoïc naøy, Cuïc An toaøn Veä<br /> sinh Thöïc phaåm- Boä Y teá vaø Vaên phoøng Toå chöùc Y<br /> teá theá giôùi taïi Haø Noäi ñaõ hoã trôï nhoùm nghieân cöùu<br /> phaùt trieån thaønh cuoán saùch veà Ñaùnh giaù nguy cô vi<br /> sinh vaät trong thöïc phaåm taïi Vieät Nam [4;7].<br /> <br /> AÛnh 1. Hoïc vieân vaø giaûng vieân khoùa hoïc.<br /> <br /> AÛnh 2. Hoïc vieân ñi thöïc ñòa taïi Haø Nam.<br /> <br /> 5. Lôøi caûm ôn<br /> Chuùng toâi chaân thaønh caûm ôn Trung taâm Quoác<br /> gia veà Naêng löïc Nghieân cöùu Baéc-Nam (NCCR<br /> North-South:<br /> http://www.north-south.unibe.ch)<br /> thoâng qua döï aùn PAMS SEA-03, Vaên phoøng Toå chöùc<br /> Y teá theá giôùi taïi Vieät Nam vaø Cuïc An toaøn Veä sinh<br /> Thöïc phaåm, Boä Y teá ñaõ hoã trôï kinh phí thöïc hieän.<br /> Chuùng toâi cuõng caùm ôn ThS. Nguyeãn Ngoïc Bích,<br /> ThS. Phaïm Ñöùc Phuùc, ThS. Buøi Thò Mai Höông,<br /> ThS. Nguyeãn Thuùy Quyønh vaø CN. Nguyeãn Hoàng<br /> Nhung ñaõ ñoùng goùp cho söï thaønh coâng cuûa Döï aùn.<br /> <br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 11.2011, Soá 22 (22) 77<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản