intTypePromotion=4
Array
(
    [0] => Array
        (
            [banner_id] => 142
            [banner_name] => KM3 - Tặng đến 150%
            [banner_picture] => 412_1568183214.jpg
            [banner_picture2] => 986_1568183214.jpg
            [banner_picture3] => 458_1568183214.jpg
            [banner_picture4] => 436_1568779919.jpg
            [banner_picture5] => 
            [banner_type] => 9
            [banner_link] => https://tailieu.vn/nang-cap-tai-khoan-vip.html
            [banner_status] => 1
            [banner_priority] => 0
            [banner_lastmodify] => 2019-09-18 11:12:29
            [banner_startdate] => 2019-09-12 00:00:00
            [banner_enddate] => 2019-09-12 23:59:59
            [banner_isauto_active] => 0
            [banner_timeautoactive] => 
            [user_username] => minhduy
        )

)

Quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ qua gần hai thập niên

Chia sẻ: Kequaidan Kequaidan | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:8

0
2
lượt xem
0
download

Quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ qua gần hai thập niên

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết trình bày quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ qua gần hai thập niên thông qua các khía cạnh: hợp tác thương mại; quan hệ đầu tư và một số nhận định.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ qua gần hai thập niên

  1. QUAN HÖ KINH TÕ VIÖT NAM - HOA Kú QUA GÇN hai THËP niªn Ng« Ph−¬ng Anh(*) mµ hai bªn ký kÕt nh−: HiÖp ®Þnh vÒ V iÖt Nam vµ Hoa Kú - mét quèc gia ®ang ph¸t triÓn vµ mét trong nh÷ng thiÕt lËp quyÒn t¸c gi¶, HiÖp ®Þnh dÖt may, HiÖp ®Þnh hµng kh«ng, HiÖp ®Þnh quèc gia cã nÒn kinh tÕ hïng m¹nh nhÊt thÕ giíi - chÝnh thøc thiÕt lËp quan hÖ khung hîp t¸c vÒ kinh tÕ vµ kü thuËt, ngo¹i giao tõ n¨m 1995. Tr¶i qua gÇn B¶n ghi nhí hîp t¸c vÒ n«ng nghiÖp... hai thËp niªn, hîp t¸c song ph−¬ng ViÖt Trong ®ã ®¸ng chó ý nhÊt lµ HiÖp ®Þnh Nam-Hoa Kú ®· ph¸t triÓn nhanh th−¬ng m¹i ViÖt Nam-Hoa Kú (BTA, cã chãng trªn nhiÒu lÜnh vùc, trong ®ã cã hiÖu lùc th¸ng 12/2001), Quy chÕ th−¬ng hîp t¸c kinh tÕ - th−¬ng m¹i - ®Çu t−. m¹i b×nh th−êng vÜnh viÔn (PNTR) ®èi víi ViÖt Nam (n¨m 2006) vµ HiÖp ®Þnh Víi viÖc kim ng¹ch th−¬ng m¹i song khung vÒ th−¬ng m¹i vµ ®Çu t− (TIFA, ph−¬ng t¨ng gÊp 54 lÇn trong gÇn hai n¨m 2007). ( thËp niªn qua, Hoa Kú ®· trë thµnh ®èi t¸c th−¬ng m¹i hµng ®Çu vµ lµ nhµ ®Çu Theo c¸c ®iÒu kho¶n cña BTA, hµng t− lín thø 7 t¹i ViÖt Nam hãa ViÖt Nam nhËp khÈu vµo Hoa Kú sÏ (http://vietnamembassy.usa... (b)). ®−îc h−ëng quy chÕ th−¬ng m¹i b×nh Nh÷ng thµnh tùu nµy ®· t¹o c¬ së ph¸p th−êng, cã c¬ héi c¹nh tranh b×nh ®¼ng lý v÷ng ch¾c cho quan hÖ hai n−íc ph¸t h¬n víi hµng hãa cña c¸c n−íc kh¸c vµo triÓn æn ®Þnh trong khu«n khæ “§èi t¸c thÞ tr−êng Hoa Kú. ViÖc më cöa thÞ x©y dùng, h÷u nghÞ, hîp t¸c nhiÒu mÆt tr−êng cho hµng hãa vµ dÞch vô c¸c bªn, trªn c¬ së b×nh ®¼ng, cïng t«n träng lÉn cïng nhau gi¶m thuÕ quan, h−ëng chÕ nhau” v× lîi Ých cña nh©n d©n hai n−íc, ®é ®·i ngé, sù trî gióp cña ChÝnh phñ ®ãng gãp cho nÒn hoµ b×nh vµ hîp t¸c mçi n−íc ®èi víi ho¹t ®éng th−¬ng m¹i, quèc tÕ. quyÒn së h÷u trÝ tuÖ, ®iÒu kho¶n vÒ h¹n chÕ sè l−îng,v.v... ®· gióp c¸c doanh 1. VÒ hîp t¸c th−¬ng m¹i nghiÖp mçi bªn kh«ng chÞu rµo c¶n vÒ Quan hÖ hîp t¸c th−¬ng m¹i ViÖt thuÕ vµ chÝnh s¸ch th−¬ng m¹i trong Nam-Hoa Kú tõ khi b×nh th−êng hãa xuÊt khÈu. BTA ®· gióp c¸c nhµ xuÊt (n¨m 1995) ®Õn nay ®· ®¹t ®−îc rÊt nhiÒu thµnh tùu, cô thÓ hãa b»ng (*) ThS., ViÖn Quan hÖ quèc tÕ, Häc viÖn ChÝnh trÞ nh÷ng hiÖp ®Þnh, tháa thuËn vÒ kinh tÕ quèc gia Hå ChÝ Minh.
  2. Quan hÖ kinh tÕ… 27 khÈu ViÖt Nam tiÕp cËn ®−îc víi thÞ Theo thèng kª, n¨m 2001 Hoa Kú tr−êng tiªu dïng lín nhÊt thÕ giíi, mÆt lµ thÞ tr−êng xuÊt khÈu lín thø ba cña kh¸c nã gióp ViÖt Nam trë thµnh thÞ ViÖt Nam, víi kim ng¹ch xuÊt khÈu ®¹t tr−êng hÊp dÉn thu hót ®Çu t− cña c¸c h¬n 1 triÖu USD (chØ sau NhËt B¶n: c«ng ty n−íc ngoµi. 2,509 triÖu USD vµ Trung Quèc: 1,417 Nhê BTA, xuÊt khÈu ViÖt Nam vµo triÖu USD). Kim ng¹ch nhËp khÈu hµng thÞ tr−êng Hoa Kú t¨ng nhanh víi khèi hãa tõ Hoa Kú cña ViÖt Nam ®¹t 410,8 l−îng lín ch−a tõng cã so víi bÊt cø thÞ triÖu USD. N¨m 2002 ®¸nh dÊu viÖc tr−êng nµo trong lÞch sö ngo¹i th−¬ng Hoa Kú trë thµnh thÞ tr−êng xuÊt khÈu ViÖt Nam. Trong quan hÖ xuÊt nhËp lín nhÊt cña ViÖt Nam, chiÕm xÊp xØ khÈu, Hoa Kú h−íng tíi ViÖt Nam nh− 20% tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu, t¨ng mét thÞ tr−êng ®«ng d©n ®Çy tiÒm n¨ng 130% so víi kim ng¹ch xuÊt khÈu n¨m ë ch©u ¸; cßn víi ViÖt Nam, Hoa Kú lµ 2001. Kim ng¹ch nhËp khÈu ®¹t 458 thÞ tr−êng cã nÒn c«ng nghÖ-kü thuËt triÖu USD. N¨m 2003, ViÖt Nam trë hiÖn ®¹i vµ nguån vèn dåi dµo bËc nhÊt thµnh b¹n hµng th−¬ng m¹i lín thø 40 trªn thÕ giíi. Kim ng¹ch th−¬ng m¹i hai cña Hoa Kú vµ lµ n−íc xuÊt khÈu thø 35 n−íc t¨ng lªn nhanh chãng. NÕu nh− vµo thÞ tr−êng khã tÝnh nµy. Riªng kim n¨m 1995, kim ng¹ch th−¬ng m¹i hai ng¹ch nhËp khÈu ®¹t h¬n 1 tû USD. chiÒu chØ ®¹t 169,7 triÖu USD th× nh÷ng Nh÷ng n¨m 2004 vµ 2005, kim n¨m sau nµy, con sè ®· t¨ng lªn theo ng¹ch xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang cÊp sè céng (Xem b¶ng, Tæng côc H¶i Hoa Kú cã ch÷ng l¹i so víi c¸c n¨m quan, 2013). tr−íc: 5 tû USD (2004) vµ 5,924 tû USD (2005)(*). Còng trong n¨m 2004, Hoa Kú N¨m Tæng kim ng¹ch th−¬ng ®· trë thµnh thÞ tr−êng nhËp khÈu thø m¹i hai chiÒu ViÖt Nam- 7 cña ViÖt Nam, víi kim ng¹ch nhËp Hoa Kú (®¬n vÞ: tû USD) khÈu ®¹t 1,133 tû USD (2004) vµ 862,9 triÖu USD (2005). N¨m 2006, tèc ®é 2000 1,116 t¨ng kim ng¹ch xuÊt nhËp khÈu hai 2001 1,476 n−íc vÉn ë møc cao, kim ng¹ch xuÊt 2002 2,911 khÈu ®¹t 7,829 tû USD, nhËp khÈu ®¹t 2003 5,081 928 triÖu USD. 2004 6,158 Tõ n¨m 2007, viÖc ViÖt Nam chÝnh thøc trë thµnh thµnh viªn thø 150 cña 2005 6,786 WTO ®· ®¸nh dÊu mét b−íc nh¶y vät 2006 8,811 trong quan hÖ th−¬ng m¹i ViÖt Nam- 2007 11,789 Hoa Kú. Tæng gi¸ trÞ hµng hãa ViÖt 2008 14,504 Nam xuÊt khÈu sang Hoa Kú ®¹t trªn 10 2009 14,365 (*) Nguyªn nh©n chÝnh lµ do nh÷ng m©u thuÉn 2010 18 th−¬ng m¹i gi÷a hai n−íc trong thêi gian n¨m 2003-2004 nh−: Vô Hoa Kú kiÖn ViÖt Nam b¸n 2011 22 ph¸ gi¸ t«m, c¸ basa; VÊn ®Ò h¹n ng¹ch dÖt may mµ Hoa Kú ¸p ®Æt ®èi víi hµng hãa xuÊt khÈu 2012 24,4 cña ViÖt Nam.
  3. 28 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 7.2014 tû USD (t¨ng gÇn 29% so víi n¨m 2006), TÝnh ®Õn n¨m 2010, Hoa Kú vÉn lµ thÞ kim ng¹ch nhËp khÈu còng ®¹t tíi 1,7 tû tr−êng xuÊt khÈu lín nhÊt cña ViÖt USD. N¨m 2008, tuy chÞu ¶nh h−ëng Nam. Theo ñy ban Th−¬ng m¹i quèc tÕ nÆng nÒ tõ cuéc suy tho¸i kinh tÕ toµn Hoa Kú, ViÖt Nam gi÷ vÞ trÝ 27/221 n−íc cÇu, song quan hÖ th−¬ng m¹i hai n−íc vµ vïng l·nh thæ xuÊt khÈu hµng hãa vÉn ®¹t ®−îc kÕt qu¶ kh¶ quan víi tæng sang Hoa Kú. kim ng¹ch xuÊt khÈu ®¹t 11,869 tû USD. Theo b¸o c¸o cña Bé Th−¬ng m¹i Theo Tæng côc Thèng kª ViÖt Nam, Hoa Kú, n¨m 2011, tæng kim ng¹ch tæng kim ng¹ch xuÊt nhËp khÈu cña th−¬ng m¹i gi÷a hai n−íc Hoa Kú vµ ViÖt Nam sang Hoa Kú n¨m 2009 ®¹t ViÖt Nam c¸n mèc 22 tû USD 14,365 tû USD (b»ng 94,6% n¨m 2008), (http://vietnamese.vietnam.usembassy.g trong ®ã kim ng¹ch xuÊt khÈu ®¹t 11,2 ov...). C¸c nhãm hµng xuÊt khÈu cña tû USD. C¸c mÆt hµng xuÊt khÈu sang ViÖt Nam sang Hoa Kú chñ yÕu lµ hµng Hoa Kú chñ yÕu lµ thñy s¶n, giµy dÐp, dÖt may, giÇy dÐp, thñy h¶i s¶n, ®å gç. may mÆc, ®å gç, thùc phÈm chÕ biÕn, Trong n¨m 2011, xuÊt khÈu c¸c mÆt hµng thñ c«ng mü nghÖ, chÌ, cµ phª, h¹t hµng c¬ khÝ, tiÓu thñ c«ng nghiÖp, ®å tiªu... Còng trong n¨m 2009, Hoa Kú ch¬i, n«ng s¶n, giÊy vµ c¸c s¶n phÈm tõ v−¬n lªn thµnh thÞ tr−êng xuÊt khÈu giÊy... ®Òu t¨ng. Trong khi ®ã, c¸c mÆt lín nhÊt cña ViÖt Nam, chiÕm h¬n hµng nhËp khÈu chñ yÕu tõ Hoa Kú vÉn 20,8% tæng gi¸ trÞ hµng xuÊt khÈu. Cßn lµ m¸y mãc, thiÕt bÞ, nguyªn liÖu, thùc kim ng¹ch nhËp khÈu tõ Hoa Kú ®¹t 2,8 phÈm tiªu dïng. Nhãm hµng xuÊt khÈu tû USD, t¨ng 7,6% víi c¸c mÆt hµng chñ cña Hoa Kú sang ViÖt Nam t¨ng nhanh yÕu lµ trang thiÕt bÞ, m¸y mãc, vËt t− nhÊt lµ b«ng (gåm sîi b«ng vµ v¶i sîi chÊt l−îng cao, chÊt dÎo, nguyªn phô b«ng), t¨ng h¬n 100%; m¸y mãc thiÕt bÞ liÖu dÖt may, giµy dÐp, hµng tiªu dïng, ®iÖn vµ phô tïng thay thÕ t¨ng 80%, bét mú, s÷a bét... Trong bèi c¶nh suy nhùa vµ c¸c s¶n phÈm tõ nhùa t¨ng tho¸i kinh tÕ toµn cÇu giai ®o¹n nµy, 49%. C¸c mÆt hµng s÷a vµ s¶n phÈm tõ quan hÖ th−¬ng m¹i gi÷a hai n−íc vÉn s÷a, trøng chim vµ trøng gia cÇm, mËt duy tr× ®−îc møc ®é t−¬ng ®èi. Theo ong tù nhiªn, xe vµ phô tïng thay thÕ ®¸nh gi¸ cña c¸c chuyªn gia kinh tÕ, t¨ng h¬n 30%. nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®−îc trong quan hÖ Víi tæng kim ng¹ch th−¬ng m¹i hai th−¬ng m¹i gi÷a hai n−íc n¨m 2009 lµ chiÒu ®¹t 24,4 tû USD trong n¨m 2012, møc cao thø nh× trong 15 n¨m hai n−íc ViÖt Nam lµ ®èi t¸c th−¬ng m¹i ®øng b×nh th−êng hãa quan hÖ ngo¹i giao vµ thø 29 cña Hoa Kú. So víi n¨m 2011, sau 5 n¨m ký BTA. kim ng¹ch xuÊt khÈu cña Hoa Kú vµo N¨m 2010, tæng kim ng¹ch th−¬ng ViÖt Nam t¨ng 7,3%, nhËp khÈu tõ ViÖt m¹i song ph−¬ng gi÷a hai n−íc ®¹t møc Nam t¨ng 15,9%, th©m hôt th−¬ng m¹i kû lôc 18 tû USD. XuÊt khÈu n«ng s¶n víi ViÖt Nam t¨ng 18,7%. Trong n¨m cña Hoa Kú sang ViÖt Nam ®¹t 630 2012, ViÖt Nam ®øng thø 46 trong sè c¸c triÖu USD, t¨ng 200% so víi n¨m tr−íc, thÞ tr−êng xuÊt khÈu cña Hoa Kú vµ trong khi hµng n«ng s¶n xuÊt khÈu cña ®øng thø 23 trong sè c¸c n−íc xuÊt khÈu ViÖt Nam sang Hoa Kú ®¹t 1,6 tû USD. vµo Hoa Kú (http://vietnamembassy-
  4. Quan hÖ kinh tÕ… 29 usa... (a)). Dï kim ng¹ch bu«n b¸n hai ®ã, kim ng¹ch xuÊt khÈu cña ViÖt Nam chiÒu Hoa Kú-ViÖt Nam n¨m 2012 t¨ng ®¹t møc h¬n 27 tû USD vµ kim ng¹ch chËm h¬n so víi c¸c n¨m tr−íc, nh−ng nhËp khÈu lµ trªn 6 tû USD. Víi môc Hoa Kú vÉn lµ thÞ tr−êng xuÊt khÈu sè tiªu më réng quan hÖ th−¬ng m¹i ®Çu mét cña ViÖt Nam. PhÇn lín c¸c mÆt t− ViÖt Nam-Hoa Kú, ChÝnh phñ ViÖt hµng xuÊt khÈu chñ lùc cña ViÖt Nam Nam coi TPP lµ mét tháa thuËn th−¬ng sang thÞ tr−êng Hoa Kú thuéc nh÷ng m¹i tiªu chuÈn cao cña thÕ hÖ míi trong ngµnh nghÒ cÇn nhiÒu lao ®éng nh− dÖt thÕ kû XXI. §©y sÏ lµ ®éng lùc quan may, giµy dÐp vµ h¶i s¶n. Còng trong träng trong viÖc thóc ®Èy ®Çu t− th−¬ng n¨m 2012, ViÖt Nam, Hoa Kú vµ c¸c m¹i gi÷a hai n−íc. quèc gia kh¸c ®· hoµn tÊt vßng ®µm Cã thÓ thÊy, kÓ tõ n¨m 2000, Hoa Kú ph¸n thø 15 vÒ HiÖp ®Þnh §èi t¸c xuyªn liªn tôc gi÷ vÞ trÝ lµ quèc gia xuÊt khÈu Th¸i B×nh D−¬ng (TPP). lín nhÊt cña ViÖt Nam víi l−îng hµng Th−¬ng m¹i hai chiÒu ViÖt - Mü hãa t¨ng h¬n 100 lÇn trong gÇn hai thËp n¨m 2013 võa qua lÇn ®Çu tiªn c¸n mèc niªn; kim ng¹ch th−¬ng m¹i hai chiÒu 30 tû USD. Trong ®ã nh÷ng mÆt hµng t¨ng trung b×nh 20%/n¨m. Hoa Kú cßn lµ xuÊt khÈu chñ lùc cña ViÖt Nam bao mét trong nh÷ng nguån thÆng d− th−¬ng gåm: dÖt may, giµy dÐp, gç vµ s¶n phÈm m¹i chÝnh cña ViÖt Nam. gç, g¹o, dÇu th«... Hoa Kú còng lµ thÞ 2. VÒ quan hÖ ®Çu t− tr−êng nhËp khÈu nhiÒu mÆt hµng n«ng Ngay tõ khi Hoa Kú tuyªn bè b·i bá s¶n cña ViÖt Nam nh− thanh long, vó lÖnh cÊm vËn víi ViÖt Nam, ®Çu t− trùc s÷a, b−ëi... PhÇn lín kim ng¹ch xuÊt tiÕp FDI cña c¸c c«ng ty Hoa Kú vµo khÈu c¸c mÆt hµng sang thÞ tr−êng Hoa ViÖt Nam ®· t¨ng lªn nhanh chãng. Con Kú trong thêi gian nµy ®Òu t¨ng, chØ cã sè dù ¸n ®Çu t− t¨ng vät tõ 7 lªn 33 víi hai mÆt hµng gi¶m kim ng¹ch lµ cµ phª tæng sè vèn lªn tíi 321,9 triÖu USD, (gi¶m 13,34%) vµ d©y ®iÖn, d©y c¸p ®iÖn ®øng vÞ trÝ thø 14 trong danh s¸ch c¸c (gi¶m 74,07%). n−íc ®Çu t− lín vµo ViÖt Nam. N¨m N¨m 2013 còng khÐp l¹i víi nh÷ng 1996, Hoa Kú ®· ®øng thø 6 trong danh thµnh tÝch næi bËt vÒ kim ng¹ch xuÊt s¸ch c¸c quèc gia vµ vïng l·nh thæ ®Çu nhËp khÈu gi÷a hai n−íc, t¨ng 16,5% so t− vµo ViÖt Nam (sau §µi Loan, NhËt víi n¨m 2012, trong ®ã ViÖt Nam xuÊt B¶n, Hong Kong, Singapore vµ Hµn siªu 20 tû USD vµ nhËp siªu −íc tÝnh Quèc). §Õn n¨m 1999, víi h¬n 30 giÊy 500 triÖu USD. Trong nh÷ng n¨m gÇn phÐp ®Çu t− tæng gi¸ trÞ h¬n 1 tû USD, ®©y, thÆng d− th−¬ng m¹i cña ViÖt Nam Hoa Kú v−¬n lªn vÞ trÝ thø 9 trong sè víi Hoa Kú liªn tôc t¨ng. N¨m 2010, c¸c nhµ ®Çu t− lín vµo ViÖt Nam trªn møc xuÊt siªu cña ViÖt Nam sang thÞ c¸c lÜnh vùc c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp, tr−êng nµy v−ît mèc 10 tû USD, ®Õn l©m nghiÖp, x©y dùng, ng©n hµng, y tÕ, n¨m 2012 lµ 14,8 tû USD. ®iÖn lùc. C¸c ®Þa ph−¬ng cã nhiÒu dù ¸n Theo dù b¸o cña Phßng th−¬ng m¹i ®Çu t− lµ Tp. Hå ChÝ Minh, Hµ Néi, Hoa Kú t¹i ViÖt Nam, tÝnh ®Õn n¨m §ång Nai... (NguyÔn Minh TuÊn, 2010). 2015, kim ng¹ch xuÊt nhËp khÈu hai FDI cña Hoa Kú vµo ViÖt Nam tõ bªn cã thÓ lªn ®Õn h¬n 33 tû USD, trong n¨m 2000 cho ®Õn th¸ng 12/2008 (tÝnh
  5. 30 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 7.2014 nh÷ng dù ¸n cßn hiÖu lùc) ®¹t 4,25 tû hiÖu doanh nghiÖp næi tiÕng Hoa Kú, USD, ®øng thø 12 trong sè c¸c n−íc ®Çu ®−îc mÖnh danh lµ c¸c “lµn sãng ®Çu t−”. t− vµo ViÖt Nam. Trong giai ®o¹n suy Lµn sãng ®Çu tiªn lµ giai ®o¹n tho¸i kinh tÕ toµn cÇu, FDI cña Hoa Kú 1994-2001, tr−íc khi BTA ®−îc ký kÕt. vµo ViÖt Nam cã nhiÒu sôt gi¶m. Khi ®ã, mét lo¹t c¸c c«ng ty ®a quèc gia Sang n¨m 2009, Theo b¸o c¸o cña ®· ®Õn ViÖt Nam ®Ó ®Æt nÒn t¶ng cho Côc §Çu t− n−íc ngoµi (Bé KÕ ho¹ch vµ mét c¬ héi ph¸t triÓn dµi h¹n nh− §Çu t− ViÖt Nam), Hoa Kú cã 43 dù ¸n Pepsi-Cola, Coca-Cola, Cargill, 3M, ®Çu t− ®¨ng ký vµo ViÖt Nam víi Procter & Gamble (P&G), Kimberly- 5.948,2 triÖu USD, b»ng 36,4% tæng sè Clark... C¸c c«ng ty nµy thµnh lËp c¬ së vèn FDI ®¨ng ký míi vµo ViÖt Nam vµ ban ®Çu ®Æt nhµ m¸y s¶n xuÊt vµ b¸n t¨ng 291% so víi n¨m 2008. Theo ®ã, s¶n phÈm t¹i ViÖt Nam th«ng qua n−íc riªng trong n¨m 2009, Hoa Kú v−¬n lªn thø ba. ®øng ®Çu danh s¸ch ®Çu t− FDI vµo Lµn sãng thø hai lµ giai ®o¹n 2001- ViÖt Nam víi tæng vèn ®Çu t− ®¨ng ký 2007, khi ViÖt Nam vµ Hoa Kú ph¸t 9,8 tû USD (http://vietnamembassy- triÓn c¸c mèi quan hÖ th−¬ng m¹i song usa... (b)). C¸c lÜnh vùc ®Çu t− míi tËp ph−¬ng, thuÕ ®· ®−îc gi¶m tõ møc trung vµo c¸c ngµnh dÞch vô kh¸ch s¹n trung b×nh 45% xuèng cßn 3%. Dßng vèn nhµ hµng, ¨n uèng, c«ng nghiÖp chÕ FDI t¨ng tr−ëng m¹nh mÏ trong c¸c biÕn, chÕ t¹o. Bªn c¹nh c¸c dù ¸n ®¨ng lÜnh vùc mµ ViÖt Nam cã hµng xuÊt ký míi, Hoa Kú còng lµ n−íc ®øng ®Çu khÈu sang Hoa Kú. C¸c c«ng ty Hoa Kú vÒ sè vèn ®Çu t− thªm víi 3,4 tû USD, ®· tham gia trùc tiÕp vµo chuçi cung chiÕm 75% tæng sè vèn FDI t¨ng thªm øng víi viÖc mua vµ ph©n phèi s¶n cña ViÖt Nam trong n¨m 2009. phÈm vµo thÞ tr−êng Hoa Kú, gãp phÇn ®−a th−¬ng m¹i hai chiÒu tõ 1,5 tû USD Theo Côc §Çu t− n−íc ngoµi, ®Çu t− trong n¨m 2001 lªn 24,4 tû USD n¨m trùc tiÕp FDI cña Hoa Kú t¹i ViÖt Nam 2012. Sè liÖu thèng kª cho thÊy, ®Çu t− ®¹t 747 triÖu USD trong n¨m 2011, Hoa Kú vµo ViÖt Nam giai ®o¹n nµy t¨ng 19,9% so víi n¨m 2010. TÝnh ®Õn th«ng qua n−íc thø ba víi 74 dù ¸n cã cuèi n¨m 2012, Hoa Kú cã h¬n 600 dù tæng sè vèn ®Çu t− kho¶ng 2,4 tû USD. ¸n ®Çu t− t¹i ViÖt Nam víi tæng sè vèn Nh− vËy, nÕu tÝnh c¶ ®Çu t− qua n−íc ®¨ng ký h¬n 10 tû USD, xÕp thø 8 trong thø ba th× Hoa Kú ®· ®Çu t− vµo ViÖt sè c¸c quèc gia vµ vïng l·nh thæ hiÖn Nam 396 dù ¸n víi tæng sè vèn ®Çu t− ®ang ®Çu t− vµo ViÖt Nam trªn 4,7 tû USD, ®øng thø 6/77 quèc (http://vietnamembassy-usa... (b)). ViÖt gia vµ vïng l·nh thæ cã ®Çu t− trùc Nam còng lµ ®Þa ®iÓm phæ biÕn nhÊt cho tiÕp vµo ViÖt Nam viÖc më réng kinh doanh cña c¸c c«ng ty (http://vietnamembassy-usa.. (b)). Hoa Kú t¹i §«ng Nam ¸. Lµn sãng thø ba lµ tõ th¸ng 1/2007, Theo c¸c nhµ nghiªn cøu kinh tÕ, khi ViÖt Nam chÝnh thøc trë thµnh quan hÖ hîp t¸c ®Çu t− gi÷a hai n−íc thµnh viªn cña WTO. DÉn ®Çu lµ viÖc ViÖt Nam-Hoa Kú ®−îc ®¸nh dÊu b»ng TËp ®oµn c«ng nghÖ Intel ®Çu t− 1 tû cuéc ®æ bé ngo¹n môc cña c¸c th−¬ng USD vµo nhµ m¸y ®Æt t¹i Khu c«ng
  6. Quan hÖ kinh tÕ… 31 nghÖ cao Tp. Hå ChÝ Minh ®Ó s¶n xuÊt thÕ m¹nh. ViÖt Nam còng cã nh÷ng b−íc c¸c s¶n phÈm con chÝp ®iÖn tö mang tiÕn ®¸ng kÓ trong viÖc c¶i thiÖn tÝnh nh·n hiÖu Intel. Sù kiÖn nµy còng ®¸nh minh b¹ch vÒ th«ng tin, luËt ph¸p vµ dÊu b−íc chuyÓn biÕn trong dßng vèn vÊn ®Ò khuyÕn khÝch ®Çu t− n−íc ngoµi. ®Çu t− tõ Hoa Kú ®æ vµo c¸c lÜnh vùc Trong khi c¸c doanh nghiÖp Hoa Kú nh×n s¶n xuÊt øng dông khoa häc - c«ng nghÖ ViÖt Nam nh− mét thÞ tr−êng sinh lîi, hiÖn ®¹i. th× ng−îc l¹i thÞ tr−êng Hoa Kú vÉn lµ mét trong nh÷ng thÞ tr−êng quan träng Vµ b©y giê lµ thêi ®iÓm cña Lµn nhÊt ®èi víi ViÖt Nam. sãng thø t−, khi c¸c c«ng ty nh−îng quyÒn th−¬ng m¹i cña Hoa Kú ®· b¾t MÆc dï vËy, trªn thùc tÕ, quan hÖ ®Çu hiÖn diÖn t¹i ViÖt Nam nh− KFC, kinh tÕ gi÷a Hoa Kú vµ ViÖt Nam vÉn Subway, Burger King, Coffee Bean & Tea tån t¹i nh÷ng khã kh¨n kh«ng nhá. Leaf, Lotteria, Pizza Hut, Baskin-Robbins, Thø nhÊt, rµo c¶n lín nhÊt mµ Hoa Haagen-Dazs, vµ gÇn ®©y lµ Starbucks Kú th−êng ¸p ®Æt ®èi víi ViÖt Nam Coffee vµ McDonald's. nh÷ng n¨m qua lµ “chèng b¸n ph¸ gi¸”, 3. Mét sè nhËn ®Þnh nh−ng l¹i xuÊt ph¸t tõ yªu cÇu chÝnh trÞ vµ do c¸c c¬ quan hµnh ph¸p cña Hoa Cã thÓ thÊy, quan hÖ hîp t¸c kinh Kú quyÕt ®Þnh chø kh«ng xuÊt ph¸t tõ tÕ, th−¬ng m¹i, ®Çu t− gi÷a ViÖt Nam c¹nh tranh b×nh ®¼ng trªn th−¬ng vµ Hoa Kú tõ khi hai n−íc b×nh th−êng tr−êng. Rµo c¶n vÒ mÆt kü thuËt tõ Hoa hãa quan hÖ vµ nhÊt lµ sau khi ký kÕt Kú ®èi víi c¸c mÆt hµng xuÊt khÈu cña BTA ®· ph¸t triÓn rÊt nhanh c¶ vÒ quy ViÖt Nam vÉn cßn nhiÒu, ®iÓn h×nh lµ c¸ m« lÉn tèc ®é. Hoa Kú ®· trë thµnh thÞ tra vµ c¸ ba sa cña ViÖt Nam bÞ Bé tr−êng hµng ®Çu vÒ xuÊt khÈu cña ViÖt N«ng nghiÖp Hoa Kú xÕp l¹i vµo danh Nam. Nh÷ng thµnh qu¶ trªn xuÊt ph¸t s¸ch ca da tr¬n vµ ph¶i chÞu kiÓm tra tõ nhiÒu nç lùc vµ cè g¾ng chung cña ngÆt nghÌo h¬n. Liªn quan ®Õn Quy chÕ ChÝnh phñ vµ nh©n d©n hai n−íc. thuÕ quan phæ cËp, phÝa Hoa Kú vÉn ch−a thÓ trao cho ViÖt Nam quy chÕ VÒ phÝa ViÖt Nam, trong suy tho¸i kinh tÕ toµn cÇu, nÒn kinh tÕ ViÖt Nam nµy, do Hoa Kú muèn ViÖt Nam cã nh÷ng c¶i thiÖn, nhÊt lµ vÒ quyÒn cña vÉn ph¸t triÓn kh¸ toµn diÖn, t¨ng tr−ëng æn ®Þnh, nguån lao ®éng dåi dµo, ng−êi lao ®éng theo tiªu chuÈn quèc tÕ tµi nguyªn phong phó, chÝnh trÞ, x· héi vµ b¶n quyÒn. Hµng rµo kü thuËt vÉn lµ mét c«ng cô phßng vÖ th−¬ng m¹i ®−îc æn ®Þnh, ®−êng lèi ®æi míi, héi nhËp Hoa Kú sö dông kh¸ phæ biÕn ®Ó h¹n ®óng ®¾n ®· t¹o søc hót ®èi víi c¸c nhµ ®Çu t− Hoa Kú. D©n sè ViÖt Nam ®−îc chÕ hµng nhËp khÈu víi môc ®Ých tuyªn dù ®o¸n sÏ ®¹t 100 triÖu ng−êi trong bè lµ b¶o vÖ ng−êi tiªu dïng nh−ng thËp kû nµy, ®iÒu ®ã cã nghÜa ViÖt Nam còng nh»m b¶o hé c¸c ngµnh s¶n xuÊt sÏ trë thµnh thÞ tr−êng tiªu thô ®Çy trong n−íc ®ang bÞ mÊt dÇn lîi thÕ so tiÒm n¨ng. ViÖt Nam còng ®· ban hµnh s¸nh so víi hµng nhËp khÈu. nhiÒu c¬ chÕ chÝnh s¸ch −u ®·i c¸c nhµ Thø hai, cho ®Õn nay, Hoa Kú vÉn ®Çu t− n−íc ngoµi nãi chung, Hoa Kú nãi ch−a c«ng nhËn ViÖt Nam cã nÒn kinh riªng phï hîp víi c¸c lÜnh vùc Hoa Kú cã tÕ thÞ tr−êng ®Çy ®ñ. Theo ®ã, khi tÝnh
  7. 32 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 7.2014 gi¸ thµnh, c¸c c¬ quan th−¬ng m¹i Hoa vÉn tån t¹i trong n¨m 2014, nh−ng mèi Kú kh«ng c¨n cø vµo thÞ tr−êng t¹i ViÖt quan hÖ hîp t¸c gi÷a hai n−íc sÏ tiÕp Nam, mµ l¹i c¨n cø vµo chi phÝ s¶n xuÊt tôc ph¸t triÓn. ViÖt Nam mong muèn cña mét n−íc kh¸c cã ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt phÝa Hoa Kú, nhÊt lµ c¸c doanh nghiÖp, kh«ng t−¬ng ®ång, khiÕn cho gi¸ thµnh, ®Èy m¹nh hîp t¸c chÆt chÏ, ®ång thêi gi¸ c¶ vµ c¬ chÕ thÞ tr−êng bÞ mÐo mã. xãa bá nh÷ng rµo c¶n th−¬ng m¹i ®èi Thø ba, vÒ phÝa ViÖt Nam, vÉn cßn víi nh÷ng mÆt hµng xuÊt khÈu cña ViÖt thiÕu sù hîp t¸c chÆt chÏ gi÷a ChÝnh Nam sang Hoa Kú nh− c¸ tra, c¸ ba sa, phñ víi c¸c doanh nghiÖp trong nç lùc t«m, èng thÐp cuén cacbon, trô ®iÖn t¸i c¬ cÊu nÒn kinh tÕ nh»m t¨ng kh¶ giã... §ång thêi, còng ®Ò nghÞ Hoa Kú n¨ng c¹nh tranh vµ kh¶ n¨ng thÝch øng c«ng nhËn ViÖt Nam cã nÒn kinh tÕ thÞ víi m«i tr−êng WTO cho c¶ doanh tr−êng ®Çy ®ñ vµ dµnh cho ViÖt Nam nghiÖp nhµ n−íc lÉn c¸c doanh nghiÖp quy chÕ −u ®·i thuÕ quan phæ cËp nh»m t− nh©n. khai th¸c h¬n n÷a tiÒm n¨ng, lîi thÕ cña mçi bªn  Thø t−, ngµnh xuÊt khÈu cña ViÖt Nam còng béc lé nh÷ng h¹n chÕ nhÊt ®Þnh, trong ®ã cã nguyªn nh©n do c¸c TµI LIÖU THAM KH¶O doanh nghiÖp ViÖt Nam ch−a tiÕp cËn 1. NguyÔn V¨n B×nh (2004), “XuÊt toµn diÖn, ch−a hiÓu biÕt cÆn kÏ nh÷ng khÈu cña ViÖt Nam sang thÞ tr−êng quy ®Þnh an toµn thùc phÈm, d−îc Hoa Kú”, T¹p chÝ Th«ng tin ®èi phÈm khi nhËp khÈu, còng nh− c¸c thñ ngo¹i, sè th¸ng 11/2004. tôc xuÊt khÈu vµo thÞ tr−êng Hoa Kú. 2. NguyÔn §oan Hïng (2010), “Gi¶i Thø n¨m, mét trë ng¹i n÷a h¹n chÕ ph¸p ®èi phã víi rµo c¶n th−¬ng m¹i ®Çu t− cña Hoa Kú vµo ViÖt Nam lµ sù khi ViÖt Nam xuÊt khÈu hµng hãa r−êm rµ cña hÖ thèng luËt ph¸p, nhÊt lµ sang thÞ tr−êng Hoa Kú”, T¹p chÝ thñ tôc ®Çu t−, ch−a t¹o ®−îc hµnh lang Kinh tÕ vµ dù b¸o, sè th¸ng 9/2010. ph¸p lý ®ång bé vµ an toµn trong lÜnh vùc th−¬ng m¹i, ®Çu t−. 3. NguyÔn Minh TuÊn (2010), “Th−¬ng m¹i ViÖt Nam-Hoa Kú: Thùc tr¹ng Thø s¸u, sù yÕu kÐm vÒ c¬ së h¹ vµ c¬ héi ph¸t triÓn”, T¹p chÝ Ch©u tÇng trong lÜnh vùc n¨ng l−îng vµ giao Mü ngµy nay, sè 10. th«ng ®· khiÕn cho c¸c nhµ ®Çu t− FDI Hoa Kú n¶n lßng. 4. §Ò nghÞ Hoa kú c«ng nhËn ViÖt Nam lµ nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng, Vµ cuèi cïng, sù thiÕu hôt lao ®éng http://www.mofahcm.gov.vn/vi/mofa/ cã tay nghÒ cao ®· lµm cho c¸c nhµ ®Çu nr040807104143/nr040807105001/ns t− gÆp khã kh¨n trong viÖc gia t¨ng 130927110322/view chuçi gi¸ trÞ, ngay c¶ khi hä ph¶i t¨ng thªm chi phÝ cho lao ®éng. 5. Quan hÖ th−¬ng m¹i Mü - ViÖt, http://vietnamese.vietnam.usembass Nh÷ng vÊn ®Ò trªn nÕu ®−îc gi¶i y.gov/trade_relations.html quyÕt kÞp thêi sÏ t¹o ®µ thóc ®Èy mèi quan hÖ kinh tÕ - th−¬ng m¹i - ®Çu t− 6. http://vietnamembassy- ViÖt Nam-Hoa Kú. Khã kh¨n kinh tÕ usa.org/vi/quan-he-viet-my/viet-
  8. Quan hÖ kinh tÕ… 33 nam-my-cam-ket-thuc-day-hop-tac- 351/news_object_view?newsPath=/v thuong-mai (a) nemb.vn/tin_hddn/ns130729205454 7. http://vietnamembassy- usa.org/vi/quan-he-viet-my/gioi- 10. http://www.customs.gov.vn/Lists/Tho thieu-chinh-sach-thu-hut-dau-tu- ngKeHaiQuan/ViewDetails.aspx?ID vao-vn-o-my (b) =516&Category=Ph%C3%A2n%20t 8. Gi¶m nhËp siªu nhê thÆng d− th−¬ng %C3%ADch%20chuy%C3%AAn%20 m¹i víi Hoa kú, %C4%91%E1%BB%81&Group=Ph% http://www.mpi.gov.vn/portal/page/po C3%A2n%20t%C3%ADch rtal/bkhdt/16424/1363232?p_page_id =1363232&pers_id=353637&folder_i 11. http://www.vietrade.gov.vn/thong-ke- d=&item_id=33717098&p_details=1 xuat-nhap-khau/3928-thc-trng-va- 9. http://www.vnembassyaustralia.gov. tim-nng-trong-xut-khu-hang-hoa- vn/vi/nr070521165843/nr070521170 ca-vit-nam-sang-th-trng-n-.html (TiÕp theo trang 15) MCCAnn, Larry and Angus GUnn (eds.): Heartland and Hinterland. A 23. Immanuel Wallerstein (2011), The Regional Geography of Canada, Modern World-System IV: Centrist Scarborough, 116. Liberalism Triumphant, 1789-1914, University of California Press, 26. Черепков А., Теория “Длинных Berkeley. волн” Н.Д. Кондратьева, 24. Wallerstein, World-Systems http://www.marketing.spb.ru/read/a Analysis: An Introduction, rticle/a45.htm http://www.iwallerstein.com/alternat ives-the-united-states-confronts- 27. Циклы Кондратьева, the-world/ http://avmol51.narod.ru/172.html 25. Maurice Yeates (1998): The Industrial heartland: Its Changing 28. http://people.hofstra.edu/geotrans/en Role and Internal Structure, In: g/ch2en/conc2en/coreperiphery.html

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

AMBIENT
Đồng bộ tài khoản