M C L CỤ Ụ
I. ĐT V N ĐẶ Ấ Ề................................................................................................ 1
II. GI I QUY T V N ĐẢ Ế Ấ Ề............................................................................... 1
1. C s lý lu nơ ở ậ ................................................................................................. 2
2. C s th c ti nơ ở ự ễ ............................................................................................. 2
a. Thu n l iậ ợ ......................................................................................................... 4
b. Khó khăn......................................................................................................... 5
3. Các bi n pháp th c hi nệ ự ệ ............................................................................. 5
Bi n pháp 1: Xây d ng m t s món ăn gi u dinh d ng k t h p t tôm cáệ ự ộ ố ầ ưỡ ế ợ ừ . . 5
Bi n pháp 2: Chia s kinh nghi m v i đng nghi p v các món ăn gi u dinhệ ẻ ệ ớ ồ ệ ề ầ
d ng t tôm, cá trong các bu i sinh ho t tưỡ ừ ổ ạ ổ.................................................... 8
Bi n pháp 3: Tham m u v i phó hi u tr ng ph trách nuôi d ng đa mónệ ư ớ ệ ưở ụ ưỡ ư
ăn m i ch bi n t tôm, cá vào th c đn c a nhà tr ngớ ế ế ừ ự ơ ủ ườ ............................... 9
Bi n pháp 4: Theo dõi đánh giá k t qu ch t l ng món ănệ ế ả ấ ượ ............................15
Bi n pháp 5: Tuyên truy n các món ăn t tôm, cá đn ph huynhệ ề ừ ế ụ ..................17
4. Hi u qu sáng ki n kinh nghi mệ ả ế ệ ..............................................................21
III.K T LU N VÀ KHUY N NGHẾ Ậ Ế Ị.............................................................22
1. K t lu nế ậ .....................................................................................................23
2. Bài h c kinh nghi mọ ệ ........................................................................................
23
3. Đ xu t và khuy n nghề ấ ế ị.................................................................................23
1
M t s kinh nghi m xây d ng món ăn giàu dinh d ng t tôm, cá cho tr trong tr ng MNộ ố ệ ự ưỡ ừ ẻ ườ
I.ĐT V N ĐẶ Ấ Ề
"Tr em hôm nay - Th gi i ngày mai". Tr em là ngu n h nh phúc c a m iẻ ế ớ ẻ ồ ạ ủ ỗ
gia đình, là t ng lai c a đt n c, là l p ng i k t c s nghi p c a chaươ ủ ấ ướ ớ ườ ế ụ ự ệ ủ
anh, gánh vác m i công vi c xây d ng và b o v t qu c xã h i ch nghĩa. Vìọ ệ ự ả ệ ổ ố ộ ủ
m t t ng lai t i sáng tr em s tr thành ch nhân h u ích c a t ng laiộ ươ ươ ẻ ẽ ở ủ ữ ủ ươ
thì ngay t th a u th tr ph i đc h ng n n giáo d c phù h p hi n điừ ủ ấ ơ ẻ ả ượ ưở ề ụ ợ ệ ạ
và toàn di n v m i m t Đc, Trí, Th , M . Chính vì v y công tác chăm sócệ ề ọ ặ ứ ể ỹ ậ
giáo d c tr m m non có m t v trí đc bi t quan tr ng trong s nghi p giáoụ ẻ ầ ộ ị ặ ệ ọ ự ệ
d c và đào t o con ng i.ụ ạ ườ
Song song v i vi c chăm sóc là vi c nuôi d ng tr mà ăn u ng là m t nhuớ ệ ệ ưỡ ẻ ố ộ
c u không th thi u đc c a m i con ng i. N u ăn là m t công vi c h tầ ể ế ượ ủ ỗ ườ ấ ộ ệ ế
s c g n gũi và quen thu c trong m i gia đình và tr ng m m non. Trong m iứ ầ ộ ỗ ườ ầ ỗ
chúng ta ai cũng có th n u ăn đc nh ng n u nh th nào đ đm b o đyể ấ ượ ư ấ ư ế ể ả ả ầ
đ ch t dinh d ng m t cách an toàn và h p lý nh t, đi u này không d b iủ ấ ưỡ ộ ợ ấ ề ễ ở
nó luôn luôn đòi h i chúng ta ph i có nh ng sáng ki n và hi u bi t v n u ănỏ ả ữ ế ể ế ề ấ
nói chung và đc bi t là n u ăn cho các cháu nhà tr và m u giáo nói riêng.ặ ệ ấ ở ẻ ẫ
N u tr em đc nuôi d ng t t s có m t s c kho t t và đó là ti n đ choế ẻ ượ ưỡ ố ẽ ộ ứ ẻ ố ề ề
s phát tri n c a tr sau này. Vì v y công tác nuôi d ng trong tr ng m mự ể ủ ẻ ậ ưỡ ườ ầ
non là m t vi c h t s c quan tr ng.ộ ệ ế ứ ọ
B n thân tôi là m t ả ộ cô nuôi tr ng ườ m m non l i đc phân công ph tráchầ ạ ượ ụ
b p ăn c a nhà tr ng tôi th t s băn khoăn trăn tr tr c th c t th tr ngế ủ ườ ậ ự ở ướ ự ế ị ườ
nh y c m hi n nay, làm th nào đ có đc m t th c đn cân đi h p lý,ạ ả ệ ế ể ượ ộ ự ơ ố ợ
đm b o calo, cân đi t l 3 ch t P – L – G, Can xi, B1, Vitamin... thay điả ả ố ỷ ệ ấ ổ
theo mùa v i nhi u lo i th c ph m phong phú đa d ng. Hi u đc vi c xâyớ ề ạ ự ẩ ạ ể ượ ệ
d ng th c đn cho tr m m non có t m quan tr ng nh v y. Cùng v i sự ự ơ ẻ ầ ầ ọ ư ậ ớ ự
giúp đ c a ban giám hi u, s k t h p c a các b n đng nghi p trong t ỡ ủ ệ ự ế ợ ủ ạ ồ ệ ổ nuôi
và giáo viên trên l p đã giúp đ tôi mang l i nh ng b a ăn hàng ngày th tớ ỡ ạ ữ ữ ậ
ngon mi ng cho tr . Do v y tôi đã m nh d n ch n đ tài: "ệ ẻ ậ ạ ạ ọ ề M t s kinhộ ố
2
M t s kinh nghi m xây d ng món ăn giàu dinh d ng t tôm, cá cho tr trong tr ng MNộ ố ệ ự ưỡ ừ ẻ ườ
nghiêm xây d ng các món ăn giàu dinh d ng t tôm, cá cho tr trong tr ngự ưỡ ừ ẻ ườ
M m Non”ầ
II. GI I QUY T V N ĐẢ Ế Ấ Ề
1. C S LÝ LU N:Ơ Ở Ậ
Dinh d ngưỡ là vi c cung c p các ch t c n thi t (theo d ng th c ăn) choệ ấ ấ ầ ế ạ ứ
các t bào và các sinh v t đ h tr s s ng. Nó bao g m các ho t đng ănế ậ ể ỗ ợ ự ố ồ ạ ộ
u ng; h p thu, v n chuy n và s d ng các ch t dinh d ng; bài ti t các ch tố ấ ậ ể ử ụ ấ ưỡ ế ấ
th i. Ch đ ăn u ng c a m t sinh v t, ph thu c ph n l n vào đ ngon c aả ế ộ ố ủ ộ ậ ụ ộ ầ ớ ộ ủ
th c ăn.ứ
Ch t dinh d ngấ ưỡ hay d ng ch tưỡ ấ là nh ngữ ch tấ hay h p ch tợ ấ hóa h cọ có
vai trò duy trì s s ngự ố và ho t đngạ ộ c a c th thông qua quá trình trao điủ ơ ể ổ
ch t và th ngấ ườ đc cung c p qua đngượ ấ ườ ăn u ngố. Đi v i con ng i, ch tố ớ ườ ấ
dinh d ng đc cung c p chính quaưỡ ượ ấ b a ănữ hàng ngày.
*Căn c vào các tài li u khoa h c ch ng minh cho th y:ứ ệ ọ ứ ấ
Giá tr dinh d ng c a ị ưỡ ủ tôm là:
- Thành ph n dinh d ng c a tôm ầ ưỡ ủ nõn khô:
Thành ph n dinh d ng trong 100 g th c ph m ăn đcầ ưỡ ự ẩ ượ
Calories Canxi L G Cholesterol Sodium Protien Omega-3
347 2000 75.6 3.8 90mg 185mg 11,4g 0
(Ngu n: Vi n dinh d ng qu c gia Vi t Nam).ồ ệ ưỡ ố ệ
- Cung c p protein d i dào: Theo phân tích, trongấ ồ 100g ngu n dinhồ
d ng trong tôm t i có t i 1ưỡ ươ ớ 1.4g protein. Cùng v i tr ng, th t, cá thì tômớ ứ ị
cũng là ngu n cung c p đm quan tr ng đáp ng nhu c u protein hàng ngàyồ ấ ạ ọ ứ ầ
cho c th .ơ ể
- Đi v i tôm, vitamin B12 gi vai trò quan tr ng trong t ng h pố ớ ữ ọ ổ ợ
nucleotic, protein, bi n d ng carbohydrat và ch t béo. Tôm là th c ph m t tế ưỡ ấ ự ẩ ố
nh t khi c th c n b sung vitamin B12.ấ ơ ể ầ ổ
- B sungổ ch t s tấ ắ
- Cung c p canxi: Trong 100g tôm có đn 2000 mg canxi. Khoa h c đãấ ế ọ
ch ng minh canxi làứ y u t thi t y u trong c u t o mô x ng đ h x ngế ố ế ế ấ ạ ươ ể ệ ươ
kh e m nh.ỏ ạ
Có nhi u ng i cho r ng, v tôm c ng nên ch a nhi u canxi. Tuyề ườ ằ ỏ ứ ứ ề
nhiên, ngu n canxi chính c a tôm ch y u th t, chân và càng. ồ ủ ủ ế ở ị
3
M t s kinh nghi m xây d ng món ăn giàu dinh d ng t tôm, cá cho tr trong tr ng MNộ ố ệ ự ưỡ ừ ẻ ườ
- Ch a nhi u omega – 3: Dinh d ng trong tôm ch a r t nhi u omega –ứ ề ưỡ ứ ấ ề
3, ch t có tác d ng ch ng l i c m giác m t m i, bu n chán và tr mấ ụ ố ạ ả ệ ỏ ồ ầ
c m.ả Ngoài ra các axit béo omega -3 còn giúp ch ng oxy hóa, đy lùi quá trìnhố ẩ
lão hóa.
Giá tr dinh d ng c a ị ưỡ ủ tôm, cá là:
- Tôm đóng vai trò quan tr ng trong b a ăn vì nó giàu dinh d ng,ọ ữ ưỡ
nhi u protein và ít ch t béo. C thề ấ ụ ể:
Tên th c ph mự ẩ
Năng
l ngượ
(kcal)
N cướ
(g)
Đmạ
(g)
Béo
(g)
B tộ
(g)
Xơ
(g)
Tôm l pớ199 65.1 20.3 13.1 0.0 0.0
Tôm nõn khô347 72.8 19.0 7.0 0.0 0.0
Tôm đngồ118 74.4 21.0 3.8 0.0 0.0
(Ngu n: Vi n dinh d ng qu c gia Vi t Nam).ồ ệ ưỡ ố ệ
Ngày nay, các nhà khoa h c đã ch ng minh trong cá, nh t là cá bi n có 2ọ ứ ấ ể
ch t dinh d ng quý đi v i s c kho con ng i, đó là axit béo omega 3ấ ưỡ ố ớ ứ ẻ ườ
(EPA và DHA).
- Th t cá ch a nhi u hàm l ng axit béo r t t t cho s đi u hoà phátị ứ ề ượ ấ ố ự ề
tri n th n kinh, tim m ch.ể ầ ạ
- Omega 3 trong cá có tác d ng làm gi m căng th ng, m t m i hay tr mụ ả ẳ ệ ỏ ầ
c m. Axit béo trong cá giúp c th thay đi “vùng h nh phúc” c a h th nả ơ ể ổ ạ ủ ệ ầ
kinh trung ng. Tr em hay ng i l n th ng xuyên ăn cá luôn có c m giácươ ẻ ườ ớ ườ ả
yêu đi.ờ
- Th t cá ch a ít cholesterol so v i các lo i th t bò, th t lị ứ ớ ạ ị ị ợn, đó cũng là lý
do khi n cá giúp gi m n ng đế ả ồ ộ cholesterol trong máu trong c th . Ăn cáơ ể
th ng xuyên có th tránh đc b nh tim, làm cho m nh máu có tính đàn h iườ ể ượ ệ ạ ồ
cao d tiêu hóa.ễ
2. C S TH C TI N:Ơ Ở Ự Ễ
Tr ng m m non n i tôi công tác n m trên đa bàn ườ ầ ơ ằ ị ph ng Đi Kimườ ạ
thu c qu n Hoàng Mai, thành ph Hà N i. Tr ng có ộ ậ ố ộ ườ 2 đi m khang trangể
s ch đp, trong đó m t đi m tr ngạ ẹ ộ ể ườ chính đc thi t k 12 phòng h c vàượ ế ế ọ
các phòng ch c năng, hai đi m l g m ứ ể ẻ ồ 7 phòng h c và các phòng ch c năng,ọ ứ
c ả2 đi m tr ng đu có b p ăn đc s p x p theo quy trình b p 1 chi u.ể ườ ề ế ượ ắ ế ế ề
Tr ng có 8ườ 57 cháu ra l p. 100% tr ăn bán trú t i tr ng.ớ ẻ ạ ườ
4
M t s kinh nghi m xây d ng món ăn giàu dinh d ng t tôm, cá cho tr trong tr ng MNộ ố ệ ự ưỡ ừ ẻ ườ
T ng s cán b giáo viên nhân viên: 7ổ ố ộ 0 đng chí. ồ
Năm h c 201ọ8 – 2019 tôi đc phân công làm vi c đi m tr ng chínhượ ệ ở ể ườ
a . Thu n l i:ậ ợ
- Nhà tr ng đã trang b đy đ các thi t b ph c v cho nhà b p nh :ườ ị ầ ủ ế ị ụ ụ ế ư
t c m, t s y bát, t l nh, máy xay th t - cá,… thu n l i ph c v cho côngủ ơ ủ ấ ủ ạ ị ậ ợ ụ ụ
vi c s ch , ch bi n th c ph m hàng ngày.ệ ơ ế ế ế ự ẩ
- Ban giám hi u nhà tr ng có s đnh h ng khuy n khích ch em phátệ ườ ự ị ướ ế ị
huy trí tu , tìm tòi sáng t o trong vi c c i ti n ch bi n các món ăn m i đngệ ạ ệ ả ế ế ế ớ ồ
th i trang b đy đ c s v t ch t ph c v cho công tác nuôi d ng.ờ ị ầ ủ ơ ở ậ ấ ụ ụ ưỡ
- Có 2 cô nuôi, có trình đ cao đng k thu t n u ăn, nhi u đng chí đãộ ẳ ỹ ậ ấ ề ồ
tham gia thi n u ăn c p tr ng, c p qu n.ấ ấ ườ ấ ậ
- B n thân có 5 năm kinh nghi m làm cô nuôi t i tr ngả ệ ạ ườ 3 năm liên ti pế
đt gi i cô nuôi gi i c p tr ng. Năm h c 201ạ ả ỏ ấ ườ ọ 8-2019 tôi tham gia h i thiộ
Ngày h i dinh d ngộ ưỡ c p qu n đt gi i nhấ ậ ạ ả tấ.
Luôn tích c c tìm tòi h c h i đng nghi p, chú ý l ng nghe và ti p thuự ọ ỏ ồ ệ ắ ế
ý ki n góp ý c a c p trên. 100% tr ăn bán trú t i tr ng.ế ủ ấ ẻ ạ ườ
b . Khó khăn:
- Kinh nghi m trong ch bi n c a các cô nuôi không đng đu.ệ ế ế ủ ồ ề
- T l tr suy dinh d ng cao đu năm Tháng 9 năm 201ỷ ệ ẻ ưỡ ầ 8 : 3,5%, th pấ
còi: 5,5%
- Ki n th c v ch bi n cá c a ph huynh, m t s cô nuôi còn ch aế ứ ề ế ế ủ ụ ộ ố ư
đy đ d n đn ch a t i đa hoá đc giá tr dinh d ng có trong cá, tôm.ầ ủ ẫ ế ư ố ượ ị ưỡ
- M t s tr còn ch a quen v i m t s món ăn m i làm t cá, tôm.ộ ố ẻ ư ớ ộ ố ớ ừ
Tr c đc đi m tình hình thu n l i và khó khăn trên, tôi xác đnhướ ặ ể ậ ợ ị
nhi m v tr ng tâm c a b n thân trong năm h c này là tìm ra nh ng bi nệ ụ ọ ủ ả ọ ữ ệ
pháp thi t th c đ ch bi n các món ăn t cá, tôm phù h p v i tr nh m giúpế ự ể ế ế ừ ợ ớ ẻ ằ
tr ăn ngon mi ng, b sung ch t dinh d ng phòng ch ng suy dinh d ng ẻ ệ ổ ấ ưỡ ố ưỡ ở
tr . Đng th i làm phong phú thêm cho th c đn c a nhà tr ng.ẻ ồ ờ ự ơ ủ ườ
3. CÁC BI N PHÁP TH C HI N:Ệ Ự Ệ
Bi n pháp 1ệ: Nghiên c u tìm hi u các tài li u ứ ể ệ đ xây d ngể ự các món
ăn giàu dinh d ng t ưỡ ừ tôm, cá..
* M c đích: ụ
- T b i d ng ki n th c v giá tr dinh d ng c a tôm, ự ồ ưỡ ế ứ ề ị ưỡ ủ cá đi v i s cố ớ ứ
kho c a con ng i nói chung và s phát tri n c a tr em nói riêng đ trauẻ ủ ườ ự ệ ủ ẻ ể
5