S GIÁO D C ĐÀO T O QU NG TRỞ Ụ Ạ Ả Ị
TR NG THPT LÊ L IƯỜ Ợ
SÁNG KI N Ế
S d ng ô ch đ c ng c bài h c trong d y h c ph n “chuy n hóa v t ch tử ụ ữ ể ủ ố ọ ạ ọ ầ ể ậ ấ
và năng l ng th c v t” sinh h c 11 c b n.ượ ở ự ậ ọ ơ ả
Ng i th c hi n: Hoàng Th Saườ ự ệ ị
Ch c v : T phó chuyên môn T Sinhứ ụ ổ ổ
SKKN thu c lĩnh v c: Môn Sinh h cộ ự ọ
Đông Hà, Năm 2021 - 2022
M C L CỤ Ụ
Ph n 1. M đuầ ở ầ 1
1. 1. Lí do ch n đ tàiọ ề 1
1. 2. M c đích c a đ tài sáng ki nụ ủ ề ế 1
1. 3. Đi t ng nghiên c uố ượ ứ 2
1. 4. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ 2
Ph n 2: N i dung sáng ki n kinh nghi m ầ ộ ế ệ 2
2. 1. C s lí lu n ơ ở ậ 2
2. 2. Th c tr ng c a v n đ tr c khi nghiên c u SKKNự ạ ủ ấ ề ướ ứ 3
2. 3. N i dung gi i pháp đ ngh công nh n SKKNộ ả ề ị ậ 3
2. 3. 1. N i dung gi i phápộ ả 3
2. 3. 2. Cách th c hi nự ệ 3
a. Xác đnh nhi m v c a giáo viênị ệ ụ ủ 3
b. Xác đnh nhi m v c a h c sinhị ệ ụ ủ ọ 4
c. Xây d ng các ô ch minh h aự ữ ọ 4
d. Bài d y minh h aạ ọ 12
2. 3. 3. Kh năng áp d ng c a SKKNả ụ ủ 13
2. 3. 4. Hi u qu , l i ích thu đcệ ả ợ ượ 13
Ph n 3: K t lu n và ki n nghầ ế ậ ế ị 14
3. 1. K t lu nế ậ 14
3. 2. Ki n nghế ị 14
Tài li u tham kh oệ ả 15
PH N 1: M ĐUẦ Ở Ầ
1. 1. Lí do ch n đ tài:ọ ề
Tr ng THPT Lê L i đng top 3 trong h th ng các tr ng THPT t i đaườ ợ ứ ệ ố ườ ạ ị
bàn thành ph Đông hà. Không bi t t khi nào, trong suy nghĩ c a ng i dânố ế ừ ủ ườ
đã có s phân lu ng rõ r t, s h c sinh có h c l c gi i thì thi tuy n và THPTự ồ ệ ố ọ ọ ự ỏ ể
chuyên Lê Quý Đôn, s h c sinh có h c l c khá l a ch n tr ng THPT Đôngố ọ ọ ự ự ọ ườ
Hà. Còn l i là s l a ch n c a tr ng THPT Lê L i. ạ ự ự ọ ủ ườ ợ
Đây là khó khăn l n nh t, m c dù t t c các b ph n giáo d c trong nhàớ ấ ặ ấ ả ộ ậ ụ
tr ng đã không ng ng tìm ki m các gi i pháp, k c vi c tuyên truy n, đaườ ừ ế ả ể ả ệ ề ư
ra chính sách u đãi…, đ thu hút đu vào.ư ể ầ
Khó khăn th hai, qua th c t gi ng d y nhi u năm, tôi th y các em h cứ ự ế ả ạ ề ấ ọ
sinh th ng có thói quen h c t p th đng, ch a yêu thích môn h c, k năngườ ọ ậ ụ ộ ư ọ ỹ
h c dàn trãi không xác đnh đc tr ng tâm bài h c…ọ ị ượ ọ ọ
Bên c nh đó, hai năm tr l i đây, c n c ch u s tác đng m nh mạ ở ạ ả ướ ị ự ộ ạ ẽ
c a đi d ch Covid-19, h c sinh ph i h c t p trong tâm tr ng không n đnh,ủ ạ ị ọ ả ọ ậ ạ ổ ị
lúc ph i h c tr c ti p, lúc l i chuy n sang tr c tuy n, k ho ch nhà tr ngả ọ ự ế ạ ể ự ế ế ạ ườ
ph i thay đi liên t c…, đi u ki n h c t p c a đa ph n h c sinh l i l i thi uả ổ ụ ề ệ ọ ậ ủ ầ ọ ạ ạ ế
th n, do ph n l n các em h c sinh là con em vùng nông thôn. Cũng chính vìố ầ ớ ọ
v y, xuyên su t ti t h c, h c sinh có th b tác đng làm các em l đãng,ậ ố ế ọ ọ ể ị ộ ơ
thi u t p trung, ti p thu bài h c b lũng đo n…, k t qu h c sinh không xácế ậ ế ọ ị ạ ế ả ọ
đnh đc đâu là tr ng tâm c t lõi c a bài h c. Cho nên, c ng c bài h c th cị ượ ọ ố ủ ọ ủ ố ọ ự
s quan tr ng và c n thi t. Tuy nhiên c ng c nh th nào thì n t ng, l ngự ọ ầ ế ủ ố ư ế ấ ượ ắ
đng, kh c sâu đc ki n th c cho h c sinh mà không làm cho ti t h c r iọ ắ ượ ế ứ ọ ế ọ ơ
vào tr ng thái u o i, trôi tu t ki n th c.ạ ể ả ộ ế ứ
Đ thích ng v i vi c h c trong th i k đi d ch, t o thêm s h ng thú,ể ứ ớ ệ ọ ờ ỳ ạ ị ạ ự ứ
gi m b t s nhàm chán trong vi c h c. Đc bi t, giúp h c sinh cô đng ki nả ớ ự ệ ọ ặ ệ ọ ọ ế
th c tr ng tâm, m r ng thêm s hi u bi t v tr ng tâm bài h c, k c sauứ ọ ở ộ ự ể ế ề ọ ọ ể ả
này đi d ch s đi qua, tôi xin m nh d n đa ra sáng ki n: ạ ị ẽ ạ ạ ư ế S d ng ô ch đử ụ ữ ể
c ng c bài h c trong d y h c ph n “Chuy n hóa v t ch t và năng l ngủ ố ọ ạ ọ ầ ể ậ ấ ượ
th c v t” Sinh h c 11 ban c b nở ự ậ ọ ơ ả .
S d ng ô ch đ c ng c bài h c không ph i là đi u m i l , b i đã vàiử ụ ữ ể ủ ố ọ ả ề ớ ạ ở
năm qua, m t s giáo viên cũng đã s d ng hình th c này trong các ti t thaoộ ố ử ụ ứ ế
gi ng, d y chuyên đ…Tuy nhiên, đ ng d ng r ng rãi h n, th ng xuyênả ạ ề ể ứ ụ ộ ơ ườ
h n trong t t c các bài h c, qu th c t n quá nhi u th i gian và công s cơ ấ ả ọ ả ự ố ề ờ ứ
c a giáo viên, vì v y, nhi u th y cô ch a th c s đu t .ủ ậ ề ầ ư ự ự ầ ư
T nh ng lí do đó, tôi ch n đ tài: ừ ữ ọ ề S d ng ô ch đ c ng c bài h cử ụ ữ ể ủ ố ọ
trong d y h c ph n “Chuy n hóa v t ch t và năng l ng th c v t”ạ ọ ầ ể ậ ấ ượ ở ự ậ
Sinh h c 11 ban c b nọ ơ ả .
1. 2. M c đích c a đ tài sáng ki n:ụ ủ ề ế
- Xây d ng đc nhi u trò ch i ô ch đ c ng c bài h c trong t t cự ượ ề ơ ữ ể ủ ố ọ ấ ả
các bài, ch ng trình sinh h cươ ọ
- Thi t k slide m u giúp giáo viên rút ng n th i gian, công s c so nế ế ẫ ắ ờ ứ ạ
giáo án PowerPoit
- Thông qua vi c s d ng ô ch c ng c bài h c giúp h c sinh kh c sâuệ ử ụ ữ ủ ố ọ ọ ắ
c t lõi ki n th c, h ng thú h c t p, gi m nhàm chán r i r t ki n th c, đngố ế ứ ứ ọ ậ ả ơ ớ ế ứ ồ
th i ren luy n đc k năng h p tác nhóm, th o lu n nhóm. Đc bi t, rènờ ệ ượ ỹ ợ ả ậ ặ ệ
luy n tính m nh d n, tính s chia, ph n ng nhanh nh y trong h c t p.ệ ạ ạ ẽ ả ứ ạ ọ ậ
1. 3. Đi t ng nghiên c u:ố ượ ứ
Đ tài nghiên c u trong ph m vi “Chuy n hóa v t ch t và năng l ng ề ứ ạ ể ậ ấ ượ ở
th c v t” Sinh h c 11 ban c b nự ậ ọ ơ ả
L p đc ng d ng nghiên c u là nh ng l p tôi đang gi ng d y trongớ ượ ứ ụ ứ ữ ớ ả ạ
năm h c 2021 – 2022: 11B5, 11B6, 11B7.ọ
1. 4. Ph ng pháp nghiên c u:ươ ứ
Tôi thi t k trò ch i ô ch cho t ng bài trong ph m vi nghiên c u đ tàiế ế ơ ữ ừ ạ ứ ề
sáng ki n, sau đó d y ng d ng l p 11B5 và 11B6 ( ng d ng t t c cácế ạ ứ ụ ở ớ ứ ụ ở ấ ả
bài), l p 11B7 là l p so sánh đi chi u (ch ng d ng vài bài)ớ ớ ố ế ỉ ứ ụ
Sau đó, th ng kê và x lí s li u k t qu h c t p c a 3 l pố ử ố ệ ế ả ọ ậ ủ ớ
PH N 2: N I DUNG SÁNG KI N KINH NGHI MẦ Ộ Ế Ệ
2. 1. C s lí lu n:ơ ở ậ
Xã h i ngày càng phát tri n, tr ng trách c a ngành giáo d c ngày càngộ ể ọ ủ ụ
l n.ớ
Theo ch th c a B giáo d c và đào t o “Ph ng pháp giáo d c phỉ ị ủ ộ ụ ạ ươ ụ ổ
thông ph i phát huy tích c c, t giác, ch đng, sáng t o c a h c sinh; phùả ự ự ủ ộ ạ ủ ọ
h p v i t ng môn h c, l p h c; b i d ng ph ng pháp t h c, t rèn luy nợ ớ ừ ọ ớ ọ ồ ưỡ ươ ự ọ ự ệ
k năng v n d ng vào th c ti n, đem l i ni m vui, h ng thú h c t p cho h cỹ ậ ụ ự ễ ạ ề ứ ọ ậ ọ
sinh”.
Ch t l ng c a h c sinh cũng là m t ph n trong k ho ch c a nhàấ ượ ủ ọ ộ ầ ế ạ ủ
tr ng đ đánh giá ch t l ng chuyên môn c a đi ngũ cán b giáo viên. Nhườ ể ấ ượ ủ ộ ộ ư
v y, vi c tìm ra gi i pháp đ nâng cao ch t l ng h c sinh chính là nhi m vậ ệ ả ể ấ ượ ọ ệ ụ
chuyên môn c a m i giáo viên.ủ ỗ
Nh ng năm g n đây, ph n ki n th c “Chuy n hóa v t ch t và năngữ ầ ầ ế ứ ể ậ ấ
l ng th c v t” cũng là n i dung đc đa vào ma tr n đ thi THPT Qu cượ ở ự ậ ộ ượ ư ậ ề ố
gia. Trãi dài trong ch ng trình sinh h c 12 khá khó, h c sinh mãi mê v i ki nươ ọ ọ ớ ế
th c 12 mà d dàng lãng quên đi ki n th c sinh h c 11 đã qua 1 năm h c. Vàứ ễ ế ứ ọ ọ
hi n nay chúng ta nghe r t nhi u than phi n c a các em h c sinh v áp l cệ ấ ề ề ủ ọ ề ự
h c hành, các em ph i h c quá nhi u, th i gian dành cho vi c t h c, t đàoọ ả ọ ề ờ ệ ự ọ ự
sâu nghiên c u r t h n ch d n đn vi c các em ít tìm th y s h ng thú trongứ ấ ạ ế ẫ ế ệ ấ ự ứ
h c t p, l i bi ng trong t duy, th đng trong nghiên c u và ti p thu bàiọ ậ ườ ế ư ụ ộ ứ ế
h c.ọ
Do yêu c u xã h i đi v i t ng l p trí th c tr ngày càng cao; m i giáoầ ộ ố ớ ầ ớ ứ ẻ ỗ
viên ph i đi m i ph ng pháp d y h c cho phù h p đ phát huy tinh th nả ổ ớ ươ ạ ọ ợ ể ầ
say mê h c t p tích c c c a h c sinh và ph i tìm gi i pháp giúp h c sinh c ngọ ậ ự ủ ọ ả ả ọ ủ
c , n m v ng ki n th c đ có th v n d ng vào vi c tr l i các câu h i khiố ắ ữ ế ứ ể ể ậ ụ ệ ả ờ ỏ
làm bài.Vi c s d ng ô ch s giúp h c sinh ti p thu bài h c nhanh, đy đệ ử ụ ữ ẽ ọ ế ọ ầ ủ
và sâu s c, đng th i t o đc b u không khí tho i mái, h ng thú, t o đcắ ồ ờ ạ ượ ầ ả ứ ạ ượ
s đoàn k t trong các em h c sinh.ự ế ọ
Đ đáp ng nhu c u đó, đi v i ph n “chuy n hóa v t ch t và năngể ứ ầ ố ớ ầ ể ậ ấ
l ng th c v t” sinh h c 11 c b n, tôi s s d ng ô ch đ c ng c bàiượ ở ự ậ ọ ơ ả ẽ ử ụ ữ ể ủ ố
h c giúp các em kh c sâu ki n th c m t cách đn gi n nh t và khó quênọ ắ ế ứ ộ ơ ả ấ
nh t.ấ
2. 2. Th c tr ng c a v n đ tr c khi nghiên c u SKKNự ạ ủ ấ ề ướ ứ
“Chuy n hóa v t ch t và năng l ng” là m t đc tr ng s ng c b n c aể ậ ấ ượ ộ ặ ư ố ơ ả ủ
c th . Các ki n th c trong sách giáo khoa đc trình bày theo h ng tăngơ ể ế ứ ượ ướ
c ng kh năng t h c c a h c sinh. M t khác, các ki n th c trong ch ngườ ả ự ọ ủ ọ ặ ế ứ ươ
này l i g n li n v i th c ti n đi s ng càng gây h ng thú h c t p cho h cạ ắ ề ớ ự ễ ờ ố ứ ọ ậ ọ
sinh. Giáo viên s đt nh ng câu h i liên quan đn th c ti n đi s ng s làmẽ ặ ữ ỏ ế ự ễ ờ ố ẽ
tăng tính tò mò, tìm hi u các em.ể ở
Cũng chính ph n h c này g n li n v i th c ti n, có nhi u ki n th c khó,ầ ọ ắ ề ớ ự ễ ề ế ứ
n u không hi u rõ lý thuy t s khó v n d ng đc.ế ể ế ẽ ậ ụ ượ
Trong nh ng năm d y ch ng trình l p 11 tr c đây, qua bài ki m tra 1ữ ạ ươ ớ ướ ể
ti t các l p tôi đã d y mà ít s d ng các trò ch i ô ch ho c có nh ng chế ớ ạ ử ụ ơ ữ ặ ư ỉ
d ng l i nh ng bài thao gi ng, d y m u…, k t qu nh sau:ừ ạ ở ữ ả ạ ẫ ế ả ư
Lo iạGi iỏKháTrung Bình Y uếKém
S l ngố ượ 7 48 70 10 0
T lỷ ệ 5,1% 35,6% 51,9% 7,4% 0%
T ph ng pháp truy n th ng, ta th y r ng h c sinh trung bình, y uừ ươ ề ố ấ ằ ọ ế
chi m t l khá nhi u; Trong khi đó, h c sinh gi i, khá chi m s l ng ítế ỷ ệ ề ọ ỏ ế ố ượ
h n; t l gi i r t khiêm t n.ơ ỉ ệ ỏ ấ ố
Nh v y, vi c ghi nh ki n th c c a các em không hi u qu , ki n th cư ậ ệ ớ ế ứ ủ ệ ả ế ứ
ch a v ng ch c, kh năng hi u và v n d ng ki n th c ch a đu.ư ữ ắ ả ể ậ ụ ế ứ ư ề
