S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O NGH ANỞ Ụ Ạ Ệ
TR NG THPT NAM ĐÀN 2ƯỜ
===== =====
SÁNG KI N KINH NGHI MẾ Ệ
Tên đ tài:ề
V N D NG LINH HO T M T S PH NG PHÁP D Y H C TÍCHẬ Ụ Ạ Ộ Ố ƯƠ Ạ Ọ
C C ( PH NG PHÁP S D NG BÀI T P TÌNH HU NG, PH NGỰ ƯƠ Ử Ụ Ậ Ố ƯƠ
PHÁP B N Đ T DUY VÀ PH NG PHÁP BÀN TAY N N B T) ĐẢ Ồ Ử ƯƠ Ặ Ộ Ể
GI NG D Y CH Đ “SINH TR NG VÀ PHÁT TRI N TH CẢ Ạ Ủ Ề ƯỞ Ể Ở Ự
V T – SINH H C 11” NH M PHÁT TRI N NĂNG L C C A H CẬ Ọ Ằ Ể Ự Ủ Ọ
SINH.
MÔN: SINH H CỌ
GIÁO VIÊN: NGUY N TR NG ĐÔNGỄ Ọ
NGUY N TH THANH HOÀIỄ Ị
NĂM H C 2021 - 2022Ọ
2
M C L CỤ Ụ
Trang
PH N I. M ĐUẦ Ở Ầ .......................................................................................................................... 5
1. Lí do ch n đ tàiọ ề ............................................................................................... 5
2. M c đích nghiên c uụ ứ ........................................................................................ 5
3. Nhi m v nghiên c uệ ụ ứ ....................................................................................... 6
4. Đi t ng và khách th nghiên c u ố ượ ể ứ ............................................................... 6
5. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ .................................................................................. 6
7. Nh ng đóng góp c a đ tàiữ ủ ề .............................................................................. 7
8. C u trúc c a đ tàiấ ủ ề ........................................................................................... 7
PH N II. N I DUNG Ầ Ộ .................................................................................................................... 7
Ch ng 1ươ
C S LÝ LU N VÀ TH C TI N S D NG PH NG PHÁPƠ Ở Ậ Ự Ễ Ử Ụ ƯƠ
BÀI T P TÌNH HU NG, PH NG PHÁP B N Đ T DUY,Ậ Ố ƯƠ Ả Ồ Ư
PH NG PHÁP BÀN TAY N N B T TRONG D Y H C SINH H CƯƠ Ặ Ộ Ạ Ọ Ọ ................................. 7
1.1. C s lý lu nơ ở ậ ................................................................................................. 8
1.1.1. Ph ng pháp s d ng bài t p tình hu ng d y h cươ ử ụ ậ ố ạ ọ ....................... 8
1.1.2. Ph ng pháp d y h c b ng b n đ t duyươ ạ ọ ằ ả ồ ư ................................... 8
1.1.3. Ph ng pháp bàn tay n n b tươ ặ ộ ......................................................... 9
1.2. C s th c ti n c a đ tàiơ ở ự ễ ủ ề .......................................................................... 10
1.2.1. Th c tr ng s d ng các ph ng pháp d y h c trong d y Sinhự ạ ử ụ ươ ạ ọ ạ
h c ph thôngọ ổ ............................................................................... 10
1.2.2. K t qu thăm dò v s h ng thú c a h c sinh khi h c ch đế ả ề ự ứ ủ ọ ọ ủ ề
“Sinh tr ng và phát tri n Th c v t- Sinh h c 11”ưở ể ở ự ậ ọ ................ 11
Ch ng 2ươ
THI T K VÀ BI N PHÁP S D NG BÀI T P TÌNH HU NG,Ế Ế Ệ Ử Ụ Ậ Ố
S Đ T DUY VÀ B TRÍ THÍ NGHI M Đ GI NG D Y CH ĐƠ Ồ Ư Ố Ệ Ể Ả Ạ Ủ Ề
SINH TR NG VÀ PHÁT TRI N TH C V T - SINH H C 11ƯỞ Ể Ở Ự Ậ Ọ ...................................... 12
2.1. C u trúc n i dung và m c tiêu ph n Sinh tr ng và phát tri n Th c v t, ch ng III, ấ ộ ụ ầ ưở ể ở ự ậ ươ
Sinh h c 11ọ .................................................................................................................................... 12
2.1.1. C u trúc n i dung và ki n th c tr ng tâmấ ộ ế ứ ọ ................................... 12
2.1.2. M c tiêu c a ch đụ ủ ủ ề ..................................................................... 12
2.2. Thi t k các bài t p tình hu ng, s đ t duy và b trí các thí nghi m đ ế ế ậ ố ơ ồ ư ố ệ ể
d y ph n Sinh tr ng và phát tri n th c v t, Ch ng 3, Sinh h c 11ạ ầ ưở ể ở ự ậ ươ ọ ........ 14
2.2.1. Các bài t p tình hu ngậ ố .................................................................. 14
2.2.2. Các b n đ t duyả ồ ư ........................................................................ 18
2.2.3. Bàn tay n n b t trong khâu d y bài m iặ ộ ạ ớ ...................................... 21
Ch ng 3ươ
K T QU TH C NGHI MẾ Ả Ự Ệ ......................................................................................................... 24
3.1. K t qu đnh l ngế ả ị ượ ..................................................................................... 24
3.2. K t qu đnh tínhế ả ị ......................................................................................... 25
PH N III. K T LU N VÀ KI N NGHẦ Ế Ậ Ế Ị ...................................................................................... 25
1. K t lu nế ậ .......................................................................................................... 25
2. Ki n nghế ị ......................................................................................................... 25
TÀI LI U THAM KH OỆ Ả ............................................................................................................. 26
PH L CỤ Ụ ...................................................................................................................................... 28
4
PH N I. M ĐUẦ Ở Ầ
1. Lí do ch n đ tàiọ ề
Ngày nay, nhân lo i đã b c vào k nguyên thông tin. H ng ngày, conạ ướ ỷ ằ
ng i đc ti p nh n l ng thông tin r t l n, t nhi u kênh, nhi u chi u.ườ ượ ế ậ ượ ấ ớ ừ ề ề ề
L ng ki n th c, các thông tin m i tăng theo c p s nhân. N u ng i th y chượ ế ứ ớ ấ ố ế ườ ầ ỉ
truy n th tri th c, trò không th ti p thu k p l ng ki n th c đ s đó m tề ụ ứ ể ế ị ượ ế ứ ồ ộ ặ
khác ng i h c s th ng b gi i h n b i ng i th y, trong khi c n chu n bườ ọ ẽ ườ ị ớ ạ ở ườ ầ ầ ẩ ị
cho h c sinh v t th y, v t sách, đ có th s ng và làm vi c trong m t thọ ượ ầ ượ ể ể ố ệ ộ ế
gi i bi n đi r t nhanh. Vì nh ng l y, vi c giáo d c ch y u là truy n thớ ế ổ ấ ữ ẽ ấ ệ ụ ủ ế ề ụ
ki n th c không còn phù h p n a mà thay vào đó là c n trang b cho h c sinhế ứ ợ ữ ầ ị ọ
ph ng pháp thu nh n tri th c, phát tri n năng l c t h c. ươ ậ ứ ể ự ự ọ
Ch ng trình sinh h c ph thông h th ng hoá nh ng ki n th c c b n vươ ọ ổ ệ ố ữ ế ứ ơ ả ề
sinh h c đi c ng. Ch ng trình Sinh h c 11 đi sâu ph n ki n th c sinh lí đngọ ạ ươ ươ ọ ầ ế ứ ộ
và th c v t. Ph n “Sinh tr ng và phát tri n th c v t” t o nên s h th ng vàự ậ ầ ưở ể ở ự ậ ạ ự ệ ố
k t n i ki n th c gi a các ph n c a sinh lí h c th c v t: Trao đi n c và mu iế ố ế ứ ữ ầ ủ ọ ự ậ ổ ướ ố
khoáng; C m ng th c v t; Sinh s n th c v t. Ngoài ra trong đ thi HSG qu cả ứ ở ự ậ ả ự ậ ề ố
gia môn Sinh h c n i dung ki n th c Sinh tr ng và phát tri n th c v t là m tọ ộ ế ứ ưở ể ở ự ậ ộ
ph n c a sinh lí h c th c v t (chi m 15% s câu h i c a đ thi). Đc bi t n uầ ủ ọ ự ậ ế ố ỏ ủ ề ặ ệ ế
HS n m ch c ắ ắ nh ng ữki n th c ph n này thì s ch đng ng d ng tăng năngế ứ ầ ẽ ủ ộ ứ ụ
su t cây tr ng, đi u khi n cây tr ng theo nhu c u c a con ng i nh ng v n đmấ ồ ề ể ồ ầ ủ ườ ư ẫ ả
b o an toàn môi tr ng trong s n xu t tr ng tr t.ả ườ ả ấ ồ ọ
Ki n th c ch đ “Sinh tr ng và phát tri n th c v t” trong sách giáoế ứ ủ ề ưở ể ở ự ậ
khoa th ng khô khan, đc bi t h c sinh (HS) th y r t khó ti p nh n ki n th cườ ặ ệ ọ ấ ấ ế ậ ế ứ
m i n i dung hoocmôn th c v t, HS th ng không h ng thú. Vì v y c n ph iớ ở ộ ự ậ ườ ứ ậ ầ ả
l ng hóa nh ng ki n th c ph n này vào nh ng tình hu ng bài t p trong th cượ ữ ế ứ ở ầ ữ ố ậ ự
ti n đi s ng, h c sinh ph i t khám phá đi tìm ki n th c m i, b t bu c sễ ờ ố ọ ả ự ế ứ ớ ắ ộ ự
đng não, gây s tò mò trong nh n th c… thì giáo viên (GV) c n s d ng nhi uộ ự ậ ứ ầ ử ụ ề
ph ng pháp d y h c (PPDH) phù h p m i làm cho bài h c lôi cu n.ươ ạ ọ ợ ớ ọ ố
Do đó, chúng tôi ch n đ tài: “ọ ề V n d ng linh ho t m t s ph ng phápậ ụ ạ ộ ố ươ
d y h c tích c c (ph ng pháp bài t p tình hu ng, ph ng pháp b n đ tạ ọ ự ươ ậ ố ươ ả ồ ư
duy và ph ng pháp bàn tay n n b t) đ gi ng d y ch đ “Sinh tr ng vàươ ặ ộ ể ả ạ ủ ề ưở
phát tri n th c v t - Sinh h c 11”ể ở ự ậ ọ nh m phát tri n năng l c h c sinh”ằ ể ự ọ
đng th i giúp các em v n d ng nh ng ki n th c đã h c đc vào gi i quy tồ ờ ậ ụ ữ ế ứ ọ ượ ả ế
nh ng v n đ trong th c ti n s n xu t, đi s ng.ữ ấ ề ự ể ả ấ ờ ố
2. M c đích nghiên c uụ ứ
Thi t k đc các bài t p tình hu ng, b n đ t duy, b trí thí nghi m vàế ế ượ ậ ố ả ồ ư ố ệ
s d ng chúng đ phát tri n năng l c t h c cho h c sinh trong d y h c ph nử ụ ể ể ự ự ọ ọ ạ ọ ầ
Sinh tr ng và phát tri n th c v t, Sinh h c 11- Ban c b n.ưở ể ở ự ậ ọ ơ ả
5
