SỞ GD&ĐT NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT 1-5
ĐỀ TÀI
“Sử dụng phương pháp dạy học dự án tích hợp liên môn kết hợp với sử
dụng di sản văn hóa Việt Nam trong môn Lịch sử 10”
Môn: Lịch sử
Tác giả: Nguyễn Thị Giang
Tổ bộ môn: Sử - Địa - GDCD - Thể dục - QPAN
Thời gian thực hiện: Từ 9/2019 đến 3/2021
Số điện thoại: 0941.177.502
Nghĩa Đàn, tháng 03 năm 2021
MỤC LỤC
TRANG
Phần I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu 2
3. Đối tượng, phương pháp, phạm vi nghiên cứu 2
3.1. Đối tượng nghiên cứu 2
3.2. Phương pháp nghiên cứu 3
3.3. Phạm vi nghiên cứu 3
Phần II. NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận 4
2. Thực trạng 4
2.1. Thuận lợi 4
2.2. Khó khăn 5
3. Thành công - Điểm mới, hạn chế 5
3.1. Thành công - Điểm mới 5
3.2. Hạn chế 6
4. Một số khái niệm 7
4.1. Dạy học theo dự án 7
4.2. Dạy học tích hợp liên môn 9
4.3. Sử dụng di sản văn hóa Việt Nam trong dạy học Lịch sử 10 10
5. Đặc điểm cơ bản của phương pháp dạy học dự án tích hợp liên môn kết
hợp với sử dụng di sản văn hóa Việt Nam trong dạy học Lịch sử 10 12
6. Giải pháp 14
6.1. Các bước thực hiện giải pháp 14
6.2. Bài soạn minh họa 16
7. Kết quả kiểm chứng 41
7.1. Năm học 2019-2020 41
7.2. Năm học 2020-2021 42
Phần III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận 44
2. Kiến nghị 44
TÀI LIỆU THAM KHẢO 45
PHỤ LỤC
Phiếu điều tra - Mẫu 1 (dùng cho học sinh)
Phiếu điều tra - Mẫu 2 (dùng cho giáo viên)
Một số hình ảnh minh họa
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
Chữ đầy đủ
BGDĐT
Bộ Giáo dục và đào tạo
SGDĐT
Sở Giáo dục và đào tạo
GDTrH
Giáo dục trung học
THPT
Trung học phổ thông
THCS
Trung học cơ sở
TT
Thông tư
1
Phần I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
Cha ông xưa đã dạy: “Con người có tổ, có tông/ Như cây có cội như sông có
nguồn”. Vậy nên, đã là người Việt Nam, dù ở địa vị nào, ở bất kỳ nơi đâu, hoàn
cảnh nào cũng đừng quên cội nguồn dân tộc, phải nhớ đến quê hương, nơi chôn
nhau cắt rốn, gốc rễ tổ tiên và xa hơn nữa là lịch sử nước nhà. Tiếp nối truyền
thống, đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc, Bác Hồ đã nói: “Dân ta phải biết
sử ta/ Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”. Vì vậy là giáo viên dạy môn Lịch
sử, tôi tìm mọi phương pháp dạy học hay, hấp dẫn, lôi cuốn học sinh để nâng cao
chất lượng dạy học Lịch sử, làm sao để các em học sinh yêu thích môn Lịch sử
nhất là Lịch sử Việt Nam và học môn Lịch sử ngày càng có hiệu quả hơn.
Xuất phát từ những mong muốn trên, cùng với chỉ đạo của nghị quyết Hội
nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo:
“tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích
cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kĩ năng của người học; khắc phục
lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung dạy cách học, cách
nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức,
kỹ năng, phát triển năng lực. Chuyển từ dạy học trên lớp sang tổ chức hình thức
học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học”.
Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo
đã nêu rõ quan điểm, chủ trương của Đảng “Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ
chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người
học”, tiếp tục thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh, mỗi thầy cô giáo là tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo”. Vì vậy
việc đổi mới phương pháp dạy học là một trong những nhiệm vụ cấp bách của
ngành cũng như của đất nước để thay đổi căn bản chất lượng nền giáo dục thích
ứng với thời đại. Trong bối cảnh đất nước đang có những biến đổi mới về kinh tế,
chính trị, đặt ra thách thức đối với nền giáo dục nói chung và môn Lịch sử nói
riêng. Để giải quyết nhiệm vụ trên thì đổi mới phương pháp giảng dạy trong đó lấy
người học là trung tâm hết sức quan trọng, qua đó khắc phục tình trạng “chán”
học và để giảm tải cho học sinh khi học môn Lịch sử. Nhận thức rõ điều trên bản
thân tôi đã có nhiều nỗ lực, rèn luyện, học hỏi đồng nghiệp các phương pháp dạy
học mới nâng cao chất lượng giờ dạy phát huy tính tích cực và phát triển năng lực
của học sinh. Một trong những phương pháp dạy học mới mà tôi áp dụng đó là
phương pháp dạy học dự án kết hợp sử dụng dạy học liên môn. Vì vậy, tôi chọn đề
tài nghiên cứu là “Sử dụng phương pháp dạy học dự án tích hợp liên môn kết
hợp với sử dụng di sản văn hóa Việt Nam trong môn Lịch sử 10”. Mục đích là
mong muốn rút ra kinh nghiệm cho bản thân và trao đổi học hỏi đồng nghiệp trong
bộ môn Lịch sử để có những giờ dạy học hay và hiệu quả. Đồng thời qua đó tôi
thay đổi kiểm tra đánh giá học sinh bằng cách thuộc lòng bài như trước bằng việc
2
đánh giá năng lực học sinh qua sản phẩm do học sinh tạo ra, cùng với đó là giáo
dục ý thức bảo tồn và quảng bá di sản văn hóa địa phương và quốc gia.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Với việc xác định đề tài nghiên cứu là “Sử dụng phương pháp dạy học dự
án tích hợp liên môn kết hợp với sử dụng di sản văn hóa Việt Nam trong môn
Lịch sử 10” nhằm:
- Làm cho người học phải tích cực hoạt động, được hoạt động, từ đó giúp họ
chủ động, tự giác, biết tìm tòi, suy nghĩ và sáng tạo trong quá trình lĩnh hội tri thức
để phát triển năng lực cá nhân. Để có được kiến thức mới, học sinh phải được hoạt
động, quan sát, được tự do phát biểu, trao đổi, lựa chọn cách học; đồng thời tránh
cho học sinh phải học lại những kiến thức khi học các môn khác nhau.
- Người dạy phải hướng tới phát huy tính chủ động, tích cực, hướng vào phẩm
chất, khả năng của người học, phát triển ở người học kĩ năng, năng lực độc lập
trong học tập và giải quyết vấn đề. Muốn đạt được mục đích đó thì phải có sự
tương tác giữa học sinh và giáo viên trong quá trình dạy học.
- Kiểm tra, đánh giá năng lực người học chuyển từ chú trọng kiểm tra kết quả
ghi nhớ kiến thức sang coi trọng kết hợp kết quả đánh giá phong cách học và năng
lực vận dụng kiến thức trong quá trình giáo dục, hướng tới phát triển năng lực của
học sinh; coi trọng đánh giá để giúp đỡ học sinh về phương pháp học tập, động
viên sự cố gắng, hứng thú học tập của học sinh trong quá trình dạy học. Thông qua
kiểm tra, đánh giá giáo viên rút kinh nghiệm, điều chỉnh hoạt động dạy học và giáo
dục ngay trong quá trình và kết thúc mỗi giai đoạn dạy học và giáo dục; kịp thời
phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh để động viên, khích lệ; phát hiện
những khó khăn chưa thể tự vượt qua của học sinh để hướng dẫn, giúp đỡ; đưa ra
nhận định phù hợp về những ưu điểm nổi bật và những hạn chế của mỗi học sinh
để có biện pháp khắc phục kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động
học tập, rèn luyện của học sinh.
- Gắn liền giáo dục trong nhà trường với thực tiễn cuộc sống; góp phần hình
thành năng lực giải quyết vấn đề của học sinh trung học.
- Tìm hiểu rõ ràng cách thức tiến hành sử dụng phương pháp dự án kết hợp
dạy học liên môn trong môn Lịch sử 10. Để từ đó tôi có thể rút kinh nghiệm cho
bản thân, học tập, trao đổi với đồng nghiệp về phương pháp dạy học Lịch sử có
hiệu quả cao nhất.
3. Đối tượng, phương pháp, phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng là học sinh các lớp 10: 10A1, 10A9, 10A10 (năm học 2019-2020),
các lớp trên tôi trực tiếp giảng dạy hiểu được từng năng lực của học sinh có học
sinh giỏi, khá, trung bình, yếu, kém, học sinh thực sự chưa hứng thú với môn Lịch
sử. Và khối lớp 10A1, 10A2, 10A5, 10A7, 10A9 trường THPT 1-5, huyện Nghĩa
