C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM
Đc l p – T do – H nh phúc
SÁNG KI N KINH NGHI M
“M t s bi n pháp rèn k năng
làm văn miêu t cho h c sinh l p 4”
L Th y, tháng 5 năm 2021
C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM
Đc l p – T do – H nh phúc
SÁNG KI N KINH NGHI M
“M t s bi n pháp rèn k năng
làm văn miêu t cho h c sinh l p 4”
H và tên: Nguy n Th Hà Thu
Ch c v : Giáo viên chuyên bi t
Đn v công tác: Tr ng Ti u h c S n Th yơ ườ ơ
L Th y, tháng 5 năm 2021
I. PH N M ĐU
1. Lý do ch n đ tài
Tr ng Ti u h c là n i đu tiên tr em đc h c t p ti ng Vi t, ch vi t v iườ ơ ượ ế ế
ph ng pháp nhà tr ng, ph ng pháp h c t p ti ng m đ m t cách khoa h c nh t.ươ ườ ươ ế
H c sinh ti u h c ch có th h c t p các môn h c khác khi có ki n th c ti ng Vi t. ế ế
B i đi v i ng i Vi t, ti ng Vi t là ph ng ti n giao ti p, là công c trao đi thông ườ ế ươ ế
tin và chi m lĩnh tri th c. Môn Ti ng Vi t trong ch ng trình Ti u h c có nhi m vế ế ươ
hoàn thành năng l c ho t đng ngôn ng cho h c sinh. Năng l c ho t đng ngôn ng
đc th hi n trong 4 d ng ho t đng, t ng ng v i 4 kĩ năng: nghe, nói, đc, vi t.ượ ươ ế
T đó các em có th h c t p và giao ti p trong môi tr ng h c t p l a tu i, giúp h c ế ườ
sinh có c s đ ti p thu ki n th c l p trên.ơ ế ế
Trong môn Ti ng Vi t có nhi u phân môn (T p đc, T p vi t, Chính t , T p làmế ế
văn, Luy n t và câu, K chuy n), m i phân môn ch a đng m t b ph n ki n th c ế
nh t đnh, chúng b tr cho nhau đ ng i h c h c t t ti ng Vi t. Trong đó T p làm ườ ế
văn là phân môn mang tính ch t t ng h p, sáng t o, th c hành, th hi n đm nét d u
n cá nhân. T p làm văn, vi t văn, hành văn là cái đích cu i cùng cao nh t c a vi c ế
h c Ti ng Vi t ti u h c. Đi v i h c sinh ti u h c, bi t nói đúng, vi t đúng, di n ế ế ế
đt m ch l c đã là khó; đ nói, vi t hay, có c m xúc, giàu hình nh l i khó h n ế ơ
nhi u. Cái khó y chính là cái đích mà phân môn T p làm văn đòi h i ng i h c c n ườ
d n đt t i. T đó, các em đc m r ng v n s ng, rèn luy n t duy, b i d ng tâm ượ ư ưỡ
h n, c m xúc th m m và hình thành nhân cách.
Ch ng trình T p làm văn ti u h c ch y u là d y văn miêu t . Ngay t l p 2,ươ ế
l p 3, các em đã đc làm quen v i văn miêu t khi đc t p quan sát, tr l i câu h i.ượ ượ
Lên l p 4, các em hi u th nào là văn miêu t , bi t cách quan sát, tìm ý, l p dàn ý, vi t ế ế ế
đo n văn và liên k t đo n văn thành m t bài văn miêu t đ v t, cây c i ho c con ế
v t - nh ng đi t ng g n gũi và thân thi t c a các em. ượ ế
Đ hoàn thành bài văn miêu t đi v i h c sinh l p 4 th ng r t khó khăn. Do đc ườ
đi m tâm lý, kh năng t p trung chú ý quan sát c a h c sinh ti u h c ch a tinh t , ư ế
năng l c s d ng ngôn ng ch a phát tri n t t, d n đn khi vi t văn miêu t , h c ư ế ế
sinh còn thi u v n hi u bi t v đi t ng miêu t , ... ho c không bi t cách di n đtế ế ượ ế
đi u mu n t .
Đi v i giáo viên đây cũng là lo i bài khó d y. Giáo viên còn thi u linh ho t trong ế
v n d ng ph ng pháp và ch a sáng t o trong vi c t ch c các ho t đng h c t p ươ ư
c a h c sinh. Vì v y, không ph i gi d y văn miêu t nào cũng đt hi u qu mong
mu n và không ph i giáo viên nào cũng d y t t ki u bài văn miêu t . Vi c tìm tòi
ph ng pháp đ h ng d n h c sinh quan sát, tìm ý, l p dàn ý, t ng t ng, ... cònươ ướ ưở ượ
nhi u h n ch . ế
Là m t giáo viên đang tr c ti p gi ng d y l p 4, ế tôi đã mnh dn ch n đ
tài: “M t s bi n pháp rèn kĩ năng làm văn miêu t cho h c sinh l p 4 đ
nghiên c u v i hy v ng góp ph n nâng cao trình đ chuyên môn c a b n thân và
góp ph n nâng cao ch t l ng d y - h c văn miêu t l p 4. ượ
2. Đi m m i c a đ tài
Thông qua đ tài nghiên c u này, nh m giúp giáo viên:
- Rèn kĩ năng quan sát, tìm ý, l p dàn ý.
- Rèn kĩ năng dùng t , đt câu, vi t đo n, liên k t đo n, di n đt l u loát, m ch ế ế ư
l c.
- Rèn kĩ năng vi t văn giàu hình nh, c m xúc.ế
- B i d ng tình c m yêu m n, g n bó, bi t trân tr ng nh ng gì xung quanh các em. ưỡ ế ế
- Có ti n đ t t đ h c vi t văn miêu t l p 5. ế
- Nhìn nh n l i sâu s c h n vi c d y văn miêu t cho h c sinh l p 4 đ v n d ng ơ
ph ng pháp, bi n pháp và hình th c t ch c d y h c m t cách linh ho t.ươ
- T tìm tòi, nâng cao tay ngh , đúc rút kinh nghi m trong gi ng d y T p làm văn
nói chung và trong d y h c sinh vi t văn miêu t nói riêng. ế
- Nâng cao kh năng nghiên c u khoa h c.
3. Ph m vi và đi t ng áp d ng ượ
3.1. Ph m vi áp d ng
- Các d ng văn miêu t l p 4: Miêu t đ v t, miêu t cây c i, miêu t con v t.
- Th c tr ng d y - h c vi t văn miêu t c a h c sinh l p 4 tr ng tôi công tác năm ế ườ
h c 2020 – 2021.
3.2. Đi t ng áp d ng ượ
- Th lo i văn miêu t l p 4.
- H c sinh l p 4B t i đn v tôi đang gi ng d y. ơ
- Th i gian nghiên c u: Tháng 10 năm 2020 đn tháng 5 năm 2021. ế
II. PH N N I DUNG
1. Th c tr ng d y h c văn miêu t l p 4.
1.1. Thu n l i
- Nhà tr ng luôn quan tâm, ch đo th c hi n công tác chuyên môn có hi u qu , gópườ
ph n nâng cao tay ngh cho GV.
- Giáo viên đu đc trang b đy đ SGK, sách giáo viên, sách tham kh o, các ượ
ph ng ti n d y h c nh máy chi u đ d y giáo án đi n t . ươ ư ế
- Đi ngũ giáo viên có năng l c, yêu ngh đã áp d ng các ph ng pháp d y h c phát ươ
huy tính tích c c, ch đng, sáng t o c a h c sinh m t cách linh ho t và hi u qu .
- T l p 2, 3 h c sinh đc t p quan sát và tr l i câu h i đ làm quen v i văn miêu t , ượ
đã bi t cách luy n t p d i s h ng d n c a giáo viên đ t chi m lĩnh tri th c.ế ướ ướ ế
- Đi t ng miêu t khá g n gũi v i đi s ng h ng ngày c a h c sinh nh : đ dùng h c ượ ư
t p, cây bàng, con gà, ...
- Đc đi m tâm lí h c sinh ti u h c có tâm h n trong sáng, th ngây, giàu c m xúc và ơ
s c sáng t o. Th gi i c a các em là th gi i c tích. Nh ng đ v t, con v t, cây c i là ế ế
nh ng ng i b n thân thi t, g n gũi, các em có th tâm s , chia s tình c m c a mình. ườ ế
Đc đi m tâm lí này r t thu n l i cho vi c kh i g i các em nh ng c m xúc miêu t ơ
b t ng , thú v ,...
1.2. Khó khăn
- Giáo viên ch a kh i g i đc s ham h c, yêu thích miêu t đ v t, con v t, câyư ơ ượ
c i,... xung quanh, ch a t o đc đng c h c văn miêu t các em. ư ượ ơ
- H c sinh ch a hi u rõ đc đi m c b n c a văn miêu t , ch a phân bi t đc s ư ơ ư ượ
khác bi t gi a văn b n miêu t v i các ki u bài văn khác.
- Kh năng quan sát và l a ch n hình nh đ quan sát và miêu t ch a tinh t . ư ế
- V n t miêu t còn nghèo nàn. Ch a có thói quen tích lũy các t ng g i t . ư
- Kĩ năng l a ch n t ng , dùng t , đt câu, vi t đo n văn, kĩ năng di n đt,... còn ế
h n ch . Các em ch a bi t cách s p x p ý khi vi t bài, b c c thi u rõ ràng, ch a ế ư ế ế ế ế ư
khoa h c.
- Ch a có thói quen s d ng bi n pháp so sánh, nhân hóa khi làm văn.ư
- Kh năng giao c m v i đi t ng miêu t còn h n ch ; c m xúc, tình c m không t ượ ế
nhiên, có s g ng ép. ượ
- Trong ti t tr bài, h c sinh ch a đc s a l i và t s a l i kĩ càng, đy đ; các emế ư ượ
c m th y n ng n , th t v ng v bài vi t c a mình. ế