1
I. MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục Quốc dân.
“Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí
tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ
vào học lớp một”(Điều 22 - Luật Giáo dục). Bên cạnh việc thực hiện nhiệm vụ
trọng tâm chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục, giúp trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn, cơ
thể phát triển hài hòa cân đối thì việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe,
đảm bảo an toàn và phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ trong các cơ sở giáo
dục mầm non là nhiệm vụ hết sức cần thiết và vô cùng quan trọng. Trẻ đến trường
mầm non được tham gia vào hoạt động học, hoạt động vui chơi, hoạt động ngoài
trời, tham quan dã ngoại… trẻ còn được chăm sóc từ bữa ăn, giấc ngủ, được theo
dõi sức khoẻ hàng ngày, hình thành các nề nếp, thói quen, các kỹ năng, các hành
vi văn minh trong giao tiếp ứng xử, phẩm chất và năng lực của con người trong
thời đại hiện nay, đặc biệt đối với trẻ 5- 6 tuổi chuẩn bị sẵn sàng tâm thế tốt cho
các cháu vào trường phổ thông. Chính vì vậy trường mầm non phải là nơi trẻ được
chăm sóc giáo dục tốt nhất về mọi điều kiện, phải đảm bảo an toàn tuyệt đối cho
trẻ mọi lúc mọi nơi có như vậy mới đáp ứng được nhu cầu giáo dục và đào tạo
nguồn nhân lực, nhân tài cho đất nước ta trong giai đoạn hiện nay.
2. Tính cấp thiết của đề tài
Trong nhiều năm qua, đã có nhiều văn bản quy phạm phát luật của bậc học
mầm non đã quy định việc đảm bảo an toàn cho trẻ, tuy nhiên tai nạn thương tích
vẫn xảy ra tại các cơ sở giáo dục mầm non. Nguyên nhân chủ yếu là do cơ sở vật
chất của nhà trường chưa đáp ứng, thiếu phòng học, một số lớp xây dựng lâu năm
đã xuống cấp, nền nhà nứt nẻ, trơn trượt, đồ dùng đồ chơi không đảm bảo an toàn,
sân chơi không bằng phẳng, không đủ diện tích. Nhà trường không có nhân viên
y tế trường học, thiết bị y tế còn thiếu chưa được trang bị đầy đủ. Việc kiểm tra
đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm trong nhà trường chưa được chú trọng. Công
tác kiểm tra, theo dõi, đánh giá nội dung xây dựng trường học an toàn, phòng
tránh tai nạn cho trẻ trong nhà trường chưa được làm thường xuyên, chặt chẽ, chủ
yếu là định tính, không rõ ràng…tất cả những điều đó đều tiềm ẩn nguy cơ gây
tai nạn thương tích cho trẻ. Vì vậy, việc xây dựng trường học an toàn, phòng
chống tai nạn thương tích cho trẻ ở trường mầm non là nhiệm vụ hàng đầu, hết
sức quan trọng, của các nhà quản lý, giáo viên ở trường mầm non trong quá trình
thực hiện nhiệm vụ chăm sóc nuôi dạy và giáo dục trẻ, góp phần thực hiện mục
tiêu giáo dục toàn diện.
2
Ở trường mầm non Tân Hợp, đội ngũ giáo viên trong trường đa số là giáo
viên trẻ, có năng lực nhiệt huyết, yêu mến trẻ nhưng chưa có nhiều kinh nghiệm
trong việc bao quát, tổ chức các hoạt động nhằm phòng chống tai nạn thương tích
cho trẻ. Công tác tuyên truyền phối kết hợp giữa giáo viên với phụ huynh còn
nhiều hạn chế trong việc trao đổi về tình hình phòng chống tai nạn thương tích.
Đứng trước thực trạng đó, là người đứng đầu nhà trường tôi luôn băn khoăn, trăn
trở, suy nghĩ phải làm thế nào để các cháu trong nhà trường được bảo vệ an toàn
tuyệt đối về tính mạng và tinh thần, phòng trách các nguy cơ tai nạn thương tích
luôn tiềm ẩn xảy ra? Và thông tư số 45/2021/TT-BGDĐT ngày 31/12/2021 của
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định về xây dựng trường học an toàn,
phòng chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non ra đời, đó chính
là cơ sở pháp lý, điều kiện để tôi tiếp tục nghiên cứu thực hiện. Chính vì lẽ đó
trong năm học 2022 - 2023 tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp xây dựng trường
học an toàn, phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ ở trường mầm non Tân
Hợp” ở tại chính trường mình đang công tác với mong muốn bằng những kinh
nghiệm thực tế và những hiểu biết của bản thân, tôi sẽ giúp đỡ đội ngũ giáo viên
hiểu rõ hơn ý nghĩa, tầm quan trọng của việc phòng chống tai nạn thương tích cho
trẻ, cùng nhau phối hợp trong công tác nhằm thực hiện tốt việc phòng chống tai
nạn thương tích cho trẻ trong trường mầm non.
II. NỘI DUNG
Hiện nay, việc đảm bảo an toàn, phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ ở độ
tuổi mầm non đã được các cấp, các ngành đặc biệt quan tâm. Đã có nhiều văn bản
quy phạm phát luật của bậc học mầm non: Điều lệ trường mầm non; Thông tư
47/2020/TT-BGDĐT… và đặc biệt Thông tư 45/2021/TT-BGDĐT ngày 31 tháng
12 năm 2021 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định về xây dựng trường
học an toàn, phòng chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non ra
đời thay thế thông tư 13/2010/TT-BGDĐT, đây là văn bản cơ sở pháp lý đầy đủ
nhất giúp các nhà trường dựa vào để thực hiện tốt hơn nữa nhiệm vụ đảm bảo an
toàn, phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong trường mầm non.
1. Thực trạng công tác phòng chống tai nạn thương tích ở trường mầm
non Tân Hợp
Trường mầm non Tân Hợp là một trường miền núi nằm ở phía Tây huyện
Hướng Hóa. Trường có tổng số CBGVNV là 33 người. Trong đó: CBQL: 03;
Giáo viên: 22; Nhân viên 08. Trường có 3 điểm trường (01 điểm chính và 02 điểm
trường lẻ) với 12 nhóm, lớp và 292 trẻ (trong đó 01 nhóm trẻ 25-36 tháng, 11 lớp
mẫu giáo)
3
1.1. Thuận lợi
Nhà trường luôn được sự quan tâm chỉ đạo, của các cấp lãnh đạo Huyện
Hướng Hóa, của Phòng GD&ĐT Huyện, của Đảng y- HĐND- UBND xã Tân
Hợp; sự hỗ trợ của Trung tâm Y tế huyện, sự phối hợp chặt chẽ với trạm y tế xã,
Ban đại diện Cha mẹ trẻ… luôn tạo điều kiện động viên, quan tâm đến các hoạt
động, phong trào của nhà trường…tạo môi trường tốt nhất để trẻ được học tập,
vui chơi hoạt động khám phá và trải nghiệm.
Trường có điểm trường Trung Tâm và điểm trường Lương Lễ được xây dựng
đảm bảo quy cách, các lớp đảm bảo đủ ánh sáng, thoáng mát, sạch sẽ, an toàn.
Công trình vệ sinh sạch sẽ đúng quy định, đủ nước sạch phục vụ sinh hoạt hàng
ngày cho trẻ. Trường có phòng y tế riêng, tủ thuốc được trang bị khá đầy đủ cho
công tác sơ cứu ban đầu: Băng, gạt, thuốc sát trùng, hạ sốt, dầu gió … Bếp ăn bán
trú thực hiện đảm bảo theo quy trình bếp một chiều, trang thiết bị đồ dùng, đồ
chơi được đầu tư theo hướng chuẩn Quốc gia, đáp ứng đủ các điều kiện để thực
hiện chương trình giáo dục Mầm non hiện nay.
100% CBGV,NV đạt trình độ chuyên môn nghiệp trên chuẩn, luôn nhiệt tình,
yêu nghề, mến trẻ, quan tâm đến trẻ và có ý thức trách nhiệm cao trong công việc
đảm bảo an toàn cho trẻ. Giáo viên luôn quan sát, bao quát trẻ mọi lúc mọi nơi,
có ý thức nhắc nhở trẻ một số hành động hoặc các nơi có nguy cơ xảy ra các tình
huống tai nạn thương tích cho trẻ.
Đầu năm học nhà trường đã thành lập ban chỉ đạo xây dựng trường học an
toàn phòng chống tai nạn thương tích ổn định đi vào hoạt động. Tiến hành kiểm
kê tài sản nắm bắt tình hình cơ sở vật chất trang thiết bị trường, lớp để mua sắm
bổ sung và tu sửa các trang thiết bị phục vụ cho học tập và công tác y tế trường
học.
1.2. Khó khăn
Do đặc thù khí hậu vùng miền núi, buổi sáng và buổi chiều thường xuyên có
sương mù ẩm, đặc biệt về mùa Đông và mùa Xuân sương mù nhiều, nên nền nhà
và sân chơi thường xuyên ẩm ướt dễ gây trơn trượt cho trẻ khi trẻ học tập và vui
chơi.
Điểm trường Tà Đủ có 2 phòng học xây dựng lâu năm, diện tích nhỏ nên
chưa đáp ứng quy cách, cầu thang nằm ở ngoài trời chưa có mái che nên dễ gây
trơn trượt cho trẻ khi trời mưa và nóng khi trời nắng.
4
Đội ngũ giáo viên trẻ, chưa có kinh nghiệm lường trước các tình huống có
thể xảy ra tai nạn thương tích cho trẻ trong khi tổ chức các hoạt động ở trường.
Đa số phụ huynh làm nghề buôn bán nhỏ, nông dân… nên ít có thời gian
quan tâm, chăm sóc đến sức khỏe và học tập của con em mình.
Trường không có nhân viên y tế (nhân viên kiêm nhiệm) nên khó khăn trong
công tác y tế trường học, chính vì vậy công tác phối hợp với giáo viên các lớp
chưa chặt chẽ trong công tác y tế học đường.
Bên cạnh đó, giáo viên lại chưa mạnh dạn trong việc tuyên truyền cho phụ
huynh hiểu rõ việc phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ tại trường như thế
nào, chưa phối hợp thường xuyên với phụ huynh trong việc giáo dục trẻ có những
hành vi sử dụng đồ dùng, đồ chơi có nguy cơ gây tai nạn thương tích. Bởi vậy,
phụ huynh học sinh chưa hiểu rõ tầm quan trọng của việc phòng tai nạn thương
tích cho trẻ trong trường mầm non có tác động đến từng cá nhân trẻ.
1.3. Kết quả khảo sát thực trạng
Để thực hiện hiệu quả công tác xây dựng trường học an toàn, phòng chống
tai nạn thương tích trong nhà trường, tôi đã nghiên cứu và bám vào nội dung
Thông tư số 45/2021/TT-BGDĐT ngày 31 tháng 12 năm 2021 ban hành Quy định
về xây dựng trường học an toàn, phòng chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo
dục mầm non do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, đã tiến hành khảo sát giáo
viên, trẻ của nhà trường vào thời điểm đầu năm học 2022 - 2023, kết quả khảo sát
như sau:
Bảng khảo sát giáo viên trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
TT
Nội dung
Tổng
số
GV
Kết quả đạt được
T
%
K
TB
%
Y
%
1
Nắm được nội dung xây
dựng trường học an toàn,
phòng tránh tai nạn thương
tích cho trẻ.
22
5
22,7
8
9
40,9
2
Có năng lực về bảo đảm an
toàn, phòng, chống tai nạn
thương tích; kỹ năng sơ,
cấp cứu; phòng, chống bạo
22
4
18,2
7
11
50
5
hành trẻ; kỹ năng ứng xử sư
phạm.
3
Tổ chức lồng ghép giáo dục
trẻ kiến thức, kỹ năng tự
phòng tránh tai nạn thương
tích trong hoạt động nuôi
dưỡng, chăm sóc, giáo dục
trẻ hàng ngày.
22
5
22,7
9
8
36,4
4
Thực hiện công tác truyền
thông phối hợp với phụ
huynh học sinh để làm tốt
công tác phòng tránh tai
nạn thương tích cho trẻ .
22
6
27,3
9
7
31,8
Bảng đánh giá trẻ trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
TT
Nội dung
Tổng
số trẻ
Đạt
Chưa đạt
T
%
K
%
TB
%
Y
%
1
Nhận ra các đồ vật,
những nơi có thể gây
nguy hiểm
292
53
26,8
69
29,9
81
36,6
17
6,7
2
Biết tránh xa các mối
nguy hiểm
292
60
31,5
81
31,9
75
29,5
18
7,1
3
Có kiến thức, kỹ năng
tự phòng tránh tai nạn
thương tích xảy ra
292
51
27,2
79
31,1
85
33,4
21
8,3
Quan sát 2 bảng khảo sát, đánh giá trên ta thấy:
Giáo viên đã nắm được nội dung xây dựng trường học an toàn, phòng chống
tai nạn thương tích cho trẻ nhưng còn nhiều giáo viên chưa nắm chắc; có năng lực
về bảo đảm an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích; kỹ năng sơ, cấp cứu; phòng,
chống bạo hành trẻ; kỹ năng ứng xử sư phạm nhưng chưa sâu, vẫn còn khá nhiều
giáo viên còn chậm, lúng túng chưa có kỹ năng sơ, cấp cứu phòng chống tai nạn
thương tích cho trẻ . Việc thực hiện lồng ghép giáo dục phòng tránh tai nạn thương