intTypePromotion=3

Thần kinh và tâm lý học: Phần 2

Chia sẻ: ViMessi2711 ViMessi2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:109

0
47
lượt xem
20
download

Thần kinh và tâm lý học: Phần 2

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nối tiếp phần 1 của tài liệu Thần kinh và tâm lý học, phần 2 sẽ tiếp tục trình bày các nội dung về hệ thống định khu não và sự phân tích chức năng của chúng, vỏ thái dương và tri thức thính giác, vùng não cấp III và tổ chức tổng hợp không gian trực quan, thùy trán của não và việc điều khiển các chức năng tâm lý người, cấu trúc tâm lý và rối loạn một số hiện tượng tâm lý nhận thức, cấu trúc tâm lý của hoạt động ngôn ngữ, rối loạn hình thức tư duy. Mời các bạn cùng tham khảo.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Thần kinh và tâm lý học: Phần 2

Chương 3<br /> <br /> HỆ THỐNG ĐỊNH KHƯ NÃO<br /> VÀ S ựé PHÂN TÍCH CHỨC NẢNG CỦA CHÚNG<br /> I.<br /> <br /> v ỏ CHẨM CỦA NÃO VÀ TỔ CHỨC TRI GIÁC THỊ GIÁC<br /> <br /> 1. Sơ 1 ược về câu tạo của cơ quan phân tích thị giác<br /> Cơ quan phân tích thị giác bao gồm:<br /> + Võng mạc mắt<br /> + Dây thần kinh thị giác (đôi dây thần kinh sọ não<br /> số II)<br /> + Chéo thị (bắt chéo không hoàn toàn)<br /> + Củ não sinh tư trên<br /> + Dải thị<br /> + Thê gối<br /> <br /> ngO cài<br /> <br /> của đồi thị<br /> <br /> + Tia thị<br /> + Vỏ não tiên phát (diện 17), thứ phát (diện 18, 19)<br /> và vùng mở (diện 39).<br /> Phần ngoại vi gồm võng mạc, dây thần kinh số II,<br /> chéo thị, dải thị, thê gối ngoài.<br /> Phần trung ương gồm tia thị và các phần trên vỏ não.<br /> 67<br /> <br /> 2. Rối loạn chức năng do tổn thương các câ’u thành<br /> của cơ quan phân tích thị giác<br /> + Tổn thương võng mạc m ắt<br /> V õng m ạc m át là m ột cơ q u an có cấu trúc phức<br /> tạp, th ư ờ n g được gọi là m ột p h ầ n củ a vỏ não được đưa<br /> ra bên n g o à i.<br /> Võng mạc m ắt được cấu trúc từ 2 loại tế bào hình nón<br /> và hình que. T ế bào hình nón phân bố ở nhiều vùng trung<br /> tâm võng mạc tạo nên vùng nhìn rõ nhất. Tê bào nón đảm<br /> nhận việc tiếp thu ánh sáng ban ngày và màu sắc. Tê bào<br /> hình que - bộ máy tiếp nhận ánh sáng ban đêm. Nếu tổn<br /> thương võng mạc cả 2 mắt tất yếu sẽ dẫn đến hiện tượng<br /> mù. Trong trường hợp một bên võng mạc mắt bị tổn<br /> thương, thị lực một m ắt sẽ bị suy giảm(trường thị giác bị<br /> thu hẹp). Trong khi đó chức năng thị giác của mắt còn lại<br /> vẫn được giữ nguyên. N hìn chung trong trường hợp này<br /> không có biểu hiện rối loạn các chức năng thị giác phức tạp.<br /> <br /> + Tổn thương đôi dãy thần kỉn h s ố II<br /> Dây th ần kin h sọ não s ố II là đôi dây thần kinh rất<br /> ngắn, nằm ở phía sau nhãn cầu, ở hô' sọ trước, trên bé<br /> mặt của nền sọ. D ây th ần kinh thị giác đảm nhận việc<br /> dẫn truyền các loại thông tin từ các vùng khác nhau của<br /> võng mạc.<br /> Sự tổn thương dây th ầ n kin h số II rất hay gặp trong<br /> lâm sàn g tổn thương định khu của não, mà thường là do<br /> các quá trìn h bệnh lý p h át sin h ở h ố sọ trưốc (như u nào,<br /> xuất h u y ết hay phù não). Tổn thương dây thần kinh thị<br /> 68<br /> <br /> giác dẫn đến rối loạn chức n ă n g cảm giác th ị giác của<br /> m ột bên mắt. Tuy nhiên, biểu h iện rối loạn của các chức<br /> n ăn g nói trên phụ thuộc vào phần cụ th ể của dây thần<br /> kin h thị giác bị tổn thương.<br /> + T ổ n t h ư ơ n g c h é o th ị<br /> Đặc điểm của chéo thị là sự bắt chéo không hoàn toàn<br /> (xem hình 5), nhờ đó mà thông tin của từng con m ắt sẽ đi<br /> đến cả 2 bán cầu não.<br /> Khi tổn thương chéo thị, gây rối loạn trường thị giác<br /> cả 2 m át (tùy thuộc vào các vù n g sợi xuất phát từ võng<br /> m ạc m ắt nào bị tổn thương). Tổn thương các vùng khác<br /> nhau của chéo thị sẽ có biểu hiện mù bán m anh các dạng<br /> khác nhau.<br /> + T ổ n th ư ơ n g củ n ã o s in h t ư trên: c ủ não sin h 4 trên<br /> là thành phần của não giữa. Tổn thương vùng này, không<br /> dẫn đến việc giảm trực tiếp thị lực mà chỉ gây cản trở cho<br /> các chức năng thị giác, cụ thể là, làm rối loạn hoạt động<br /> các cơ vận nhãn, do đó mắt hoạt động kém linh hoạt. Tuy<br /> n h iên các chức năng thị giác bị suy giảm do hoạt động<br /> kém hiệu quả của các các cơ vận nhãn sẽ được bù trừ bởi<br /> sự vận động của các cơ khác như cơ cổ, v.v...<br /> <br /> + Tổn thương d ải th i<br /> Dải thị là một bộ phận nối chéo thị vói thể gối ngoài<br /> của đồi thị. Khi tổn thương sẽ dẫn đến hiện tượng mù bán<br /> m anh cùng bên vỏi bên dải th ị bị tổn thương. Mù bán<br /> m anh có thể toàn phần hoặc m ột phần. Trong trường hợp<br /> các sợi dẫn truyền thông tin đi từ vùng nhìn rõ nh ất bị tổn<br /> 69<br /> <br /> thương thì ranh giới giữa trường thị giác tổn thương và<br /> không bị tổn thương sẽ diễn ra theo chiều dọc.<br /> <br /> H ình 5: Đường dẫn truyền cơ q u an phân tích thị giác.<br /> ĩ. N h ã n cầu<br /> <br /> 6. Củ não s in h tư trên<br /> <br /> 2. D ây th ầ n k in h sô 2.<br /> <br /> 7. Vỏ th ị<br /> <br /> 3. Chéo th ị<br /> <br /> 8. B á n cầu não p h ả i<br /> <br /> 4. D ải thị.<br /> <br /> 9. B á n cầu não trá i<br /> <br /> 5. T h ể gối ngoài.<br /> <br /> 70<br /> <br /> +<br /> <br /> Tôn th ư ơ n g thê gó i ngo ài<br /> <br /> Thế gối là một phần của đói thị, có cấu tạo từ các<br /> nhân hình thành từ các tê bào th ‘ìn kinh. Đây là nơi dừng<br /> chân của tế bào thần kinh thứ 2 thuộc đường dẫn truyền<br /> thị giác. Các thông tin thị giác đi từ võng mạc m át lên<br /> thẲng thể gối ngoài là 80%; 20% thông tin thị giác còn lại<br /> đi vào các vùng não khác nhau. Có thể nói, các chức năng<br /> thị giác được “vỏ hóa“ ở mức rất cao.<br /> Cũng như võng mạc mắt, ở thế gối ngoài cùng có sự<br /> phân bô định khu các chức năng rõ ràng. Điêu này có<br /> nghĩa là các vùng khác nhau của võng mạc mắt đêu có đại<br /> diện của mình trên thê gối ngoài. Ngoài ra, củng ỏ cơ quan<br /> này còn có các vùng của trường thị giác khi nhìn bằng một<br /> m ắt, cũng như vùng nhìn rõ nhất của mắt.<br /> Khi tôn thương một bên thế gối ngoài sẽ dẫn đến mù<br /> bán manh hoàn toàn một bên, nếu tôn thương từng phần<br /> cơ quan này - mù bán manh không hoàn toàn với ranh<br /> giới là dường thảng theo chiều dọc. Trong những trường<br /> hợp ố tổn thương nằm gần vối thể gối ngoài, thì khi kích<br /> thích thế gối sẽ gây ra những hội chứng phức tạp theo<br /> kiểu ảo thị gắn liền với rối loạn ý thức.<br /> Ngoài thể gối ngoài, một số cơ quan khác của gian não<br /> củng tham gia vào việc tiếp nhận các thông tin thị giác.<br /> Khi tổn thương các bộ phận này sẽ dẫn đến các rối loạn thị<br /> giác đặc thù.<br /> + T ổ n t h ư ơ n g v ù n g tiê n p h á t vỏ n ã o ( d iệ n 17 - th e o sơ<br /> đồ B rodm ann)<br /> <br /> Diện 17 vỏ não có cấu trúc theo nguyên tắc định khu;<br /> nghiã là các vùng khác nhau của võng mạc đêu có đại diện<br /> 71<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản