intTypePromotion=1
ADSENSE

Tóm tắt Luận án Tiến sỹ Vật lý học nguyên tử: Nghiên cứu các ứng dụng chum notron lưu lọc ở lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt

Chia sẻ: Thi Thi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:34

49
lượt xem
5
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Đề tài luận án được đặt ra nhằm mục tiêu: Tạo ra các chùm nơtron phin lọc mới dải năng lượng keV và nâng cao chất lượng 2 chùm nơtron 55 keV và 144 keV hiện có tại KS4 lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt. Nghiên cứu tiết diện nơtron toàn phần của các vật liệu lò phản ứng trên các chùm nơtron phin lọc đơn năng dải keV.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Tóm tắt Luận án Tiến sỹ Vật lý học nguyên tử: Nghiên cứu các ứng dụng chum notron lưu lọc ở lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO<br /> <br /> BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ<br /> <br /> VIỆN NĂNG LƯỢNG NGUYÊN TỬ VIỆT NAM<br /> <br /> -----------------------<br /> <br /> TRẦN TUẤN ANH<br /> <br /> NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN CÁC ỨNG DỤNG<br /> CHÙM NƠTRON PHIN LỌC Ở LÒ PHẢN ỨNG<br /> HẠT NHÂN ĐÀ LẠT<br /> Chuyên ngành: VẬT LÝ NGUYÊN TỬ<br /> Mã số chuyên ngành: 62 44 01 06<br /> <br /> TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ VẬT LÝ<br /> <br /> ĐÀ LẠT-2014<br /> <br /> Công trình được hoàn thành tại:<br /> Viện Nghiên cứu hạt nhân- Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam<br /> <br /> Người hướng dẫn khoa học 1: PGS. TS. Vương Hữu Tấn<br /> Người hướng dẫn khoa học 2:.PGS. TS. Phạm Đình Khang<br /> <br /> Phản biện độc lập 1:<br /> Phản biện độc lập 2:<br /> <br /> Phản biện 1:<br /> Phản biện 2:<br /> Phản biện 3:<br /> <br /> Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án họp tại<br /> <br /> vào lúc<br /> <br /> giờ<br /> <br /> ngày<br /> <br /> tháng<br /> <br /> Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện:<br /> <br /> - Thư viện Quốc gia Việt Nam<br /> - Thư viện Viện Nghiên cứu hạt nhân<br /> <br /> năm<br /> <br /> MỞ ĐẦU<br /> 1.<br /> <br /> Tính cấp thiết của luận án<br /> Một trong các thực nghiệm quan trọng và phổ biến của vật lý nơtron là nghiên<br /> <br /> cứu phản ứng hạt nhân và các hiệu ứng tương tác của nơtron với vật chất trên cơ sở<br /> các chùm nơtron đơn năng từ lò phản ứng hạt nhân bằng kỹ thuật phin lọc. Chất<br /> lượng của chùm nơtron đơn năng là một trong những yếu tố quyết định đến độ chính<br /> xác của các kết quả thực nghiệm. Để tạo ra các nguồn nơtron đơn năng người ta đã<br /> ứng dụng các kỹ thuật khác nhau như: kỹ thuật phin lọc, kỹ thuật tán xạ tinh thể,<br /> phương pháp thời gian bay…. Trong đó, kỹ thuật sử dụng các phin lọc nơtron khác<br /> nhau trên cơ sở các kênh ngang của lò phản ứng để tạo ra các chùm nơtron có năng<br /> lượng đơn năng, có độ phân giải năng lượng tốt và thông lượng lớn là một trong<br /> những phương pháp hiệu quả đáp ứng được các yêu cầu nêu trên. Kỹ thuật phin lọc<br /> nơtron đã được áp dụng rộng rãi ở nhiều quốc gia trên thế giới như: Ukraina, Mỹ,<br /> Nhật Bản, Việt Nam,... để tạo ra các chùm nơtron nhiệt và đơn năng trong vùng năng<br /> lượng từ eV đến keV đến vài MeV [14, 21].<br /> Một trong những vấn đề quan tâm hiện nay là độ chính xác của các số liệu hạt<br /> nhân thực nghiệm. Các số liệu thực nghiệm về tiết diện phản ứng của nơtron với hạt<br /> nhân được phân tích để xác định các tham số phản ứng hạt nhân. Độ chính xác của<br /> các tham số này là yếu tố quan trọng trong các mô hình tính toán lý thuyết để tạo ra<br /> các thư viện số liệu hạt nhân phục vụ tính toán và phân tích an toàn lò phản ứng và<br /> các ứng dụng khác.<br /> Hiện nay hầu hết các nghiên cứu số liệu hạt nhân tập trung vào vùng năng lượng<br /> cộng hưởng phân giải được do tại vùng năng lượng này cấu trúc cộng hưởng của tiết<br /> diện phản ứng thường có sự khác biệt lớn giữa đồng vị này với đồng vị khác và khó<br /> có thể tính toán được một cách chính xác từ các mô hình lý thuyết. Do đó, trong các<br /> thực nghiệm người ta dùng các thiết bị có độ phân giải rất cao trên toàn giải phổ<br /> năng lượng. Các thí nghiệm này thường chỉ có thể thực hiện được bởi các thiết bị đo<br /> thời gian bay của nơtron (n_TOF). Ngoài ra, các thực nghiệm đo số liệu tiết diện<br /> 1<br /> <br /> phản ứng trong vùng cộng hưởng phân giải được còn được chuẩn hoá về các giá trị<br /> đo chính xác trong vùng năng lượng thấp sử dụng nguồn nơtron từ lò phản ứng.<br /> Trong vùng năng lượng trung gian, do sự chồng chập của các cộng hưởng nên số<br /> liệu tiết diện thể hiện sự phụ thuộc đơn điệu theo năng lượng. Một số các mô hình<br /> và chương trình tính toán có thể mô tả khá chính xác đối với nhiều phản ứng hạt<br /> nhân trong vùng năng lượng này. Tuy nhiên các mô hình này thường dựa trên các<br /> tham số được khớp từ số liệu đo thực nghiệm mà việc đo số liệu tiết diện trong vùng<br /> này cần có các chùm nơtron đơn năng từ máy gia tốc hạt Van de Graff hoặc các<br /> chùm nơtron phin lọc từ lò phản ứng nghiên cứu.<br /> Vì những lý do và tồn tại đã nêu, việc nghiên cứu phát triển các kỹ thuật tạo<br /> nơtron năng lượng trung gian, đặc biệt là các nơtron đơn năng trên lò phản ứng<br /> nghiên cứu công suất nhỏ và trên máy gia tốc phục vụ đo số liệu hạt nhân vẫn được<br /> các nước quan tâm.<br /> Ở Việt Nam, từ những năm 1990, kỹ thuật phin lọc đã được áp dụng thành công<br /> tại kênh ngang số 4 (KS4) lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt để tạo ra các chùm nơtron<br /> phin lọc nhiệt, 55 keV và 144 keV phục vụ các nghiên cứu về đo đạc thực nghiệm<br /> số liệu hạt nhân, phân tích nguyên tố bằng phương pháp PGNAA, chụp ảnh nơtron<br /> và đào tạo nhân lực [1]. Trong bối cảnh hiện nay, nước ta đang tiến đến sản xuất<br /> điện nguyên tử và tăng cường phát triển các ứng dụng phi điện năng của khoa học<br /> và kỹ thuật hạt nhân, phục vụ sự phát triển chung của nền kinh tế xã hội. Để góp<br /> phần nâng cao tiềm lực về cơ sở nghiên cứu vật lý hạt nhân và đào tạo nhân lực, việc<br /> nghiên cứu phát triển một số chùm nơtron phin lọc đơn năng mới trên cơ sở các kênh<br /> ngang của lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt và các nghiên cứu, ứng dụng liên quan được<br /> thực hiện trong luận án này.<br /> Đề tài luận án được đặt ra nhằm mục tiêu:<br /> 1.<br /> <br /> Tạo ra các chùm nơtron phin lọc mới dải năng lượng keV và nâng cao chất<br /> lượng 2 chùm nơtron 55 keV và 144 keV hiện có tại KS4 lò phản ứng hạt<br /> nhân Đà Lạt.<br /> 2<br /> <br /> 2.<br /> <br /> Nghiên cứu tiết diện nơtron toàn phần của các vật liệu lò phản ứng trên các<br /> chùm nơtron phin lọc đơn năng dải keV.<br /> <br /> 3.<br /> <br /> Nghiên cứu đặc trưng phổ phát xạ gamma từ phản ứng bắt nơtron nhiệt của<br /> các vật liệu lò phản ứng.<br /> <br /> 2.<br /> <br /> Nội dung luận án<br /> Với các mục tiêu nêu trên, luận án cần giải quyết các nội dung sau:<br /> 1.<br /> <br /> Phát triển hai chùm nơtron phin lọc mới là 59 keV và 133 keV sử dụng<br /> chương trình tính toán mô phỏng Monte Carlo MCNP5. Tính toán nâng cao<br /> chất lượng 2 chùm nơtron hiện có là 55 keV và 144 keV với độ sạch đạt<br /> 98%. Đo đạc thực nghiệm các đặc trưng cơ bản của các chùm nơtron phin<br /> lọc 54 keV, 59 keV, 133 keV và 148 keV bằng hệ phổ kế prôton giật lùi.<br /> <br /> 2.<br /> <br /> Xác định thực nghiệm tiết diện nơtron toàn phần của các vật liệu cấu trúc<br /> lò phản ứng 12C, 93Nb và 238U trên các chùm nơtron phin lọc 24 keV, 54 keV,<br /> 59 keV, 133 keV và 148 keV.<br /> <br /> 3.<br /> <br /> Xác định thực nghiệm phổ phát xạ gamma từ phản ứng bắt nơtron nhiệt của<br /> các vật liệu chuẩn cho phương pháp PGNAA là 36Cl và vật liệu cấu trúc lò<br /> phản ứng là 49Ti.<br /> <br /> 3.<br /> <br /> Đóng góp mới của luận án<br /> 1.<br /> <br /> Tạo 02 chùm nơtron phin lọc mới là 59 keV và 133 keV với độ sạch đạt<br /> 93%, thông lượng nơtron tại vị trí chiếu mẫu là 5,2  105 và 3,3  105 n.cm.s . Các chùm nơtron phin lọc mới được phát triển trên cơ sở các vật liệu<br /> <br /> 2 -1<br /> <br /> tự nhiên có giá thành phù hợp với điều kiện nghiên cứu của Việt Nam, đảm<br /> bảo chất lượng cho việc nghiên cứu số liệu hạt nhân.<br /> 2.<br /> <br /> Xây dựng được hệ phổ kế prôton giật lùi và hoàn thiện phương pháp đo và<br /> xử lý số liệu thực nghiệm đo tiết diện nơtron toàn phần bằng kỹ thuật đo<br /> truyền qua. Phương pháp và thiết bị này đã được ứng dụng thành công trong<br /> việc đo chỉ số hydro trong mẫu đá móng dầu khí.<br /> <br /> 3<br /> <br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD


intNumView=49

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2