TRƯỜNG ĐẠI HỌC VÕ TRƯỜNG TOẢN
KHOA Y
BÀI GIẢNG
NGOẠI BỆNH LÝ III
Biên soạn: ThS.BS. Nguyễn Tuấn Cảnh
LƯU HÀNH NỘI BỘ
Hậu Giang, 2022
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VÕ TRƯỜNG TOẢN
KHOA Y
BÀI GIẢNG
NGOẠI BỆNH LÝ III
Biên soạn: ThS.BS. Nguyễn Tuấn Cảnh
LƯU HÀNH NỘI BỘ
Hậu Giang, 2022
LỜI GIỚI THIỆU
Trong quá trình học tập các môn lâm sàng của sinh viên Y khoa hệ chính qui có 2
đợt học chuyên ngành Ngoại gồm: Triệu chứng học (Ngoại Cơ Sở) và Bệnh học
ngoại (Ngoại Bệnh Lý) cả lý thuyết và thực hành.
Cuốn giáo trình “BÀI GIẢNG NGOẠI BỆNH LÝ III” gồm chủ yếu là các chủ đề
bệnh học Ngoại khoa Lồng Ngực - Mạch Máu, Ngoại Ung Bướu và Ngoại Nhi, cung
cấp các kiến thức cơ bản về bệnh lý, nguyên nhân, chẩn đoán và sơ lược điều trị. Giáo
trình này được cập nhật để đạt được chuẩn năng lực đầu ra. Phương pháp dạy - học
hiện nay đã có nhiều thay đổi, theo hướng tăng cường tính tự chủ của người học, áp
dụng rộng rãi hình thức học tập từ xa, online... do vậy Bộ môn Ngoại rất cần có đầy
đủ phương tiện, học liệu, trong đó giáo trình đạt chuẩn là thành tố quan trọng, giúp
cho sinh viên có thể tự đọc, tự học, tự nghiên cứu trước khi lên lớp, trước khi đi thực
hành tại bệnh viện.
Cuốn giáo trình này có nội dung bám sát khung chương trình và chuẩn năng lực
hiện hành, được biên soạn theo các giáo trình, bài giảng của trường Đại học Y Hà
Nội, Đại học Y Huế, Đại học Y Dược TP. HCM, … nên đảm bảo tính lý thuyết cũng
như thực tiễn lâm sàng.
Tôi hy vọng và tin tưởng rằng, cuốn “BÀI GIẢNG NGOẠI BỆNH LÝ III” này sẽ
được đón nhận tích cực bởi không chỉ các sinh viên mà còn bởi các Thầy Cô tham gia
giảng dạy chương trình đào tạo này.
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1. Triệu chứng thiếu máu chi cấp tính theo thời gian ....................... 46
Bảng 4.1. Triệu chứng thiếu máu chi cấp tính theo thời gian ....................... 59
Bảng 4.2. Phân biệt nguyên nhân thuyên tắc và huyết khối động mạch cấp 62
Bảng 8.1. Phân loại UTĐT theo TNM ........................................................ 108
Bảng 8.2. Phân loại giai đoạn UTĐT .......................................................... 109
Bảng 9.1. Phân loại UTTT theo TNM......................................................... 124
Bảng 9.2. Phân loại giai đoạn UTTT ........................................................... 125
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1. Giới hạn vùng ngực - bụng .......................................................................... 3
Hình 1.2. Các dạng di lệch của gãy xương sườn ......................................................... 6
Hình 1.3. Mảng sườn di động bên ............................................................................... 7
Hình 1.4. Hình ảnh X quang của xẹp phổi phải ........................................................ 10
Hình 1.5. Tràn khí - máu màng phổi trên phim X-quang ......................................... 13
Hình 1.6. Hình ảnh tràn máu màng phổi trên phim chụp X quang ......................... 19
Hình 2.1. Vết thương ngực hở ................................................................................... 26
Hình 2.2. Thủng cơ hoành ......................................................................................... 26
Hình 2.3. Mở ngực đường trước - bên ...................................................................... 32
Hình 2.4. Hệ thống dẫn lưu khoang màng phổi ........................................................ 33
Hình 8.1. Hình ảnh đại thể UTĐT ........................................................................... 106
Hình 8.2. Hình ảnh vi thể của UTĐT ...................................................................... 106
Hình 8.3. Các loại phẫu thuật cắt đại tràng ............................................................. 117
Hình 9.1. Phẫu thuật Miles ...................................................................................... 131
Hình 9.2. Cắt đoạn trực tràng qua đường bụng ....................................................... 131
Hình 9.3. Phẫu thuật Hartmann ............................................................................... 131
Hình 10.1. Các thể lồng ruột ................................................................................... 137
Hình 11.1. Phẫu thuật Swenson .............................................................................. 154
Hình 11.2. Phẫu thuật Duhamel .............................................................................. 155
Hình 11.3. Phẫu thuật Soave - Boley ...................................................................... 155
Hình 12.1. Tổn thương phối hợp trong DTHM-TT ................................................ 160
Hình 12.2. So sánh với mốc xương ......................................................................... 163
Hình 12.3. X quang khung chậu và chỉ số xương cùng .......................................... 164
Hình 12.4. Tư thế chụp X quang DTHM-TT .......................................................... 165