Tiểu Luận Môn Học Giảng viên: TS. Diệp Gia Luật
Lớp CHKT Ngày 3 - Nhóm 2 Trang 1
Tiểu luận
Chính sách kiểm soát lạm phát của Việt
Nam trong giai đoạn hiện nay
Tiểu Luận Môn Học Giảng viên: TS. Diệp Gia Luật
Lớp CHKT Ngày 3 - Nhóm 2 Trang 2
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU ................................................................................................................ 4
I. Lý luận chung về lạm phát ......................................................................................... 5
I.1 Khái niệm về lạm phát và cách tính lạm phát ......................................................5
I.1.1 Khái niệm lạm phát .................................................................................. 5
1.1.2 Cách tính lạm phát .................................................................................. 5
I.2 Phân loại lạm phát ...............................................................................................6
I.2.1 Xét về mặt định lượng .............................................................................. 6
I.2.2 Xét về mặt định tính ................................................................................. 7
I.3 Nguyên nhân gây ra lạm phát .............................................................................8
I.3.1 Lạm phát do cầu kéo ................................................................................ 8
I.3.2 Lạm phát do chi phí đẩy ........................................................................... 9
I.3.3 Lạm phát ỳ ............................................................................................. 10
I.3.4 Lạm phát theo thuyết số lượng tiền tệ ..................................................... 11
I.4 Tác động của lạm phát ...................................................................................... 12
I.5 Biện pháp khắc phục lạm phát ........................................................................... 13
II. Vài nét về lạm phát trên thế giới và thực trạng lạm phát ở Việt Nam .................. 14
II.1 Vài nét về lạm phát trên thế giới ...................................................................... 14
II.2 Thực trạng lạm phát ở Việt Nam từ năm 1986 đến 2011 .................................. 19
II.2.1 Sơ lược lạm phát từ năm 1986 đến 2011 ............................................... 19
II.2.2 Nguyên nhân gây ra lạm phát ở Việt Nam giai đoạn 2007-2011 ........... 23
II.2.3 Tác động của lạm phát đối với nền kinh tế Việt Nam ............................ 28
II.3 Lạm phát 2 tháng đầu năm và nhận diện lạm phát trong năm 2012 .................. 32
III. Chính sách kiểm soát lạm phát của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay và đề
xuất chính sách thời gian tới ........................................................................................ 35
III.1 Chính sách kiểm soát lạm phát của Việt Nam trong năm 2011 ...................... 35
III.1.1 Chính sách tiền tệ ................................................................................ 35
III.1.1.1 Lãi suất ....................................................................................... 36
III.1.1.2 Nghiệp vụ thị trường mở.............................................................. 38
Tiểu Luận Môn Học Giảng viên: TS. Diệp Gia Luật
Lớp CHKT Ngày 3 - Nhóm 2 Trang 3
III.1.1.3 Quản lý tín dụng ngân hàng ........................................................ 39
III.1.1.4 Điều hành thị trường ngoại hối và tỷ giá ..................................... 40
III.1.1.5 Kiểm soát và điều hành thị trường vàng ...................................... 42
III.1.2 Chính sách tài khóa ............................................................................. 44
III.1.3 Các biện pháp hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất .................................. 47
III.1.3.1 Thúc đẩy sản xuất kinh doanh ..................................................... 47
III.1.3.2 Quản lý giá cả các mặt hàng thiết yếu ......................................... 48
III.1.3.3 Quản lý cán cân thương mại........................................................ 48
III.1.4 Thực hiện các chính sách về an sinh xã hội .................................... 50
III.2 Chính sách kiểm soát lạm phát của Việt Nam trong năm 2012 ...................... 50
III.2.1 Chính sách tiền tệ - Thực hiện chính sách tiền tệ chặt chẽ, thận trọng
linh hoạt ......................................................................................................... 51
III.2.1.1 Lãi suất ....................................................................................... 51
III.2.1.2 Quản lý tín dụng ngân hàng ........................................................ 52
III.2.1.3 Điều hành tỷ giá .......................................................................... 52
III.2.1.4 Dự trữ ngoại hối, kiểm soát và điều hành thị trường vàng và ngoại
hối ............................................................................................................ 52
III.2.2 Chính sách tài khóa – thực hiện chính sách tài khóa chặt chẽ hiệu quả 52
III.2.2.1 Thuế và các khoản thu ngân sách của chính phủ ......................... 52
III.2.2.2 Các khoản chi của chính phủ....................................................... 53
III.2.3 Các biện pháp hỗ trợ, ổn định đời sống và sản xuất ............................. 54
III.2.3.1 Thúc đẩy sản xuất kinh doanh ..................................................... 54
III.2.3.2 Quản lý giá cả các mặt hàng thiết yếu ......................................... 54
III.2.3.3 Quản lý cán cân thương mại........................................................ 55
III.2.3.4 Nâng cao hiệu quả quản lý của nhà nước .................................... 56
III.3 Đề xuất một số chính sách kiểm soát lạm phát cho Việt Nam trong thời gian
sắp tới .................................................................................................................... 56
KẾT LUẬN ................................................................................................................... 64
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................................ 66
Tiểu Luận Môn Học Giảng viên: TS. Diệp Gia Luật
Lớp CHKT Ngày 3 - Nhóm 2 Trang 4
LỜI NÓI ĐẦU
Thế giới trong một thế kỷ vừa qua đã chứng kiến nhiều đợt bùng phát lạm phát ở
nhiều nước. Trong các đợt lạm phát này, đồng tiền mất giá, giá cả hàng hóa tăng vọt và
kèm theo rất nhiều hệ lụy. Đối với Việt Nam, trong một vài thập kỷ vừa qua, kể từ khi
đổi mới nền kinh tế, cũng đã trải qua nhiều đợt bùng phát lạm phát và lạm phát hằng năm
thường ở mức cao.
Theo phân tích của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và một số thành viên Chính phủ,
trong các nguyên nhân dẫn đến lạm phát cao thì các nguyên nhân nội tại là chủ yếu, trong
đó nguyên nhân chính yếu là do chính sách tài chính tiền tệ nới lỏng kéo dài (Cổng thông
tin điện tử chính phủ VGP).
Việc tìm ra đúng nguyên nhân là một điều quan trọng, nhưng quan trọng hơn là có
chính sách đúng đắn để kiềm chế lạm phát và hơn nữa chính sách cũng phải linh hoạt
uyển chuyển tùy thuộc vào tình hình thực tế.
Hiện tại vấn đề điều hành của chính phủ nhằm kiềm chế và giảm lạm phát vẫn
đang là một vấn đề nhiều khó khăn. Để có cái nhìn thấu đáo về nguyên nhân lạm phát và
nắm được các chính sách kiểm soát lạm phát của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay là
gì? hiệu quả của các chính sách như thế nào? Thông qua tiểu luận “Chính sách kiểm soát
lạm phát của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” hy vọng sẽ làm rõ được phần nào câu
hỏi trên.
Nội dung tiểu luận gồm 3 phần:
- Phần I: Lý luận chung về lạm phát
- Phần II: Thực trạng lạm phát ở Việt Nam
- Phần III: Chính sách kiểm soát lạm phát của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
Hy vọng bài tiểu luận này mang đến cho các bạn một lượng kiến thức nhỏ. Trong
quá trình làm tiểu luận có những sai sót mong nhận được sự góp ý quý giá từ thầy cùng
tất cả các bạn để tiểu luận được hoàn thiện hơn, rút được kinh nghiệm cho nhóm sau khi
nghiên cứu đề tài này.
Nhóm 2 xin chân thành cảm ơn.
Tiểu Luận Môn Học Giảng viên: TS. Diệp Gia Luật
Lớp CHKT Ngày 3 - Nhóm 2 Trang 5
I. Lý luận chung về lạm phát
I.1 Khái niệm về lạm phát và cách tính lạm phát
I.1.1 Khái niệm lạm phát
Theo các sách giáo khoa về tiền tệ, lạm phát được coi là hiện tượng giấy bạc lưu
thông vượt quá nhu cầu cần thiết làm cho chúng bị mất giá, dẫn đến giá cả của hầu hết
các hàng hoá trong lưu thông không ngừng tăng lên.
Nghĩa nguyên gốc “lạm phát” là việc lạm dụng phát hành tiền tệ (in nhiều giấy bạc
hơn mức cần thiết) làm cho khối lượng tiền tệ trong lưu thông thừa tương đối, dẫn đến
giá cả một đơn vị hàng hoá tăng lên tương ứng và do đó, làm suy giảm sức mua của đồng
tiền. Đây có thể coi là khái niệm nguyên bản về lạm phát (inflation). Tuy nhiên, việc xác
định khối lượng “đúng” của tiền tệ cần thiết cho lưu thông là bất khả thi vì tổng lượng
hàng hoá, dịch vụ luân chuyển luôn biến động, vòng quay của đồng tiền không ổn định,
mục đích sử dụng tiền cũng luôn luôn thay đổi. Do đó, người ta chỉ có thể nhận diện được
lạm phát khi có dấu hiệu giá cả hàng hoá dịch vụ gia tăng một cách có hệ thống mà song
song với nó là sự suy giảm sức mua của đồng tiền.
Ví dụ: Lạm phát vào thời điểm tháng 10/2008 của Zimbabwe lên tới 231 triệu %
làm cho giá 1 ổ bánh mì lên tới 10.000 đôla.
1.1.2 Cách tính lạm phát
Lạm phát được đo bằng hai chỉ tiêu cơ bản là chỉ số giá tiêu dung CPI (Consumer
price index) và chỉ số khử lạm phát GDP (GDP deflator).
- Cách tính CPI sẽ dựa trên một rổ hàng hóa tiêu dùng (goods basket) và giá cả của
những hàng hóa trong rổ ở hai thời điểm khác nhau. Từ đó, chỉ số lạm phát được tính như
sau:
Chỉ số lạm phát năm t = CPIt – CPI0
CPI0
- Cách tính GDPf thì căn cứ vào toàn bộ khối lượng hàng hóa và dịch vụ cuối cùng
được sản xuất trong một năm và giá cả ở hai thời điểm khác nhau, thông thường theo
ngôn ngữ thống kê là giá cố định (constant price) và giá hiện hành (current price).