CÂU H IỎ
Câu 1:
1./ Anh (ch ) hãy cho bi t nh n đ nh sau đây đúng hay sai? T i sao?ị ế ậ ị ạ
" H gia đình là ch th tham gia giao d ch dân s đ ng nghĩa hoàn toàn v i H gia đình ghiộ ủ ể ị ự ồ ớ ộ
trong s H Kh u gia đình"ổ ộ ẩ
2./ Anh (ch ) hãy cho bi t nh ng b t c p trên th c ti n khi H gia đình là ch th c a các giaoị ế ữ ấ ậ ự ễ ộ ủ ể ủ
d ch dân s ?ị ự
Câu 2: T h p tác có ph i là pháp nhân không?ổ ợ ả
Câu 2: Anh (ch ) hãy phân bi t:ị ệ
Đ ng s n và B t đ ng s nộ ả ấ ộ ả
Hoa l i và L i t cợ ợ ư
V t chính và V t phậ ậ ụ
V t chia đ c và V t không chia đ cậ ượ ậ ượ
V t tiêu hao và V t không tiêu haoậ ậ
V t cùng lo i và V t đ c đ nhậ ạ ậ ặ ị
BÀI LÀM
Câu 1:
1./ " H gia đình là ch th tham gia giao d ch dân s đ ng nghĩa hoàn toàn v i H gia đìnhộ ủ ể ị ự ồ ớ ộ
ghi trong s H Kh u gia đìnhổ ộ ẩ ".
Nh n đ nh này là SAI. B i vì:ậ ị ở
- Theo Đi u 106 BLDS 2005 thì: " ềH gia đình mà các thành viên có tài s n chung,ộ ả
cùng đóng góp công s c đ ho t đ ng kinh t chung trong s n xu t nông, lâm, ng nghi pứ ể ạ ộ ế ả ấ ư ệ
ho c m t s lĩnh v c s n xu t, kinh doanh khác do pháp lu t quy đ nh là ch th khi tham giaặ ộ ố ự ả ấ ậ ị ủ ể
quan h dân s thu c các lĩnh v c nàyệ ự ộ ự ". Căn c vào khái ni m trên ta nh n th y r ng h giaứ ệ ậ ấ ằ ộ
đình tham gia giao d ch dân s ph i th a 4 đi u ki n: Ph i có ít nh t 2 thành viên tr lên, cóị ự ả ỏ ề ệ ả ấ ở
m i quan h hôn nhân, quy t th ng ho c nuôi d ng; Ph i có tài s n chung; Ph i cùng chungố ệ ế ố ặ ưỡ ả ả ả
tham gia vào s n xu t kinh doanh phát tri n kinh t chung; Ch ho t đ ng trong các lĩnh v cả ấ ể ế ỉ ạ ộ ự
nh s n xu t nông, lâm, ng nghi p và m t s lĩnh v c khác b h n ch b i pháp lu t.ư ả ấ ư ệ ộ ố ự ị ạ ế ở ậ
- Còn H gia đình ghi trong s h kh u là đ qu n lý con ng i, ch không ph i dùngộ ổ ộ ẩ ể ả ườ ứ ả
đ ràng bu c quy n l i c a các thành viên trong h đ i v i m t kh i tài s n nào đó. Theo quyể ộ ề ợ ủ ộ ố ớ ộ ố ả
đ nh t i Đi u 8, Ngh đ nh s 51/CP ngày 10/5/1997 thì s h kh u là “c s đ xác đ nh vi cị ạ ề ị ị ố ổ ộ ẩ ơ ở ể ị ệ
c trú h p pháp c a công dân”. Các thành viên trong s h kh u không b t bu c ph i có đ tư ợ ủ ổ ộ ẩ ắ ộ ả ấ
đai chung, có tài s n chung.ả
Page 1 of 7
B T PHÁPỘ Ư
TR NG TC LU T V THANHƯỜ Ậ Ị
------
C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Namộ ộ ủ ệ
Đ c l p - T do - H nh phúcộ ậ ự ạ
*****
H tên: Nguy n Ng c Ph c Anhọ ễ ọ ướ
L p: TCL K3-THPTớ
KI M TRAỂ
Môn: Lu t Dân S Vi t Namậ ự ệ
2./ Nh ng b t c p trên th c ti n khi H gia đình là ch th c a các giao d ch dân s :ữ ấ ậ ự ễ ộ ủ ể ủ ị ự
Đi u 106 v “H gia đình”, B lu t Dân s năm 2005 quy đ nhề ề ộ ộ ậ ự ị : "H gia đình màộ
các thành viên có tài s n chung, cùng đóng góp công s c đ ho t đ ng kinh t chung trong s nả ứ ể ạ ộ ế ả
xu t nông, lâm, ng nghi p ho c m t s lĩnh v c s n xu t, kinh doanh khác do pháp lu t quyấ ư ệ ặ ộ ố ự ả ấ ậ
đ nh là ch th khi tham gia quan h dân s thu c các lĩnh v c này"ị ủ ể ệ ự ộ ự
Theo quy đ nh trên, khi tham gia vào quan h dân s , thì H gia đình ph i có ph i có đị ệ ự ộ ả ả ủ
3 đi u ki n sau đây:ề ệ
Th nh t,ứ ấ ph i là H gia đình “ả ộ mà các thành viên có tài s n chung, cùng đóng góp côngả
s c đ ho t đ ng kinh t chung trong s n xu t nông, lâm, ng nghi p ho c m t sứ ể ạ ộ ế ả ấ ư ệ ặ ộ ố
lĩnh v c s n xu t, kinh doanh khác do pháp lu t quy đ nhự ả ấ ậ ị ”, ch m i H gia đình nóiứ ọ ộ
chung không đ ng nhiên là ch th trong quan h dân s ;ươ ủ ể ệ ự
Th hai,ứ ch khi H gia đình “ỉ ộ tham gia quan h dân s thu c các lĩnh v c”ệ ự ộ ự để “ho tạ
đ ng kinh t chung trong s n xu t nông, lâm, ng nghi p ho c m t s lĩnh v c s nộ ế ả ấ ư ệ ặ ộ ố ự ả
xu t, kinh doanh khác do pháp lu t quy đ nhấ ậ ị ”. Nh v y, ch trong các quan h s n xu t,ư ậ ỉ ệ ả ấ
kinh doanh nh vay v n, mua v t t nguyên li u s n xu t,… c a gia đình, thì m i cóư ố ậ ư ệ ả ấ ủ ớ
s tham gia c a ch th H gia đình. Còn, n u nh tham gia vào các ho t đ ng khác,ự ủ ủ ể ộ ế ư ạ ộ
ch ng h n nh mua bán xe ô ho c mua bán nhà tô không vì m c đích kinh doanh, thìẳ ạ ư ặ ở ụ
không xu t hi nấ ệ chủ thể H gia đình trong quan h dân s . Đây là m t đi u vô lý, vìộ ệ ự ộ ề
khi cũng là tài s n chung và giao d ch liên quan đ n tài s n chung c a H gia đình,ả ị ế ả ủ ộ
nh ng l i không ph i là giao d ch c a H gia đình. T t nhiên các đi u kho n liên quanư ạ ả ị ủ ộ ấ ề ả
khác thì l i v n quy đ nh vi c đ nh đo t ài s n là t li u s n xu t, tài s n chung có giáạ ẫ ị ệ ị ạ ả ư ệ ả ấ ả
tr l n c a H gia đình thì v n ph i đ c các thành viên đ ng ý;ị ớ ủ ộ ẫ ả ượ ồ
Th ba,ứ các thành viên H gia đình “có tài s n chung”,ộ ả nh ng không ph i là b t c tàiư ả ấ ứ
s n nào, mà ch trong tr ng h p có tài s n chung theo quy đ nh t i Đi u 108 v “Tàiả ỉ ườ ợ ả ị ạ ề ề
s n chung c a h gia đình”, B lu t Dân s năm 2005 nh sau: “ả ủ ộ ộ ậ ự ư Tài s n chung c a hả ủ ộ
gia đình g m quy n s d ng đ t, quy n s d ng r ng, r ng tr ng c a h gia đình, tàiồ ề ử ụ ấ ề ử ụ ừ ừ ồ ủ ộ
s n do các thành viên đóng góp, cùng nhau t o l p nên ho c đ c t ng cho chung,ả ạ ậ ặ ượ ặ
đ c th a k chung và các tài s n khác mà các thành viên tho thu n là tài s n chungượ ừ ế ả ả ậ ả
c a hủ ộ.” Tuy nhiên, đi u khó khăn là, ngoài tài s n chung là “ề ả quy n s d ng đ t,ề ử ụ ấ
quy n s d ng r ng, r ng tr ng c a h gia đình”,ề ử ụ ừ ừ ồ ủ ộ thì không bi t căn c vào c sế ứ ơ ở
pháp lý nào đ xác đ nh đ c nh ng tài s n nào khác là “tài s n chung c a H giaể ị ượ ữ ả ả ủ ộ
đình”.
Nh v y, cùng m t tài s n, nh ng ch th tham gia giao d ch, lúc này thì là là cá nhân,ư ậ ộ ả ư ủ ể ị
nh ng lúc khác l i ph i là H gia đình, m c dù không h có b t c s thay đ i nào v ch sư ạ ả ộ ặ ề ấ ứ ự ổ ề ủ ở
h u. Ngoài ra, cũng khó có th tách b ch gi a tài s n c a H gia đình s d ng vào m c đíchữ ể ạ ữ ả ủ ộ ử ụ ụ
s n xu t, kinh doanh v i tài s n đ sinh ho t.ả ấ ớ ả ể ạ
Và theo quy đ nh c a B lu t Dân s thì ch th H gia đình trong quan h dân s chị ủ ộ ậ ự ủ ể ộ ệ ự ỉ
áp d ng trong m t s giao d ch s n xu t, kinh doanh theo quy đ nh t i Đi u 106 nói trên. Tuyụ ộ ố ị ả ấ ị ạ ề
nhiên, nhi u lĩnh v c khác đã m r ng ch th H gia đình v t quá quy đ nh n n tàng c aề ự ở ộ ủ ể ộ ượ ị ề ủ
B lu t Dân s , đ a ch th quan h dân s này vào r t nhi u giao d ch khác, nh : Vay v nộ ậ ự ư ủ ể ệ ự ấ ề ị ư ố
ngân hàng, mua bán đi n n c sinh ho t,…ệ ướ ạ
Đi u 107 v “Đ i di n c a h gia đình”, B lu t Dân s quy đ nh:ề ề ạ ệ ủ ộ ộ ậ ự ị
"1. Chủ hộ là đại diện của hộ gia đình trong các giao dịch dân sự vì lợi ích chung của hộ.
Cha, mẹ hoặc một thành viên khác đã thành niên có thể là chủ hộ.
Page 2 of 7
Chủ hộ có thể ủy quyền cho thành viên khác đã thành niên làm đại diện của hộ trong quan hệ
dân sự.
2. Giao dịch dân sự do người đại diện của hộ gia đình xác lập, thực hiện vì lợi ích chung của
hộ làm phát sinh quyền, nghĩa vụ của cả hộ gia đình. "
Theo quy đ nh trên, thì ch H gia đình đ ng nhiên là ng i đ i di n c a h gia dìnhị ủ ộ ươ ườ ạ ệ ủ ộ
đ xác l p các giao d ch dân s vì l i ích chung c a h . Ng i đ i di n có th là ch H giaể ậ ị ự ợ ủ ộ ườ ạ ệ ể ủ ộ
đình đ c ghi tên trên S h kh u ho c là ng i đ c ng i ch H gia đình đó u quy n.ượ ổ ộ ẩ ặ ườ ượ ườ ủ ộ ỷ ề
Tuy nhiên theo Đi u 109. V "Chi m h u, s d ng, đ nh đo t tài s n chung c a h gia đình"ề ề ế ữ ử ụ ị ạ ả ủ ộ
Thì ch H gia đình không đ ng nhiên có quy n xác l p, th c hi n giao d ch dân s , mà cònủ ộ ươ ề ậ ự ệ ị ự
ph i đáp ng đ c m t s đi u ki n nh sau:ả ứ ượ ộ ố ề ệ ư
" 1. Các thành viên của hộ gia đình chiếm hữu và sử dụng tài sản chung của hộ theo phương
thức thoả thuận.
2. Việc định đoạt tài sản là tư liệu sản xuất, tài sản chung có giá trị lớn của hộ gia đình phải
được các thành viên từ đủ mười lăm tuổi trở lên đồng ý; đối với các loại tài sản chung khác
phải được đa số thành viên từ đủ mười lăm tuổi trở lên đồng ý."
Tuy nhiên t i Kho n 2 Đi u 146 v “H p đ ng v quy n s d ng đ t” c a Ngh đ nhạ ả ề ề ợ ồ ề ề ử ụ ấ ủ ị ị
s 181/2004/NĐ-CP ngày 29-10-2004 c a Chính ph v Thi hành Lu t Đ t đai thì l i quyố ủ ủ ề ậ ấ ạ
đ nh: “ịH p đ ng chuy n đ i, chuy n nh ng, thuê, thuê l i quy n s d ng đ t; h p đ ngợ ồ ể ổ ể ượ ạ ề ử ụ ấ ợ ồ
ho c văn b n t ng cho quy n s d ng đ t; h p đ ng th ch p, b o lãnh, góp v n b ngặ ả ặ ề ử ụ ấ ợ ồ ế ấ ả ố ằ
quy n s d ng đ t thu c quy n s d ng chung c a h gia đình ph i đ c t t c các thànhề ử ụ ấ ộ ề ử ụ ủ ộ ả ượ ấ ả
viên có đ năng l c hành vi dân s trong h gia đình đó th ng nh t và ký tên ho c có văn b nủ ự ự ộ ố ấ ặ ả
u quy n theo quy đ nh c a pháp lu t v dân sỷ ề ị ủ ậ ề ự.”Nh v y, theo pháp lu t đ t đai, thì giao d chư ậ ậ ấ ị
c a H gia đình ch đòi h i các thành viên t đ 18 tu i tr lên, trong khi B lu t Dân s thìủ ộ ỉ ỏ ừ ủ ổ ở ộ ậ ự
yêu c u các thành viên t đ 15 tu i tr lên. Đi u khó hi u là ch , m c dù Ngh đ nh này đãầ ừ ủ ổ ở ề ể ở ỗ ặ ị ị
đ c s a đ i, b sung t i 6 l n, nh ng v n gi nguyên v đi u ki n tham gia c a thành viênượ ử ổ ổ ớ ầ ư ẫ ữ ề ề ệ ủ
H gia đình đ 18 tu i rõ ràng mâu thu n v i B lu t Dân sộ ủ ổ ẫ ớ ộ ậ ự.
Đi u 110 v “Trách nhi m dân s c a h gia đình”, B lu t Dân s nh sauề ề ệ ự ủ ộ ộ ậ ự ư :
“1. H gia đình ph i ch u trách nhi m dân s v vi c th c hi n quy n, nghĩa v dân s doộ ả ị ệ ự ề ệ ự ệ ề ụ ự
ng i đ i di n c a h gia đình xác l p, th c hi n nhân danh h gia đình.ườ ạ ệ ủ ộ ậ ự ệ ộ
2. H gia đình ch u trách nhi m dân s b ng tài s n chung c a h ; n u tài s n chung khôngộ ị ệ ự ằ ả ủ ộ ế ả
đ đ th c hi n nghĩa v chung c a h thì các thành viên ph i ch u trách nhi m liên đ i b ngủ ể ự ệ ụ ủ ộ ả ị ệ ớ ằ
tài s n riêng c a mìnhả ủ .”
Kho n 2, Đi u 107 nh đã đ c p trên cũng quy đ nh “ả ề ư ề ậ ở ị Giao d ch dân s do ng iị ự ườ
đ i di n c a h gia đình xác l p, th c hi n vì l i ích chung c a h làm phát sinh quy n, nghĩaạ ệ ủ ộ ậ ự ệ ợ ủ ộ ề
v c a c h gia đìnhụ ủ ả ộ .” Tuy nhiên, n u không đáp ng đ y đ các đi u ki n quy đ nh t iế ứ ầ ủ ề ệ ị ạ
kho n 2, Đi u 109 "ả ề Vi c đ nh đo t tài s n là t li u s n xu t, tài s n chung có giá tr l n c aệ ị ạ ả ư ệ ả ấ ả ị ớ ủ
h gia đình ph i đ c các thành viên t đ m i lăm tu i tr lên đ ng ý; đ i v i các lo i tàiộ ả ượ ừ ủ ườ ổ ở ồ ố ớ ạ
s n chung khác ph i đ c đa s thành viên t đ m i lăm tu i tr lên đ ng ý.".ả ả ượ ố ừ ủ ườ ổ ở ồ Thì có thể
d n đ n giao d ch dân s vô hi u và H gia đình không ph i ch u trách nhi m dân s theo quyẫ ế ị ự ệ ộ ả ị ệ ự
đ nh t i Đi u 110: ị ạ ề "1. H gia đình ph i ch u trách nhi m dân s v vi c th c hi n quy n,ộ ả ị ệ ự ề ệ ự ệ ề
nghĩa v dân s do ng i đ i di n c a h gia đình xác l p, th c hi n nhân danh h gia đình.ụ ự ườ ạ ệ ủ ộ ậ ự ệ ộ
2. H gia đình ch u trách nhi m dân s b ng tài s n chung c a h ; n u tài s n chung không độ ị ệ ự ằ ả ủ ộ ế ả ủ
đ th c hi n nghĩa v chung c a h thì các thành viên ph i ch u trách nhi m liên đ i b ng tàiể ự ệ ụ ủ ộ ả ị ệ ớ ằ
s n riêng c a mình."ả ủ
Câu 2: T h p tác không ph i là m t pháp nhân b i vì:ổ ợ ả ộ ở
Các t h p tác không th vay v n (đ c bi t là t ngân hàng), không đ c tham gia đ u th u,ổ ợ ể ố ặ ệ ừ ượ ấ ầ
đăng ký kinh doanh, mua s m tài s n chung v i t cách là t h p tác mà ch có th ti n hànhắ ả ớ ư ổ ợ ỉ ể ế
các ho t đ ng này v i t cách t ng thành viênạ ộ ớ ư ừ
Page 3 of 7