intTypePromotion=3

Đề tài: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện cơ cấu tổ chức, chế độ hoạt động các mô hình công ty mẹ - công ty con và đa mô hình vào áp dụng rộng rãi

Chia sẻ: Phan Thi Ngoc Giau | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:22

0
94
lượt xem
41
download

Đề tài: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện cơ cấu tổ chức, chế độ hoạt động các mô hình công ty mẹ - công ty con và đa mô hình vào áp dụng rộng rãi

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo luận văn - đề án 'đề tài: một số kiến nghị nhằm hoàn thiện cơ cấu tổ chức, chế độ hoạt động các mô hình công ty mẹ - công ty con và đa mô hình vào áp dụng rộng rãi', luận văn - báo cáo phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đề tài: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện cơ cấu tổ chức, chế độ hoạt động các mô hình công ty mẹ - công ty con và đa mô hình vào áp dụng rộng rãi

  1. TIỀU LUẬN Đề tài: “Khả năng vận dụng mô hình công ty mẹ - công ty con trong nền kinh tế Việt Nam” .
  2. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. më ®Çu Toµn cÇu hãa vµ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ ®ang lµ th¸ch thøc lín ®èi víi ViÖt Nam trªn con ®­êng ®æi míi. §Ó ®èi ®Çu víi nh÷ng th¸ch thøc ®ã,ViÖt Nam ®ang nç lùc tiÕp thu vµ t¨ng c­êng ®æi míi c«ng nghÖ nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh, ®¸p øng sù ®ßi hái cña quy luËt tÝch tô vµ tËp trung s¶n xuÊt.... Do vËy, viÖc tËp trung nguån lùc vµ qu¶n lý nguån lùc mét c¸ch cã hiÖu qu¶ lu«n lµ mét nhu cÇu cÊp thiÕt ®Æc biÖt lµ vèn. Mét trong nh÷ng gi¶i ph¸p ®­îc ®Ò cËp ®Õn lµ ¸p dông thÝ ®iÓm m« h×nh c«ng ty mÑ - c«ng ty con mµ tr­íc hÕt lµ gi¶i quyÕt tèt mèi quan hÖ gi÷a tæng c«ng ty víi c¸c doanh nghiÖp thµnh viªn th«ng qua m« h×nh nµy. M« h×nh c«ng ty mÑ - c«ng ty con lµ mét trong nh÷ng lo¹i h×nh ®­îc ¸p dông ngµy cµng réng r·i trªn thÕ giíi vµ ®ã lµ c«ng cô ®Ó h×nh thµnh nªn c¸c c«ng ty xuyªn quèc gia. Nguyªn nh©n thùc sù lµ ë kh¶ n¨ng huy ®éng vèn lín tõ x· héi mµ vÉn duy tr× ®­îc quyÒn kiÓm so¸t, khèng chÕ cña c«ng ty mÑ ë c¸c c«ng ty con. §Ó duy tr× tèc ®é ph¸t triÓn cao, ViÖt Nam ®· ph¶i ®èi mÆt víi nh÷ng th¸ch thøc vÒ nguån lùc ®Çu t­ cho ph¸t triÓn. Muèn duy tr× ®­îc tèc ®é ph¸t triÓn 6 - 7% hµng n¨m th× vèn ®Çu t­ ­íc tÝnh lªn tíi 400 - 500 tû USD. Do vËy, viÖc thÝ ®iÓm m« h×nh c«ng ty mÑ - c«ng ty con hiÖn nay lµ hÕt søc cÇn thiÕt. NghÞ quyÕt Héi nghÞ lÇn thø ba Ban chÊp hµnh trung ­¬ng §¶ng kho¸ IX ®· ®Ò ra chñ tr­¬ng x©y dùng mét sè tËp ®oµn kinh tÕ Nhµ n­íc m¹nh, ®æi míi tæ chøc c¸c tæng c«ng ty vµ doanh nghiÖp nhµ n­íc theo m« h×nh c«ng ty mÑ - c«ng ty con. V× ®iÒu kiÖn vµ n¨ng lùc cã h¹n nªn em xin tr×nh bÇy “Kh¶ n¨ng vËn dông m« h×nh c«ng ty mÑ - c«ng ty con trong nÒn kinh tÕ ViÖt Nam” Bµi viÕt nµy gåm 3 phÇn : PhÇn I : M« h×nh c«ng ty mÑ - c«ng ty con PhÇn II : B­íc ®Çu cña qu¸ tr×nh ¸p dông m« h×nh c«ng ty mÑ - c«ng ty con ë n­íc ta PhÇn III : Mét sè kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn c¬ cÊu tæ chøc, chÕ ®é ho¹t ®éng c¸c m« h×nh c«ng ty mÑ - c«ng ty con vµ ®a m« h×nh vµo ¸p dông réng r·i Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n thÇy gi¸o Lª Thôc ®· tËn t×nh h­íng dÉn vµ gióp ®ì em hoµn thµnh b¶n ®Ò ¸n nµy. 1
  3. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. PhÇn i M« h×nh c«ng ty mÑ-c«ng ty con(CTM-CTC) 1. Thùc chÊt m« h×nh c«ng ty mÑ-c«ng ty con CTM-CTC lµ c¸ch gäi cña chóng ta, chuyÓn ng÷ tõ tiÕng Anh “Holding company” vµ “Subsidiaries company” sang tiÕng ViÖt. Holding company lµ c«ng ty n¾m vèn, Subsidiaries company lµ c«ng ty nhËn vèn. Tõ “mÑ-con” lµ c¸ch gäi suy diÔn, cã thÓ g©y hiÓu lÇm, nÕu kh«ng ®i s©u vµo néi dung cña tõ. Thùc chÊt CTM lµ mét nhµ tµi phiÖt, quan hÖ mÑ - con gi÷a CTM vµ CTC lµ sù chi phèi cña nhµ tµi phiÖt vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña CTC nhê cã vèn cña nhµ tµi phiÖt t¹i c¸c CTC ®ã. Nhµ tµi phiÖt nµy kh¸c c¸c cæ ®«ng th«ng th­êng ë chç, do cã nhiÒu vèn nªn cã thÓ cïng lóc lµ cæ ®«ng cña nhiÒu c«ng ty. V× lµ cæ ®«ng cña nhiÒu c«ng ty, h¬n thÕ n÷a, lµ cæ ®«ng chi phèi hoÆc ®Æc biÖt ®èi víi ho¹t ®éng cña c¸c CTC. CTM cã thÓ lµ mét c«ng ty ho¹t ®éng tµi chÝnh thuÇn tuý (chuyªn dïng vèn ®Ó mua cæ phÇn t¹i c¸c CTC), còng cã thÓ lµ mét c«ng ty võa ho¹t ®éng tµi chÝnh, võa trùc tiÕp s¶n xuÊt-kinh doanh. 2. ¦u ®iÓm cña m« h×nh Thu hót ®­îc nhiÒu vèn tõ x· héi mµ vÉn b¶o ®¶m ®­îc quyÒn quyÕt ®Þnh trong CTM còng nh­ kiÓm so¸t, khèng chÕ ho¹t ®éng cña c¸c CTC. Do cã kh¶ n¨ng tËp trung vèn lín t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ®¸p øng nhanh thÞ tr­êng trong n­íc còng nh­ quèc tÕ, t¹o c¬ héi c¹nh tranh víi c¸c tËp ®oµn kinh tÕ trong khu vùc vµ thÕ giíi. Kh¶ n¨ng t¸c ®éng toµn diÖn cña CTM vµo c¸c CTC do cïng lóc cã vèn t¹i nhiÒu CTC nªn cã tÇm nh×n bao qu¸t toµn ngµnh, toµn thÞ tr­êng, biÕt chç yÕu, chç m¹nh cña nhiÒu c«ng ty ®Ó cã hµnh vi t¸c ®éng chÝnh x¸c t¹i mçi CTC cô thÓ. 3. Nh­îc ®iÓm Do tËp trung vèn vµ nguån lùc lín nªn dÔ dÉn tíi t×nh tr¹ng ®éc quyÒn k×m h·m sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. C¸c CTM n¾m gi÷ 2
  4. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. phÇn lín cæ phÇn cña c¸c CTC nªn nÕu gÆp sù cè sÏ kÐo theo sù ph¸ s¶n t¹i c¸c CTC ®ã, g©y ¶nh h­ëng lín ®Õn nÒn kinh tÕ . PhÇn ii Kh¶ n¨ng vËn dông m« h×nh CTM-CTC Trong nÒn kinh tÕ viÖtnam I. Sù cÇn thiÕt chuyÓn c¸c tæng c«ng ty ( TCT ), doanh nghiÖp nhµ n­íc (DNNN ) sang m« h×nh CTM-CTC 1. M« h×nh TCT vµ nh­îc ®iÓm cña m« h×nh TCT Ngµy 7-3-1994, Thñ t­íng ChÝnh phñ ®· cã nh÷ng quyÕt ®Þnh s¾p xÕp c¸c liªn hiÖp, c¸c xÝ nghiÖp thµnh lËp TCT 90, TCT 91, ®­îc thÝ ®iÓm m« h×nh tËp ®oµn. Cho ®Õn nay c¶ n­íc ®· cã 17 TCT 91 vµ 77 TCT 90. C¸c TCT nhµ n­íc chiÕm 28,4% tæng sè doanh nghiÖp, n¾m gi÷ kho¶ng 65% vÒ vèn vµ 61% lao ®éng trong khu vùc DNNN. Trong nh÷ng n¨m qua, c¸c TCT ®· b­íc ®Çu thÓ hiÖn vai trß trªn mét sè mÆt: T¹o ®iÒu kiÖn ®Èy nhanh qu¸ tr×nh tÝch tô tËp trung vèn, më réng s¶n xuÊt, ®Çu t­ chiÒu s©u, më réng thÞ phÇn, kim ng¹ch xuÊt khÈu ngµy cµng t¨ng. C¸c TCT ®· gãp phÇn vµo ®iÒu hoµ vµ b×nh æn gi¸ c¶ trong n­íc, ®Æc biÖt lµ c¸c mÆt hµng nh¹y c¶m nh­ xi m¨ng, giÊy, l­¬ng thùc..., ®¶m b¶o c¸c c©n ®èi lín cña nÒn kinh tÕ, n©ng cao ®­îc kh¶ n¨ng c¹nh tranh trong xuÊt khÈu. C¸c TCT chiÕm kho¶ng 50% trong tæng gi¸ trÞ s¶n phÈm cña c¸c DNNN, c¸c chØ tiªu vÒ doanh thu, lîi nhuËn, nép ng©n s¸ch ®¹t kh¸. HÇu hÕt c¸c TCT ®Òu ®ang ®¶m nhËn c¸c vÞ trÝ then chèt trong nÒn kinh tÕ quèc d©n, ®¸p øng c¸c s¶n phÈm chñ yÕu, æn ®Þnh gi¸ c¶, gãp phÇn æn ®Þnh t×nh h×nh nÒn kinh tÕ-x· héi. Bªn c¹nh nh÷ng mÆt ®¹t ®­îc, c¸c doanh nghiÖp nµy còng ®· béc lé mét sè khuyÕt ®iÓm. Qua qu¸ tr×nh ho¹t ®éng, hÇu hÕt c¸c TCT ®· béc lé mét sè mÆt yÕu kÐm c¶ vÒ tæ chøc vµ c¬ chÕ tµi chÝnh. + HÇu hÕt viÖc thµnh lËp c¸c TCT ®Òu trªn c¬ së tËp hîp c¸c DNNN theo nghÞ ®Þnh 388/H§BT (1991), víi c¸c quyÕt ®Þnh hµnh chÝnh theo 3
  5. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. kiÓu gom ®Çu mèi, liªn kÕt ngang. V× vËy, nhiÒu TCT lóng tóng trong ®iÒu hµnh vµ gÆp kh«ng Ýt khã kh¨n, cha trë thµnh mét thÓ thèng nhÊt, cha ph¸t huy ®­îc søc m¹nh tæng hîp. Néi bé c¸c TCT cha thÓ hiÖn râ c¸c mèi quan hÖ vÒ tµi chÝnh, vèn, khoa häc c«ng nghÖ, thÞ tr­êng... nªn cha g¾n kÕt ®­îc c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn, mét sè muèn t¸ch khái TCT. + C¬ chÕ chÝnh s¸ch hiÖn nay cßn thiÕu ®ång bé, chång chÐo, cha cã quy ®Þnh râ vÒ qu¶n lý nhµ n­íc ®èi víi TCT. C¬ chÕ tµi chÝnh cha t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó sö dông tèi ®a c¸c nguån vèn, nªn c¸c TCT rÊt thiÕu vèn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, chËm ®æi míi c«ng nghÖ, s¶n phÈm kÐm kh¶ n¨ng c¹nh tranh, h¹n chÕ kh¶ n¨ng liªn kÕt, liªn doanh ®Ó më réng quy m« s¶n xuÊt. Thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña m« h×nh TCT nh÷ng n¨m qua cho thÊy : Cïng víi qóa tr×nh ®æi míi c¸c DNNN, cÇn thiÕt ph¶i ®æi míi vµ chÊn chØnh l¹i tæ chøc, c¬ chÕ ho¹t ®éng cña c¸c TCT víi môc tiªu ®a c¸c doanh nghiÖp nµy trë thµnh ®Çu tÇu cho sù ph¸t triÓn, lµ nßng cèt vµ ®éng lùc cho c«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ cña ®Êt n­íc, tiªn phong trong ®æi míi c«ng nghÖ vµ n©ng cao chÊt lîng, hiÖu qu¶ ho¹t ®éng ®Ó c¹nh tranh tèt víi c¸c tËp ®oµn lín cña n­íc ngoµi kh«ng chØ t¹i ViÖt Nam, mµ cßn trªn thÞ tr­êng quèc tÕ. Mét trong nh÷ng gi¶i ph¸p ®îc ®Ò cËp ®Õn lµ gi¶i quyÕt tèt mèi quan hÖ gi÷a TCT víi c¸c doanh nghiÖp thµnh viªn th«ng qua m« h×nh CTM-CTC. 2- Sù cÇn thiÕt chuyÓn c¸c TCT, DNNN sang m« h×nh CTM-CTC + Cßn nhiÒu DNNN kh«ng ®­îc qu¶n lý trùc tiÕp b»ng TCT. C¶ n­íc hiÖn cã 17 TCT 91 vµ 77 TCT 90, bao gåm 1605 DNNN lín vµ võa, b»ng 28,4% tæng sè DNNN, chiÕm kho¶ng 65% vèn s¶n xuÊt, 61% lùc l­îng lao ®éng thuéc khu vùc DNNN. Nh­ vËy, xÐt vÒ sè l­îng cßn tíi h¬n 2/3 sè DNNN kh«ng ®­îc qu¶n lý bëi c¸c TCT, h¬n 1/3 sè vèn vµ lao ®éng cña khu vùc DNNN n»m ngoµi c¸c TCT. TÊt nhiªn, nh÷ng doanh nghiÖp nµy ®­îc nhµ n­íc qu¶n lý b»ng c¸c c¬ quan qu¶n lý theo ngµnh vµ l·nh thæ, nh­ c¸c bé vµ c¸c së. C¸ch qu¶n lý nµy ®­¬ng nhiªn lµ kh«ng thÓ s©u s¸t, linh ho¹t nh­ c¸ch qu¶n lý cña c¸c TCT. + Ngay c¶ 1605 DNNN trùc thuéc c¸c TCT còng kh«ng ®­îc qu¶n lý tèt 4
  6. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Mét trong c¸c nguyªn nh©n khiÕn cho m« h×nh TCT 90, TCT 91, kh«ng thÓ qu¶n lý tèt c¸c doanh nghiÖp thµnh viªn lµ ®Þa vÞ ph¸p lý kh«ng râ rµng cña c¸c chñ thÓ kinh tÕ trong m« h×nh nãi trªn. Quan hÖ gi÷a ba ®Ønh quyÒn lùc trong c¸c TCT hiÖn nay ( Héi ®ång qu¶n trÞ, Tæng gi¸m ®èc, Gi¸m ®èc cña c¸c DNNN thµnh viªn ) lµ kiÓu quan hÖ võa gß bã võa láng lÎo do kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc døt kho¸t, râ rµng vÒ tr¸ch nhiÖm vµ thÈm quyÒn. + Qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ DNNN lµm cho ngµy cµng cã cã thªm nhiÒu doanh nghiÖp kh«ng cßn lµ thµnh viªn cña TCT 90, TCT 91. Thµnh viªn cña c¸c TCT nhÊt thiÕt ph¶i lµ DNNN. Khi cæ phÇn ho¸, giao b¸n kho¸n, cho thuª c¸c doanh nghiÖp thµnh viªn, c¸c doanh nghiÖp nµy míi ®­¬ng nhiªn ra khái thµnh phÇn TCT, ph¹m vi qu¶n lý cña c¸c TCT ®· hÑp l¹i cµng hÑp h¬n, sè doanh nghiÖp kh«ng ®­îc qu¶n lý b»ng mét c¬ chÕ, ®Æc biÖt vèn ®· Ýt l¹i cµng Ýt h¬n. 3. Lîi Ých cña viÖc chuyÓn TCT, DNNN sang m« h×nh CTM- CTC ViÖc chuyÓn c¸c TCT vµ DNNN sang m« h×nh CTM-CTC cã t¸c dông vµ lîi Ých sau ®©y: + C¸c doanh nghiÖp sau khi cæ phÇn ho¸ vÉn cã thÓ n»m trong vßng kiÓm so¸t, ®iÒu tiÕt trùc tiÕp cña nhµ n­íc qua bµn tay CTM, ®iÒu mµ TCT 90-91 kh«ng lµm ®­îc khi c¸c DNNN chuyÓn ®æi së h÷u, kh«ng cßn lµ cña nhµ n­íc 100% nh­ cò, CTM víi danh nghÜa lµ cæ ®«ng sÏ can thiÖp vµo CTC. Nh÷ng TCT b»ng quan hÖ hµnh chÝnh kh«ng thÓ can thiÖp vµo c¸c CTC ®îc khi c¸c CTC nµy kh«ng cßn lµ c¸c DNNN n÷a. +Víi chøc tr¸ch thÈm quyÒn qu¶n lý vèn nhµ n­íc theo kiÓu c«ng ty thùc sù, c¸c CTM sÏ chñ ®éng tÝch cùc xö lý c¸c DNNN ®­îc giao qu¶n lý tõ ®ã, qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ DNNN sÏ nhanh chãng h¬n. Cæ phÇn ho¸ DNNN hiÖn nay chËm lµ do nhiÒu nguyªn nh©n, trong ®ã cã hai nguyªn nh©n liªn quan ®Õn m« h×nh qu¶n lý nãi trªn: sù kh«ng mong muèn cña chÝnh nh÷ng nhµ qu¶n lý trùc tiÕp DNNN vµ sù thê ¬ cña c¸c TCT 90-91. Mét bªn th× bÞ mÊt quyÒn lîi do cæ phÇn ho¸, mét bªn th× ch¼ng ®îc g×, thËm chÝ còng bÞ mÊt quyÒn lîi ë møc ®é nhÊt ®Þnh. Nhng khi chuyÓn thµnh CTM, Nhµ n­íc sÏ giao vèn cña tÊt c¶ c¸c DNNN thµnh viªn, trao quyÒn vµ tr¸ch nhiÖm sinh lîi sè vèn nµy cho CTM. C¸c DNNN sÏ trë thµnh ®èi tîng ®Þnh ®o¹t cña CTM. C¸c CTM sÏ ph¶i t×m mäi biÖn ph¸p ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô b¶o toµn vµ sinh lîi vèn tr­íc Nhµ níc. C¬ chÕ qu¶n lý nhµ n­íc ®èi víi CTM 5
  7. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. còng sÏ lµ c¬ chÕ tù h¹ch to¸n. Víi quyÒn hµnh míi, v× tr¸ch nhiÖm vµ lîi Ých cña chÝnh m×nh, c¸c CTM sÏ kh«ng thê ¬ tr­íc t×nh tr¹ng yÕu kÐm cña nhiÒu doanh nghiÖp thµnh viªn. Hä sÏ cæ phÇn ho¸ c¸c DNNN nµy, biÕn chóng thµnh CTC. Víi nh÷ng DNNN kh«ng thÓ hoÆc cha thÓ cæ phÇn ho¸, CTM sÏ biÕn chóng thµnh c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n mét thµnh viªn. CTM lµ chñ së h÷u trùc tiÕp c¸c DNNN nµy, buéc chóng ph¶i ho¹t ®éng theo ®Þnh h­íng cña m×nh. + Víi m« h×nh CTM-CTC, mµ cô thÓ lµ c¬ chÕ cæ ®«ng, c¸c CTM ch¾c ch¾n sÏ qu¶n lý c¸c CTC mét c¸ch th­êng xuyªn, s©u s¸t h¬n TCT 90-91. Th«ng qua ng­êi ®¹i diÖn cña m×nh t¹i c¸c CTC, CTM cã thÓ n¾m b¾t chÝnh x¸c, kÞp thêi t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh t¹i ®©y. B»ng sù chØ ®¹o cña tËp thÓ ®øng ®»ng sau ng­êi ®¹i diÖn CTM t¹i CTC, c¸c ®¹i diÖn CTM cã nhiÒu kh¶ n¨ng ¶nh hëng tÝch cùc ®Õn ho¹t ®éng cña CTC. §ã lµ ®iÒu kh«ng thÓ cã trong c¸c TCT hiÖn nay. II. B­íc ®Çu cña qóa tr×nh ¸p dông m« h×nh CTM-CTC ë n­íc ta 1.M« h×nh CTM-CTC ë n­íc ta 1.1_ Quy ®Þnh chung 1.1.1_ Kh¸i niÖm  C«ng ty mÑ lµ doanh nghiÖp ®­îc tæ chøc vµ ®¨ng ký theo ph¸p luËt ViÖt Nam, n¾m gi÷ toµn bé vèn ®iÒu lÖ cña c«ng ty kh¸c hoÆc n¾m gi÷ tû lÖ cæ phÇn chi phèi, vèn gãp chi phèi ë c«ng ty kh¸c, cã quyÒn chi phèi ®èi víi c«ng ty ®ã.  C«ng ty mÑ nhµ n­íc lµ c«ng ty do nhµ n­íc lµm chñ së h÷u toµn bé vèn ®iÒu lÖ, ho¹t ®éng theo nghÞ ®Þnh vµ c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt.  C«ng ty con lµ doanh nghiÖp ®­îc tæ chøc vµ ®¨ng ký, theo ph¸p luËt ViÖt Nam hoÆc ph¸p luËt n­íc ngoµi, do mét c«ng ty mÑ n¾m gi÷ toµn bé ho¨c mét phÇn vèn ®iÒu lÖ vµ bÞ c«ng ty ®ã chi phèi. 6
  8. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.  C«ng ty con nhµ n­íc lµ c«ng ty con do mét c«ng ty mÑ nhµ n­íc n¾m gi÷ toµn bé vèn ®iÒu lÖ, ho¹t ®éng theo nghÞ ®Þnh nµy vµ c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt.  C«ng ty liªn kÕt lµ c«ng ty mµ c«ng ty mÑ cã vèn gãp nh÷ng kh«ng cã quyÒn chi phèi.  C«ng ty con ë n­íc ngoµi lµ c«ng ty con ®¨ng ký ho¹t ®éng theo luËt cña n­íc ngoµi do mét c«ng ty mÑ ®¨ng ký ë ViÖt Nam ®Çu t­ vµ n¾m gi÷ toµn bé vèn ®iÒu lÖ hoÆc cã cæ phÇn, vèn gãp chi phèi t¹i c«ng ty ®ã. * QuyÒn chi phèi cña mét c«ng ty víi c«ng ty kh¸c lµ quyÒn quyÕt ®Þnh cña mét c«ng ty nµy ®èi víi nh©n sù chñ chèt, tæ chøc qu¶n lý, thÞ tr­êng vµ c¸c quyÕt ®Þnh qu¶n lý quan träng cña c«ng ty kh¸c do m×nh n¾m gi÷ toµn bé sè vèn ®iÒu lÖ hoÆc sö dông quyÒn biÓu quyÕt cña m×nh víi t­ c¸ch lµ mét cæ ®«ng, bµn giao vèn hoÆc sö dông bÝ quyÕt c«ng nghÖ t¸c ®éng ®Õn viÖc th«ng qua hoÆc kh«ng th«ng qua c¸c quyÕt ®Þnh quan träng cña c«ng ty mµ m×nh cã cæ phÇn, vèn gãp.  Cæ phÇn chi phèi lµ cæ phÇn chiÕm trªn 50% vèn ®iÒu lÖ hoÆc ë møc mµ theo quy ®Þnh ph¸p luËt vµ ®iÒu lÖ cña c«ng ty ®ñ ®Ó chi phèi c¸c quyÕt ®Þnh quan träng cña c«ng ty ®ã.  Vèn gãp chi phèi lµ phÇn vèn gãp chiÕm trªn 50% vèn ®iÒu lÖ hay lµ møc mµ theo quy ®Þnh ph¸p luËt vµ ®iÒu lÖ cña c«ng ty ®ñ ®Ó chi phèi c¸c quyÕt ®Þnh quan träng cña c«ng ty ®ã. 1.1.2_ C«ng ty mÑ nhµ n­íc  C«ng ty mÑ nhµ n­íc ®­îc ¸p dông ®èi víi TCT, DNNN chuyÓn ®æi theo nghÞ ®Þnh nµy sang m« h×nh CTM-CTC thuéc lÜnh vùc, ngµnh nghÒ mµ nhµ n­íc n¾m gi÷ 100% vèn.  CTM nhµ n­íc trùc tiÕp thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vµ cã vèn ®Çu t­ ë c¸c CTC, c«ng ty liªn kÕt d­íi h×nh thøc gãp vèn cæ phÇn hoÆc vèn gãp liªn doanh.  CTM nhµ n­íc cã t­ c¸ch ph¸p nh©n, cã tµi s¶n, tªn gäi, bé m¸y qu¶n lý riªng, tù chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù trong ph¹m vi sè tµi s¶n cña c«ng ty.  Tªn gäi cña c¸c TCT, DNNN chuyÓn sang m« h×nh CTM-CTC nh­ sau: 7
  9. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. + Doanh nghiÖp chuyÓn ®æi hoÆc tæ chøc thµnh CTM nhµ n­íc c¸c thÓ sö dông tªn gäi “c«ng ty” kÌm theo tªn riªng ®Ó ®Æt tªn CTM, ®Æt tªn cò cña TCT, DNNN tr­íc khi chuyÓn ®æi. Tr­êng hîp sö dông tªn cò lµ TCT th× TCT lµ CTM, kh«ng bao gåm c¸c c«ng ty con. + TCT quy m« lín cã kh¶ n¨ng chi phèi hoÆc cã ¶nh h­ëng ®¸ng kÓ ®èi víi mét hoÆc mét sè ngµnh hµng, sau khi chuyÓn ®æi theo m« h×nh CTM-CTC mµ trong c¬ cÊu cã nhiÒu CTC vµ c«ng ty liªn kÕt, trong ®ã cã nhiÒu CTC ®a d¹ng ho¸ vÒ së h÷u, c¸c CTC cã cïng tªn th­¬ng hiÖu víi CTM, th× tæ hîp CTM vµ c¸c CTC ®­îc ®æi tªn thµnh tËp ®oµn. 1.1.3_ C«ng ty con  Tuú theo quy m« vµ nhu cÇu trong kinh doanh, mét CTM nhµ n­íc cã thÓ cã c¸c lo¹i CTC sau ®©y: CTC nhµ n­íc; + C«ng ty cæ phÇn do CTM gi÷ cæ phÇn chi phèi; + C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n tõ hai thµnh viªn trë lªn do CTM gi÷ tØ lÖ vèn gãp chi phèi; + C«ng ty liªn doanh víi n­íc ngoµi do CTM gi÷ tû lÖ vèn gãp chi phèi; + C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n mét thµnh viªn do CTM lµ chñ së h÷u; + CTC ë n­íc ngoµi. Ngoµi vèn ®Çu t­ ë c¸c CTC, CTM nhµ n­íc cã thÓ cã vèn cæ phÇn, vèn liªn doanh vµ vèn gãp kh¸c ë c¸c c«ng ty liªn kÕt.  CTC cã t­ c¸ch ph¸p nh©n, cã tµi s¶n tªn gäi, bé m¸y qu¶n lý riªng, tù chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù trong ph¹m vi sè tµi s¶n cña doanh nghiÖp. + CTC tæ chøc vµ ho¹t ®éng theo c¸c quy ®Þnh ph¸p luËt t­¬ng øng víi h×nh thøc ph¸p lý cña CTC; + CTC nhµ n­íc tæ chøc, ho¹t ®éng thùc hiÖn c¸c quyÒn, nghÜa vô theo quy ®Þnh cña nghÞ ®Þnh vµ c¸c quy ®Þnh kh¸c cña ph¸p luËt . + CTC lµ c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n mét thµnh viªn do CTM nhµ n­íc lµ chñ së h÷u, thùc hiÖn c¸c quyÒn, nghÜa vô, tæ chøc qu¶n lý theo luËt doanh nghiÖp, NghÞ ®Þnh 63/2001/ND-CP ngµy 14/9/2001 vµ quy ®Þnh kh¸c cña ph¸p luËt; 8
  10. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. + CTC lµ c«ng ty cæ phÇn, c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n tõ hai thµnh viªn trë lªn do CTM nhµ n­íc cã cæ phÇn hoÆc gãp vèn chi phèi, thùc hiÖn c¸c quyÒn, nghÜa vô, tæ chøc qu¶n lý theo luËt doanh nghiÖp vµ c¸c quy ®Þnh kh¸c cña ph¸p luËt; + CTC lµ c«ng ty liªn doanh víi n­íc ngoµi, do CTM n¾m gi÷ tû lÖ vèn gãp chi phèi, thùc hiÖn c¸c quyÒn, nghÜa vô, tæ chøc qu¶n lý theo luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ c¸c quy dÞnh kh¸c cña ph¸p luËt ViÖt Nam vÒ ®Çu t­ ra n­íc ngoµi. 1.2. C¬ chÕ ho¹t ®éng cña m« h×nh CTM-CTC ë n­íc ta 1.2.1. Vai trß chøc n¨ng cña CTM  CTM ®iÒu tiÕt CTC vÒ c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh sao cho phï hîp víi ®­êng lèi chñ tr­¬ng cña §¶ng, ph¸p luËt, kÕ ho¹ch vµ chÕ ®é cña Nhµ n­íc, kh«ng chØ dõng l¹i ë chøc n¨ng ng­êi chñ së h÷u vèn thuÇn tuý.  ChuyÓn ph­¬ng thøc qu¶n lý hµnh chÝnh cña TCT 90- 91 sang ph­¬ng thøc ®iÒu tiÕt qua ®Þa vÞ ph¸p lý cña mét cæ ®«ng. Sù ®iÒu tiÕt cña CTM ®èi víi CTC cã hiÖu lùc cao hay thÊp phô thuéc vµo sè vèn cña CTM t¹i CTC vµ sù xuÊt s¾c cña ng­êi ®¹i diÖn. §­¬ng nhiªn, CTM ph¶i t×m c¸ch giµnh ­u thÕ t¹i c¸c CTC b»ng con ®­êng t¨ng cæ phÇn vµ qua sù tËp trung cè vÊn ®Ó ng­êi ®¹i diÖn cña m×nh t¹i CTC hoµn thµnh xuÊt s¾c sø m¹ng d¹i diÖn.  VÒ ®Þa vÞ ph¸p lý tr­íc Nhµ n­íc: CTM lµ mét ®¬n vÞ h¹ch to¸n kinh tÕ, dïng vèn Nhµ n­íc ®Ó ®Çu t­, lÊy lîi nhuËn cæ phÇn ®Ó trang tr¶i chi phÝ qu¶n lý vµ nép ng©n s¸ch theo ®Þnh møc.  Víi sè vèn do Nhµ n­íc giao qu¶n, bé m¸y qu¶n lý CTM chän n¬i ®Çu t­ ®Ó trë thµnh cæ ®«ng, cö ®¹i diÖn cho CTM t¹i CTC. §ã lµ néi dung qu¶n lý cña CTM. 1.2.2. Tæ chøc, qu¶n lý CTM Nhµ n­íc C¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý CTM Nhµ n­íc cã c¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý gåm: Héi ®ång qu¶n trÞ, Ban kiÓm so¸t, Tæng gi¸m ®èc, c¸c Phã tæng Gi¸m ®èc vµ bé m¸y gióp viÖc. 9
  11. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Héi ®ång qu¶n trÞ Héi ®ång qu¶n trÞ lµ c¬ quan qu¶n lý CTM, thùc hiÖn chøc n¨ng®¹i diÖn trùc tiÕp chñ së h÷u Nhµ n­íc t¹i CTM, cã toµn quyÒn nh©n danh c«ng ty ®Ó quyÕt ®Þnh mäi vÊn ®Ò liªn quan ®Õn môc ®Ých, quyÒn lîi cña c«ng ty mÑ trõ nh÷ng vÊn ®Ò thuéc thÈm quyÒn, tr¸ch nhiÖm cña chñ së h÷u ph©n cÊp cho c¸c c¬ quan Nhµ n­íc thùc hiÖn, chÞu tr¸ch nhiÖm tr­íc ng­êi quyÕt ®Þnh thµnh lËp CTM, vÒ ®Þnh h­íng vµ môc tiªu chñ së h÷u Nhµ níc giao. Héi ®ång qu¶n trÞ CTM cã nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n sau:  NhËn, qu¶n lý vµ sö dông cã hiÖu qu¶ vèn, ®Êt ®ai, tµi nguyªn vµ nguån lùc kh¸c do chñ së h÷u Nhµ n­íc ®Çu t­ cho CTM.  QuyÕt ®Þnh c¸c vÊn ®Ò sau: + QuyÕt ®Þnh chiÕn l­îc ph¸t triÓn, kÕ ho¹ch dµi h¹n cña CTM vµ c¸c CTC do CTM n¾m gi÷ toµn bé vèn ®iÒu lÖ + QuyÕt ®Þnh hoÆc ph©n cÊp cho gi¸m ®èc quyÕt ®Þnh: c¸c dù ¸n ®Çu t­, gãp vèn, mua cæ phÇn cña c¸c c«ng ty kh¸c, b¸n tµi s¶n cña c«ng ty cã gi¸ d­íi 50% gi¸ trÞ vèn ®iÒu lÖ + Ph­¬ng ¸n tæ chøc qu¶n lý, tæ chøc kinh doanh, biªn chÕ bé m¸y qu¶n lý, quy chÕ qu¶n lý c«ng ty, quy ho¹ch, ®µo t¹o lao ®éng + Lùa chän ký hîp ®ång hoÆc bæ nhiÖm, miÔn nhiÖm, c¸ch chøc vµ quyÕt ®Þnh møc l­¬ng ®èi víi Tæng gi¸m ®èc CTM sau khi ®­îc sø chÊp thuËn cña ng­êi thµnh lËp, chuyÓn ®æi thµnh c«ng ty + Thùc hiÖn quyÒn h¹n, nghÜa vô cña chñ së h÷u c¸c c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n mét thµnh viªn mµ c«ng ty lµ chñ së h÷u. + §Çu t­ vµ ®iÒu chØnh ®èi víi vèn vµ c¸c nguån lùc do m×nh ®Çu t­ gi÷a c¸c CTC theo ®iÒu lÖ cña CTC + QuyÕt ®Þnh ph­¬ng ¸n huy ®éng vèn ®Ó ho¹t ®éng kinh doanh nh­ng kh«ng lµm thay ®æi h×nh thøc së h÷u + Th«ng qua b¸o c¸o tµi chÝnh hµng n¨m cña c«ng ty, ph­¬ng ¸n sö dông lîi nhuËn sau thuÕ hoÆc xö lý c¸c kho¶n lç trong qu¸ tr×nh kinh doanh do Tæng gi¸m ®èc ®Ò nghÞ, th«ng qua b¸o c¸o tµi chÝnh hµng n¨m cña CTC Nhµ n­íc, thùc hiÖn viÖc c«ng bè c«ng khai c¸c b¸o c¸o tai chÝnh theo quy ®Þnh cña chÝnh phñ + KiÓm tra, gi¸m s¸t Tæng gi¸m ®èc trong viÖc thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng, nhiÖm vô 10
  12. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.  KiÕn nghÞ ng­êi quyÕt ®Þnh thµnh lËp CTM + Phª duyÖt ®iÒu lÖ vµ söa ®æi ®iÒu lÖ c«ng ty + QuyÕt ®Þnh dù ¸n ®Çu t­ trªn møc ph©n cÊp cho Héi ®ång qu¶n trÞ, ph­¬ng ¸n huy ®éng vèn dÉn ®Õn thay ®æi së h÷u c«ng ty + Bæ sung, thay thÕ, miÔm nhiÖm, khen th­ëng, kû luËt c¸c thµnh viªn héi ®ång qu¶n trÞ + QuyÕt ®Þnh c¸c dù ¸n ®Çu t­, gãp vèn, mua cæ phÇn cña c¸c c«ng ty kh¸c, b¸n tµi s¶n cã gi¸ trÞ trªn 50% vèn ®iÒu lÖ cña CTM hay tû lÖ kh¸c nhá h¬n  C¸c quyÒn vµ nhiÖm vô kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vµ ®iÒu lÖ c«ng ty Ban kiÓm so¸t + Héi ®ång qu¶n trÞ thµnh lËp ban kiÓm so¸t ®Ó gióp Héi ®ång qu¶n trÞ kiÓm tra, gi¸m s¸t tÝnh hîp ph¸p, chÝnh x¸c vµ trung thùc trong qu¶n lý, ®iÒu hµnh ho¹t ®éng kinh doanh, trong ghi chÐp sæ kÕ to¸n, b¸o c¸o tµi chÝnh vµ viÖc chÊp hµnh ®iÒu lÖ c«ng ty, nghÞ quyÕt, quyÕt ®Þnh cña héi ®ång qu¶n trÞ, cña Tæng gi¸m ®èc, bé m¸y qu¶n lý c«ng ty vµ c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn. + Ban kiÓm so¸t thùc hiÖn nhiÖm vô do héi ®ång qu¶n trÞ giao, b¸o c¸o vµ chÞu tr¸ch nhiÖm tr­íc héi ®ång qu¶n trÞ. Tæng gi¸m ®èc vµ bé m¸y gióp viÖc + Tæng gi¸m ®èc do Héi ®ång qu¶n trÞ c«ng ty tuyÓn chän, bæ nhiÖm, miÔn nhiÖm hoÆc ký hîp ®ång, chÊm døt hîp ®ång víi sù chÊp thuËn cña ng­êi quyÕt ®Þnh chuyÓn ®æi, tæ chøc CTM-CTC. + Tæng gi¸m ®èc lµ ng­êi ®iÒu hµnh ho¹t ®éng hµng ngµy cña c«ng ty; tr­êng hîp ®iÒu lÖ c«ng ty kh«ng quy ®Þnh Chñ tÞch Héi ®ång qu¶n trÞ lµ ng­êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt th× tæng gi¸m ®èc lµ ng­êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt cña c«ng ty, chÞu tr¸ch nhiÖm tr­íc Héi ®ång qu¶n trÞ vµ tr­íc ph¸p luËt vÒ thùc hiÖn c¸c quyÒn vµ nghÜa vô ®­îc giao. + Phã tæng gi¸m ®èc gióp tæng gi¸m ®èc ®iÒu hµnh c«ng ty theo ph©n c«ng vµ uû quyÒn cña tæng gi¸m ®èc, chÞu tr¸ch nhiÖm tr­íc tæng gi¸m ®èc vÒ nhiÖm vô ®­îc tæng gi¸m ®èc ph©n c«ng hoÆc uû quyÒn. 11
  13. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. + V¨n phßng vµ c¸c ban (hoÆc phßng) chuyªn m«n, nghiÖp vô cã chøc n¨ng tham m­u, gióp viÖc Héi ®ång qu¶n trÞ, Tæng gi¸m ®èc trong ®iÒu hµnh qu¶n lý c«ng viÖc. Quan hÖ gi÷a Héi ®ång qu¶n trÞ vµ Tæng gi¸m ®èc trong qu¶n lý, ®iÒu hµnh c«ng ty + Khi tæ chøc thùc hiÖn c¸c nghÞ quyÕt, quyÕt ®Þnh cña Héi ®ång qu¶n trÞ, nÕu ph¸t hiÖn vÊn ®Ò kh«ng cã lîi cho c«ng ty th× Tæng gi¸m ®èc b¸o c¸o víi Héi ®ång qu¶n trÞ ®Ó ®iÒu chØnh l¹i nghÞ quyÕt, quyÕt ®Þnh. Tæng gi¸m ®èc vÉn ph¶i thùc hiÖn nh­ng cã quyÒn b¶o lu­ ý kiÕn vµ kiÕn nghÞ lªn cÊp trªn. + Sau mçi th¸ng, quý vµ n¨m, trong thêi h¹n 15 ngµy, Tæng gi¸m ®èc ph¶i göi b¸o c¸o b»ng v¨n b¶n vÒ t×nh h×nh ho¹t ®éng kinh doanh vµ ph­¬ng h­íng thùc hiÖn trong kú tíi cña c«ng ty cho Héi ®ång qu¶n trÞ. + Chñ tÞch Héi ®ång qu¶n trÞ cã quyÒn trùc tiÕp tham dù hoÆc cö ®¹i diÖn cña Héi ®ång qu¶n chÞ tham dù c¸c cuéc häp giao ban, c¸c cuéc häp chuÈn bÞ c¸c ®Ò ¸n tr×nh Héi ®ång qu¶n trÞ do Tæng gi¸m ®èc chñ tr× ®Ó phèi hîp chuÈn bÞ néi dung. Chñ tÞch Héi ®ång qu¶n trÞ hoÆc ng­êi ®¹i diÖn Héi ®ång qu¶n trÞ dù häp cã quyÒn ph¸t biÓu ®ãng gãp ý kiÕn nh­ng kh«ng cã quyÒn kÕt luËn cuéc häp. + Tæng gi¸m ®èc cã tr¸ch nhiÖm b¸o c¸o ®Ó Chñ tÞch Héi ®ång qu¶n trÞ dù hoÆc cö thµnh viªn tham dù cuéc ®µm ph¸n, ký kÕt c¸c hîp ®ång cã gi¸ trÞ lín cña c«ng ty. 2. Ph­¬ng thøc chuyÓn ®æi TCT, DNNN theo m« h×nh CTM-CTC 2.1_ §èi t­îng, ®iÒu kiÖn chuyÓn ®æi thµnh CTM Nhµ n­íc TCT, DNNN ®éc lËp, doanh nghiÖp thµnh viªn TCT khi ®¸p øng ®ñ c¸c ®iªu kiÖn sau ®©y th× ®­îc xem xÐt ®Ó quyÕt ®Þnh chuyÓn ®æi, tæ chøc thµnh CTM Nhµ n­íc:  Thuéc danh môc Nhµ n­íc cñng cè, ph¸t triÓn, tiÕp tôc duy tr× 100% së h÷u ë CTM. 12
  14. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.  §ang cã vèn gãp chi phèi ë nhiÒu doanh nghiÖp kh¸c hoÆc cã kÕ ho¹ch cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp thµnh viªn TCT, c¸c bé phËn cña DNNN, nh­ng TCT hoÆc DNNN n¾m gi÷ cæ phÇn chi phèi.  Kinh doanh ®a ngµnh nghÒ, trong ®ã cã mét nhµnh kinh doanh chÝnh, cã nhiÒu chi nh¸nh, v¨n phßng ®¹i diÖn trong níc vµ ngoµi n­íc.  Cã quy m« vèn lín ®Ó thùc hiÖn viÖc dÇu t­ vèn vµo c¸c CTC, c«ng ty liªn kÕt.  Cã kh¶ n¨ng ph¸t triÓn. C¸c TCT, DNNN kh«ng ®¸p øng ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn ghi ë kho¶n (a) th× cã thÓ chuyÓn thµnh c¸c h×nh thøc CTM sau ®©y:  CTM lµ c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n mét thµnh viªn lµ Nhµ n­íc.  CTM lµ c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n hai thµnh viªn trong n­íc trë lªn cã vèn gãp chi phèi cña Nhµ n­íc hoÆc kh«ng chi phèi cña Nhµ n­íc.  CTM lµ c«ng ty cæ phÇn cã cæ phÇn chi phèi hoÆc kh«ng chi phèi cña Nhµ n­íc. CTM ®îc tæ chøc vµ ho¹t ®éng theo c¸c quy ®Þnh ph¸p luËt t­¬ng øng víi h×nh thøc ph¸p lý cña c«ng ty. 2.2_ Ph­¬ng thøc tæ chøc l¹i TCT, DNNN thµnh CTM Nhµ n­íc Sau khi cã LuËt, c¸c TCT 90-91 hiÖn hµnh sÏ ®îc tæ chøc chuyÓn sang m« h×nh CTM- CTC theo tõng ph­¬ng ¸n cô thÓ, gièng nh­ ph­¬ng ¸n cæ phÇn ho¸ tõng DNNN. Trong sè 17 TCT 91 vµ 77 TCT 90, cã thÓ cã mét sè TCT kh«ng chuyÓn ®­îc hoÆc kh«ng chuyÓn ®­îc ngay sang m« h×nh CTM-CTC. Chóng t¹m thêi tån t¹i d­íi h×nh thøc cò, khi nµo cã ®iÒu kiÖn th× chuyÓn. C¸c DNNN (thµnh viªn cña c¸c TCT) sÏ ®îc chuyÓn thµnh c¸c c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, c«ng ty cæ phÇn b¨ng con ®­êng cæ phÇn ho¸. Nh÷ng DNNN kh«ng cæ phÇn ho¸ ®­îc sÏ chuyÓn thµnh c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n mét thµnh viªn. 13
  15. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. C¸c TCT 90-91 sÏ chuyÓn thµnh cæ ®«ng cña c¸c c«ng ty cæ phÇn trong qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ DNNN, thµnh viªn c¸c c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n vµ chñ thÓ cña c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n mét thµnh viªn. Cô thÓ nh­ sau: a. Tuú tÝnh chÊt, ngµnh nghÒ kinh doanh, mèi quan hÖ vÒ c«ng nghÖ, ®Çu t­ vµ cã tÝnh chÊt phô thuéc lÉn nhau gi÷a c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn trong TCT, TCT cã thÓ ®­îc tæ chøc l¹i vµ chuyÓn ®æi thµnh CTM Nhµ n­íc theo c¸c ph­¬ng thøc sau: + V¨n phßng, c¬ quan qu¶n lý cña TCT, c¸c doanh nghiÖp thµnh viªn h¹ch to¸n phô thuéc, ®¬n vÞ sù nghiÖp cïng víi mét hoÆc mét sè doanh nghiÖp thµnh viªn h¹ch to¸n ®éc lËp cã vÞ trÝ then chèt trong TCT hoÆc ho¹t ®éng trong lÜnh vùc kinh doanh chñ lùc cña TCT chuyÓn thµnh CTM cã t c¸ch ph¸p nh©n; c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn kh¸c vµ c¸c doanh nghiÖp ®· cã vèn gãp cña TCT chuyÓn thµnh c¸c CTC hoÆc c«ng ty liªn kÕt. + Tr­êng hîp chuyÓn ®æi TCT h¹ch to¸n toµn ngµnh th× v¨n phßng, c¬ quan qu¶n lý cña TCT vµ c¸c doanh nghiÖp thµnh viªn h¹ch to¸n phô thuéc cã vÞ trÝ then chèt trong TCT hoÆc ho¹t ®éng trong lÜnh vùc kinh doanh chñ lùc cña TCT chuyÓn thµnh CTM cã t­ c¸ch ph¸p nh©n; c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn kh¸c vµ c¸c doanh nghiÖp ®· cã vèn gãp cña TCT chuyÓn thµnh c¸c CTC hoÆc c«ng ty liªn kÕt; + DNNN thµnh viªn h¹ch to¸n ®éc lËp cña TCT ®¸p øng ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn trªn, th× tuú ®Æc ®iÓm vÒ c«ng nghÖ, tÝnh chÊt phô thuéc vµ mèi quan hÖ vÒ ®Çu t­ ®· h×nh thµnh víi TCT, cã thÓ t¸ch thµnh CTM Nhµ níc ®éc lËp hoÆc tiÕp tôc ë trong c¬ cÊu cña TCT ( nÕu TCT cha chuyÓn thµnh CTM ) hoÆc ë trong c¬ cÊu cña CTM ®îc chuyÓn tõ TCT ( nÕu TCT d· chuyÓn thµnh CTM ). DNNN Nhµ n­íc ®éc lËp cã quy m« lín, ®¸p øng ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn trªn, chuyÓn thµnh CTM Nhµ n­íc; c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn trùc thuéc DNNN ®éc lËp, tuú quy m« vµ tÝnh chÊt ®Çu t­ vèn cña DNNN Nhµ níc ®éc lËp, tÇm quan träng vµ chiÕn l­îc cña CTM, cã thÓ chuyÓn thµnh mét trong c¸c lo¹i h×nh CTC ®· nªu ë phÇn 2.1 C¸c ®¬n vÞ sù nghiÖp, viÖn, tr­êng thuéc TCT, tuú theo møc ®é vµ yªu cÇu g¾n kÕt víi CTM vÒ vèn, tµi chÝnh, c«ng nghÖ thÞ tr­êng, nghiªn cøu ®µo t¹o, cã thÓ chuyÓn thµnh bé phËn h¹ch to¸n phô thuéc CTM, hoÆc chuyÓn thµnh CTC. 14
  16. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Tr­êng hîp viÖn nghiªn cøu thuéc TCT th­êng xuyªn ¸p dông kÕt qu¶ nghiªn cøu vµ chuyÓn giao c«ng nghÖ ®Ó s¶n xuÊt, kinh doanh, cã vèn gãp ë doanh nghiÖp do viÖn øng dông kÕt qu¶ nghiªn cøu, nÕu ®¸p øng ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn vÒ CTM, cã thÓ t¸ch khái TCT thµnh CTM ®éc lËp. 2.3_ Nguyªn t¾c xö lý vèn, tµi s¶n, tµi chÝnh vµ lao ®éng khi chuyÓn ®æi TÊt c¶ tµi s¶n cña TCT, DNNN khi chuyÓn ®æi ®Òu ®­îc tÝnh b»ng gi¸ trÞ. Tµi s¶n hiÖn cã thuéc quyÒn qu¶n lý, sö dông cña TCT, DNNN ®­îc kiÓm kª, ph©n lo¹i x¸c ®Þnh sè l­îng, thùc tr¹ng ®Ó chuyÓn giao sang h×nh thøc CTM-CTC. Tµi s¶n thuª, m­în, nhËn gi÷ hé, nhËn ký göi; c«ng ty míi tiÕp tôc thuª, m­în, gi÷ hé, nhËn ký göi theo tho¶ thuËn víi ng­êi cã tµi s¶n cho thuª, cho m­în, ký göi. Tµi s¶n kh«ng cã nhu cÇu sö dông, tµi s¶n ø ®äng chê thanh lý; TCT, DNNN ®­îc nh­îng b¸n, thanh lý theo quy ®Þnh hiÖn hµnh. Nguyªn t¾c xö lý tµi chÝnh vµ c«ng nî: + §èi víi tµi s¶n ®«i thõa: ®­îc h¹ch to¸n t¨ng vèn cña chñ së h÷u t¹i CTM vµ CTC. + §èi víi tµi s¶n hao hôt, mÊt m¸t vµ tæn thÊt kh¸c vÒ tµi s¶n: ph¶i x¸c ®Þnh râ nguyªn nh©n, tr¸ch nhiÖm cña tËp thÓ, c¸ nh©n vµ yªu cÇu ®­¬ng sù båi th­êng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. PhÇn chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ tæn thÊt vµ møc båi th­êng cña c¸ nh©n, tËp thÓ vµ cña c¬ quan b¶o hiÓm (nÕu cã) ®­îc h¹ch to¸n gi¶m vèn cña chñ së h÷u t¹i CTM vµ CTC. + §èi víi c¸c kho¶n nî ph¶i thu cña TCT, DNNN: CTM vµ CTC ph¶i cã tr¸ch nhiÖm tiÕp nhËn c¸c kho¶n nî ph¶i thu cña TCT, DNNN ®­îc chuyÓn ®æi vµ thu håi c¸c kho¶n nî ®Õn h¹n cã thÓ thu håi ®­îc. §èi víi c¸c kho¶n nî ph¶i thu nh­ng kh«ng thu håi ®­îc th× sau khi x¸c ®Þnh râ nguyªn nh©n vµ tr¸ch nhiÖm cña tËp thÓ, c¸ nh©n, CTM vµ CTC ®­îc h¹ch 15
  17. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. to¸n gi¶m vèn cña chñ së h÷u ®èi víi phÇn chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ tæn thÊt vµ møc båi th­êng cña tËp thÓ, c¸ nh©n. + §èi víi c¸c kho¶n nî ph¶i tr¶: CTM vµ CTC cã tr¸ch nhiÖm kÕ thõa c¸c kho¶n nî ph¶i tr¶ cho c¸c chñ nî theo cam kÕt, kÓ c¶ nî thuÕ, c¸c kho¶n nî ng©n s¸ch, nî c¸n bé c«ng nh©n viªn; thanh to¸n nî ®Õn h¹n. C¸c kho¶n nî ph¶i tr¶ kh«ng cã ng­êi ®ßi vµ gi¸ trÞ tµi s¶n kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc chñ së h÷u ®­îc tÝnh vµo vèn cña chñ së h÷u t¹i CTM vµ CTC. CTM CTC cã tr¸ch nhiÖm tiÕp tôc sö dông sè lao ®éng hiÖn cã vµ kÕ thõa mäi quyÒn, nghÜa vô ®èi víi ng­êi lao ®éng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt; sè lao ®éng d«i d­ ®­îc xö lý theo chÝnh s¸ch chung trong qu¸ tr×nh ®æi míi vµ s¾p xÕp l¹i c¸c DNNN. Ng­êi lao ®éng tù nguyÖn chÊm døt lao ®éng ®­îc h­ëng c¸c chÕ ®é theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Nguyªn t¾c x¸c ®Þnh vèn ®iÒu lÖ cña CTM Nhµ n­íc vµ CTC Nhµ n­íc + Vèn ®iÒu lÖ cña CTM Nhµ n­íc lµ toµn bé vèn cña chñ së h÷u Nhµ n­íc ë toµn TCT t¹i thêi ®iÓm chuyÓn ®æi sau khi ®· xö lý theo nguyªn t¾c trªn vµ vèn bæ sung thªm (nÕu cã), bao gåm: _ Vèn Nhµ n­íc ®­îc h¹ch to¸n tËp trung ë TCT, ë c¸c c«ng ty cæ phÇn, c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n tõ hai thµnh viªn trë lªn, c«ng ty liªn doanh víi n­íc ngoµi. _ Vèn Nhµ n­íc ë doanh nghiÖp thµnh viªn h¹ch to¸n ®éc lËp. _ Vèn ®iÒu lÖ cña c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n mét thµnh viªn do TCT lµ ®¹i diÖn chñ së h÷u. _ Vèn Nhµ n­íc ®Çu t­ bæ sung khi chuyÓn ®æi TCT thµnh CTM Nhµ n­íc (nÕu cã). _ PhÇn lîi nhuËn sau thuÕ ®­îc t¸i ®Çu t­ vµ trÝch bæ sung vµo vèn ®iÒu lÖ. + Vèn ®iÒu lÖ cña CTC Nhµ n­íc lµ toµn bé vèn Nhµ n­íc ë doanh nghiÖp thµnh viªn t¹i thêi ®iÓm chuyÓn ®æi sau khi ®· xö lý, bao gåm: _ Vèn Nhµ n­íc t¹i c«ng ty tr­íc chuyÓn ®æi, gåm:  Vèn Nhµ n­íc do TCT giao  Vèn do Nhµ n­íc cÊp trùc tiÕp kh«ng th«ng qua TCT  Vèn tù tÝch luü ë doanh nghiÖp thµnh viªn TCT 16
  18. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. _ Vèn do Nhµ n­íc, CTM ®Çu t­ bæ sung khi chuyÓn ®æi doanh nghiÖp thµnh CTC Nhµ n­íc (nÕu cã) _ Vèn cña CTC ®Çu t­ vµo c¸c doanh nghiÖp kh¸c _ PhÇn lîi nhuËn sau thuÕ ®­îc t¸i ®Çu t­ vµ trÝch bæ sung vµo vèn ®iÒu lÖ + Khi t¨ng hoÆc gi¶m vèn ®iÒu lÖ, CTM vµ CTC ph¶i ®iÒu chØnh kÞp thêi trong b¶ng c©n ®èi tµi s¶n, ®¨ng ký víi c¬ quan kinh doanh. 3. Nh÷ng b­íc ®Çu thÝ ®iÓm m« h×nh CTM-CTC ë n­íc ta 3.1_ Mét sè m« h×nh CTM-CTC ë n­íc ta a. M« h×nh CTM-CTC cña CONSTREXIM M« h×nh tæ chøc CTM-CTC cña CONSTREXIM lµ mét h×nh thøc tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh ®­îc thùc hiÖn bëi sù liªn kÕt cña nhiÒu ph¸p nh©n doanh nghiÖp ®éc lËp ho¹t ®éng trªn nhiÒu lÜnh vùc vµ ®Þa bµn kh¸c nhau ®Ó t¹o thÕ m¹nh chung. CTM ®­îc h×nh thµnh trªn c¬ së gi÷ nguyªn ph¸p nh©n cña CONSTREXIM. C¸c CTC cã ba lo¹i gåm: 4 c«ng ty lµ DNNN 100% vèn Nhµ n­íc trong ®ã cã 2 c«ng ty ®­îc h×nh thµnh trªn c¬ së c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc CONSTREXIM, 1 c«ng ty ®­îc thµnh lËp míi trªn c¬ së dù ¸n ®Çu t­ ®­îc phª duyÖt, 1 c«ng ty ®­îc tiÕp nhËn tõ UBND thµnh phè H¶i Phßng. 2 CTC lµ c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n h×nh thµnh trªn c¬ së gãp vèn cña CONSTREXIM víi 2 c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n s½n cã ë thµnh phè Hµ Néi vµ thµnh phè Hå ChÝ Minh, 1 CTC lµ c«ng ty cæ phÇn h×nh thµnh trªn c¬ së cæ phÇn ho¸ 1 ®¬n vÞ trùc thuéc. CTM chi phèi c¸c CTC th«ng qua ¶nh h­ëng vÒ thÞ tr­êng, vÒ chiÕn l­îc kinh doanh vµ vÒ chÊt x¸m. CTM bá vèn vµo c¸c CTC víi t­ c¸ch lµ nhµ ®Çu t­ vµ h­ëng lîi tøc t­¬ng øng víi phÇn vèn bá ra. CTM kh«ng h­ëng mét kho¶n phô phÝ nµo do c¸c CTC ph¶i nép. C¸c quan hÖ vÒ kinh tÕ gi÷a c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn víi nhau hoÆc víi CTM ®Òu th«ng qua c¸c hîp ®ång ®Ó thùc hiÖn c¸c dù ¸n, c«ng tr×nh hoÆc th­¬ng vô cô thÓ. §Ó ®Çu t­ mang l¹i lîi Ých chung cho toµn CONSTREXIM, trong tõng giai ®o¹n sÏ cã sù thèng nhÊt gi÷a CTM víi c¸c CTC ®Ó h×nh thµnh Quü ®Çu t­ ph¸t triÓn chung. b. TCT Kh¸nh ViÖt víi m« h×nh CTM-CTC 17
  19. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Ngµy 14-3-2002, Thñ t­íng ChÝnh phñ ®· cã quyÕt ®Þnh sè 197/quyÕt ®Þnh- TTg phª duyÖt ®Ò ¸n thµnh lËp Tæng c«ng ty Kh¸nh ViÖt ho¹t ®éng theo m« h×nh CTM-CTC thùc hiÖn chuyÓn ®æi ph­¬ng thøc Nhµ n­íc giao vèn sang ®Çu t­ vèn vµ trªn c¬ së s¾p xÕp l¹i tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña XNLH Thuèc l¸ Kh¸nh Hoµ vµ c¸c ®¬n vÞ thuéc ph¹m vi qu¶n lý cña xÝ nghiÖp theo uû quyÒn cña UBND tØnh Kh¸nh Hoµ Tæng c«ng ty cæ phÇn nhËn CTM lµ DNNN 100% vèn nhµ n­íc vµ cã c¸c CTC thuéc lo¹i nhiÒu lo¹i h×nh doanh nghiÖp 100% vèn nhµ n­íc ho¹t ®éng theo LuËt Doanh nghiÖp nhµ n­íc c«ng ty TNHH mét thµnh viªn (100%vèn nhµ n­íc) hoÆc nhiÒu thµnh viªn, trong ®ã CTM tham gia ®ãng gãp trªn 50% vèn ®iÒu lÖ, ho¹t ®éng theo LuËt Doanh nghiÖp c«ng ty cæ phÇn mµ CTM n¾m gi÷ cæ phÇn chi phèi, ®­îc h×nh thµnh tõ viÖc cæ phÇn ho¸ DNNN, bé phËn DNNN hoÆc CTM gãp vèn thµnh lËp, ho¹t ®éng cña LuËt Doanh nghiÖp. Sù ra ®êi cña Tæng c«ng ty cho thÊy m« h×nh qu¶n lý vµ ho¹t ®éng cña Khatoco lµ phï hîp víi xu thÕ ph¸t triÓn kinh tÕ mµ ®Õn nay ®· ®­îc c«ng nhËn vÒ mÆt ph¸p lý. §iÒu ®ã ®¸nh dÊu mét b­íc tr­ëng thµnh vÒ c«ng t¸c qu¶n lý kinh tÕ cña doanh nghiÖp h­íng tíi sù ph¸t trÓn bÒn v÷ng trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh h­íng XHCN, trªn cë së ph¸t huy tÝnh n¨ng ®éng, s¸ng t¹o, tù chñ, tù chÞu tr¸ch nhiÖm, hîp t¸c vµ c¹nh tranh b×nh ®¼ng gi÷a c¸c doanh nghiÖp. 3.2_ Mét sè ®iÒu rót ra tõ c¸c thÝ ®iÓm m« h×nh CTM-CTC ë n­íc ta hiÖn nay M« h×nh tæ chøc CTM-CTC cña CONSTREXIM vµ Kh¸nh ViÖt tuy míi ®­îc ¸p dông thÝ ®iÓm, song nh×n tæng thÓ m« h×nh nµy cã nhiÒu ®iÓm tiÕn bé so víi c¸c m« h×nh DNNN kh¸c, ®Æc biÖt kh¸c vÒ b¶n chÊt víi m« h×nh TCT. Tr­íc hÕt, ®©y lµ m« h×nh cho phÐp kÕt hîp mét c¸ch hµi hoµ c¸c lo¹i h×nh së h÷u trong ph¹m vi mét doanh nghiÖp. Dùa trªn quan hÖ tµi chÝnh víi c¸c møc ®é kh¸c nhau, viÖc huy ®éng vèn cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ®­îc thuËn lîi, qu¸ tr×nh tÝch tô vµ tËp trung vèn ®­îc ®Èy m¹nh. Thø hai, t¹o c¬ së ®Ó gi¶i quyÕt mèi quan hÖ trong néi bé DNNN theo h­íng n©ng cao quyÒn h¹n vµ tr¸ch nhiÖm cña c¸c ®¬n vÞ tù chñ. C¸c quan hÖ b­íc ®Çu ®i vµo thùc chÊt h¬n chø kh«ng chØ mang tÝnh chÊt hµnh chÝnh, mÖnh lÖnh, thu nép. §iÒu nµy kh¾c phôc ®­îc h¹n chÕ cña m« h×nh TCT ®ang ¸p dông hiÖn nay. 18
  20. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Thø ba, viÖc ¸p dông m« h×nh nµy cho phÐp chóng ta ®Èy nhanh tiÕn tr×nh ®æi míi DNNN. PhÇn iii Mét sè kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn c¬ cÊu tæ chøc, chÕ ®é ho¹t ®éng cña m« h×nh CTM-CTC vµ ®­a M« h×nh vµo ¸p dông Ngµy 1-7- 2002, Thñ tíng ChÝnh phñ ®· ký quyÕt ®Þnh cho phÐp 9 TCT n÷a thÝ ®iÓm m« h×nh CTM-CTC, n©ng sè TCT ®îc phÐp ho¹t ®éng theo m« h×nh nµy lªn 20 TCT. §ã lµ c¸c TCT sau:  TCT x©y dùng B¹ch §»ng  TCT ®êng s«ng miÒn Nam  TCT kinh doanh ®Þa èc Sµi Gßn  TCT du lÞch Sµi Gßn  TCT x©y dùng Sµi Gßn  TCT ®Çu t­ vµ ph¸t triÓn x©y dùng  TCT dÞch vô vËn t¶i II  TCT dÞch vô vËn t¶i vµ thuª tµu  TCT vËn t¶i vµ xÕp dì néi ®Þa Theo ban chØ ®¹o ®æi míi vµ ph¸t triÓn doanh nghiÖp, viÖc triÓn khai thÝ ®iÓm m« h×nh cã thÓ kÐo dµi hÕt n¨m 2003. §Ó cã thÓ triÓn khai m« h×nh nµy mét c¸ch cã hiÖu qu¶, tr­íc hÕt cÇn ph¶i nh×n râ h¹n chÕ cña TCT thËt chÝnh x¸c vµ ë chç nµo, tõ ®ã míi cã ph­¬ng ¸n phï hîp thùc tiÔn, ®æi míi vµ nhÊt lµ ®¹t ®­îc môc ®Ých “ x· héi ho¸ quyÒn së h÷u tµi s¶n trong doanh nghiÖp gi÷a c¸c bªn ”. §Ó m« h×nh nµy thÝ ®iÓm thµnh c«ng trªn møc ®é nµo ®ã, viÖc tr­íc tiªn ph¶i cã sù chØ ®¹o tËp trung, cã quyÒn lùc ®Ó tiÕn hµnh cæ phÇn ho¸ m¹nh h¬n, ®¸nh gi¸ vèn, tµi s¶n chÝnh x¸c, nî nÇn ®­îc ­u tiªn xö lý gi¶i quyÕt, bæ nhiÖm c¸n bé hay thuª gi¸m ®èc. Ngoµi ra còng cÇn chó ý lµ mét doanh nghiÖp cã quy m« lín kh«ng ph¶i lóc nµo còng ®ång nghÜa víi doanh nghiÖp m¹nh. V× vËy, cÇn lo¹i bá c¸ch t­ duy mét chiÒu cø cã CTM-CTC lµ m¹nh. SÏ chØ cã ®­îc CTM- CTC m¹nh nÕu t¹o ra ®­îc c¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt vÒ kh¶ n¨ng qu¶n trÞ vµ nh©n c¸ch cña ®éi ngò c¸c nhµ qu¶n trÞ. Ng­îc l¹i, nÕu n¨ng lùc vµ tr×nh ®é 19

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản