H ng d n h c sinh l p 7 gi i bài toán tìm x trong bi u th c ch a d u giá tr tuy tướ
đ i.
I. PH N
M
Đ
U
:
I.1.
L
ý
d
o
c
h n
đ
i
:
Trong quá trình gi ng d y b môn toán 7, tôi
nhn
thy
h c
sinh
còn
nhiu
vướng
m c
khi gii
bài
toán
tìm
x
cha
du
giá
tr
tuy t
đi. Đa
s
h c
sinh
khi
gii
còn
thiếu lôgíc, thi u ếch t
ch ,
thiếu
trưng
hp.
do
các
em
vn
d ng
tính
ch t,
đ nh
nghĩa giá
tr
tuy t
đi
chưa
ch c,
các
em
chưa
phân
bit
được
các
dng
toán
áp d ng
tương
t
vào
bài
toán
khác.
Mt
khác
ni
dung
kiến
thc
lp
6
và
7
d ng
này
đ
áp
d ng
n
hn
chế
n
không
th
đưa
ra
đy
đ
các
phương
pháp gii
mt
cách
có
h
thng
phong
p
được.
Mc
dù
chương
trình
sách
giáo khoa
sp
xếp
r t
h
thng
gíc,
l i
thế
v
dy
h c
đt
vn
đ
trong
dng toán
m
x
này. Chính
vy,
đ
kh c
ph c cho
h c
sinh
nhng
sai
lm
khi
gii bài
toán
tìm
x
trong
đng
thc
cha
du
giá
tr
tuy t
đi.i
đã
suy
nghĩ,
m tòi
áp
d ng
vào
trong
ging
dy
thy
hiu
qu
cao,
n
ên
tôi
mnh
dn
viết sáng
kiến
kinh
nghim
“Hướng
dn
h c
sinh
l p 7
gii
bài
toán
tìm
x
trong
bi u
thc
ch a
du
giá
tr
tuy t
đi
vi
mc
đích
giúp
cho
h c
sinh
t
tin
hơn trong
làm
toán.
I.2. M c tiêu, nhi m v c a đ tài:
Nhm
gii
đáp
nhng
vướng
mc
khi
gii
bài
toán
tìm
x
cha
du
giá tr
tuy t
đi cho
h c
sinh
m t
cách
gíc
khoa
hc.
Đ đ t đ c m c đích trên, đ tài nhi m v làm sáng t m t s v n ượ
đ nh sau: ư
+ Làm sáng t c s lu n v năng l c gi i bài toán tìm x trong bi u ơ
th c ch a d u giá tr tuy t đ i.
+ Đ a ra m t s d ng toán tìm x trong bi u th c ch a d u giá tr tuy tư
đ i.
+ Th c nghi m s ph m đ ki m tra tính kh thi c a đ tài. ư
I.3. Đ i t ng nghiên c u: ượ
H c
sinh
khi
7
ca
trường
thcs
H i Ba
h c
lc
dưới
mc
gii.
I.4. Gi i h n ph m vi nghiên c u:
GV: Bùi Th Giang 1 Tr ng THCS H i Baườ
H ng d n h c sinh l p 7 gi i bài toán tìm x trong bi u th c ch a d u giá tr tuy tướ
đ i.
Tháng
9
năm
2014
Tháng
11
m
2014.
H c
sinh
khi
7
trường
THCS
H i Ba
.
I.5. Ph ng pháp nghiên c u:ươ
Thông
qua
bài
kim
tra
kh o
sát
đu
m,
kim
tra
vn
đáp
nhng
kiến
th c cơ
bn,
trng
tâm
các
em
đã
được
h c.
Qua
đó
giúp
i
nm
đ cượ
nhng
''l h n g
kiến
th c
ca
các
em ri
tìm
hiu
nguyên
nhân
lp
kế
hoch
khc phc.
I.6. Đi m m i trong k t qu ng ế hiên c u:
Trong sáng ki n kinh nghi m này tôi đã đ a ra ế ư các d ng bài toán nh m
phát tri n t duy lôgic cho h c sinh, các gi i phápnh ng ho t đ ng c th ư
trong quá trình h ng d n h c sinh gi i bài toán tìm x trong bi u th c ch aướ
d u giá tr tuy t đ i.
Qua vi c áp d ng các d ng toán tìm x trong bi u th c ch a d u giá tr
tuy t đ i các l p tôi d y, h c sinh đã nhi u ti n b , yêu thích h c toán, ế
vì v y ch t l ng b môn đ c nâng cao. ượ ượ
II. PH N N I DUNG:
II.1. C s lý lu n:ơ
Lp
7
cơ
s
h
tng
ca
bc
trung
h c
cơ
s.
Kiến
thc
toán
h c
lp
6
và
7
nhng
cơ
s
b cướ
đu
ca
bc
trung
hc
cơ
s.
Nm
vng
kiến
thc,
k
năng toán
h c
lp
7
điu
kin
thun
li
đ
h c
t t
các
l p
trên.
V m t lu n, ng i th y ph i n m v ng ườ nh ng khó khăn v ng ướ
m c khi gi i toán c a h c sinh đ t đó đ ra các gi i pháp phù h p nh m
kh c ph c tình tr ng đó trong h c toán c a h c sinh.
M t trong nh ng nhi m v quan tr ng b c nh t c a vi c gi ng d y
toán h c tr ng ph thông đó là " ườ D y suy nghĩ". Ph i có s suy nghĩ chính
xác thì m i ho t đ ng m i mang l i hi u qu nh mong mu n đ c. Ho t ư ượ
đ ng h c t p môn toán l i càng c n đ n s suy nghĩ chính xác t i đa. Nh ế ư
v y rèn luy n kh năng t duy lôgic h ng d n cho h c sinh trong quá trình ư ướ
d y toán là m t v n đ t i thi u c n thi t và r t đáng đ đ u t công s c. ế ư
GV: Bùi Th Giang 2 Tr ng THCS H i Baườ
H ng d n h c sinh l p 7 gi i bài toán tìm x trong bi u th c ch a d u giá tr tuy tướ
đ i.
II.2.
C
ơ
s
t
h
c
ti
n:
Trên đ a bàn tr ng tôi tr c thu c, h c sinh ườ đa s con em nông
thôn, đi u ki n kinh t còn khó khăn nên vi c đ u t v v t ch t cũng nh ế ư ư
th i gian cho con cái h c t p ch a cao, ngoài gi đ n l p các em còn ph i ư ế
giúp đ b m các công vi c gia đình, không th i gian đ t h c. S quan
tâm kèm c p con cái c a ph huynh còn h n ch . Ý th c h c t p c a m t s ế
em ch a cao, ph ng pháp h c t p ch a phù h p, d n đ n ch t l ng h cư ươ ư ế ượ
t p c a h c sinh còn y u vì th h u h t các em s h c môn toán. ế ế ế
B n
thân
i
giáo
viên
vào
ngành
đưc
g n
10
m.
Trong
nhng
m
qua
i được
phân
ng
ging
dy
n
toán
nhiu
khi
lp
t
6
đến
9.
Tham
gia
dy bi
dưỡng
h c
sinh
gii.
Khi
dy
h c
môn
toán 7,
tôi
nhn
thy
h c
sinh
còn nhiu
vướng
m c
khi
gii
i
toán
tìm
x
trong
bi u th c
cha
du
giá
tr
tuyt
đi.
Đa
s
hc sinh
khi
gii
n
thiếu
lôgíc, thiếu
cht
ch ,
thiếu
trường
hp.
Kh năng tính toán c a các em
ch a linh ho t, ch a v n d ng h p các ph ng pháp gi i, h p logic, khư ư ươ
năng phân tích, d đoán k t qu c a m t s em còn h n ch ch a kh ế ế ư
năng khai thác bài toán. v y, c
ht
lượng
n toán
ca
h c
sinh
n
ch aư
cao
,
h c
sinh
gi i
n
ít.
Đ c bi t, khi gi i bài toán tìm x trong bi u th c ch a d u giá tr tuy t
đ i các em th ng làm đ c r t ít ườ ượ
, ho c
làm
thì
thường
mc
nhng
sai lm
sau:
d
1
:
T
ìm
x,
biết:
5 4x
=
H c
sinh
chưa
nm
được
đng
thc
luôn
xy
ra
(4 >
0
)
vn
xét
hai
trường hp x 5 < 0
x 5 < 0
gii
hai
trường
hp
tương
ng.
Cách
làm
này
ch a ưgn.
d
2
:
T
ìm
x, bi tế
:
3 2 7 5x
=
Nhiu
h c
sinh
chưa
đưa
v
dng
cơ
bn
đ
gii
nhanh
chóng
xét
hai
trường hp ging
như
d
1: x – 2 > 0 và x – 2 < 0
d
3
: Tìm
x
biết:
2 1x x
=
(1)
GV: Bùi Th Giang 3 Tr ng THCS H i Baườ
H ng d n h c sinh l p 7 gi i bài toán tìm x trong bi u th c ch a d u giá tr tuy tướ
đ i.
H c
sinh
đã
làm
như
sau:
Nếu
2 0x
suy
ra
2 1x x
=
Nếu
2 0x
<
suy
ra
2 1x x
=
Vi
cách
gii
này
các
em
không
xét
ti
điu
kin
ca
x.
em
đã
thc
hin
(1)
suy
ra
hoc
x2 =-x
1
Trong
trường
h p
này
các
em
m c
sai
lm
trường
h p
không
xét
điu
kin
ca x+2.
Như
vy
trong
các
cách
m
trên
các
em
làm
chưa
kết
hp
ch t
ch
điu
kin, ch a rút ra đ c đi u ki n c a x,ư ượ
làm
bài
n
chưa
ngn
gn.
*K ế t
q
u
đi
u
tra
k h
o
s át
Khi
chưa
hướng
dn,
tôi
ra
đ
cho
h c
sinh
l p
7
trường
THCS
H i
Ba
nh ưsau
:
Tìm
x
,
bi tế
a,
5 4x
=
(
3
đim)
b,
3 2 7 5x
=
(
3
đim)
c,
2 1x x
=
(
2
đim)
d,
1 2 3x x
+ =
(
2
đim)
Tôi
thy
h c
sinh
n
lúng
túng
v
cách
gii, chưa
nm
vng
phương
pháp gii
đi
vi
tng
dng
i,
chưa
kết
hp
được
kết
qu
vi
điu
kin
xy
ra,
chưa la
chn
được
phương
pháp
gii
nhanh
gn
hp
.
Kết
qu
đt
đưc
như
sau
:
T ng s
Hs
zzzzzzzzzz
Đim 0 - 2 Đim < 2 - < 5 Đi m TB Đim K + G
SL % SL % SL % SL %
93 6 6,5 34 36,6 39 41,9 14 15,1
K tế
qu
thp
do
h c
sinh
n
vướng
m c
nhng
điu
i
đã
nói
trên và
phn ln
các
em
chưa
làm
được
câu
c, d
.
GV: Bùi Th Giang 4 Tr ng THCS H i Baườ
H ng d n h c sinh l p 7 gi i bài toán tìm x trong bi u th c ch a d u giá tr tuy tướ
đ i.
II.3.
C
ác
g
i
i
p
h
á
p
t
h
c
h
i
n
:
*
Cung
cp
kiến
th c
liên
quan
đến
bài
toán
Điu
k
kn
khi
dy
h c
sinh
l p
7
các
em
ch aư
đ cượ
h c
gii
phương trình,
bt
phương
trình,
các
phép
biến
đi
tương
đương,
hng
đng
thc
….Nên gii
bài
toán
m
x
trong
bi u
thc cha
du
giá
tr
tuyt
đi
nhng
phương pháp
xây
dng
chưa
th
hướng
dn
được
h c
sinh
thế
các
em
cn
nm vng
các
kiến
thc
sau
:
1, Yêu
cu
h c
sinh
nm
vng
cách
gii
bài
toán
m
x
cơ
bn
dng
A(x)
=
B(x) dng
này
cn
nm
vng
quy
tc
b
du
ngo c, quy t c chuyn
v .ế
2,
Đ nh
nh
cht
v
giá
tr
tuyt
đi
.
A=
A
khi
A > 0
-A
khi
A < 0
, 0A A A
=
3,
Đ nh
v
du
nh
th c
bc
nht.
II .4
.
C ác
bi n
p
háp
t
c
h c
t
h c
h i
n
Đ
gii
bài
toán
m
x
trong bi u th c
cha
du
giá
tr
tuyt
đi,
i
đã
s
d ng các
kiến
thc
cơ
bn
như
quy
tc, tính
ch t, đ nh
nghĩa
v
giá
tr
tuyt
đi
đ
hướng dn
h c
sinh
phân
chia
tng
dng
i, phát
trin
t
dng
cơ
bn
sang
dng
khác.
T
phương
pháp
gii
dng
cơ
bn,
da
vào
đ nh
nghĩa
tính
ch t
v
giá
tr
tuyt đi
đi đ n ế
tìm
tòi
các
phương
pháp
gii
các
dng
khác
đi
vi
mi
dng
i, loi
bài
.
Bin
pháp
c
th
như
sau:
1.M
t
s
d
n g
c ơ
b
n
1.1
Dng
cơ
bn
( )A x B
=
v i
B > 0
a,
Cách
tìm
phương
pháp
gi i
Đng
thc
xy
ra
không?
Vì
sao?
Nếu
đng
thc
xy
ra
cn
áp
d ng
kiến thc
nào
đ
b
du
giá
tr
tuyt
đi
(
áp
d ng
tính
ch t
giá
tr
GV: Bùi Th Giang 5 Tr ng THCS H i Baườ