intTypePromotion=1

Kinh nghiệm chăm sóc người bệnh ghép da mỏng bộ phận sinh dục nam tại Bệnh viện Bình Dân

Chia sẻ: ViAchilles2711 ViAchilles2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

0
15
lượt xem
1
download

Kinh nghiệm chăm sóc người bệnh ghép da mỏng bộ phận sinh dục nam tại Bệnh viện Bình Dân

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết trình bày việc đánh giá hiệu quả của phương pháp chăm sóc người bệnh được ghép da mỏng bộ phận sinh dục ngoài ở nam giới được điều trị tại khoa Nam học bệnh viện Bình Dân.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Kinh nghiệm chăm sóc người bệnh ghép da mỏng bộ phận sinh dục nam tại Bệnh viện Bình Dân

Y Học TP. Hồ Chí Minh * Phụ Bản Tập 20 * Số 2 * 2016 Nghiên cứu Y học<br /> <br /> <br /> KINH NGHIỆM CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH GHÉP DA MỎNG<br /> BỘ PHẬN SINH DỤC NAM TẠI BỆNH VIỆN BÌNH DÂN<br /> Trương Thị Kim Thoa*, Trà Anh Duy*, Mai Bá Tiến Dũng*<br /> <br /> TÓM TẮT<br /> Đặt vấn đề: Theo dõi và chăm sóc vết thương của người bệnh sau phẫu thuật ghép da mỏng do tổn thương<br /> mất da dương vật rất quan trọng trong quá trình lành vết thương.<br /> Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả của phương pháp chăm sóc người bệnh được ghép da mỏng bộ phận sinh dục<br /> ngoài ở nam giới được điều trị tại khoa Nam học bệnh viện Bình Dân.<br /> Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Đây là nghiên cứu mô tả phương pháp chăm sóc hàng loạt trường<br /> hợp lâm sàng được ghép da mỏng điều trị mất da vùng sinh dục trong 2 năm tại khoa Nam học bệnh viện Bình<br /> Dân.<br /> Kết quả: Có 08 người bệnh được ghép da mỏng từ 5/2013 đến tháng 5/2015 tại khoa Nam học bệnh viện<br /> Bình Dân. Tuổi trung bình: 42,25 tuổi (nhỏ nhất 20 tuổi, lớn nhất 59 tuổi). 7/8 trường hợp là người Việt Nam, 1<br /> trường hợp người Campuchia. Đa số (7/8 trường hợp) là ngư nghiệp, 1/8 trường hợp là công nhân. Thời gian<br /> hậu phẫu trung bình : 16,78 ngày (ngắn nhất: 9 ngày, dài nhất : 25 ngày). Vết thương ghép da lên mô hạt tốt<br /> trung bình ở ngày hậu phẫu 4,75(sớm nhất ngày hậu phẫu 4, trễ nhất hẫu phẫu thứ 7).Vết thương lành hoàn<br /> toàn khi xuất viện 4/8 trường hợp (50%), còn rỉ ít dịch gốc dương vật khi xuất viện (chăm sóc tại y tế địa<br /> phương) : 4/8 trường hợp (50%). Người bệnh hài lòng về thẫm mỹ và chức năng (cương -xìu) 8/8 trường hợp.<br /> Kết luận: Việc ghép da mỏng chứng tỏ được lợi thế trong trường hợp mất da sinh dục trên diện rộng. Chăm<br /> sóc người bệnh được ghép da mỏng bộ phận sinh dục ngoài ở nam cần chú ý nhiều về kỹ thuật chăm sóc vết<br /> thương- đặc biệt giữ ẩm vết thương ghép da với gạc Vaselin và vấn đề chống nhiễm khuẩn.<br /> Từ khóa: ghép da mỏng vùng sinh dục<br /> ABSTRACT<br /> CARE OF PATIENTS WITH MALE GENITAL SPLIT-THICKNESS GRAFTS<br /> AT BINH DAN HOSPITAL<br /> Truong Thi Kim Thoa, Tra Anh Duy, Mai Ba Tien Dung<br /> * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Supplement of Vol. 20 - No 2 - 2016: 589 - 593<br /> <br /> Inroduction: The caring of patients male genital split-thickness grafts is very important in the patient’s<br /> recovery process.<br /> Purpose: in order to evaluate the effectiveness of caring the male patients with genital split-thickness grafts<br /> at Department of Andrology, Binh Dan hospital.<br /> Materials and Methods: This is a retrospective case-series report of male patients with genital split-<br /> thickness grafts in two years by the same primary surgeon at Binh Dan hospital.<br /> Results: There were 12 patients with genital split-thickness grafts from 5/2013 to 5/2015 at department of<br /> andrology, Binh Dan Hospital. Average age: 42.25 year olds (minimum 20 years olds, the oldest 59 year olds).<br /> There were 7/8 vietnamese, 1 Cambodian. The majority (7/8 cases) were farmers, 1/8 case was workers. The<br /> average postoperative period: 16.78 days (the shortest: 9 days, longest: 25 days). Discharged statement: good<br /> <br /> * Bệnh viện Bình Dân Tp.HCM<br /> Tác giả liên lạc: CN.Trương Thị Kim Thoa ĐT: 0904434273 Email: truongtkimthoa@gmail.com<br /> <br /> Hội Nghị Khoa Học Kỹ Thuật – BV. Bình Dân năm 2016 589<br /> Nghiên cứu Y học Y Học TP. Hồ Chí Minh * Phụ Bản Tập 20 * Số 2 * 2016<br /> <br /> healed wound 4/8 cases (50%), fluid ooze at penile root: 4/8 cases (50%).<br /> Conclusions: genital split-thickness grafts demonstrated advantages in case of genital skin took on a large<br /> scale. However, taking care infections and interstitial fluid ooze.<br /> Key words: genital split-thickness grafts<br /> MỞ ĐẦU Tính chất da ghép khi chọn lựa<br /> Các thương tổn gây mất da bìu- dương vật, Da ghép càng mỏng càng dễ dính, dễ sống,<br /> tuy hiếm gặp nhưng là một thương tổn để lại nhưng sẹo dễ co rút (Rosenstein, 2004). Da ghép<br /> hậu quả nặng nề, nhiều di chứng và ảnh hưởng càng dày càng khó dính, dễ chết.<br /> xấu đến đời sống bình thường của người bệnh. Điều kiện vùng da được ghép<br /> Tại Khoa Nam học Bệnh viện Bình Dân, từ Mô hạt mọc tốt bằng với nền da, không tụ<br /> tháng 5/2013 đến 5/2015 đã tiếp nhận hơn 12 dịch, không mủ, không có dấu hiệu nhiễm trùng.<br /> trường hợp nêu trên. Nguyên nhân của các<br /> Điều kiện phẫu thuật thành công<br /> thương tổn trên thường do tai nạn lao động: do<br /> Mạch máu phong phú tại nơi ghép và tuân<br /> máy tuốt lúa, máy sục khí nuôi tôm quấn vào<br /> thủ nguyên tắc vô khuẩn.<br /> quần, nhiễm trùng (Hoại tử Fournier), tai nạn<br /> giao thông, bị động vật cắn và một dạng khác Kỹ thuật ghép da mỏng điều trị mất da bìu-<br /> mất da dương vật là bơm các dịch dầu Silicon dương vật<br /> làm tăng kích thước dương vật (Cohen, 2002)(2). Phẫu thuật viên sử dụng da mỏng ở đùi hoặc<br /> Phẫu thuật ghép da mỏng che phủ bìu- dương bụng và ghép lên phần da dương vật cần được<br /> vật là một trong các lựa chọn đã chứng tỏ được che phủ. Độ dày da ghép vào khoãng 0,4mm<br /> lợi thế trong điều trị mất da dương vật diện (Armenakas, 1996)(1).<br /> rộng(3,4). Thành công của điều trị ngoài việc đòi<br /> ĐỐITƯỢNG-PHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU<br /> hỏi sự chuyên nghiệp của phẫu thuật viên<br /> chuyên ngành còn có sự phối hợp chặt chẽ trong Đối tượng<br /> công tác chăm sóc điều dưỡng đặc biệt chăm sóc Tất cả các trường hợp được ghép da mỏng<br /> người bệnh sau phẫu thuật. bộ phận sinh dục nam tại khoa Nam học Bệnh<br /> Do đó mục đích của bài báo cáo này nhằm viện Bình Dân từ tháng 5 năm 2013 đến tháng 5<br /> đánh giá lại công tác điều dưỡng trong việc theo năm 2015.<br /> dõi và chăm sóc người bệnh được ghép da mỏng Phương pháp<br /> bộ phận sinh dục ngoài ở nam giới cũng như<br /> Ngay sau phẫu thuật<br /> chia sẽ những kinh nghiệm thực tế mà hầu như<br /> trong những bài học tại trường chưa được đề Vết thương ghép da và vết thương vùng cho<br /> cập đến. da được che phủ bằng gạc Urgotul (gạc lưới<br /> Vaselin) và gạc bao phủ bên ngoài. Băng ép chặt<br /> Định nghĩa ghép da rời vừa phải để tạo áp lực cho mảnh ghép tiếp xúc<br /> Ghép da rời là lấy một mảnh da ở nơi khác với nền ghép tốt, mảnh ghép khỏi bị bóc ra hay<br /> rồi ghép lên chổ thiếu da. Mảnh da ghép sống tụ máu, dịch dưới mảnh ghép.<br /> được là nhờ sự thẩm thấu chất dinh dưỡng từ<br /> Ngày hậu phẫu thứ 1-2<br /> nơi nhận.<br /> Không thay băng vết thương ghép da và vết<br /> Các dạng ghép da rời thương vùng cho da.<br /> Che phủ toàn phần. - Nếu băng vết thương thấm dịch tiết nhiều,<br /> Che phủ một phần: ghép da xen kẽ, ghép da chỉ thay lớp gạc ngoài cùng.<br /> ngựa vằn, ghép da tem thư, ghép da lưới.<br /> <br /> <br /> 590 Hội Nghị Khoa Học Kỹ Thuật – BV. Bình Dân năm 2016<br /> Y Học TP. Hồ Chí Minh * Phụ Bản Tập 20 * Số 2 * 2016 Nghiên cứu Y học<br /> <br /> - Nếu băng che phủ quá khô, giữ ẩm vết 8.<br /> thương ghép da bằng cách nhỏ ướt băng bằng - Nếu băng thấm nhiều dịch tiết thì chỉ thay<br /> dung dịch nước muối sinh lý pha Povidin 1% 2-3 lớp băng ngoài cùng.<br /> lần/ ngày. - Băng ép vết thương với áp lực vừa phải<br /> Từ ngày hậu phẫu thứ 3: Tiến hành thay giúp giảm sưng nề và giúp sẹo phẳng hơn.<br /> băng vết thương ghép da. - Hướng dẫn người bệnh không tự ý tháo<br /> - Thực hiện y lệnh thuốc giảm đau trước 30 băng.<br /> phút.<br /> Chăm sóc thuốc<br /> - Cần thấm ướt toàn bộ vết thương với nước<br /> Thực hiện y lệnh thuốc kháng sinh, kháng<br /> muối sinh lý trước khi tháo băng từ 15-30 phút.<br /> viêm, giảm đau và nâng tổng trạng.<br /> - Tháo băng : nhẹ nhàng bóc từng lớp gạc<br /> Chăm sóc thông niệu đạo<br /> bên ngoài. Có thể tiếp tục vừa nhỏ nước muối<br /> sinh lý vừa tháo băng và nếu lớp gạc Urgotul - Chăm sóc thông tiểu thường quy.<br /> vẫn còn bám dính. Tuyệt đối không cố gắng tháo - Luôn chú ý lau rửa đầu lổ sáo 2 lần / ngày<br /> băng vì có thể sẽ làm bong tróc mảnh da ghép. với nước muối sinh lý nhằm tránh nguy cơ<br /> - Rửa vết thương : nhiểm trùng ngược dòng và nhiễm trùng lên vết<br /> thương ghép da.<br /> + Rửa vết thương nhẹ nhàng theo đúng kỹ<br /> - Thông tiểu thường được rút vào ngày hậu<br /> thuật thay băng vết thương bằng dung dịch<br /> phẫu thứ 6.<br /> nước muối sinh lý.<br /> + Ấn nhẹ ở những vùng da phồng nước (nếu Chăm sóc toàn thân<br /> có) giúp thoát dịch. - Dinh dưỡng: người bệnh cần được cung<br /> + Cắt lọc bớt những mảnh da hoại tử khô cấp dinh dưỡng đầy đủ: protide, vitamin,<br /> cứng (nếu có). khoáng chất và nước.<br /> <br /> + Băng phủ vết thương với gạc Urgotul (gạc - Dặn dò người bệnh không hút thuốc lá vì<br /> lưới vaselin). thuốc lá cũng làm tăng nguy cơ chậm lành mảnh<br /> da ghép (*)<br /> + Băng ép vừa phải bên ngoài bằng gạc tẩm<br /> dung dịch nước muối sinh lý pha Povidin 1%. - Hướng dẫn người bệnh vận động, xoay trở,<br /> ngồi dậy sớm và đi lại quanh phòng 48 giờ sau<br /> - Theo dõi và phát hiện sớm các dấu hiệu<br /> mổ.<br /> nhiễm khuẩn:<br /> - Vệ sinh thân thể ngăn ngừa bệnh ngoài da.<br /> * Tình trạng toàn thân :<br /> Thay quần áo khô sạch hằng ngày và không mặc<br /> + Mạch, nhiệt độ, huyết áp quần lót.<br /> + Đau tăng nhiều nơi vết thương ? - Nhắc nhở thân nhân, người chăm sóc cần<br /> * Tình trạng vết thương: tuân thủ việc kiểm soát nhiễm khuẩn (rửa tay,<br /> + Dịch thấm băng đổi màu, có mùi hôi. mang găng) nhằm ngăn ngừa tình trạng nhiễm<br /> khuẩn chéo.<br /> + Màu sắc mảnh da ghép (tím tái, đen) ; tụ<br /> máu, dịch, bóng khí dưới mảnh ghép. KẾT QUẢ<br /> * Các thay chỉ số tổng phân tích công thức Tổng số người bệnh : 08 trường hợp, trong<br /> máu đó:<br /> Chăm sóc vết thương vùng cho da - Vị trí vết thương mất da :<br /> - Không thay băng đến ngày hậu phẫu thứ 7- + Mất da dương vật: 04 trường hợp<br /> <br /> <br /> Hội Nghị Khoa Học Kỹ Thuật – BV. Bình Dân năm 2016 591<br /> Nghiên cứu Y học Y Học TP. Hồ Chí Minh * Phụ Bản Tập 20 * Số 2 * 2016<br /> <br /> + Mất toàn bộ da dương vật- bìu : 04 trường trị các tổn thương gây mất da dương vật-bìu do<br /> hợp. tai nạn lao động, tai nạn sinh hoạt, tai nạn giao<br /> - Nguyên nhân tổn thương mất da dương thông hay do nhiễm trùng (Hoại tử Fournier), do<br /> vật - bìu: bơm các chất Silicon làm lớn kích thước dương<br /> vật: Thời gian nằm viện ngắn (2-3 tuần), da ghép<br /> + Do cánh quạt máy đuôi tôm quấn vào<br /> dễ lành, đạt hiệu quả về thẩm mỹ và chức năng<br /> quần: 03 trường hợp<br /> (cương - xìu) tuy để lại sẹo ở vùng cho da.<br /> + Hoại tử Fournier : 01 trường hợp<br /> Theo dõi và chăm sóc người bệnh được phẫu<br /> + Paraffinoma và sẹo co rút sau hậu phẫu<br /> thuật ghép da mỏng bộ phận sinh dục ngoài<br /> Parafifinoma: 03 trường hợp<br /> nam nhìn chung cũng giống như chăm sóc ghép<br /> + Hoại tử da dương vật sau phẫu thuật nối da những vùng khác cơ thể. Thay băng vết<br /> dương vật do tự cắt đứt lìa dương vật : 01 trường thương ghép da được tiến hành sau ghép da 3-5<br /> hợp. ngày (Young và Fowler, 1998) vì mảnh da ghép<br /> Tuổi trong 2 ngày đầu sống chủ yếu bằng hiện tượng<br /> Tuổi nhỏ nhất là 20, lớn nhất là 59. Tuổi thẩm thấu từ nền ghép, sau đó có sự phát triển<br /> trung bình trong nhóm nghiên cứu là 42. của mao mạch từ nền ghép đến mảnh ghép.<br /> Băng kín ẩm vết thương với gạc lưới Vaselin<br /> Nghề nghiệp<br /> (Urgotul) bao phủ mảnh ghép và các lớp gạc bên<br /> Đa số làm ngư nghiệp (07 trường hợp), công<br /> ngoài luôn được tẩm ướt bằng dung dịch nước<br /> nhân 01 trường hợp.<br /> muối sinh lý pha Povidin 1% giúp giữ lại chất<br /> Số ngày nằm viện hậu phẫu tiết và dể dàng lấy bỏ bông gạc khi thay băng.<br /> Thời gian hậu phẫu trung bình là 17 ngày, Theo cơ chế của băng vết thương, dịch từ vết<br /> ngắn nhất là 9 ngày và dài nhất là 17 ngày. thương vùng băng kín tạo điều kiện thuận lợi<br /> cho sự tăng sinh tế bào xơ non, tỉ lệ biểu bì hóa<br /> Vết thương ghép da lành khô và bắt đầu<br /> thường nhanh hơn khi băng kín và sự dính của<br /> lên mô hạt tốt<br /> các băng bín có thể lấy đi các lớp biểu bì mới<br /> Đa số từ ngày hậu phẫu thứ 5-6 (06 trường hình thành. Băng kín ẩm còn giúp ngăn ngừa sự<br /> hợp), chậm hơn là ngày hậu phẫu thứ 7 (01 xâm nhập của vi khuẩn vào vết thương. Tuy<br /> trường hợp) và sớm nhất là ngày hậu phẫu thứ 4 nhiên, dịch tiết quá mức có thể ngăn chặn các<br /> (01 trường hợp) mảnh ghép bám dính vào nền ghép, nên người<br /> Vùng cho da khô và lành tốt điều dưỡng chăm sóc luôn chú ý thay băng khi<br /> Từ ngày hậu phẫu thứ 6-7 (8/8 trường hợp) thấy dịch tiết thấm nhiều (những ngày đầu chỉ<br /> thay lớp gạc ngoài giữ lại lớp gạc lưới Vaselin).<br /> Biến chứng hậu phẫu<br /> Các động tác khi rửa vết thương cũng chú ý<br /> Tỉ lệ chậm lành vết thương (rỉ ít dịch gốc<br /> hết sức nhẹ nhàng và tỉ mỉ. Quan sát và đánh giá<br /> dương vật) khi xuất viện 4/8 trường hợp.<br /> các nốt phồng, bóng khí, tụ máu, dịch dưới<br /> Sự hài lòng người bệnh (ghi nhận khi tái mảnh ghép vì điều này sẽ ảnh hưởng đến sự<br /> khám) bám dính của mảnh ghép.<br /> Về thẩm mỹ và chức năng (cương - xìu): Chú ý kỹ thuật băng và cố định đúng quy<br /> 100% (8/8 trường hợp). cách để tránh làm trượt mảnh ghép.<br /> BÀN LUẬN Đối với người bệnh của chúng tôi, ghép da<br /> Ghép da mỏng để che phủ dương vật là một mỏng bộ phận sinh dục ngoài, vấn đề nhiễm<br /> trong các lựa chọn đã chứng tỏ có lợi thế để điều khuẩn được đặc biệt chú ý - Nhiễm khuẩn sẽ<br /> <br /> <br /> <br /> 592 Hội Nghị Khoa Học Kỹ Thuật – BV. Bình Dân năm 2016<br /> Y Học TP. Hồ Chí Minh * Phụ Bản Tập 20 * Số 2 * 2016 Nghiên cứu Y học<br /> <br /> làm tan rã mảnh ghép- Vì cơ quan này là nơi khá Một phòng bệnh vô khuẩn, hạn chế thăm<br /> nhạy cảm, nhiều đầu dây thần kinh, mạch máu viếng và quần áo người bệnh được hấp vô<br /> và nơi tăng tiết nhiều mồ hôi. Điều dưỡng chăm khuẩn dành cho người bệnh sau ghép da là<br /> sóc luôn theo dõi và phát hiện sớm các dấu hiệu những điều mà Khoa chúng tôi hướng tới nhưng<br /> nhiễm khuẩn như, nhiệt độ người bệnh tăng cao, chưa thực hiện được.<br /> đau nhiều nơi vết thương, màu sắc tình trạng KẾT LUẬN<br /> mảnh ghép, dịch tiết thấm băng đổi màu, có mùi<br /> hôi và sự thay đổi các chỉ số xét nghiệm công Việc ghép da mỏng chứng tỏ được lợi thế<br /> thức máu. trong trường hợp mất da sinh dục trên diện<br /> rộng. Chăm sóc người bệnh được ghép da mỏng<br /> Hướng dẫn người bệnh và gia đình hiểu<br /> bộ phận sinh dục ngoài ở nam cần chú ý nhiều<br /> được tình trạng của vết thương của người bệnh<br /> về kỹ thuật chăm sóc vết thương-đặc biệt giữ ẩm<br /> để chăm sóc giữ vệ sinh thân thể và chấp hành<br /> vết thương ghép da với gạc vaselin và vấn đề<br /> việc bất động 48 giờ sau mổ. Việc đi lại sớm có<br /> chống nhiễm khuẩn.<br /> thể gây các nốt phồng, chảy máu và làm hư hại<br /> mảnh ghép. Điều này lý giải một phần về tỉ lệ TÀI LIỆU THAM KHẢO<br /> chậm lành của người bệnh ghép da mỏng dương 1. Armenakas NA, McAninch JW (1996). Genital reconstruction<br /> after major shin loss. Tn McAninch. Traumatic ang<br /> vật (còn rỉ ít dịch vết thương gốc dương vật). reconstructive urology, Saunders, Philadelphia,, 699-713.<br /> 2. Đối với vùng cho da, duy trì băng kín ẩm 2. Cohen JL, Keoleian CM, Krull EA (2002). Penile paraffinoma:L<br /> sefl-injection with meneral oil. J Am Acad Dermatol, Nov;47(5<br /> ép chặt với áp lực vừa phải sẽ ức chế sự hình Suppl): S251-3.<br /> thành vảy tiết, lớp biểu bì di chuyển nhanh trên 3. Nguyễn Thành Như, Nam khoa lâm sàng, Nxb. Tổng hợp<br /> Tp.Hồ Chí Minh.<br /> đáy vết thương, giúp người bệnh sẽ có được sẹo<br /> 4. Young, T, Fowler A (1998) Nursing management of skin grafts<br /> nông hơn, nhỏ hơn, nhẵn hơn và mềm mại hơn. and donor sites. British Journal of Nursing; 7: 6, 324–334.<br /> 3. Chế độ dinh dưỡng, người bệnh cần được<br /> cung cấp chế độ ăn giàu protein, chất xơ và Ngày nhận bài báo: 30/11/2015<br /> nước. Protein sẽ giúp cho mảnh ghép bám tốt, Ngày phản biện nhận xét bài báo: 15/12/2015<br /> lành nhanh vùng cho da, giảm nguy cơ nhiễm<br /> Ngày bài báo được đăng: 22/02/2016<br /> khuẫn. Chất xơ giúp tiêu hóa tốt tránh táo bón,<br /> ảnh hưởng đến vết thương ghép da.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Hội Nghị Khoa Học Kỹ Thuật – BV. Bình Dân năm 2016 593<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2