aKỹ thuật trồng đu đủ
Thứ sáu, 29 Tháng 5 2009 07:00
Đu đủ chín là loại quả bổ dưỡng, nó chứa tới 0,6% chất
đạm, 0,1% chất béo, 8,3-8,5% chất đường, 20-60%
vitamine B, C. Đặc biệt chứa tới 2.000-3.500 đơn vị
vitamine A, cao gấp 10 lần chuối, dứa, gấp 5 lần quả bơ, ổi
và gần gấp đôi xoài. Trong quả đu đủ có rất nhiều men
Papain, loại men này làm mềm xương thịt.
1. Khí hậu:
Cây đu đủ phát triển tốt trong điều kiện khí hậu ấm và ẩm,
lượng mưa 100mm/tháng, không bị che bóng mát. Đu đủ
rất nhạy cảm với nhiệt độ và ẩm độ, khi nhiệt độ cao 30-
350C hoặc ẩm độ cao, lượng mưa nhiều 250-300mm/tháng,
cây sẽ sinh trưởng kém, ít đậu trái. Nhiệt độ dưới 0oC làm
cây chết, hư h
ại nặng nề. Nếu khi trái chín mà khí trời lạnh,
không đủ nóng thì trái sẽ không ngọt. Đu đủ cũng cần
nhiều mưa và mưa phân phối đồng đều. Nếu không mưa th
ì
cần tưới nước, đu đủ mới cho nhiều trái. Thiếu nước mùa
nắng, hoa sẽ ít đậu trái và trái non sẽ rụng nhiều. Tuy
nhiên, nếu quá nhiều nước thì rễ, lá bị hư hại nhiều, cây
phát triển chậm, yếu. Cây đu đủ không chịu đựng được gió
to.
2. Đất đai:
Đu đủ dễ tính có thể trồng trên đất có độ chua thích hợp
pH từ 5,5-6,5. Đất trồng đu đủ phải giàu chất hữu cơ, tơi
xốp, đất không hoặc ít phèn, thuận tiện cho việc tưới nước
và thoát nước tốt khi có mưa lớn. Vùng đồng bằng phải lên
líp thật cao và đường mương thoát nước phải sâu để dễ
thoát nước. Chuẩn bị đất: Đất trước khi trồng nên đánh
luống rộng 2-2,5m. Giữa các luống có rãnh sâu 30cm để
thoát nước.
3. Thời vụ:
Đu đủ có khả năng trổ hoa và đậu trái quanh năm, tuy
nhiên để hạn chế sâu bệnh có thể bố trí trồng Đu đủ vào
đầu mùa mưa (Tháng 4-5). Những vùng chủ động tưới tiêu
trồng vào cuối mùa mưa (Tháng 10-11)
4. Giống:
Đu đủ có nhiều loại giống khác nhau nhưng phổ biến nhất
là các giống sau:
- Giống Hong Kong da bông: Cho năng suất cao, trọng
lượng trái trung bình từ 2,5-3kg, vỏ dày, chống chịu khá
với nhện đỏ và các bệnh do Virus. Thịt trái có màu vàng,
hàm lượng đường từ 9-10%.
- Giống Đài Loan tím: Năng suất rất cao, trái nhiều, trọng
lượng trái từ 1,2-1,5 kg. Thịt trái có màu đỏ tím, chắc thịt.
Hàm lượng đường từ 10-11%. Cây dễ bị nhện đỏ và các
bệnh do Virus, nhưng vẫn có khả năng cho trái tốt trong
những năm đầu.
- Giống EKSOTIKA: Cho phẩm chất ngon, thịt trái màu đ
ỏ
tía, chắc thịt, tươi đẹp, hàm lượng đường 13-14%, trọng
lượng trái 0,5-1kg.
- Giống Sola: Có đặc điểm gần giống như EKSOTIKA
nhưng thịt trái chắc hơn, thơm ngon hơn, hàm lượng đư
ờng
15-17%, trọng lượng trái 300-500g
- Giống Hồng Phi 786: Cây phát triển rất khỏe, cây có trái
sớm, cây có trái đầu tiên lúc cây cao khoảng 80cm. Tỷ lệ
đậu trái cao, một mùa 1 cây có thể đậu 30 trái trở lên, sản
lượng rất cao. Trái lớn, trọng lượng trái từ 1,5-2Kg (có thể
đạt 3kg/trái). Cây cái ra trái hình bầu dục, cây lưỡng tính
cho trái dài. Da nhẵn bóng, thịt dày màu đỏ tươi, hàm
lượng đường 13-14%, dễ vận chuyển.
5. Chọn giống:
Tháp hay giâm cành đu đủ đều trồng được cả, nhưng trồng
bằng hột thì dễ dàng và tiện lợi hơn vì trái đu đủ nhiều hột,
mà hột lại tồn trữ dễ dàng. Hột vẫn còn nẩy mầm sau ba
năm nếu đựơc tồn trữ nơi khô ráo và mát mẻ. Gieo hột
càng tươi càng tốt.
- Chọn hạt: Từ trái thon dài, phát triển tốt trên cây mẹ
khỏe, sạch sâu bệnh, trái phải đủ độ già trên cây, chỉ lấy
những hạt đen ở giữa trái thả vào nước, vớt những hạt nổi
bỏ đi, chỉ dùng những hạt chìm làm giống.
- Xử lý hạt: Vớt những hạt nổi bỏ đi, những hạt chìm làm
giống có thể ngâm xâm xấp nước 1-2 ngày đêm trong chậu
men, sau đó đãi sạch chất keo, chất nhớt bám vào hạt, chà
tróc vỏ lụa bên ngoài hạt, đem phơi trong mát và cất giữ
nơi khô ráo.Trước khi gieo cần xử lý hạt, dùng dung dịch
Tốp-xin 1% để khử mầm bệnh, tiếp theo ngâm hạt trong
Cacbonat natri 1% (NaHCO3) từ 4-5 tiếng đồng hồ, sau đó
dùng nước rửa sạch là có thể đem gieo. Để hạt trong nhiệt
độ 32-35oC để thúc mầm, khi hạt đã nứt nanh mới đem
gieo để cây mọc đều và nhanh.
6. Ươm cây con:
- Gieo hạt trên các luống: Đất trên luống cần được làm kỹ,
trộn đều 5-10kg phân hữu cơ hoai mục, 0,15-0,2kg Supe
lân, 0,3-0,5kg vôi cho 1m2 đất luống. Hạt được gieo theo
lỗ, mỗi lỗ 2-3 hạt, mỗi lỗ cách nhau 5-10cm, gieo hạt ở độ
sâu 0,6-1cm, sau đó lấp đất và cần tủ một lớp rơm rạ,
thường xuyên tưới hàng ngày cho đủ ẩm, khi cây con đã
mọc tưới ít dần, cây có 2-4 lá thì 2 ngày tưới 1 lần. Khi cây
cao khoảng 4-6cm (có 4-5 lá) là có thể bứng cấy vào bầu.
Chọn những cây khỏe mạnh, kích thước trung bình, rễ
chùm nhiều, nhặt mắt, gốc to, ngọn nhỏ để cấy vào bầu.
Xếp các bầu cây vào khay, điều chỉnh giàn che để cây con
có đủ ánh sáng cây sinh trưởng mới tốt, cây mọc thẳng và
cứng cáp. Nên ươm cấy qua bầu để đạt được tỉ lệ sống
cao.
- Gieo hạt trong bầu: Dùng túi nilon kích thước 12x7cm
(có đục lỗ thoát nước), lấy đất phù sa hay thịt nhẹ, làm đất
nhỏ kỹ, trộn phân chuồng hoai mục với tỷ lệ 2 đất 1 phân
cho vào đầy túi. Mỗi bầu túi có thể gieo hai ba hột để trừ
hao khi hột ít nảy mầm, sâu bệnh phá hại hay đ
ể tỉa bớt cây
đực, ấn nhẹ hạt vào trong bầu và phủ ít đất mịn lên trên.
Gieo hạt xong cần tưới ẩm, thường xuyên tưới nhẹ mỗi
ngày 1 lần, giữ ẩm cho đất ở mức 65-70%. Cần chú ý: sau
khi hạt nảy mầm thành cây thì tưới thưa hơn vì lúc này cây
chưa cần đến nước nhiều, tưới nhiều đ
ất quá ẩm cây con dễ
bị nhiễm bệnh.
7. Kỹ thuật trồng:
- Hố trồng có kích thước chiều dài, chiều rộng và chiều sâu
là 60x60x30cm. khoảng cách trồng: hàng cách hàng từ 2-
2,5m, cây cách cây là 2m (khoảng 2.000-2.100 cây/ha).
Sau khi đào hố, tiến hành bón lót. Mỗi hố bón 10-15kg
phân chuồng, 0,5kg lân, 0,2kg kali, 0,5kg vôi bột. Trộn đ
tất cả phân với đất mặt rồi lấp đầy hố trồng.
- Khi đu đủ trong bầu cao 15-20cm thì đem ra trồng, chỉ
lấy những cây có thân hình tháp bút, lóng ngắn sít nhau, có
lá màu xanh đậm, xẻ 4 thùy, biểu hiện của cây cái.
Đặt bầu cây giữa hố, dùng dao sắc rạch nhẹ gỡ bỏ bầu
nilon (không làm vỡ bầu), vun đất quanh bầu, nén chặt gốc
và tưới đủ ẩm cho cây. Dùng rơm rạ hay bèo phủ giữ ẩm
cho đất. Khi cây bén rễ sinh trưởng tốt, cắm cọc ghì cây để
giữ cây khỏi đổ ngã khi có mưa gió bão, khi cây lớn nới
dần dây buộc ra.
- Khi cây cao 40-50cm (2,5-3 tháng tuổi) phải vun gốc bón
thúc bằng phân tổng hợp NPK hay DAP, hay bón 100g urê
+ 300g super lân + 50g kali quanh gốc sau đó tưới nước
cho phân tan để cây hút được chất dinh dưỡng. Khoảng 5-
6
tháng sau khi đặt vào hố, cây đu đủ bắt đầu trổ hoa. Chỉ
nên giữ lại các cây cái hay cây lư
ỡng tính mọc mạnh, tỉa bỏ
các cây khác. Khi cây đã ra hoa, trái nên bón phân thêm
một lần nữa, liều lượng phân bón như đã nêu trên. Khoảng
9-10 tháng sau khi trồng là đu đủ có trái và cây ra trái suốt
năm. Đều quan trọng là gốc đu đủ phải luôn sạch cỏ, được
tủ gốc để giữ ẩm thì đu đủ mới sai và to trái, vỏ căng, mã
đẹp .
8. chăm sóc:
Chặt bỏ và tiêu hủy những cây bị bệnh để tránh lây lan cho
các cây khác. Đu đủ có bộ rễ ăn nông, cây dễ đổ ngã do
gió, bão và khả năng chi
ụ úng ngập rất kém, vì vậy cần chú
ý làm cỏ, vun gốc cho cây, chống đổ trong mùa mưa gió và
khơi rãnh thoát nước trong mùa mưa, bão. Những nơi mùa
khô kéo dài, thiếu nước cần có biện pháp tưới nước và giữ
ẩm cho cây. Tốt nhất là tủ gốc bằng rơm rạ, cỏ khô để giữ
ẩm. Những nơi lạnh cần bao quả. Để đạt năng suất cao cần
thụ phấn bổ khuyết cho hoa. Khi cây mang quả nặng cần
cắm cọc chống gió bão cho đu đủ, cắt bỏ lá già gần gốc,
khơi rãnh thoát nước chống úng cho cây; làm sạch cỏ dại,
xới xáo cho đất thông thoáng. Mùa khô cần ủ rơm r
ạ quanh
gốc giữ ẩm cho cây. Năm sau, cây đu đủ thường phát triển
kém đi, chọn để lại những cây khoẻ, loại bỏ cây yếu kém
và trồng thế bằng cây con mới. Chế độ chăm sóc năm sau
không khác gì năm đầu.
Thường cứ 30 - 45 ngày làm cỏ, tỉa hoa, tỉa quả, cành lá
một lần. Nên dùng đất thịt mới ở ruộng cầy ải, đất bùn ao
phơi khô xếp vào xung quanh gốc, hoặc đất phù sa thật
tốt. Khi cây ra quả và hoa nhiều, cần thường xuyên tỉa bớt
quả èo, hoa xấu, bỏ bớt những chùm quả quá dầy. Cây đu
đủ nào cao trên 3m ở những nơi thoáng gió cần tỉa đốn
ngọn (có nơi dùng nồi đất, gạch ngói úp lên ngọn đã cắt)
cho cây đâm nhánh không vươn lên cao.
- Cắm cây cọc: Thông thường đu đủ đều trồng thẳng, khi
gặp gió bão phải cắm cọc chống gió, dùng 3 cây cọc cắm
chéo hoặc 1 cây cọc cắm thẳng và cột chắc cây đu đủ vào
cọc. Vào thời kỳ cây đậu trái nhiều mà gặp gió bão có thể
chặt bớt một số lá già gần gốc, để giảm bớt sức cản gió,
chống đổ ngã hoặc gãy.
- Tỉa cành và hái trái: Sau khi xuống giống, nếu trên thân
chính mọc ra nhánh con phải ngắt bỏ sớm. Vào thời kỳ đậu
trái phải hái bỏ kịp thời những trái bị méo, bị sâu bệnh,
những lá già héo chết phải ngắt bỏ luôn cuống lá.
- Tưới nước: Đu đủ là loại cây cần nhiều nước nhưng r
ất sợ
úng. Do đó cần cung cấp đầy đủ nước cho cây vào mùa
nắng và thoát nước tốt cho cây vào mùa mưa hoặc khi bị
úng, lũ.
- Làm cỏ: Cỏ dại cạnh tranh dinh dưỡng và là nơi trú ẩn
của sâu bệnh. Cần làm thường xuyên quanh gốc.
- Tủ gốc: Dùng rơm hoặc cỏ khô tủ quanh gốc vào mùa
nắng để giữ độ ẩm và giữ nhiệt độ thích hợp cho cây.
9. Bón phân:
Đu đủ có quả quanh năm, vì vậy cần phải bón phân để
cung cấp dinh dưỡng cho cây nuôi hoa, quả. Ngoài việc
bón lót trước khi trồng, cần bón thúc các loại phân hữu cơ,
đạm, lân, kali trong đó chú ý đến lân, kali. Lư
ợng phân bón
cho 1 cây như sau :
- Năm thứ 1: phân chuồng 10-15kg + 0,3-0,5kg urê + 0,5-
1kg lân super + 0,2-0,3kg kali sulfat
- Năm thứ 2: phân chuồng 15-20kg + 0,3-0,4kg urê + 1-
1,5kg lân super + 0,3-0,4kg kali sulfat
- Các thời kỳ bón cho cây: sau trồng 1,5-2 tháng hoặc vào
đầu mùa mưa (năm thứ 2) bón toàn bộ phân chuồng, 30%
lân, 30% đạm. Khi cây ra hoa: 30% đạm, 30% lân và 50%
kali. Sau khi thu quả lứa đầu (sau trồng khoảng 7-8 tháng)
bón 20% đạm, 40% lân, 20% kali.
- Khi bón phân cần xăm đất, rải phân kết hợp với vun gốc
lấp phân cho cây. Cũng có thể chia lượng phân ra bón
nhiều lần. Các đợt bón kết hợp với làm cỏ vun gốc cho
cây. Bón thúc 3 lần trong năm đầu: lần 1 sau trồng 4-6
tuần, lần 2 khi cây ra hoa kết quả, lần 3 khi quả lớn.
10. Phòng trừ sâu bệnh:
Trong quá trình sinh trưởng, đu đủ có thể bị một
số bệnh như sau:
- Bệnh phấn trắng: phòng trị bằng cách phun Anvil 0,2%,