Kỹ thuật nhân giống bưởi
Hiện nay, trồng bưởi bằng hạt gần như không còn được áp dụng vì có nhiều nhược
điểm, đặc biệt là chậm cho trái. Nhân giống bằng cách chiết cành cũng chỉ dùng
cho các vườn gia đình có diện tích nhỏ. Cách nhân giống phổ biến nhất hiện nay là
ghép, nhất là ghép mắt.
Muốn nhân giống bằng phương pháp ghép, nhà vườn phải chuẩn bị kỹ giống bưởi
làm gốc ghép và cây bưởi giống để lấy cành (mắt) ghép.
Gốc bưởi làm gốc ghép phải tạo từ giống bưởi đạt các tiêu chuẩn: ít bị nhiễm bệnh,
nhất là các bệnh do virus, bệnh vàng lá gân xanh, bệnh nứt thân xì mủ và tuyến
trùng; thích nghi với nhiều loại đất, chịu được hạn, úng và gió bão tốt; có nhiều hạt
và phần lớn là hạt đa phôi để cho ra nhiều cây con khỏe.
Giống bưởi để lấy cành (mắt) ghép phải đạt các tiêu chuẩn: thích nghi với điều
kiện địa phương, sinh trưởng tốt, nhiều quả và không có hiện tượng ra quả cách
niên; quả phù hợp với nhu cầu thị trường về kích thước, màu sắc và chất lượng.
Chú ý là không lấy cành ghép ở các cây bưởi bị bệnh virus và bệnh vàng lá gân
xanh.
Cách ghép thường dùng là ghép mắt (ít tốn cành ghép) theo kiểu cửa sổ hay chữ T,
trong đó kiểu ghép chữ T lật ngược dễ làm và tỷ lệ sống rất cao.
Cách làm: Hạt sau khi lấy ra khỏi quả phải gieo ngay xuống liếp ươm đã chuẩn bị
kỹ. Gieo hạt thành hàng cách nhau 20cm. Sau 6 tháng loại bỏ các cây xấu, chọn
các cây tốt trồng vào liếp ươm hay bầu ươm. Chăm sóc cho cây phát triển tốt 8-10
tháng sau cây đã có đường kính gốc từ 0,8-1cm (nơi cách cổ rễ 15-20cm) thì tiến
hành ghép. Thời gian từ gieo hạt đến khi cây ghép được khoảng 14-16 tháng.
Vị trí ghép là nơi cách cổ rễ 20-30cm. Thời vụ ghép thích hợp nhất là đầu mùa
mưa.
Sau khi ghép khoảng 2-3 tuần, mắt ghép đã liền thì tháo dây buộc ra. 1-2 tuần sau
đó nếu thấy mắt ghép sinh trưởng tốt thì cắt ngọn gốc ghép (cách chỗ ghép 10-
15cm). Cắm cọc và buộc dây để đỡ chồi ghép cùng cắt các chồi khác mọc trên gốc
ghép chỉ chừa 1-2 chồi để giúp chồi ghép sinh trưởng. Sau khi chồi ghép phát triển
khoảng 15-20cm cắt bỏ các chồi hỗ trợ đó đi. Khi chồi ghép đạt độ cao khoảng 30-
40cm thì có thể đem trồng. Thời gian từ khi gieo hạt đến cây ghép trồng được là
khoảng 20-24 tháng. Thời gian chồi ghép phát triển chú ý chăm bón và phòng trừ
sâu bệnh, nhất là sâu ăn lá, sâu vẽ bùa, bệnh loét.
