BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM
----------------
TRẦN BÌNH PHƯƠNG
NGHIÊN CỨU KHỦNG HOẢNG NỢ CÔNG TẠI
CHÂU ÂU VÀ GIẢI PHÁP ĐỂ NGĂN NGỪA KHỦNG
HOẢNG NỢ CÔNG Ở VIỆT NAM
Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
Mã số : 60340201
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS NGUYỄN NGỌC HÙNG
TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan: Luận văn “Nghiên cứu khủng hoảng nợ công tại
châu Âu và giải pháp để ngăn ngừa khủng hoảng nợ công ở Việt Nam” là
đề tài nghiên cứu riêng của cá nhân tôi. Các nội dung nghiên cứu và kết quả
trình bày trong luận văn là trung thực và rõ ràng.
Phú Yên, ngày 15 tháng 10 năm 2013
Tác giả luận văn
Trần Bình Phương
MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục các hình
MỞ ĐẦU ................................................................................................................. 1
Chương I: NỢ CÔNG VÀ KHỦNG HOẢNG NỢ CÔNG .................................... 3
Ở CÁC QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI. ................................................................. 3
1.1 Những vấn đề lý luận về nợ công ...................................................................... 3
1.1.1 Khái niệm .................................................................................................... 3
1.1.2 Phân loại ...................................................................................................... 5
1.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến nợ công ........................................................... 5
1.1.4 Các hình thức vay nợ và công cụ vay nợ công ............................................ 7
1.1.4.1. Vay trong nước của Chính phủ ............................................................ 7
1.1.4.2. Vay nước ngoài của Chính phủ ............................................................ 8
1.1.5 Tác động của nợ công.................................................................................. 9
1.1.5.1. Những tác động tích cực của nợ công .................................................. 9
1.1.5.2. Những tác động tiêu cực của nợ công .................................................. 9
1.2 Khủng hoảng nợ công ...................................................................................... 10
1.2.1 Khái niệm khủng hoảng nợ công .............................................................. 10
1.2.2 Đặc điểm của khủng hoảng nợ công ......................................................... 11
1.2.3 Nguyên nhân và hậu quả của khủng hoảng nợ công ................................. 12
1.2.3.1. Nguyên nhân khủng hoảng nợ công .................................................. 12
1.2.3.2. Hậu quả của khủng hoảng nợ công .................................................... 13
1.3. Khủng hoảng nợ công ở một số nền kinh tế trên thế giới ............................... 14
1.3.1. Khủng hoảng nợ công tại các nước Mỹ Latinh ........................................ 14
1.3.2. Khủng hoảng nợ công tại các nước châu Á ............................................. 15
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 16
Chương II: NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH KHỦNG HOẢNG NỢ CÔNG TẠI
CHÂU ÂU GIAI ĐOẠN 2009-2011 VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO
VIỆT NAM. ............................................................................................................. 17
2.1 Tình hình nợ công tại châu Âu trước khủng hoảng ......................................... 17
2.2 Khủng hoảng nợ công tại châu Âu giai đoạn 2009 - 2011 .............................. 19
2.3 Hậu quả của khủng hoảng nợ công châu Âu ................................................... 24
2.4 Nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng nợ công tại châu Âu ............................... 26
2.4.1 Nguyên nhân nhìn từ quá khứ ................................................................... 26
2.4.2 Nguyên nhân khủng hoảng hiện tại ........................................................... 28
2.5 Tác động của khủng hoảng nợ công châu Âu đến Việt Nam và bài học kinh
nghiệm cho Việt Nam ............................................................................................ 29
2.5.1. Tác động của khủng hoảng châu Âu đến Việt Nam ................................. 29
2.5.2. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam ......................................................... 32
KẾT LUẬN CHƯƠNG II 35
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG NỢ CÔNG CỦA VIỆT NAM ............................. 36
GIAI ĐOẠN 2006 - 2012 ........................................................................................ 36
3.1 Các chỉ tiêu giám sát nợ công và nợ nước ngoài của quốc gia ........................ 36
3.2 Tình hình vay nợ công ..................................................................................... 40
3.3 Tình hình sử dụng nợ công .............................................................................. 46
3.4 Tình hình trả nợ công của Việt Nam ............................................................... 50
3.5 Đánh giá tính ổn định của nợ công ở Việt Nam .............................................. 54
3.6 Dự báo tình hình nợ công Việt Nam trong thời gian tới ................................. 56
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 61
Chương IV: GIẢI PHÁP NGĂN NGỪA KHỦNG HOẢNG NỢ CÔNG Ở
VIỆT NAM .............................................................................................................. 62
4.1. Phát triển nội lực của nền kinh tế ................................................................... 62
4.2. Thay đổi cơ cấu nợ công ................................................................................. 63
4.3. Kiểm soát nợ công ở mức an toàn .................................................................. 64
4.4. Tăng cường thể chế quản lý và giám sát nợ công, hình thành cơ quan quản lý
nợ công thống nhất................................................................................................. 65
4.5. Tái cơ cấu nền kinh tế trong trung và dài hạn ................................................ 65
4.5.1 Nâng cao hiệu quả đầu tư công theo hướng đầu tư có trọng điểm, tránh
dàn trải ................................................................................................................ 66
4.5.2 Đẩy mạnh tiến trình tái cơ cấu DNNN theo hướng tinh gọn, hiệu quả ..... 67
4.5.3 Tái cơ cấu hệ thống ngân hàng với mục tiêu nâng cao hiệu quả công tác
quản trị điều hành và tăng cường năng lực tài chính của các ngân hàng thương
mại ...................................................................................................................... 69
4.6. Nâng cao vai trò của hệ thống kiểm tra, giám sát tài chính ............................ 72
4.7. Quy định rõ ràng, tách bạch phạm vi nợ của Chính phủ, nợ được Chính phủ
bảo lãnh và nợ của doanh nghiệp ........................................................................... 73
4.8. Phải tiến hành xử lý nghiêm đối với các trường hợp vi phạm hợp đồng . ..... 74
4.9. Quy định rõ vai trò của người dân, các tổ chức ngoài nhà nước trong Luật
quản lý nợ công đối với các hoạt động thu, chi của nhà nước. ............................. 74
4.10. Thay đổi tư duy về nợ công và DNNN: ........................................................ 75
