SỞ GD & ĐT NGHỆ AN
TRƢỜNG THPT NGHI LỘC 3, HUỲNH THÖC KHÁNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI
HƢỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC MÔN ĐỊA LÍ LỚP 10
TRONG GIAI ĐOẠN PHÕNG CHỐNG COVID 19 TRÊN
ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN
LĨNH VỰC: ĐỊA LÝ
Họ và tên:
Lê Thị Thúy Hồng - THPT Nghi Lộc 3
Hoàng Thị Hạnh Đào - THPT Nghi Lộc 3
Vũ Thị Lê - THPT Huỳnh Thúc Kháng
Tổ chuyên môn:
Khoa học xã hội
Địa chỉ Email:
Hongltt.nl3@nghean.edu.vn
Số ĐT:
0915226636
NĂM – 2022
MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
PHẦN ĐẶT VẤN ĐỀ .............................................................................................. 1
I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI ......................................................................................... 1
II- MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI ............................ 2
1. Mục đích nghiên cứu ............................................................................................. 2
2. Nhiệm vụ nghiên cứu ............................................................................................ 2
III- ĐỐI TƢỢNG, PHẠM VI, PHƢƠNG PHÁP VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
................................................................................................................................... 3
1. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu............................................................................. 3
2. Phƣơng pháp nghiên cứu ....................................................................................... 3
2.1. Nhóm phƣơng pháp nghiên cứu lí thuyết........................................................... 3
2.2. Nhóm phƣơng pháp điều tra, phỏng vấn và quan sát thực tế ............................. 3
2.3. Phƣơng pháp thống kê ........................................................................................ 3
2.4. Phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm ................................................................... 3
2.5. Phƣơng pháp tham vấn chuyên gia .................................................................... 3
3. Thời gian nghiên cứu, áp dụng của đề tài ............................................................. 3
IV- NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI ........................................................ 4
PHẦN NỘI DUNG .................................................................................................. 4
CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC HƢỚNG DẪN
HỌC SINH TỰ HỌC TẬP MÔN ĐỊA LÍ LỚP 10 .............................................. 4
I- CƠ SỞ LÝ LUẬN ................................................................................................. 4
1. Khái niệm tự học ................................................................................................... 4
2. Năng lực tự học ..................................................................................................... 5
3. Cấu trúc năng lực tự học ....................................................................................... 5
4. Các phƣơng pháp hƣớng dẫn học sinh tự học hiện nay ........................................ 6
4.1. Lập kế hoạch và mục tiêu – đề ra các phƣơng pháp tự học cụ thể .................... 6
4.2. Phƣơng pháp đi kèm với sự kiên trì, nhẫn nại .................................................. 6
4.3. Kỷ luật khi học ................................................................................................... 6
4.4. Tìm kiếm tài liệu ................................................................................................ 6
4.5. Tự kiểm tra kiến thức ......................................................................................... 7
4.6. Học cách ghi nhớ ................................................................................................ 7
4.7. Chọn lọc thông tin, kiến thức ............................................................................. 7
4.8. Hiểu sâu và thƣờng xuyên ôn lại ........................................................................ 7
II- CƠ SỞ THỰC TIỄN ........................................................................................... 7
1. Thực trạng dạy học theo hƣớng rèn luyện năng lực tự học cho ngƣời học ở các
trƣờng THPT ............................................................................................................. 7
2. Thực trạng dạy học Địa lý ở trƣờng THPT ........................................................... 9
2.1. Khái quát chung ................................................................................................. 9
2.2. Đặc điểm, cấu trúc nội dung môn Địa lí 10 .................................................... 10
CHƢƠNG II: CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN ................................................. 10
I- SỬ DỤNG LINH HOẠT CÁC PHƢƠNG PHÁP HỌC TẬP MÔN ĐỊA LÍ
THPT THEO HÌNH THỨC TRỰC TUYẾN TRÊN LỚP ..................................... 10
1. Sử dụng sơ đồ, lƣợc đồ tƣ duy kiến thức Địa lí để học sinh tự học .................... 10
2. Sử dụng các trò chơi, game show truyền hình để hƣớng dẫn học sinh tự học. .. 13
3. Vẽ tranh thiết kế sản phẩm ôn tập theo bài học theo chủ đề ............................... 14
II- SỬ DỤNG LINH HOẠT CÁC PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC SINH TỰ HỌC
MÔN ĐỊA LÍ THEO HÌNH THỨC DẠY HỌC TRỰC TUYẾN .......................... 14
1. Giáo viên thiết lập các nhóm học tập trên Zalo, Facebook ................................. 14
2. Sử dụng các phần mềm công nghệ, trang mạng phục vụ giáo viên dạy ôn tập nhƣ
Powerpoin, LMS, Zoom, Google Form, Google meet, Shub Classroom, Padlet…17
III – HƢỚNG DẪN KĨ NĂNG LÀM CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM MÔN ĐỊA LÍ
TRONG KIỂM TRA ............................................................................................... 18
1. Xác định các loại câu hỏi trắc nghiệm trong Đề thi tốt nghiệp môn Địa lí. ....... 18
IV- PHƢƠNG PHÁP HƢỚNG DẪN HỌC TẬP MÔN ĐỊA LÍ LỚP 10 – THPT
NHẰM PHÁT HUY TÍNH TỰ HỌC CỦA HỌC SINH ....................................... 20
1. Hƣớng dẫn học sinh học tập môn Địa Lý lớp 10 THPT tại lớp .......................... 20
1.1. Tổ chức để học sinh nắm đƣợc lý thuyết ngay tại lớp ..................................... 20
1.2. Hƣớng dẫn các kĩ năng cho học sinh trong quá trình học tập môn Địa Lý lớp
10 THPT tại lớp ....................................................................................................... 21
1.2.1. Rèn luyện lối tƣ duy tổng hợp và logic ......................................................... 22
1.2.2. Rèn luyện kỹ năng lập biểu đồ, phân tích ..................................................... 22
1.2.3. Rèn luyện kỹ năng tính toán .......................................................................... 23
1.2.4. Rèn luyện cách ghi nhớ nhanh các số liệu ................................................... 23
1.2.5. Rèn luyện kỹ năng làm bài thi trắc nghiệm ................................................. 24
2. Hƣớng dẫn học sinh tự học ở nhà môn Địa lí lớp 10 ......................................... 24
2.1. Khái quát chung ............................................................................................... 24
2.2. Sự cá nhân hoá các bài tập về nhà. .................................................................. 28
CHƢƠNG III: XÂY DỰNG CHUYÊN ĐỀ BÀI HỌC THEO HƢỚNG HỌC
SINH TỰ HỌC ...................................................................................................... 29
CHƢƠNG IV: THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM ..................................................... 43
I- MỤC ĐÍCH THỰC NGHIỆM ............................................................................ 43
Tiến hành thực nghiệm sƣ phạm là để đánh giá hiệu quả của việc vận dụng hƣớng
dẫn học sinh tự học môn Địa lí 10 trong việc rèn luyện năng lực hợp tác cho học
sinh. ......................................................................................................................... 43
1. NỘI DUNG THỰC NGHIỆM ............................................................................ 43
2. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM ......................................................... 43
2.1. Kết quả tổng hợp .............................................................................................. 43
2.2. Kết quả đánh giá từng KN................................................................................ 45
PHẦN KẾT LUẬN ................................................................................................ 48
I. KẾT LUẬN ......................................................................................................... 48
II- KHUYẾN NGHỊ .............................................................................................. 48
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Cụm từ viết tắt
Nghĩa
GD – ĐT
Giáo dục đào tạo
GDPT
Giáo dục phổ thông
GV
Giáo viên
HS
Học sinh
NL
Năng lực
NLTH
Năng lực tự học
NXB
Nhà xuất bản
PPCT
Phân phối chƣơng trình
SGK
Sách giáo khoa
TH
Tự học
THPT
Trung học phổ thông
TN
Thực nghiệm
