SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CỦA HỌC SINH
THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NHÓM TRONG DẠY HỌC
VẬT LÝ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MIỀN NÚI
LĨNH VỰC: VẬT LÝ
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT TƯƠNG DƯƠNG 2
=====*=====
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CỦA HỌC SINH
THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NHÓM TRONG DẠY HỌC
VẬT LÝ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MIỀN NÚI
LĨNH VỰC: VẬT LÝ
Họ và tên giáo viên : Phan Thị Thu Hiền
Tổ bộ môn : Tổ Toán, Lý, Tin, CN
Số điện thoại : 0976 165 468
Năm thực hiện 2021 -2022
MỤC LỤC
Trang
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ .......................................................................................... 1
1. Lí do chọn đề tài ................................................................................................. 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ........................................................................................... 2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ...................................................................... 2
4. Nhiệm vụ nghiên cứu .......................................................................................... 3
5. Thời gian nghiên cứu ............................................................................................ 3
6. Đóng góp mới của đề tài ..................................................................................... 3
7. Cấu trúc đề tài ....................................................................................................... 3
PHẦN II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU..................................................................... 4
1. Cơ sở lý luận ....................................................................................................... 4
1.1. Khái niệm tự học .............................................................................................. 4
1.2. Khái niệm năng lực tự học ............................................................................... 4
1.3. Biểu hiện của năng lực tự học của học sinh .................................................... 4
1.4. Khái niệm dạy học nhóm ................................................................................. 4
1.5. Biểu hiện năng lực tự học trong dạy học nhóm ............................................... 4
1.6. Quy trình thực hiện dạy học theo nhóm .......................................................... 5
2. Cơ sở thực tiễn của tổ chức dạy học môn vật lý theo hoạt động nhóm ở một số
trường trung học phổ thông ....................................................................................... 6
2.1. Thực trạng tổ chức dạy học môn vật lý theo hoạt động nhóm ở số trường
THPT trên địa bàn miền núi huyện Tương Dương ................................................... 6
2.2. Thực trạng và nguyên nhân về dạy học vật lý ở trường THPT thông qua hoạt
động nhóm nhằm phát triển NLTH của học sinh .................................................... 10
2.2.1. Về phía học sinh ......................................................................................... 10
2.2.2. Về phía giáo viên ........................................................................................ 10
3. Biện pháp phát triển năng lực tự học thông qua dạy học theo nhóm môn vật lý
THPT ....................................................................................................................... 11
3.1. Thiết kế hoạt động dạy - học phát huy năng lực tự học ................................ 11
3.1.1. Kỹ thuật tổ chức hoạt động tự học cho học sinh ........................................ 11
3.1.2. Một số ví dụ minh họa cho biện pháp ........................................................ 12
3.2. Sử dụng các hình thức tổ chức hoạt động nhóm ........................................... 21
3.2.2. Nhóm chuyên gia - mảnh ghép ................................................................... 22
3.2.3. Nhóm phản biện .......................................................................................... 24
3.2.4. Nhóm theo góc ............................................................................................ 24
3.2.5. Nhóm ngoài lớp và báo cáo sản phẩm tại lớp ............................................ 26
3.3. Thiết kế phiếu học tập và phiếu giao việc phát triển kỹ năng tự học ............ 28
3.3.1. Loại phiếu phát triển kỹ năng phân tích, quan sát, so sánh và tổng hợp .... 28
3.3.2. Loại phiếu phát triển kỹ năng đọc sách, tìm kiếm thông tin ...................... 32
3.3.3. Loại phiếu phát triển kỹ năng thực hành .................................................... 34
3.3.4. Phiếu giao việc, phiếu báo cáo ................................................................... 35
3.4. Thiết kế hình thức đánh giá nhóm phát triển năng lực tự học của HS .......... 36
3.4.1. Đánh giá thông qua hoạt động luyện tập, vận dụng ................................... 37
3.4.2. Đánh giá thông qua quan sát ...................................................................... 39
3.4.3. Đánh giá thông qua vấn đáp, thảo luận ...................................................... 39
3.4.4. Nhóm tự đánh giá và đánh giá kết quả làm việc của nhau ......................... 40
3.4.5. Đánh giá qua sản phẩm ............................................................................... 42
4. Kết quả thực hiện sáng kiến .............................................................................. 43
PHẦN III. KẾT LUẬN ........................................................................................... 46
1. Ý nghĩa của đề tài ............................................................................................. 46
2. Hướng mở của đề tài ......................................................................................... 46
3. Một số kiến nghị và đề xuất .............................................................................. 46
TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................................................... 47
PHẦN PHỤ LỤC .................................................................................................... 48
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG SÁNG KIẾN
TT
Viết đầy đủ
Viết tắt
1
Học sinh
HS
2
Giáo viên
GV
3
Năng lực tự học
NLTH
4
Trung học phổ thông
THPT
5
Giáo dục phổ thông
GDPT
6
Phương pháp dạy học
PPDH
7
Phiếu học tập
PHT
