1
Sáng kiến kinh nghiệm
Rèn chữ đẹp - giữ
vở sạch cho học sinh
2
ĐẶT VẤN ĐỀ
*) LÝ DO CHỌN SÁNG KIẾN
I. Lý do khách quan:
Như chúng ta đã biết: Tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo
dục. Đã là nền tảng thì nó có vai trò vô cùng quan trọng. Cũng như một ngôi
nhà, nền móng có tốt thì ngôi nhà đó mới vững trãi. Tiểu học cũng vậy, sự
nghiệp giáo dục có phát triển tốt, có thành công lớn thì ngay từ ngày đầu, bậc
học đầu tiên phải làm nền thật tốt. Trong mục tiêu giáo dục Tiểu học có ghi: “
Hình thành cho học sinh cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về
tình cảm, trí tuệ, thể chất và kĩ năng cơ bản để học tiếp trung học và đi vào cuộc
sống lao động”.Một trong những kĩ năng cơ bản của học sinh Tiểu học là viết
chữ.
Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói “Nét chữ cũng là một biểu hiện của
nét người”. Mà nết người là sự hoà hợp giữa tình cảm và trí tuệ. Trong quá trình
dạy học song song với việc rèn các kĩ năng: Nghe, nói, đọc và tính toán. Tôi
luôn luôn chú ý rèn kĩ năng viết chữ cho học sinh. Cùng với việc rèn kĩ năng
viết chữ đúng, đẹp là giữ gìn sách vở gọn ngàng, sạch sẽ. Thực tế tôi cũng rất
tâm huyết với phong trào: “Rèn chữ đẹp - giữ vở sạch” cho học sinh. Vì đó
cũng chính là một trong những nội dung giáo dục quan trọng ở tiểu học. Thông
qua hoạt động đó sẽ hình thành và xây dựng những kĩ năng, thói quen và phẩm
chất tốt cho học sinh.
II. Lý do chủ quan
Thực trạng, qua thăm nắm học sinh trong trường, cũng như một số
trường bạn. Đặc biệt là các trường ngọai vi thành phố, tôi thấy hiện nay học
sinh chưa chú ý vào việc rèn chữ giữ vở. Sách vở còn nhàu nát, quăn góc và rất
bẩn. Chữ viết tuỳ tiện, chẳng theo một cỡ nào, nét cao, nét thấp, viết hoa tuỳ
tiện. Đặc biệt là các luật chính tả nắm rất lơ mơ nên dẫn đến viết sai tiếng Việt.
3
Thể hiện sự cẩu thả, thiếu khoa học. Nguyên nhân là do giáo viên chưa thật sự
chuẩn mực về viết bảng, thiếu kinh nghiệm trong khi hướng dẫn học sinh học
tập cũng như các thao tác viết. Giáo viên viết bảng hoặc phê vào vở của học
sinh cũng rất tuỳ tiện. Trong các tầng lớp phụ huynh, cũng có những người
nhận thức không đúng đắn về việc rèn chữ cho học sinh. Tôi đã từng được nghe
họ bàn luận trong lúc trò chuyện : “Bây giờ là thời đại của máy vi tính, cho nên
cần gì phải rèn tập viết cho nó khổ trẻ con”. Chính vì lẽ đó mà phần nào học
sinh đã sao nhãng trong việc rèn chữ của mình. Vì thế mà trong quá trình giảng
dạy và giáo dục học sinh bản thân tôi không đồng tình ủng hộ những quan điểm
đó. Cần phải xoá bỏ ngay những tư tưởng như vậy.
Xuất phát từ thực tế, tôi mạnh dạn viết nên sáng kiến. Đó cũng chính là
những việc mà tôi đã làm hàng ngày và có hiệu quả cao. Các bạn đồng nghiệp
chắc sẽ có rất nhiều bạn trùng lặp ý kiến của tôi, nhưng chưa có dịp trao đổi.
Hôm nay tôi viết ra những điều mà chúng ta cũng đã từng làm để ta cùng tham
khảo và cộng đồng trách nhiệm trong giáo dục học sinh nói chung và học sinh
Tiểu học nói riêng.
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lý luận:
“Rèn chữ đẹp - giữ vở sạch” là hai hoạt động liên kết với nhau, hỗ trợ
cho nhau. Rèn chữ đẹp và phải biết giữ vở sạch. Nếu chỉ có nét chữ đẹp mà vở
không sạch thì có khác nào: một khuôn mặt xinh xắn mà đầy những vết bẩn và
nhọ nhem. Thế nhưng, quyển vở sạch mà nét chữ xấu, nét cao - nét thấp, viết
sai luật chính tả…thì cũng không chiếm được tình cảm của người xem, người
đọc. Chính vì vậy mà rèn chữ đẹp phải đi đôi với việc giữ vở sạch. Tuy nhiên
khi viết về vấn đề này tôi chia ra làm hai mảng.
4
II. Các biện pháp thực hiện:
1-Giữ vở sạch
Để cho học sinh (nhất là học sinh lớp một, lớp hai) giữ được bộ vở sạch
đẹp, từ đầu năm đến cuối năm học. Và sau này trở thành vật kỉ niệm cho tuổi
thơ đi học của các em là một vấn đề khó. Thế nhưng ta biết cách làm thì cũng
chẳng khó khăn gì. Muốn làm được thì vai trò của giáo viên rất quan trọng.
Trước hết cặp sách vở, bộ hồ sơ của giáo viên phải thật chuẩn mực. Một nhân tố
cũng không kém phần quan trọng đó là: phụ huynh học sinh. Để tất cả học sinh
của lớp mình giữ trọn vẹn bộ vở vừa sạch vừa đẹp, tôi đã phối kết hợp chặt chẽ
với phụ huynh bằng cách: Phiên họp cuối cùng của năm học trước, tôi có đề ra
nhiệm vụ và phương hướng cho năm học sau. Trong đó có đề cập tới việc chuẩn
bị vở viết cho học sinh thật tốt. Được phụ huynh vui vẻ ủng hộ và nhất trí
100%. Nếu không có dịp gặp phụ huynh ở phiên họp đó, thì phiên họp đầu năm
học, ta bàn bạc với phụ huynh cũng không muộn. Cụ thể: Phụ huynh cùng giáo
viên sẽ chọn loại vở kẻ ô ly ( có ly ngang - li dọc ). Giấy không bị nhoè. Hiện
nay cơ chế thị trường sẽ đáp ứng tốt yêu cầu của mình đặt ra. Sau đó hướng dẫn
phụ huynh bao khít mép bìa, dán nhãn vở. Nếu có điều kiện thì bọc thêm một
lượt nilông. Về bút viết: chọn loại bút có nét vừa phải, không to, không bé quá.
Thống nhất một loại mực. Khi học sinh sử dụng bút chì ( Học kỳ I của lớp 1) thì
ngòi chì vừa phải. Trong giai đoạn này bản thân tôi khi lên lớp luôn có sẵn một
cái gọt chì. Nếu em nào bị gãy ngòi là tôi xử lý được ngay. Đến khi học sinh
viết bút mực tôi hướng dẫn các em rất tỉ mỉ về cách sử dụng bút: cách mở nắp
bút, bơm mực. Khi bơm xong dùng giẻ sạch, lau khô rồi nắp bút lại và vặn cho
vừa khít. Tránh vặn chặt quá làm hỏng bút. Khi mở bút viết, tôi hướng dẫn các
em: Nếu thấy thân bút có mực, ta lại dùng giẻ sạch lau khô rồi mới viết, tránh
mực ra tay làm bẩn vở. Nếu ngòi bút bị tắc mực . Các em dùng giẻ sạch vuốt
nhẹ vào ngòi rồi mực sẽ ra. Tuyệt đối không cầm bút vẩy ra lớp, ra vở làm bẩn
lớp. Chính vì thế mà tất cả học sinh trong lớp tôi phụ trách rất ít học sinh có
5
những vết mực nhỏ trong vở. Một công việc nữa là: Hằng ngày tôi luôn giáo
dục các em giữ gìn, nâng niu và trân trọng quyển vở của mình vì đó chính là
sản phẩm lao động của các em và cũng trong quyển vở này còn thể hiện sự kính
trọng cô giáo và bố mẹ các em nữa. Thế là học sinh rất vui và làm theo lời cô.
Mỗi lần khi mở vở tôi luôn nhắc các em nhẹ nhàng, dùng hai đầu ngón tay lật
từng trang. Khi viết tay trái đặt trên trang vở, giữ cho mặt giấy phẳng, để dễ viết
khuỷu tay đặt xuôi chiều cùng góc vở. Về mùa đông, các em mặc áo ấm, tay áo
thường cộm lên. Tôi h ướng dẫn các em nhấc hẳn tay lên, rồi từ từ đặt tay
xuống trang vở để tránh bị quăn góc. Nếu nhỡ một trang nào đó bị quăn thì nhẹ
nhàng vuốt luôn ra cho phẳng. Khi nào các em viết hết quyển vở, tôi lại cất vào
tủ đựng đồ dùng học tập của lớp. Như vậy cuối năm các em sẽ có một bộ vở rất
đẹp. Khi họp phụ huynh tôi trao trả lại cho bố mẹ các em. Được thấy bộ vở của
con mình sạch sẽ, chữ viết đều và đẹp ai cũng tỏ ra rất vui.
Kết quả chấm vở sạch chữ đẹp của lớp tôi trong năm học 2000 - 2001
như sau:
Học kỳ Tổng số
X
ếp loại
A
B
I
30 em
23 em
7 em
0
II
30 em
26 em
4 em
0
Năm học 2000 - 2001 tôi đã làm được điều đó. Tuy nhiên tôi cũng rút ra
bài học kinh nghiệm là; Việc bao vở của một số phụ huynh chưa đúng kỹ thuật
do họ thiếu kinh nghiệm nên mép vở của các em còn bị gập làm cho vở có phần
bị xấu. Đến năm học 2001 - 2002, tôi đã đặt luôn cả tờ bao ngoài cho học sinh.
Nên hiện nay học sinh của lớp tôi có bộ vở rất đều và đẹp. Nét chữ cũng vậy,
chắc chắn sẽ thu hút được người xem. Hàng tháng tôi chấm vở sạch chữ đẹp thì
riêng phần vở sạch 100%, học sinh xếp loại A. Còn chữ viết thì sao? Làm thế