SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT HUỲNH THÚC KHÁNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG BÀI GIẢNG ELEARNING
THEO MÔ HÌNH LỚP HỌC ĐẢO NGƯỢC ĐỂ DẠY
HỌC ONLINE CHỦ ĐỀ CÁC LỰC CƠ HỌC
TRONG CHƯƠNG TRÌNH VẬT LÍ 10 THPT
MÔN: VẬT LÍ
Nhóm tác giả: 1. Thái Thị Vũ Anh
2. Lê Hữu Hiếu
Tổ chuyên môn: Khoa học Tự nhiên
Điện thoại: 082.6636.888
TP Vinh, tháng 4/2022
MỤC LỤC
PHẦN A: ĐẶT VẤN ĐỀ ………………………………………………….
1
PHẦN B: NỘI DUNG…………………………………………………….
3
I. Cơ sở lý thuyết ……………………………..……..…………….…….
3
1. Thực trạng công tác dạy học online trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
3
2. Vai trò của bài giảng elearning theo mô hình lớp học đảo ngược trong
dạy học online nhằm định hướng phát triển năng lực tự học của học sinh.
8
II. Giải pháp …………..…………………….………………..………….
12
1. Tiêu chuẩn của Elearning trong dạy dạy học bồi dưỡng năng lực tự học
Vật lí cho học sinh.
12
2. Mô hình lớp học đảo ngược.
14
3. Quy trình thiết kế bài giảng elearning theo mô hình lớp học đảo ngược trong
dạy học online nhằm định hướng phát triển năng lực tự học của học sinh.
20
4. Sử dụng bài giảng elearning theo mô hình lớp học đảo ngược trong dạy
học online nhằm định hướng phát triển năng lực tự học của học sinh.
28
III. Thiết kế và sử dụng bài giảng elearning theo mô hình lớp học đảo
ngược trong dạy học online chủ đề “các lực cơ học” trong chương trình
vật lí lớp 10 THPT.
30
1. Xác định nội dung chủ đề và thời lượng thực hiện
30
2. Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng
30
3. Chuẩn bị phần các phần mềm hỗ trợ
31
4. Thiết kế bài giảng elearning
32
5. Thiết kế câu hỏi trắc nghiệm để đánh giá năng lực tự học của học sinh
50
6. Tiến trình dạy học chủ đề “các lực cơ học” theo mô hình lớp học đảo
ngược thông qua bài giảng elearning.
54
PHẦN C: KẾT LUẬN …………………………………………………….
55
I. Thực nghiệm sư phạm …………………………………………………
55
II. Kết luận ………………………………………………………………
63
Tài liệu tham khảo
64
DANH MỤC VIẾT TẮT
Từ viết tắt
Nghĩa tiếng Việt
GV
Giáo viên
HS
Học sinh
THPT
Trung học phổ thông
ĐT
Đối chứng
TN
Thực nghiệm
TNSP
Thực nghiệm sư phạm
TH
Tự học
NLTH
Năng lực tự học
GQVĐ
GIải quyết vấn đề
KN
Kĩ năng
1
PHẦN A: ĐẶT VẤN ĐỀ
Mục tiêu giáo dục đào tạo hiện nay là “đào tạo con người Việt Nam phát
triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung
thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng
nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân; phát huy tốt nhất tiềm năng, khả
năng sáng tạo của mỗi cá nhân đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ
Tổ quốc và yêu cầu hội nhập quốc tế”.
Nghiên cứu đổi mới hoạt động dạy học để nâng cao chất lượng giáo dục
đang được các chuyên gia, các nhà giáo dục và trực tiếp là giáo viên giảng dạy
hết sức quan tâm và nỗ lực thực hiện nhằm hiện thực hóa mục tiêu giáo dục đào
tạo đã đề ra. Lớp học truyền thống đã và đang cho thấy nhiều hạn chế trong giáo
dục đào tạo hiện nay như không phát huy được nhiều tính chủ động, tích cực cũng
như hứng thú học tập của học sinh. Cụ thể, dạy học theo lớp học truyền thống sẽ
tạo ra tâm lý chờ đợi sự truyền thụ tri thức từ giáo viên của học sinh trong mỗi
giờ lên lớp. Học sinh không chủ động tự học, tự tìm tòi mà chỉ hoàn thiện và củng
cố kiến thức đã được học nên bị hạn chế về khả tự chủ, tự học và sáng tạo.
Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4 đang diễn ra mạnh mẽ
thì việc ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp với các hình thức dạy học hiện đại
đang mang đến “một luồng sinh khí mới” cho giáo dục đào tạo. Mô hình dạy học
theo “lớp học đảo ngược” là một trong những hình thức dạy học hiện đại hiện nay.
Trong “lớp học đảo ngược”, học sinh được giáo viên định hướng vấn đề nghiên
cứu, được cung cấp tài liệu, video minh họa, bài giảng elearning hỗ trợ ... từ đó
học sinh chủ động học tập, chủ động tiếp cận tri thức, chủ động về cả không gian
và thời gian học tập. Thông qua hệ thông internet giáo viên dễ dàng giao nhiệm
vụ học tập, cung cấp tài liệu, video, bài giảng hỗ trợ ... học sinh dễ dàng kết nối
với nhau cùng thảo luận vấn đề học tập, dễ dàng tìm nguồn tư liệu cũng như sự tư
vấn hỗ trợ của giáo viên khi cần thiết.
2
Từ năm 2020 đến nay, thế giới đánh dấu sự ảnh hưởng sâu sắc của dịch
bệnh Cvid-19 trên toàn cầu. Dịch bệnh đã tác động đến mọi mặt của đời sống xã
hội, trong đó có hoạt động giáo dục của nhà trường. Tại Việt Nam, thực hiện chỉ
đạo của Bộ giáo dục và đào tạo với quan điểm “tạm dừng đến trường, không dừng
việc học” các nhà trường đã tiến hành dạy học trực tuyến cho học sinh. Tuy nhiên,
dạy học trực tuyến thế nào cho hiệu quả là một vấn đề cấp thiết mà cả nhà trường,
gia đình và trực tiếp là giáo viên, học sinh đều rất trăn trở. Thực tế dạy học online
thời gian qua đã cho chúng tôi thấy được nhiều khó khăn trong quá trình tổ chức
dạy học online như thiết bị học tập, khả năng ứng dụng công nghệ của giáo viên
và học sinh, cơ sở hạ tầng của hệ thống mạng internet ... những khó khăn này thực
tế dần được khắc phục sau một thời gian dạy học, đa số giáo viên và học sinh
nhanh chóng thích ứng trong thời gian ngắn. Vì vậy, chất lượng và hiệu quả của
quá trình dạy học online được quyết định bởi phương án tổ chức dạy học của giáo
viên. Làm thế nào để trong thời lượng ngắn của tiết học online giáo viên có thể
điều hành được tất cả các học sinh trong lớp hoạt động tích cực, lại có thể đánh
giá được tình hình học tập của các em và kết luận được vấn đề học tập. Qua phân
tích các hình thức dạy học hiện đại, chúng tôi nhận thấy sử dụng mô hình “lớp
học đảo ngược” kết hợp với việc thiết kế các bài giảng elearning vào quá trình
dạy học online có thể giải quyết được vấn đề trên. Việc sử dụng hình thức dạy học
này không chỉ hiệu quả trong quá trình dạy online mà nó còn phát huy tốt hơn nữa
khi chúng ta sử dụng nó một cách linh hoạt lúc dạy học trực tiếp. Đặc biệt hình
thức dạy học này đáp ứng được định hướng chung về dạy học mà bộ giáo dục đã
đề ra, đó là: Tập trung dạy cách học và rèn luyện năng lực tự học, tạo cơ sở để
học tập suốt đời, tự cập nhật và đổi mới tri thức, kĩ năng, phát triển năng lực; khắc
phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc; vận dụng các phương
pháp, kỹ thuật dạy học một cách linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với mục tiêu, nội
dung giáo dục, đối tượng học sinh và điều kiện cụ thể của mỗi trường.
Từ những lí do trên và từ những kinh nghiệm trong dạy học online thời gian
qua của bản thân, trong phạm vi đề tài này chúng tôi đề xuất giải pháp: “Thiết kế và
sử dụng bài giảng elearning theo mô hình lớp học đảo ngược để dạy học online
chủ đề các lực cơ học trong chương trình vật lí 10 THPT”.
