Văn hóa là gì?
Nhiều bạn trẻ cứ nghe thấy từ “văn hóa” là đã thấy một khái
niệm nào đó cao xa, hàn lâm và khó hiểu. Nhưng với tôi, tôi
nghĩ văn hóa là những gì rất gần gũi, rất quen thuộc trong
cuộc sống hàng ngày. Bạn cứ thử một lần đi xa khỏi nơi mình
sinh ra và lớn lên, khi ấy, trong đầu bạn nhớ về những hình
ảnh nào, dù chỉ là một món ngon, hay một con phố quen – thì
đó chính là văn hóa.
Không hiểu tôi định nghĩa như thế có đúng không, nhưng với
cá nhân tôi, những gì sắp kể dưới đây chính là văn hóa:
Chày cối
Ngày nay, lớp trẻ đa phần chỉ nghe đến từ “chày cối” khi
thấy một người nào đó ngang ngạnh, hay cãi cùn, người ta
gọi là cãi chày cãi cối. Nhưng ở thế hệ tôi, chày và cối là
những vật dụng quen thuộc lắm.
Đây là cặp cối – chày của nhà tôi. Không nhớ mẹ đã mua từ
bao giờ, nhưng khoảng mười tuổi tôi đã thấy nó xuất hiện
trong bếp nhà mình.
Tôi sẽ nói về cái cối trước: Nó bằng đá nguyên khối, rất
nặng. Mỗi lần vần ra để giã cua hay vừng lạc, tôi luôn phải hì
hụi rất lâu mới rê nó ra đúng chỗ cần thiết. Nó thô sơ. Thô sơ
đến mức hai tai cối cũng chỉ là hai phần nhô ra, như hai cái
mấu, thân cối gần như còn nguyên những vết đục đẽo, miệng
cối nhìn thấy rõ cả những đường vân đá, nứt nẻ vằn vện. Chỉ
duy nhất lòng cối là được người thợ đá chế tác và đánh giấy
ráp khá nhẵn nhụi, tròn đều.
Lòng cối