intTypePromotion=3

Thực trạng loãng xương và một số yếu tố liên quan ở người cao tuổi xã Tam Thanh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định

Chia sẻ: Nữ Nữ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

0
20
lượt xem
0
download

Thực trạng loãng xương và một số yếu tố liên quan ở người cao tuổi xã Tam Thanh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Trong những năm gần đây loãng xương (LX ) được xem là một vấn đề sức khỏe y tế công cộng toàn cầu có ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới, đặc biệt là người cao tuổi. Do vậy việc tìm hiểu thực trạng về vấn đề này là rất cần thiết. Mục tiêu: (i) Xác định tình trạng loãng xương và (ii) Xác định một số yếu tố liên quan đến tình trạng loãng xương.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Thực trạng loãng xương và một số yếu tố liên quan ở người cao tuổi xã Tam Thanh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định

Ytcc so 26.qxp<br /> <br /> 12/4/2012<br /> <br /> 9:55 PM<br /> <br /> Page 18<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> Thöïc traïng loaõng xöông vaø moät soá yeáu toá<br /> lieân quan ôû ngöôøi cao tuoåi xaõ Tam Thanh,<br /> huyeän Vuï Baûn, tænh Nam Ñònh<br /> Ñoã Minh Sinh (*), Nguyeãn Thò Minh Thuûy (**)<br /> <br /> Ñaët vaán ñeà: Trong nhöõng naêm gaàn ñaây loaõng xöông (LX ) ñöôïc xem laø moät vaán ñeà söùc khoûe y teá coâng<br /> coäng toaøn caàu coù aûnh höôûng ñeán haøng trieäu ngöôøi treân toaøn theá giôùi, ñaëc bieät laø ngöôøi cao tuoåi. Do<br /> vaäy vieäc tìm hieåu thöïc traïng veà vaán ñeà naøy laø raát caàn thieát. Muïc tieâu: (i) Xaùc ñònh tình traïng loaõng<br /> xöông vaø (ii) Xaùc ñònh moät soá yeáu toá lieân quan ñeán tình traïng loaõng xöông. Phöông phaùp: Nghieân<br /> cöùu moâ taû caét ngang ñöôïc tieán haønh ngaãu nhieân treân 250 ñoái töôïng laø ngöôøi cao tuoåi taïi xaõ Tam Thanh,<br /> moät xaõ thuaàn noâng huyeän Vuï Baûn, tænh Nam Ñònh. Keát quaû: Keát quaû cho thaáy tyû leä LX laø 52,8% vaø<br /> thieåu saûn xöông laø 31,2%. Chæ coù 16% ngöôøi cao tuoåi tham gia nghieân cöùu coù maät ñoä xöông bình<br /> thöôøng. Phaân tích ña bieán tìm thaáy hai yeáu toá lieân quan ñeán tình traïng LX . Nhöõng ngöôøi # 70 tuoåi coù<br /> nguy cô maéc beänh cao hôn 2,9 laàn so vôùi nhöõng ngöôøi döôùi 70 tuoåi. Nhöõng ngöôøi khoâng coù thoùi quen<br /> söû duïng thöïc phaåm giaøu calci coù nguy cô maéc beänh cao hôn 13,9 laàn so vôùi nhöõng ngöôøi coøn laïi.<br /> Khuyeán nghò: Ngöôøi cao tuoåi caàn ñöôïc phoøng loaõng xöông tröôùc 70 tuoåi vaø ñöôïc tö vaán söû duïng<br /> nhöõng loaïi thöïc phaåm giaøu calci coù saün taïi ñòa phöông.<br /> Töø khoùa: loaõng xöông, calci, ngöôøi cao tuoåi, T-score, huùt thuoác<br /> <br /> Prevalence of osteoporosis and related factors<br /> among elderly people in Tam Thanh commune,<br /> Vu Ban district, Nam Dinh province<br /> Do Minh Sinh (*); Nguyen Thi Minh Thuy (**)<br /> <br /> Introduction: In recent years, osteoporosis has been seen as a global public health problem that<br /> affected millions of people worldwide, especially among elderly people. Therefore, understanding<br /> the current status of this problem is much needed. Objectives: (i) to determine the prevalence of<br /> osteoporosis and (ii) to explore the related factors. Methods: Cross-sectional descriptive study was<br /> conducted with 250 elderly subjects (=>60 years old) selected at random in Tam Thanh commune,<br /> an agricultural commune, Vu Ban district, Nam Dinh province. Result: The results showed that the<br /> prevalence of osteoporosis is 52.8% among the elderly population in that commune. Multivariate<br /> analysis found two factors related to the status of osteoporosis. Those who were # 70 years of age<br /> <br /> 18<br /> <br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 12.2012, Soá 26 (26)<br /> <br /> Ytcc so 26.qxp<br /> <br /> 12/4/2012<br /> <br /> 9:55 PM<br /> <br /> Page 19<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> were at risk of osteoporosis 2.9 times higher than those who were under 70 years of age. Those who<br /> did not have the habit of using calcium-rich foods were at risk of osteoporosis 13.9 times higher than<br /> the remaining members. Recommendation: Elderly people should be prevented from osteoporosis<br /> before 70 years of age and consulted to take the calcium-rich foods available locally for their daily<br /> meals.<br /> Keyword: osteoporosis, calcium, elderly, T-score, smoking.<br /> <br /> Taùc giaû:<br /> (*)<br /> <br /> Ths. Ñoã Minh Sinh - Giaûng vieân boä moân Y teá Coäng ñoàng, tröôøng Ñaïi hoïc Ñieàu döôõng Nam Ñònh.<br /> Email: minhsinh82@gmail.com<br /> <br /> (**)<br /> <br /> PGS.TS. Nguyeãn Thò Minh Thuûy - Tröôûng boä moân Phuïc hoài chöùc naêng döïa vaøo coäng ñoàng<br /> - Tröôøng Ñaïi hoïc Y teá Coâng coäng, 138 Giaûng Voõ, Haø Noäi.<br /> <br /> 1. Ñaët vaán ñeà<br /> LX laø beänh lyù ñöôïc ñaëc tröng bôûi söï giaûm maät<br /> ñoä xöông vaø chaát löôïng xöông laøm xöông trôû leân<br /> gioøn vaø deã gaõy thaäm chí gaõy xöông xaûy ra chæ vôùi<br /> moät sang chaán nheï. Ñoái töôïng chòu taùc ñoäng maïnh<br /> nhaát bôûi beänh LX laø ngöôøi cao tuoåi. ÔÛ ñoä tuoåi 50 chæ<br /> coù khoaûng 5% ngöôøi cao tuoåi maéc beänh tuy nhieân<br /> con soá naøy ñaõ taêng voït leân 60% ôû nhöõng ngöôøi thoï<br /> treân 80 tuoåi [6].<br /> Vôùi möùc ñoä nguy hieåm nhö vaäy, trong nhöõng<br /> naêm gaàn ñaây LX ñöôïc xem laø moät vaán ñeà söùc khoûe<br /> y teá coâng coäng toaøn caàu coù aûnh höôûng ñeán haøng<br /> trieäu ngöôøi treân toaøn theá giôùi. Naêm 2008 öôùc tính coù<br /> khoaûng 75 trieäu ngöôøi ôû khaép chaâu AÂu, Myõ vaø Nhaät<br /> Baûn bò taùc ñoäng bôûi loaõng xöông. Taïi chaâu AÙ, öôùc<br /> tính tyû leä gaõy xöông ñuøi coù lieân quan ñeán LX seõ taêng<br /> leân töø 2-3 laàn trong voøng 30 naêm tôùi [5], [6].<br /> Taïi Vieät Nam, naêm 2008 theo öôùc tính coù<br /> khoaûng 2,8 trieäu ngöôøi bò taùc ñoäng bôûi loaõng xöông,<br /> tuy nhieân con soá thöïc teá coù theå coøn cao hôn nhieàu.<br /> Cho ñeán nay ñaõ coù moät soá baùo caùo veà thöïc traïng LX<br /> vaø caùc yeáu toá lieân quan taïi Vieät Nam, tuy nhieân caùc<br /> nghieân cöùu môùi chæ taäp trung taïi caùc thaønh phoá lôùn,<br /> ñòa baøn noâng thoân hieän nay vaãn coøn ñang bò boû ngoû.<br /> Beân caïnh ñoù caùc yeáu toá coù lieân quan ñeán LX cuõng<br /> chöa ñöôïc ñeà caäp ñaày ñuû [5].<br /> Tam Thanh laø moät xaõ thuaàn noâng ñieån hình<br /> thuoäc huyeän Vuï Baûn, tænh Nam Ñònh neân keát quaû<br /> nghieân cöùu taïi ñaây coù theå ngoaïi suy cho toaøn boä daân<br /> soá noâng thoân Nam Ñònh. Cho ñeán nay treân ñòa baøn<br /> xaõ chöa coù moät ñaùnh giaù naøo veà thöïc traïng beänh LX<br /> <br /> ôû ngöôøi cao tuoåi. Vôùi muïc ñích cung caáp thoâng tin<br /> cho ngaønh y teá tænh trong vieäc trieån khai caùc chöông<br /> trình phoøng choáng beänh LX cho ngöôøi cao tuoåi trong<br /> coäng ñoàng, nghieân cöùu ñaõ ñöôïc tieán haønh vôùi 2 muïc<br /> tieâu cuï theå.<br /> - Xaùc ñònh tyû leä LX cuûa ngöôøi cao tuoåi taïi xaõ<br /> Tam Thanh, huyeän Vuï Baûn, tænh Nam Ñònh.<br /> - Xaùc ñònh moät soá yeáu toá lieân quan ñeán beänh LX<br /> cuûa ngöôøi cao tuoåi taïi xaõ Tam Thanh, huyeän Vuï<br /> Baûn, tænh Nam Ñònh.<br /> <br /> 2. Phöông phaùp nghieân cöùu<br /> Thieát keá nghieân cöùu moâ taû caét ngang coù phaân<br /> tích ñöôïc thöïc hieän taïi xaõ Tam Thanh, huyeän Vuï<br /> Baûn, tænh Nam Ñònh töø 01/2012-06/2012 vôùi ñoái<br /> töôïng laø 250 ngöôøi cao tuoåi bao goàm caû nam vaø nöõ,<br /> ñöôïc löïa choïn ngaãu nhieân töø quaàn theå nghieân cöùu,<br /> coù khaû naêng giao tieáp vaø khoâng maéc caùc beänh coù<br /> lieân quan ñeán chuyeån hoùa xöông.<br /> Nghieân cöùu söû duïng phöông phaùp phoûng vaán<br /> tröïc tieáp vôùi boä caâu hoûi thieát keá saün ñeå thu thaäp caùc<br /> thoâng tin veà nhaân khaåu hoïc vaø haønh vi, loái soáng. Söû<br /> duïng caân vaø thöôùc ño ñeå thu thaäp caùc thoâng tin veà<br /> nhaân traéc hoïc. Söû duïng phöông phaùp "Haáp thuï sieâu<br /> aâm daûi roäng" (BUA) ñeå ño maät ñoä xöông cuûa ñoái<br /> töôïng nghieân cöùu.<br /> Tình traïng LX cuûa ñoái töôïng nghieân cöùu ñöôïc<br /> caên cöù theo tieâu chuaån chaån ñoaùn LX cuûa WHO döïa<br /> vaøo chæ soá T-score. Theo ñoù moät ngöôøi ñöôïc chaån<br /> ñoaùn maéc LX neáu coù giaù trò T-score < -2,5; T-score<br /> töø -2,5 ñeán -1 laø thieåu saûn xöông vaø T-score > -1 laø<br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 12.2012, Soá 26 (26)<br /> <br /> 19<br /> <br /> Ytcc so 26.qxp<br /> <br /> 12/4/2012<br /> <br /> 9:55 PM<br /> <br /> Page 20<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> bình thöôøng [8].<br /> Caùc bieán soá chính trong nghieân cöùu bao goàm:<br /> tình traïng loaõng xöông, tuoåi, giôùi, tieàn söû saûn phuï<br /> khoa, thoùi quen boå sung calci baèng thuoác hoaëc thöïc<br /> phaåm chöùc naêng, thoùi quen uoáng söõa, uoáng cheø, uoáng<br /> röôïu, uoáng cafeù, huùt thuoác vaø thoùi quen taäp theå duïc.<br /> <br /> haønh caùc thoùi quen coù haïi cho heä xöông khoâng cao<br /> (döôùi 29%). Chæ coù 25,2% soá ñoái töôïng coù thoùi quen<br /> thöôøng xuyeân uoáng röôïu; con soá naøy ôû nhöõng ngöôøi<br /> hay huùt thuoác laù/laøo laø 28,8%; nhöõng ngöôøi hay uoáng<br /> cafeù chæ chieám 8,4% toång soá ñoái töôïng nghieân cöùu.<br /> <br /> 3.2. Thöïc traïng loaõng xöông<br /> <br /> Caùc soá lieäu ñöôïc nhaäp baèng phaàn meàm EPI<br /> DATA vaø phaân tích baèng phaàn meàm SPSS 13.0. Söû<br /> duïng OR vaø khoaûng tin caäy ñeå ño löôøng ñoä maïnh<br /> cuûa söï keát hôïp. Moâ hình hoài quy logistic ñöôïc söû<br /> duïng ñeå phaân tích moái lieân quan ña bieán vaø kieåm<br /> soaùt yeáu toá nhieãu.<br /> <br /> 3. Keát quaû nghieân cöùu<br /> 3.1. Caùc ñaëc ñieåm chung ñoái töôïng nghieân<br /> cöùu<br /> Ñaëc ñieåm nhaân khaåu hoïc<br /> Maãu nghieân cöùu bao goàm 250 ngöôøi cao tuoåi vôùi<br /> tuoåi trung bình cuûa ñoái töôïng nghieân cöùu laø 72,3 ±<br /> 8,35 tuoåi. Tyû leä ñoái töôïng nghieân cöùu laø nam giôùi<br /> chieám 41,6% thaáp hôn nöõ giôùi chieám 58,4%. Nhìn<br /> chung trình ñoä hoïc vaán cuûa ñoái töôïng laø chöa cao khi<br /> chæ coù 28,8% ñoái töôïng coù trình ñoä töø trung hoïc<br /> chuyeân nghieäp trôû leân. Do coù trình ñoä hoïc vaán chöa<br /> cao keát hôïp vôùi sinh soáng taïi ñòa baøn noâng thoân neân<br /> ña soá ñoái töôïng phaûi laøm vieäc chaân tay chieám tôùi<br /> 73,6% khi ôû ñoä tuoåi lao ñoäng (≤60).<br /> Haønh vi, loái soáng haøng ngaøy cuûa ñoái töôïng<br /> Nhöõng thoùi quen toát cho heä xöông thöôøng ñöôïc<br /> ñoái töôïng thöïc hieän bao goàm thoùi quen aên thöïc phaåm<br /> giaøu calci; thoùi quen uoáng traø/cheø vaø thoùi quen taäp<br /> theå duïc. Thoùi quen boå sung calci baèng thuoác hay<br /> thöïc phaåm chöùc naêng vaø uoáng söõa chæ coù döôùi 12%<br /> ñoái töôïng nghieân cöùu thöôøng xuyeân thöïc hieän.<br /> Nhìn chung tyû leä ñoái töôïng thöôøng xuyeân thöïc<br /> <br /> Bieåu ñoà 1. Phaân boá caùc thoùi quen coù lôïi cho heä<br /> xöông cuûa ñoái töôïng<br /> <br /> 20<br /> <br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 12.2012, Soá 26 (26)<br /> <br /> Bieåu ñoà 2. Phaân boá maät ñoä xöông ñoái töôïng nghieân cöùu<br /> <br /> Keát quaû treân cho thaáy maät ñoä xöông trung bình<br /> cuûa caùc ñoái töôïng trong nghieân cöùu laø -2,4 ± 1,4 Tscore, ngöôøi coù chæ soá T-score thaáp nhaát laø -4,9 vaø<br /> cao nhaát laø 2,6.<br /> Baûng 1. Phaân boá tình traïng LX ñoái töôïng nghieân cöùu<br /> <br /> Theo tieâu chuaån chaån ñoaùn loaõng xöông cuûa<br /> WHO, tyû leä loaõng xöông cuûa ñoái töôïng nghieân cöùu<br /> laø 52,8%; chæ coù 16% ñoái töôïng coù maät ñoä xöông<br /> bình thöôøng.<br /> <br /> 3.3. Keát quaû phaân tích moái lieân quan<br /> Ñeå kieåm soaùt caùc yeáu toá nhieãu tieàm taøng trong<br /> vieäc xaùc ñònh moái lieân quan ñeán thöïc traïng loaõng<br /> xöông, nghieân cöùu söû duïng moâ hình hoài quy logistic<br /> trong ñoù caùc bieán ñöôïc ñöa vaøo moâ hình döïa treân keát<br /> quaû phaân tích ñôn bieán vaø phaân tích yeáu toá nhieãu.<br /> Vôùi giaû ñònh khoâng coù tính khuynh höôùng cho<br /> caùc bieán phaân loaïi, moâ hình söû duïng kieåm ñònh<br /> <br /> Ytcc so 26.qxp<br /> <br /> 12/4/2012<br /> <br /> 9:55 PM<br /> <br /> Page 21<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> Hosmer vaø Lemeshow ñeå ñaùnh giaù tính phuø hôïp cuûa<br /> moâ hình. Caùc bieán soá ñöôïc ñöa vaøo moâ hình ñeå tìm<br /> moái lieân quan vôùi thöïc traïng veà beänh loaõng xöông<br /> cuûa ngöôøi cao tuoåi trong nghieân cöùu goàm 17 bieán soá<br /> bao goàm 4 bieán soá veà ñaëc ñieåm sinh hoïc vaø xaõ hoäi<br /> (tuoåi, giôùi, ngheà nghieäp, hoïc vaán), 3 bieán veà tình<br /> traïng dinh döôõng (chieàu cao, caân naëng, BMI), 9 bieán<br /> veà thoùi quen aên uoáng vaø haønh vi loái soáng (aên/uoáng<br /> thöïc phaåm giaøu can xi, taäp theå duïc vaø söû duïng caùc<br /> chaát kích thích nhö röôïu, cafe, thuoác laù...) vaø 2 bieán<br /> kieán thöùc vaø thöïc haønh. Kieåm ñònh Hosmer vaø<br /> Lemeshow cuûa moâ hình cuoái cuøng coù giaù trò p = 0,17<br /> cho thaáy moâ hình laø hoaøn toaøn phuø hôïp. Keát quaû moâ<br /> hình hoài quy ruùt goïn cho thaáy coù 2 yeáu toá lieân quan<br /> ñeán tình traïng loaõng xöông ñoù laø tuoåi vaø thoùi quen<br /> söû duïng thöïc phaåm giaøu calci trong böõa aên.<br /> Baûng 2. Moâ hình hoài quy logistic kieåm soaùt caùc yeáu<br /> toá nhieãu (ruùt goïn)<br /> <br /> 4. Baøn luaän<br /> 4.1. Thöïc traïng loaõng xöông ñoái töôïng<br /> nghieân cöùu<br /> Loaõng xöông laø keát quaû cuûa moät quaù trình taùc<br /> ñoäng bôûi moät loaït caùc yeáu toá nhö: tuoåi, giôùi, tình traïng<br /> dinh döôõng, cheá ñoä aên uoáng vaø luyeän taäp… Vì vaäy<br /> vieäc tìm hieåu vai troø cuûa caùc yeáu toá taùc ñoäng ñeán<br /> loaõng xöông laø moät ñieàu raát caàn thieát cho vieäc ñeà xuaát<br /> caùc giaûi phaùp thích hôïp giuùp coäng ñoàng kieåm soaùt<br /> ñöôïc vaán ñeà söùc khoûe tieàm aån nhieàu nguy cô naøy.<br /> Keát quaû nghieân cöùu cho thaáy tyû leä LX cuûa ñoái<br /> töôïng nghieân cöùu laø 52,8%. Keát quaû naøy cao hôn keát<br /> quaû nghieân cöùu cuûa Thaùi Phöông Oanh [4] (32,5%)<br /> vaø cao hôn raát nhieàu so vôùi caùc nghieân cöùu ñöôïc tieán<br /> haønh treân caùc ñoái töôïng treû hôn, nhö cuûa: Leâ Thò<br /> Bích Haèng [1] (tyû leä LX ôû nam giôùi töø 50-75 tuoåi laø<br /> 11,1%); Nguyeãn Thò Kim Dung [2] (tyû leä LX ôû nöõ<br /> giôùi töø 40-60 tuoåi laø 7,7%); Phaïm Thò Höông [3] (tyû<br /> leä LX ôû phuï nöõ tröôûng thaønh töø 20 tuoåi trôû leân laø<br /> 9%); Chan vaø coäng söï [9] (tyû leä LX cuûa ngöôøi töø 1789 tuoåi laø 25,5%) vaø cuûa Kanis [7] (tyû leä LX cuûa nöõ<br /> <br /> giôùi töø 50-80 tuoåi laø 21,2%; nam giôùi laø 6,3%). Söï<br /> khaùc bieät veà tyû leä naøy coù theå ñöôïc giaûi thích thoâng<br /> qua moät soá nguyeân nhaân sau ñaây:<br /> Thöù nhaát ñoä tuoåi trung bình cuûa caùc ñoái töôïng<br /> trong nghieân cöùu naøy cao hôn caùc nghieân cöùu ñaõ ñeà<br /> caäp ôû treân. Thöù hai laø söï khaùc bieät veà tình traïng dinh<br /> döôõng cuûa caùc ñoái töôïng trong moãi nghieân cöùu.<br /> Theo keát quaû phaân tích, trong nghieân cöùu naøy tyû leä<br /> ñoái töôïng coù tình traïng dinh döôõng nheï caân laø<br /> 24,4%. Keát quaû naøy cao hôn nhieàu so vôùi nghieân<br /> cöùu Leâ Thò Bích Haèng (chæ laø 17,4%) vaø cuûa<br /> Nguyeãn Thò Kim Dung (chæ coù 12,3%). Thöù ba laø söï<br /> khaùc bieät veà thöïc haønh caùc thoùi quen coù lôïi cho heä<br /> xöông cuûa caùc ñoái töôïng nghieân cöùu. Trong nghieân<br /> cöùu naøy chæ coù 4,8% soá ñoái töôïng coù thoùi quen boå<br /> sung calci thoâng qua thuoác hoaëc thöïc phaåm chöùc<br /> naêng; con soá naøy ôû thoùi quen uoáng söõa cuõng chæ laø<br /> 11,6%. Nhöõng tyû leä naøy thaáp hôn raát nhieàu so vôùi<br /> nghieân cöùu cuûa Döông Thò Haûi Ngoïc (23,6% vaø<br /> 78,8%) vaø cuûa Leâ Thò Bích Haèng (tyû leä ñoái töôïng coù<br /> uoáng söõa laø 26,7%). Thöù tö laø söï khaùc bieät trong<br /> phöông phaùp chaån ñoaùn LX cuûa moãi nghieân cöùu.<br /> Trong khi nghieân cöùu naøy söû duïng phöông phaùp<br /> "Haáp thuï sieâu aâm daûi roäng" ñeå chaån ñoaùn loaõng<br /> xöông. Tuy nhieân haàu heát caùc nghieân cöùu cuûa caùc<br /> taùc giaû quoác teá laïi söû duïng phöông phaùp "Ño haáp thuï<br /> tia X naêng löôïng keùp" ñeå chaån ñoaùn LX.<br /> <br /> 4.2. Caùc yeáu toá lieân quan ñeán loaõng xöông<br /> Sau khi phaân tích ña bieán kieåm soaùt caùc yeáu toá<br /> nhieãu, nghieân cöùu naøy chæ tìm thaáy 2 yeáu toá coù lieân<br /> quan ñeán tình traïng LX cuûa ñoái töôïng nghieân cöùu ñoù<br /> laø tuoåi cuûa ñoái töôïng nghieân cöùu vaø thoùi quen söû<br /> duïng thöïc phaåm giaøu calci. Tuoåi coù moái quan heä<br /> thuaän chieàu vôùi tình traïng loaõng xöông, töùc laø tyû leä<br /> LX taêng theo ñoä tuoåi. Tuy nhieân thoùi quen söû duïng<br /> thöïc phaåm giaøu calci laïi coù moái quan heä ngöôïc<br /> chieàu vôùi tình traïng loaõng xöông, nhöõng ngöôøi coù<br /> thoùi quen thöôøng xuyeân söû duïng thöïc phaåm giaøu<br /> calci coù nguy cô maéc beänh thaáp hôn nhöõng ngöôøi<br /> hieám söû duïng thöïc phaåm giaøu calci.<br /> Do caùch ñaùnh giaù khaùc nhau neân maëc duø cuøng<br /> tìm thaáy moái lieân quan giöõa thoùi quen söû duïng thöïc<br /> phaåm giaøu calci vôùi tình traïng loaõng xöông, tuy<br /> nhieân keát quaû trong nghieân cöùu naøy coù moät soá ñieåm<br /> khaùc bieät so vôùi moät soá keát quaû ñaõ ñöôïc coâng boá.<br /> Keát quaû trong nghieân cöùu naøy chæ keát luaän nhöõng<br /> ngöôøi khoâng coù thoùi quen aên thöïc phaåm giaøu calci<br /> coù nguy cô maéc beänh cao hôn gaáp 13,9 laàn so vôùi<br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 12.2012, Soá 26 (26)<br /> <br /> 21<br /> <br /> Ytcc so 26.qxp<br /> <br /> 12/4/2012<br /> <br /> 9:55 PM<br /> <br /> Page 22<br /> <br /> | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU |<br /> <br /> nhöõng ngöôøi coù thoùi quen hay aên thöïc phaåm giaøu<br /> calci. Trong khi ñoù hai taùc giaû Nguyeãn Thò Kim<br /> Dung [2] keát luaän raèng nhöõng ngöôøi chæ coù thoùi quen<br /> aên rau muoáng haøng thaùng coù nguy cô maéc beänh cao<br /> hôn gaáp 27 laàn so vôùi nhöõng ngöôøi coù thoùi quen aên<br /> rau muoáng haøng ngaøy; nhöõng ngöôøi coù thoùi quen chæ<br /> aên ñaäu phuï töø 1- 4 laàn/thaùng coù nguy cô maéc beänh<br /> cao hôn gaáp 76 laàn so vôùi nhöõng ngöôøi aên haøng<br /> ngaøy. Beân caïnh ñoù Leâ Thò Bích Haèng [1] cuõng chæ<br /> ra raèng nhöõng ngöôøi coù thoùi quen hieám aên toâm/teùp<br /> coù nguy cô maéc beänh cao hôn gaáp 1,2 laàn so vôùi<br /> nhöõng ngöôøi hay aên loaïi thöïc phaåm naøy.<br /> <br /> laø töông ñoái cao khi coù ñeán 52,8% soá ñoái töôïng ñaõ<br /> bò loaõng xöông. Maät ñoä xöông trung bình cuûa caùc<br /> ñoái töôïng ñaït -2,42 T-score; chæ soá thaáp nhaát laø - 4,9<br /> T-score vaø cao nhaát ñaït 2,6 T-score. Chæ soá T-score<br /> taäp trung nhieàu nhaát trong khoaûng töø -3 T-score ñeán<br /> -2 T-score.<br /> <br /> Moät ñieàu hieån nhieân laø khoâng chæ coù moät loaïi<br /> thöïc phaåm duy nhaát giaøu calci, beân caïnh ñoù moãi loaïi<br /> thöïc phaåm seõ chæ coù theo muøa. Vieäc löïa choïn thöïc<br /> phaåm naøo trong khaåu phaàn aên haøng ngaøy coøn tuøy<br /> thuoäc vaøo sôû thích vaø khaåu vò cuûa töøng ngöôøi. Vì vaäy<br /> nghieân cöùu naøy khoâng tìm hieåu moái lieân quan giöõa<br /> tình traïng LX vôùi töøng loaïi thöïc phaåm cuï theå. Tuy<br /> vaäy, baèng chöùng veà moái lieân quan giöõa vieäc aên uoáng<br /> caùc thöïc phaåm giaøu calci vôùi LX cuõng ñaõ ñöôïc<br /> chöùng minh.<br /> <br /> Chuùng toâi khuyeán khích caàn taêng cöôøng coâng<br /> taùc phoøng choáng LX cho ngöôøi cao tuoåi, ñaëc bieät<br /> caàn tieán haønh coâng taùc naøy cho ngöôøi döôùi 70 tuoåi.<br /> Noäi dung phoøng choáng coù theå laø tö vaán cho ngöôøi<br /> cao tuoåi vaø gia ñình hoï veà nhöõng loaïi thöïc phaåm<br /> giaøu calci coù saün taïi ñòa phöông vôùi giaù caû hôïp lyù.<br /> Cheá bieán vaø khuyeán khích ngöôøi cao tuoåi söû duïng<br /> thöïc phaåm giaøu calci trong böõa aên haøng ngaøy. Hoã trôï<br /> ngöôøi cao tuoåi thöïc haønh, duy trì caùc thoùi quen coù<br /> lôïi cho heä xöông vaø töø boû caùc thoùi quen coù haïi cho<br /> heä xöông.<br /> <br /> Toùm laïi, tyû leä LX trong coäng ñoàng nghieân cöùu<br /> <br /> Taøi lieäu tham khaûo<br /> <br /> Tieáng Vieät<br /> 1. Leâ Thò Bích Haèng (2007), Thöïc traïng LX vaø moät soá yeáu<br /> toá lieân quan ôû nam giôùi 50-75 tuoåi taïi phöôøng Phöông Lieân,<br /> quaän Ñoáng Ña naêm 2007, Luaän vaên Thaïc só Y teá Coâng coäng,<br /> Tröôøng Ñaïi hoïc Y teá Coâng coäng, Haø Noäi.<br /> 2. Nguyeãn Thò Kim Dung (2005), Thöïc traïng vaø moät soá yeáu<br /> toá lieân quan tình traïng LX ôû phuï nöõ 40-60 tuoåi huyeän Gia<br /> Laâm, Haø Hoäi naêm 2005, Luaän vaên thaïc só y teá coâng coäng,<br /> Tröôøng Ñaïi hoïc Y teá Coâng coäng, Haø Noäi.<br /> 3. Phaïm Thò Höông (2003), Khaûo saùt beänh LX ôû phuï nöõ<br /> tröôûng thaønh Haø noäi naêm 2003 truy caäp töø,<br /> http://viendinhduong.vn/news/vi/128/12/0/a/khao-sat-benhloang-xuong-o-phu-nu-truong-thanh--ha-noi-nam2003.aspx ngaøy 21/2/2012.<br /> 4. Thaùi Phöông Oanh (2011), Thöïc traïng LX vaø moät soá yeáu<br /> toá lieân quan ôû ngöôøi cao tuoåi taïi phöôøng Laùng Haï, quaän<br /> Ñoáng Ña, Haø Noäi naêm 2011, Luaän vaên Thaïc só Y teá Coâng<br /> coäng, Tröôøng Ñaïi hoïc Y teá Coâng coäng, Haø Noäi.<br /> <br /> 22<br /> <br /> Taïp chí Y teá Coâng coäng, 12.2012, Soá 26 (26)<br /> <br /> Nhöõng ngöôøi ôû ñoä tuoåi treân 70 coù nguy cô maéc<br /> beänh LX cao gaáp 2,9 laàn so vôùi nhöõng ngöôøi döôùi<br /> 70 tuoåi. Nhöõng ngöôøi khoâng coù thoùi quen söû duïng<br /> caùc thöïc phaåm giaøu calci coù nguy cô maéc beänh LX<br /> gaáp 13,9 laàn so vôùi nhöõng ngöôøi coù thoùi quen hay<br /> aên caùc thöïc phaåm giaøu cacli.<br /> <br /> Tieáng Anh<br /> 5. International Osteoporosis Foundation (2009), The<br /> Asian audit epidemiology, costs and burden of<br /> osteoporosis in Asia 2009, avalaible at<br /> http://www.iofbonehealth.org/download/osteofound/filem<br /> anager/publications/pdf/Asian-audit-09/2009Asian_Audit.pdf accessed by 16/2/2012.<br /> 6. International Osteoporosis Foundation (2008), Invest in<br /> your bones: stand tall, speak out, avalaible at<br /> http://www.iofbonehealth.org/download/osteofound/filema<br /> nager/publications/pdf/stand-tall-thematic-report-08english.pdf accessed by 16/22012.<br /> 7. J. A. Kanis et al (2008), "European guidance for the<br /> diagnosis and management of osteoporosis in<br /> postmenopausal women".<br /> 8. World Health Organization (2003), Prevention and<br /> management<br /> of<br /> osteoporosis,<br /> chuû<br /> bieân,<br /> http://libdoc.who.int/trs/WHO_TRS_921.pdf<br /> download<br /> 21/2/2012.<br /> 9. W.P Chan, J.F Liu & W.L Chi (2004), "Evaluation of<br /> bone mineral density of the lumbar spine and proximal<br /> femur in population-based routine health examinations of<br /> healthy asians", Acta Radiol(45), pp. 59-64.<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản