intTypePromotion=1

Vận dụng duy vật lịch sử của Mac Lênin vào thực tiễn Việt Nam - 1

Chia sẻ: Cao Tt | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:9

0
377
lượt xem
42
download

Vận dụng duy vật lịch sử của Mac Lênin vào thực tiễn Việt Nam - 1

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Lời giới thiệu Môn ” Triết học Mác - LêNin ” có thể nói là một môn học rất khó để có thể hiểu được cặn kẽ, rõ ràng về nó. Do vậy việc làm bài ” Tiểu luận Triết học ” cũng hẳn không nằm ngoài mục đích giúp cho sinh viên có thể hiểu sâu, rộng hơn về môn học này. Muốn vậy mỗi người phải tự tìm tòi, tra khảo các tài liệu, sách báo để phục vụ cho công việc của mình.Và vì thế bề dầy kiến thức của mỗi người sẽ được tăng lên.Về đề...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Vận dụng duy vật lịch sử của Mac Lênin vào thực tiễn Việt Nam - 1

  1. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Lời giới thiệu Môn ” Triết học Mác - LêNin ” có thể nói là một môn học rất khó đ ể có thể hiểu được cặn kẽ, rõ ràng về nó. Do vậy việc làm bài ” Tiểu luận Triết học ” cũng hẳn không nằm ngo ài mục đích giúp cho sinh viên có thể hiểu sâu, rộng hơn về môn học n ày. Muốn vậy mỗi người phải tự tìm tòi, tra khảo các tài liệu, sách báo để phục vụ cho công việc của mình.Và vì thế bề dầy kiến thức của mỗi người sẽ được tăng lên.Về đề tài "Vận dụng Lý luận về Hình thái kinh tế - xã hội giải thích quá trình phát triển của Việt Nam ngày nay” h ẳn rất bổ ích và cần thiết vì từ xưa con người đã muốn tìm hiểu về chính mình, về thế giới xung quanh mà vấn đ ề đặt ra hết sức bức xúc là Kinh tế - Xã hội nó bao trùm lên tất cả, nó gắn liền với mỗi người mà ở đ ây hình thái Kinh tế - Xã hội của Mác là một bước đột phá, là nền tảng lý luận của Chủ nghĩa duy vật lịch sử. Việc nghiên cứu nó như thế n ào đ ể vận dụng vào th ực tiễn nước ta, quá độ lên Chủ nghĩa Xã hội là h ết sức cần thiết. Từ những nhận thức trên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài này đ ể viết chi bài tiểu lu ận của m ình. Trong quá trình nghiên cứu và làm đ ề tài, m ặc dù đã rất cố gắng nhưng chắc chắn còn nhiều thiếu sót. Tôi rất mong có được sự góp ý của thầy và các đồng chí để bài làm có thể ho àn thiện hơn. Bố cục của bài tiểu luận gồm ba phần chính như sau: Ph ầN A: Giới thiệu đề tài I. Khái niệm về hình thái kinh tế Tính cấp thiết của đề tài. II. Mục đ ích,ý ngh ĩa của việc nghiên cứu đề tài III.
  2. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com PHầN B: Nội dung I. Học thuyết Hình thái kinh tế xã hội II. Quá độ lên Chủ nghĩa Xã hội,con đường phát triển tất yếu của cách mạng Xã hội Chủ nghĩa ở nước ta hiện nay PHầN C: Kết luận phần a Giới thiệu đề tài Khái niệm về Hình thái kinh tế Xã hội. I. Hình thái Kinh tế - Xã hội là một phạm trù của Chủ nghĩa duy vật lịch sử dùng đ ể chỉ xa hội ở từng giai đo ạn lịch sử nhất định với một kiểu Quan hệ sản xuất đ ặc trưng cho xã hội đó phù hợp với một trình độ nhất định của Lực lượng sản xuất và với một Kiến trúc thượng tầng phù h ợp được xây dựng trên những quan h ệ ấy. Ngoài những mối quan hệ cơ b ản trên đây Hình thái Kinh tế - Xã hội còn có những quan hệ về dân tộc, giai đ oạn lịch sử và các quan hệ khác. Các quan hệ trên đây tuy có vai trò độc lập nhất đ ịnh nhưng cũng bị chi phối bởi những điều kiện vật chất kinh tế cụ thể và những quan hệ cơ bản khác của xã hội. Tính cấp thiết của đ ề tài. II. Học thuyết của Mác về Hình thái Kinh tế - Xã hội ra đời là m ột cuộc cách m ạnh trong to àn bộ quan niệm về lịch sử xa hội, là cơ sở phương pháp luận của sự phát triển khoa học về quá trình vận động và phát triển xa hội. Nhờ có lý luận Hình thái Kinh tế - Xa hội này lần đầu tiên trong lịch sử Mác đa chỉ rõ được bản chất của từng chế độ xa hội. Như vậy, lý luận h ình thái Kinh tế - Xa hội giúp 2
  3. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com chúng ta nghiên cứu một cách đúng đắn và khoa học về sự vận hành của xa hội trong giai đo ạn phát triển nhất định. Do đặc điểm về lịch sử về những quan hệ và th ời gian, không phải quốc gia n ào cũng phải trải qua tất cả các hình thái Kinh tế - Xã hội theo một sơ đồ chung.Lịch sử cho thấy có những nước đa bỏ qua một hình thái Kinh tế - Xa hội n ào đó trong tiến trình phát triển của mình. Vận dụng điều n ày vào hoàn cảnh cụ th ể ở nước ta hiện nay chúng ta có cơ sở khoa học để chứng minh rằng con đường quá độ lên Chủ nghĩa xa hội bỏ qua Tư bản chủ nghĩa ở nư ớc ta - cả trong đ iều kiện hiện nay - vẫn là tất yếu và hoàn toàn có kh ả năng thực hiện được. Như vậy, việc nghiên cứu đ ề tài : "Vận dụng Lý luận về Hình thái kinh tế - xa hội giải thích quá trình phát triển của Việt Nam ngày nay” là rất thực tiễn và cấp bách cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn. Mục đích và ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài. III. Mục đ ích 1. Nghiên cứu đề tài "Vận dụng Lý luận về Hình thái kinh tế - xa hội giải thích quá trình phát triển của Việt Nam ngày nay” giúp chúng ta thêm phần hiểu rõ về h ình thái Kinh tế - Xa hội của Mác và áp dụng lý luận này vào thực tiễn ở nước ta hiện nay. ý nghĩa 2. Việc nắm vững bản chất khoa học của lý luận về h ình thái Kinh tế Xa hội sẽ th ể hiện được chính xác nh ững vấn đ ề còn yếu nhất của đ ời sống Kinh tế Xa hội. Mà muốn thực hiện tốt một điều gì thì phải hiểu được bản chất của nó, do vậy đối với cách mạng Chủ nghĩa Xa hội mà ở đây ta nói đến là nước ta quá độ lên Chủ 3
  4. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com n ghĩa Xa hội bỏ qua chế độ Tư b ản thì việc nghiên cứu kĩ về Hình thái Kinh tế Xa h ội đ ể áp dụng nó thật linh động vào thực tiễn ở n ước ta là một việc làm hết sức quan trọng và cần thiết. phần b: nội dung Học thuyết về Hình thái Kinh tế - Xa hội. Nền tảng lý luận của chủ nghĩa I. duy vật lịch sử. Những cơ sở xuất phát để phân tích đời sống xa hội 1. Khi xây dựng quan niệm duy vật về lịch sử Mác và F.Ăngen đa xuất phát từ những tiêu đ ề sau đ ây : " Tiên đ è đ ầu tiên của toàn bộ lịch sử nhân loại thì dĩ nhiên là sự tồn tại của những cá nhân, con người sống ”. Xa hội dưới bất kì một hình thức nào cũng là sự liên h ệ và tác động qua lại giữa người với người. Ngay từ khi mới ra đời, con n gười đa có nhu cầu tìm hiểu về chính mình và về Thế giới xung quanh. Các nhà tư tưởng đa từng tiếp cận vấn đ ề con ngư ời dưới nhiều hình thức, nhiều góc độ khác nhau và có nhiều đóng góp quý báu : Phát hiện ra nhiều thuộc tính, phẩm chất, năng lực phong phú, kì diệu của con người về mọi mặt sinh học, xa hội cũng như tâm lý, ý thức. Trên cơ sở đó , họ có đề xuất những con đường, biện pháp hướng con người đến cuộc sống tốt đẹp. Nhưng do những hạn chế lịch sử, n ên những nh à tư tưởng trư ớc đ ây chưa có cái nhìn đầy đủ về tồn tại của con n gười cũng như về lịch sử xa hội loài người, do vậy, họ đa mắc một sai lầm lớn. Để khắc phục đ iều này triết học Mác đ a có nh ững phát hiện mới, những đóng góp m ới. Lần đầu tiên Mác vạch ra ph ương thức tồn tại của con người, xuất phát từ cuộc sống của con người hiện thực. Mác đưa ra một trong những luận đ iểm 4
  5. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com được coi là quan trọng nhất trong quan điểm duy vật về lịch sử của ông : ”Trong tính hiện thực của nó, bản chất của con người là tổng ho à các m ối quan hệ xa hội ”. Theo C.Mác con người tồn tại trong xa hội với tư cách là sản phẩm của xa hội, h ơn nữa con người không phải là sản phẩm của xa hội nói chung m à bao giờ cũng là sản phẩm của một h ình thái xa hội nhất định. Mặt khác, Mác nhận thấy phương thức tồn tại của con người chính là hoạt động của họ. Các quy định hành vi lịch sử đ ầu tiên và cũng là động lực thúc đẩy con người hoạt động trong suốt lịch sử của mình là nhu cầu và lợi ích. F.Ăngen đ a viết: ”... đa phát hiện ra quy luật phát triển của lịch sử loài người nghĩa là tìm ra sự thực đ ơn giản... là trước hết con ngư ời cần phải ăn mặc, ở uống trước khi có th ể lo đến chuyện làm chính trị, khoa học, nghệ thuật, tôn giáo... ”. Nh ư vậy, nhu cầu tồn tại của con ngư ời hình thành một cách khách quan và có nhiều thang bậc m à trước đó là nhu cầu sống (ăn, uống, mặc, ở...) sau đó mới đ ến nhu cầu khác như giao tiếp và tham gia vào các sinh hoạt cộng đồng, nhu cầu phát triển tâm hồn và trí tuệ,... Vì vậy m à hoạt động lịch sử đ ầu tiên của con người là sản xuất ra những tư liệu cần thiết để thoả man những nhu cầu của m ình. Với quan niệm đó C.Mác đa đi dến kết luận rằng : Phương thức sản xuất là cái quyết đ ịnh toàn bộ đời sống xa hội và nhưng mặt cơ bản của hoạt động xa hội thể hiện ra với tư cách là những hình thức khác của sản xuất vật chất.Sản xuất vật chất chính là yếu tố nền tảng vì nó tạo ra những điều kiện vật chất cho xa hội tồn tại, là động lực phát triển của xa hội, chi phối những yếu tố khác trong cấu trúc xa hội, là cơ sở của lịch sử loài người, tạo ra những tư liệu sinh hoạt, m à những tư liệu sinh hoạt n ày đáp ứng nhu cầu sống của con người, tạo ra những tư liệu sản xuất mà những 5
  6. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com tư liệu sản xuất này tạo ra những thời đại lịch sử của loài người. Cũng như trong quá trình sản xuất vật chất thì con người tự tạo ra và hoàn thiện chính bản thân m ình. Như vậy, sản xuất vật chất là đ iều kiện không thể thiếu trong bất kì một xa hội nào. Tuy nhiên sản xuất chỉ là yếu tố nền tảng của hoạt động sản xuất. Trên cơ sở vật chất và sản xuất vật chất hay trên cơ sở tồn tại xa hội thì con người đa sản sinh ra ý thức m à đ ặc trưng là h ệ tư tưởng đạo đức, tôn giáo. Các nhà sáng lập ra chủ nghĩa duy vật lịch sử đa đặt ra và giải quyết đ úng đ ắn mối quan hệ b iện chứng giữa tồn tại xa hội và ý thức xa hội n ày. C.Mác xác lập nguyên lý có tính chất phương pháp luận đ ể giải quyết vấn đề này là : ” không phải ý thức con n gười quyết định tồn tại của họ, trái lại, chính sự tồn tại xa hội của họ quyết định ý thức của họ ”. Xa hội là bộ phận đ ặc thù của thế giới vật chất,vận động và phát triển theo quy lu ật khách quan. Quy luật xa hội là những mối liên hệ bản chất, tất yếu, lắp đ i lắp lại của các quá trình,hiện tượng của đời sống a hội, đặc trưng cho khuynh hướng cơ bản phát triển của xa hội từ thấp đ ến cao. Hình thái Kinh tế - Xa h ội 2. Hình thái Kinh tế - Xa hội là một phạm trù của Chủ nghĩa duy vật lịch sử a) dùng để chỉ xa hội ở từng giai đoạn lịch sử nhất định với một kiểu quan hệ sản xuất đặc trưng cho xa hội đó, phù h ợp với một trình độ nhất định của lực lượng sản xuất và với một kiến trúc thượng tầng được xây dựng trên nh ững quan hệ ấy. Hình thái Kinh tế - Xa h ội đặt nguyên tắc ph ương pháp lu ận khoa học để n ghiên cứu tất cả các mặt của xa hội. Chẳng những nó đa đưa ra bản chất của một 6
  7. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com xa hội cụ thể, phân biệt chế đọ xa hội n ày với chế độ xa hội khác, m à còn thấy được tính lặp lại, tính liên tục của mối quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất và sinh hoạt ở những xa hội khác nhau. Nói cách khác, phạm trù Hình thái Kinh tế - Xa hội cho phép nghiên cứu xa hội cả về mặt loại hình và về m ặt lịch sử. Xem xét đời sống xa hội ở một giai đo ạn phát triển lịch sử nhất định, coi như một cấu trúc th ống nhất tương đối ổn định đang vận động trong khuôn khổ của chính h ình thái ấy. Kết cấu và chức năng của các yếu tố cấu thành Hình thái Kinh tế - Xã hội. b) Xã hội không phải là tổng số những hiện tượng, sự kiện rời rạc, những cái nhìn riêng lẻ, xa hội là một chỉnh thể toàn diện có cơ cấu phức tạp. Trong đó có những mặt cơ b ản nhất là Lực lượng sản xuất, Quan hệ sản xuất và Kiến trúc thượng tầng. Mỗi mặt đó có vai trò nhất định và tác động lên những mặt khác tạo n ên sự vận động của cơ thể xa hội. Chính tính toàn vẹn đó được phản ánh bằng khái niệm Hình thái Kinh tế - Xa hội. Lực lượng sản xuất. Lực lượng sản xuất là nền tảng vật chất, kỹ thuật mà mỗi Hình thái Kinh tế - Xã hội. Sự h ình thành và phát triển của mỗi Hình thái Kinh tế - Xa hội xét đ ến cùng là do Lực lượng sản xuất quyết định. Lực lượng sản xuất phát triển qua các Hình thái Kinh tế - Xa hội nối tiếp nhau từ thấp đến cao thể hiện tính liên tục trong sự phát triển của xa hội lo ài người. Lực lư ợng sản xuất bao gồm : Ngư ời lao động với những kinh nghiệm sản xuất, thói quen lao động, biết sử dụng tư liệu sản xuất để tạo ra của cải vật chất. 7
  8. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Tư liệu sản xuất do xa hội tạo ra bao gồm Tư liệu lao động và Đối tượng lao động. Đối tượng lao động là bộ phận của giới tự nhiên được đưa vào trong sản xuất như là đất canh tác, nư ớc...ngoài ra, còn có đối tượng không có sẵn trong tự nhiên mà con người sáng tạo ra. Tư liệu lao động là những vật thể mà con người dùng để tác động vào đối tư ợng lao động nhằm tạo ra những tư liệu sinh hoạt nhằm phục vụ cho nhu cầu của con người. Tư liệu lao đ ộng chỉ trở thành lực lượng tích cực cải biến đối tượng lao động khi chúng kết hợp vơí lao động sống. Chính con người với trí tuệ và kinh nghiệm của mình đa ch ế tạo ra tư liệu lao động và sử dụng nó để thực hiện sản xuất. Tư liệu lao động dù có ý nghĩa lớn lao đ ến đ âu như ng n ếu tách khỏi người lao động thì cũng không phát huy đ ược tác dụng, không thể trở thành lực lượng sản xuất của xa hội. LêNin viết : ” Lực lượng sản xuất hấp dẫn của toàn th ể nhân loại là công nhân, là người lao động”. Giữa các yếu tố của Lực lượng sản xuất có sự tác động biện chứng. Sự tác đ ộng của tư liêu lao động phụ thuộc vào trí thông minh, sự hiểu biết, kinh nghiệm của con người. Đồng thời bản thân những phẩm chất của con người, những kinh n ghiệm và thói quen của họ đ ều phụ thuộc vào Tư liệu sản xuất hiện có, phụ thuộc vào chỗ họ sử dụng những tư liệu lao động nào. Quan h ệ sản xuất . Quan hệ giữa người với ngư ời trong quá trình sản xuất là những quan hệ cơ bản b an đầu và quyết đ ịnh mọi quan h ệ xa hội khác, không có những mối quan hệ đó thì không thành xa hội và không có quy luật xa hội. Mỗi h ình thái Kinh tế - Xa hội lại có một kiểu quan hệ sản xuất của nó tương ứng với một trình độ nhất định của lực lượng sản xuất. Quan hệ sản xuất đó là tiêu chu ẩn khách quan đ ể nhận 8
  9. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com b iết xa hội cụ thể n ày với xa hội cụ thể khác đồng thời tiêu biểu cho một giai đoạn phát triển nhất đ ịnh của lịch sử. Quan hệ sản xuất bao gồm những mặt sau đây : Quan h ệ sở hữu về tư liệu sản xuất. Quan h ệ tổ chức quản lý. Quan h ệ phân phối sản phẩm lao động. Ba mặt nói trên có quan hệ hữu cơ với nhau, trong đó Quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất có ý nghĩa quyết đ ịnh đối với tất cả những quan hệ khác. Bản chất của bất kỳ mối quan hệ sản xuất nào cũng phụ thuộc vào vấn đề những Tư liệu sản xuất chủ yếu trong xa hội được giải quyết nh ư th ế n ào. Có hai hình thức sở hữu cơ bản về Tư liệu sản xuất : Sở hữu tư nhân và Sở hữu xa hội. Những h ình thức sở hữu đó là những quan hệ kinh tế thực hiện giữa n gười với người trong xa hội. Kiến trúc thượng tầng. Kiến trúc thượng tầng là toàn bộ những tư tưởng xa hội, những thiết chế tương ứng và những quan hệ nội tại của thượng tầng hình thành trên một cơ sở hạ tầng nhất đ ịnh. Mỗi yếu tố của Kiến trúc thượng tầng có đ ặc thù riêng, có quy luật riêng nhưng không tồn tại tách rời nhau m à liên hệ tác động qua lại lẫn nhau và đều n ảy sinh trên cơ sở hạ tầng, phản ánh cơ sở hạ tầng. Song không phải tất cả các yếu tố của Kiến trúc thượng tầng đều liên hệ như nhau trên cơ sở hạ tầng của nó. Trái lại, mỗi bộ phận như một tổ chức chính trị, pháp luật có liên hệ trực tiếp với 9
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2