Vận dụng duy vật lịch sử của Mac Lênin vào thực tiễn Việt Nam - 2

Chia sẻ: Cao Tt | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:9

0
34
lượt xem
5
download

Vận dụng duy vật lịch sử của Mac Lênin vào thực tiễn Việt Nam - 2

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Cơ sở hạ tầng là toàn bộ những quan hệ sản xuất hợp thành cơ cấu kinh tế của Hình thái Kinh tế - Xa hội nhất định. Cơ sở hạ tầng của một xa hội cụ thể bao gồm những Quan hệ sản xuất thống trị, Quan hệ sản xuất tàn dư của xa hội trước là mầm mống của xa hội sau. Trong xa hội có giai cấp đối kháng, tính chất giai cấp của Cơ sở hạ tầng là do kiểu Quan hệ sản xuất thống trị quy định. Tính chất đối kháng giai cấp và sự...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Vận dụng duy vật lịch sử của Mac Lênin vào thực tiễn Việt Nam - 2

  1. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com cơ sở hạ tầng con các yếu tố khác như Triết học, nghệ thuật, tôn giáo... th ì ở xa cơ sở hạ tầng và chỉ liên hệ gián tiếp với nó. Cơ sở hạ tầng là toàn bộ những quan hệ sản xuất hợp th ành cơ cấu kinh tế của Hình thái Kinh tế - Xa hội nhất định. Cơ sở hạ tầng của một xa hội cụ thể bao gồm những Quan hệ sản xuất thống trị, Quan hệ sản xuất tàn dư của xa hội trước là mầm mống của xa hội sau. Trong xa hội có giai cấp đ ối kháng, tính chất giai cấp của Cơ sở hạ tầng là do kiểu Quan hệ sản xuất thống trị quy định. Tính chất đối kháng giai cấp và sự xung đột giai cấp bắt nguồn ngay từ trong cơ sở hạ tầng. Trong xa hội có đối kháng giai cấp, cơ sở hạ tầng tồn tại những quan hệ đối kháng thì Kiến trúc thượng tầng cũng mang tính đối kháng phản ánh tính đối kháng của Cơ sở hạ tầng, biểu hiện ở sự xung đột, quan hệ tư tưởng và ở đấu tranh tư tưởng của các giai cấp đối kháng. Bộ phận có quyền lực mạnh nhất của Kiến trúc thượng tầng xa hội có quyền lực mạnh nhất là Nhà nước, công cụ của giai cấp thống trị tiêu biểu cho chế độ xa hội về mặt chính trị pháp lý. Chính nhờ có nhà nước mà tư tưởng của giai cấp thống trị mới thống trị được to àn bộ đời sống của xa hội. Giai cấp thống trị nào thống trị về mặt kinh tế và nắm giữ chính quyền nhà nước th ì hệ tư tư ởng cung những thể chế của giai cấp ấy cũng giữ địa vị thống trị. Nó quy định và tác đ ộng trực tiếp đến xu hướng của toàn bộ đời sống tinh thần của xa hội và quyết đ ịnh cả tính chất đặc trưng cơ bản của toàn bộ Kiến trúc thượng tầng xa hội. Phạm trù Hình thái Kinh tế - Xa hội là mô hình lý luận về xa hội và như mọi mô hình, nó không bao quát tất cả tính đa dạng của các hiện tượng đ ời sống xa hội. Vì vậy, hiện thực xa hội và sơ đồ lý thuyết vầ xa hội không đồng nhất với 10
  2. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com nhau. Trong thực tế các sự kiện lịch sử mang tính chất không lặp lại, hết sức phong phú, các yếu tố tinh thần và vật chất, kinh tế và chính trị thường xuyên tác động qua lại, xâm phạm,chuyển hoá lẫn nhau. Hình thái Kinh tế - Xa hội chỉ phản ánh mặt bản chất những mối liên h ệ b ên trong, tất yếu, lặp lại của các hiện tượng ấy; Từ tính đa dạng cụ thể, lịch sử bỏ qua nhũng chi tiết cá biệt, dựng lại cấu trúc ổn định và lôgic phát triển của qúa trình lịch sử. Bất kì trong giới tự nhiên hay trong xa hội đều không có và không thể có hiện tượng ” thuần tuý ”.Đó chính là điều mà phép biện chứng của C.Mác đa nêu lên. Hình thái Kinh tế - Xa hô ị đem lại những nguyên tắc phương pháp luận xuất phát để nghiên cứu xa hôị, loại bỏ đi cái b ề ngo ài, cái ngẫu nhiên, không đi vào cái chi tiết, vượt qua khỏi tri thức kinh nghiệm hoặc xã hội học mô tả, đi sâu vạch ra cái bản chất ổn định từ cái phong phú của hiện tượng, vạch ra cai lôgic b ên trong của tính nhiều vẻ của lịch sử. Sự phát triển của các Hình thái Kinh tế - Xa hội. 3. Lịch sử phát triển của xa hội đa trải qua nhiều quá trình nối tiếp nhau từ thấp đ ến cao. Tương ứng với mỗi giai đoạn là một hình thái Kinh tế - Xa hội. Sự vận động thay thế nối tiếp nhau của các Hình thái Kinh tế - Xa hội trong lịch sử đều do tác đ ộng của các quy luật khách quan. Đó là quá trình lịch sử tự nhiên của xa hội. C.Mác viết : ” Tôi coi sự phát triển của những Hình thái Kinh tế - Xa hội là một quá trình lịch sử tự nhiên ”. Quá trình phát triển lịch sử tự nhiên của xa hội có nguồn gốc sâu xa ở sự phát triển của Lực lượng sản xuất. Chính tính chất và trình độ của Lực lư ợng sản xuất xa quy định một cách khách quan của Quan hệ sản xuất, và như vậy quyết định qúa trình vận động và phát triển của Hình thái 11
  3. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Kinh tế - Xa hội như một quá trình tư nhiên. Trong các quy luật khách quan chi phối sự vận động, phát triển của các Hình thái kinh tế - xa hội thì quy luật về sự phù hợp về Quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ của Lực lượng sản xuất đóng vai trò quyết đ ịnh. Một mặt của những Ph ương thức sản xuất, Lực lượng sản xuất là yếu tố đ ảm bảo tính kế thừa trong sự phát triển, tiến lên của xa hội, quy định khuynh hướng phát triển từ thấp đến cao. Mặt khác của Phương thức sản xuất biểu hiện tính gián đo ạn trong sản xuất phát triển của lich sử. Những Quan hệ sản xuất lỗi thời đ a được xoá bỏ và thay th ế bằng những kiểu Quan hệ sản xuất mới cao hơn và dẫn đ ến Hình thái Kinh tế - Xa hội mới cao h ơn giai đo ạn đầu. Như vậy, sự xuất hiện và phát triển của Hình thái Kinh tế đ ược giải thích trước hết bằng sự tác động của các quy luật. Trong quá trình tiến triển của các Hình thái Kinh tế - Xa hội, hình thái mới không xoá bỏ mọi yếu tố của h ình thái cũ mà trong khi phá vỡ cấu trúc của hệ thống cũ lại b ảo tồn và kế thừa và đổi mới những yếu tố của nó vừa đ ảm bảo tính liên tục, vừa tạo ra bước phát triển. Do đó tạo ra tình trạng chồng chất đan xen những yếu tố của Hình thái Kinh tế - Xa hội khác, của nhiều thời kỳ lịch sử khác. LêNin đa chỉ rõ : ”Trên thế giới không có và cũng không thể có thứ Chủ nghĩa Tư bản nào là thu ần tuý cả vì Chủ nghĩa Tư b ản luôn luôn có lẫn những yếu tố phong kiến, tiểu thị dân và cả những cái khác nữa ”. Tuy nhiên, vạch ra con đương tổng quát của sự phát triển lịch sử điều đó không có nghĩa là đ a giải thích đựơc rõ ràng sự phát triển xa hội trong mọi thời đ iểm lịch sử ở mỗi nước của quá trình lịch sử cụ thể vô cùng phong phú có hàng lo ạt những yếu tố làm cho tiến trình chung trong sự phát triển trong sự phát triển 12
  4. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com của xa hội loài người có những biểu hiện đa dạng phong phú ở những nước, dân tộc khác nhau. Không thể xem xét quá trình lịch sử như một con đường thẳng, nhân tố quyết đ ịnh trong quá trình lịch sử xét đến cùng là nền sản xuất đời sống h iện thực. Những nh ân tố kinh tế không phải là nhân tố duy nhất quyết định mà những nhân tố khác của Kiến trúc th ượng tâng đ ếu có ảnh hưởng đ ến quá trình lịch sử. Vì vậy để hiểu được lịch sử thì cần thiết phải tính đến các nhân tố cơ bản có tham gia trong sự tác động lẫn nhau của chúng. Tiến trình lịch sử của một dân tộc của một quốc gia cụ thể thường xuyên b ị yếu tố bên trong và bên ngoài khác chi phối như hoàn cảnh địa lý, truyền thống văn hoá, tâm lý dân tộc, quan hệ giao lưu với các dân tộc khác. Tất cả các yếu tố đó đều có thể góp phần kìm ham ho ặc thúc đ ẩy sự phát triển của một dân tộc nhất đ ịnh. Tính trọng chiến tranh hay hoà bình của một dân tộc cũng có thể làm gián đoạn,phá vỡ tiến trình phát triển tự nhiên hoặc tạo tiền đề phát triển của lịch sử một d ân tộc. Quá độ lên Chủ nghĩa Xa hội - Con đ ường phát triển tất yếu của cách mạng II. Xa hội Chủ nghĩa ở nước ta hiện nay. Hình thái Kinh tế - Xa hội của Mác trong cuộc cách mạng a hội Chủ nghĩa ở 1. nước ta hiện nay. Nước ta quá độ lên Chủ nghĩa Xa hội không qua giai đo ạn phát triển Tư bản Chủ n ghĩa không có nghĩa là gạt bỏ tất cả những quan hệ sở hữu cá thể, tư nhân, ch ỉ còn lại chế độ công hữu và tập thể, trái lại, tất cả những gì thuộc về sở hữu tư nhân góp phần vào sản xuất kinh doanh thì chấp nhận nó nh ư một bộ phận tự nhiên của quá trình kinh tế xây dựng Chủ nghĩa Xa hội, khuyến khích mọi hình 13
  5. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com thức kinh tế để phát triển sản xuất và nâng cao cuộc sống của nhân dân. Trong sự tác động lẫn nhau của các yếu tố cấu thành Quan hệ sản xuất, quan hệ tổ chức quản lý và quan hệ phân phối có vai trò quan trọng. Những quan hệ này có thể góp phần củng cố Quan hệ sản xuất , cũng có thể làm biến dạng Quan hệ sở hữu. Trong cải tạo Xa hội Chủ nghĩa những năm qua do không h ạn chế đ ầy đủ vấn đề n ày chúng ta đa mắc phải khuyết đ iểm là tuyệt đối hoá quan hệ sở hữu, coi nhẹ các quan hệ khác dẫn đ ến việc cải tạo Quan hệ sản xuất không đồng bộ nên quan h ệ sản xuất ”mới” chỉ là hình thức. Đảng ta khẳng định lấy Chủ nghĩa Mac - LêNin là kim chỉ nam cho h ành động và nêu cao tư tưởng Hồ Chí Minh. Nội dung cốt lõi của Chủ nghĩa Mac- LêNin là ở tư tưởng giải phóng con người khỏi chế độ làm thuê, khỏi chế độ tư hữu dựa trên cơ sở người bóc lột người. Vì vậy, trong sự nghiệp xây dựng Chủ n ghĩa Xa hội của nhân dân ta đ ương nhiên lấy Chủ nghĩa Mac - LêNin là kim ch ỉ n am cho hành động. Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mac - LêNin vào hoàn cảnh nước ta m à cốt lõi là sự kết hợp Chủ nghĩa Mac - LêNin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước của nhân dân ta. Tư tưởng đó đa trở th ành một di sản tinh thần quý báu của Đảng, của nhân dân ta. Xây d ựng hệ thống chính trị Xa hội Chủ nghĩa, bản chất giai cấp công nhân do đội tiên phong của nó là Đảng Cộng sản lanh đạo đảm bảo cho nhân dân là n gười chủ thực sự của xa hội.to àn bộ quyền lực xa hội thuộc về nhân dân, thực h iện nền dân chủ Xa hội Chủ nghĩa,đmả bảo phát huy mọi khả năng sáng tạo tích cực, chủ động của mọi các nhân,mọi tầng lớp xa hội trong công cuộc phát triển kinh tế và văn hoá, phục vụ ngày càng tốt h ơn cuộc sống của nhân dân. 14
  6. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Các tổ chức, bộ máy tạo thành hệ thống chính trị xa hội không tồn tại như một ục đ ích tự thân m à vì phục vụ con người thực hiện cho đ ược lợi ích và quyền lực của nhân dân lao động. 1 . Nhận thức về Chủ nghĩa Xa hội và thời kỳ quá độ. Nhận thức về Chủ nghĩa Xa hội a) ”Chủ nghĩa cộng sản không phải là một trạng thái cần phải sáng tạo ra, không phải là một ý tưởng m à hiện thực phải tuôn theo. Chúng ta gọi Chủ nghĩa Cộng sản là một phong trào hiện thực, nó xoá bỏ trạng thái hiện nay, những điều kiện của phong trào ấy là kết quả của những tiền đề hiện đang tồn tại”. Dựa vào sự phát triển những mâu thuẫn của xa hội Tư sản trong giai đoạn đ ầu phát triển của nó, dựa vào triển vọng của phong trào công nhân, C.Mác và F.Ăngen đa đưa ra dự đoán về sự phát triển của xa hội loài người trong tương lai tất yếu phải tiến đ ến Hình thái Kinh tế - Xa hội Cộng sản Chủ nghĩa m à Chủ nghĩa Xa hôi là giai đoạn đầu của h ình thái ấy. LêNin cũng chỉ rõ : ”Chúng ta không hề coi lý luận của Mác nh ư là một cái gì đó xong xuôi hẳn và bất khả xâm phạm, trái lại, chúng ta tin rằng lý luận đó chỉ đ ặt nền móng cho môn khoa học mà những người Xa hội Chủ nghĩa phải phát triển h ơn n ữa về mọi mặt nếu họ không muốn trở th ành lạc hậu với cuộc sống”. Cũng như các Hình thái Kinh tế - Xa hội khác, Hình thái Kinh tế - Xa hội Cộng sản Chủ nghĩa trải qua giai đoạn phát triển từ thấp đến cao, trong đó có hai giai đoạn cơ bản: Chủ nghĩa Xa hội và Chủ nghĩa Cộng sản. Đó là hai giai đoạn kế tiếp nhau trong cùng một Hình thái Kinh tế - Xahội; Sự khác nhau cơ bản của hai giai đoạn nói trên là trình độ phát triển Kinh tế - Xa hội và trước hết là trình độ 15
  7. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com phát triển của Lực lượng sản xuất. C.Mác coi hai giai đo ạn đó là những nấc thang trưởng thành về Kinh tế của Hình thái Kinh tế - Xa hội Cộng sản chủ nghĩa. Đặc trưng của Chủ nghĩa Xa hội là một chế độ xa hội được xây dựng trên cơ sở từng bước thiết lập chế độ sở hữu Xa hội Chủ nghĩa về Tư liệu sản xuất bao gồm sở hữu to àn dân và sở hữu tập thể. Chế độ sở hữu n ày thường xuyên đ ược củng cố, hoàn thiện bảo đảm luôn luôn thích ứng với tính chất và trình độ của Lực lượng sản xuất. - Phát triển nền sản xuất xa hội với tốc độ cao ngày càng hiện đại nhằm tạo ra ngày càng nhiều của cải cho xa hội, bảo đ ảm thoả man ngày càng đầy đ ủ những nhu cầu vật chất và văn hoá cho nhân dân, không ngừng nâng cao phúc lợi xâ hội cho toàn dân. - Bảo đảm cho mọi người có quyền bình đ ẳng trong lao động, sáng tạo và được hưởng thù lao theo nguyên tắc: ”Làm theo năng lực,hư ởng theo lao động”. Khối liên minh công - nông - tri thức ngày càng được củng cố, tăng cường, quyền bình đẳng nam - nữ được thực hiện, những người già được xa hội quan tâm chăm sóc, tương lai của tuổi trẻ được bảo đảm. Nhà nước Xa hội Chủ nghĩa ngày càng được củng cố hoàn thiện, nền dân chủ Xa hội Chủ nghĩa ngày càng được phát huy. Bảo đảm sự phát triển to àn diện của con người làm cho mọi người ngày càng được phát huy đầy đủ tính tích cực của m ình trong công cuộc xây dựng xa hội m ới,lối sống mới. Hệ tư tưởng Mac - LêNin giữ vị trí chủ đạo trong đời sông tinh thần trong toàn xa hội, đời sống văn hoá tinh thần trong xa hội ngày càng phong phú lành mạnh. 16
  8. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Có quan hệ hữu nghị và h ợp tác với nhân dân các n ước, kiên quyết ủng hộ nhân d ân các nước trong cuộc đấu tranh vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và Chủ n ghĩa Xa hội. Những đ ặc trưng cơ bản nói trên phản ánh bản chất của Chủ nghĩa Xa hội. Mặc dù trong nh ững năm qua tình hình th ế giới có nhiều diễn biến phức tạp, chế độ Xa hội Chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ khiến Chủ nghĩa Xa hội tạm th ời lâm vào thoái trào nhưng bản chất thời đại không hề thay đổi. Loài người vốn ở trong quá trình quá độ tư Chủ nghĩa Tư b ản lên Chủ nghĩa Xa hội mở đầu b ằng cuộc cách mạng tháng 10 Nga vĩ đại. Con đường m à nhân lo ại đang đ i chính là con đường thắng lợi của hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và Chủ nghĩa Xa hội. Lịch sử đ a chứng minh, không phải bất kì nước nào cũng phải tuần tự trải qua các hình thái Kinh tế - Xa hội đ a từng có trong lịch sử. Việc bỏ qua một Hình thái Kinh tế - Xa hội n ào đó do những yếu tố b ên trong quyết định, xong đồng th ời còn tu ỳ thuộc ở sự tác động của từng nhân tố bên ngoài. ở nước ta cũng đa có những tiền đ ề và điều kiện cho phép chúng ta lựa chọn con đ ường Xa hội Chủ n ghĩa, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đ ại đ ể quá độ lên Chủ nghĩa Xa hội, nhanh chóng thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu làm cho đất nước ngày càng phồn vinh. Về thời kỳ quá độ. b) Đặc đ iểm nổi bật của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xa hội của nước ta là những nhân tố của xa hội mới và tân tiến của xa hội cũ đan xen lẫn nhau và đấu tranh với nhau trên mọi lĩnh vực của đ ời sống chính trị, văn hoá, xa hội, tư 17
  9. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com tưởng... trong xa hội. Cái biện chứng nhất của thời kỳ quá độ là sự quá đ ộ về chính trị. ở đó nhà nước chuyên chính vô sản được thiết lập, củng cố và ngày càng hoàn thiện. Về nền kinh tế : là nền kinh tế nhiều thành phần, b ên cạnh những thành phần kinh tế của Xa hội Chủ nghĩa còn có những thành ph ần kinh tế khác, trong đó có cả thành phần kinh tế Tư bản. Về mặt xa hội : trong thời kỳ này còn cơ sở khác biệt cơ bản, giữa thành th ị và nông thôn, giữa các miền của đất n ước, giữa lao động trí óc và lao động chân tay. Về văn hoá, tư tưởng : bên cạnh nền văn hoá mới và hệ tư tưởng mới còn tồn tại rõ tàn tích của nền văn hoá cũ, hệ tư tưởng cũ, lạc hậu (thậm chí còn phản đ ộng), lối sống cũ... Th ực chất của thời kỳ quá đ ộ lên Chủ nghĩa Xa hội là thời kỳ đ ấu tranh quyết liệt về chính trị, tư tưởng, kinh tế, văn hoá, xa hội, giữa một bên là liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và với các tầng lớp nhân dân lao động khác đa giành được chính quyền, nhà nước và ra sức phát động đưa đ ất nước quá độ lên Xa hội Chủ nghĩa, với một b ên là các giai cấp bóc lột, các thế lực phản động mới b ị lật đổ nhưng chưa hoàn toàn bị xoá bỏ, vẫn còn nuôi hy vọng quay lại cái ”Thiên đ àng” đa mất. Nước ta quá độ lên Chủ nghĩa Xa hội. c) Đảng ta chỉ rõ : ” Nước ta quá độ lên Chủ nghĩa Xa hội bỏ qua chế độ Tư b ản, từ một xa hội vẫn là thuộc địa nửa phong kiến, lực lượng sản xuất rất thấp”. Lực lư ợng sản xuất rất thấp quy đ ịnh tính tất yếu Kinh tế - Xa hội của xa hội ta chưa đầy đ ủ, chư a chín muồi trong sự phát triển tự nhiên, nội tại của nó; 18

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản